Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε στη Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια την σημασία της ανεξαρτησίας της Ευρώπης. «Μια ανεξάρτητη Ευρώπη είναι μια ισχυρή Ευρώπη και μια ισχυρή Ευρώπη ενισχύει τη διατλαντική συμμαχία», δήλωσε.

Σε ένα σημείο της ομιλίας της μίλησε εμμέσως πλην σαφώς στους Αμερικανούς. Σημείωσε ότι η Ευρώπη πρέπει να «εντείνει τις προσπάθειές της» και να αναλάβει τις ευθύνες της, κάτι που, όπως παραδέχεται, δεν έκανε πλήρως μέχρι την πρόσφατη «θεραπεία σοκ», προφανώς αναφερόμενη στις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για την προσάρτηση της Γροιλανδίας.

«Κάποια όρια έχουν παραβιαστεί και αυτό δεν μπορεί να αλλάξει πια», είπε η φον Ντερ Λάιεν, που μίλησε για σημαντικές επενδύσεις της Ευρώπης στην άμυνα. Τόνισε ότι πρόκειται για μια «πραγματική ευρωπαϊκή αφύπνιση» και αυτό είναι μόνο η αρχή. Η Ευρώπη «πρέπει να αποκτήσει κότσια» σε τομείς όπως ο διαστημικός και ο τομέας των πληροφοριών.

Η πρόεδρος της Κομισιόν σημείωσε ότι εξωτερικές πηγές προσπαθούν να αποδυναμώσουν την Ε.Ε. εκ των έσω. Εξήγησε ότι η εποχή μας διαθέτει επιθετικό ανταγωνισμό και σχέσεις εξουσίας καθώς ο ευρωπαϊκός τρόπος ζωής αμφισβητείται με νέους τρόπους. Ανέφερε ως προκλήσεις τα εδάφη, τους δασμούς και τους κανονισμούς για την τεχνολογία.

«Η Ευρώπη δεν έχει άλλη επιλογή από το να γίνει ανεξάρτητη», είπε η φον ντερ Λάιεν και κέρδισε το χειροκρότημα.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει το περιοδικό, δεν είναι βέβαιο ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα είναι τελικά ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα αυτής της πίεσης.

«Στα χαρτιά, οι Αμερικανοί παίρνουν αυτό που απαιτούν εδώ και καιρό. Μια Ευρώπη που ξοδεύει πολύ περισσότερα στην άμυνα και εξαρτάται πολύ λιγότερο από την Ουάσινγκτον για την ασφάλειά της. Αλλά στον Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να μην αρέσει αυτό που δημιουργεί η αμερικανική πίεση», αναφέρει χαρακτηριστικά το Politico, σχολιάζοντας τις τοποθετήσεις των ηγετών κατά την πρώτη ημέρα της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε η ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει τους στρατιωτικούς της προϋπολογισμούς και να επαναπροσδιορίσει τη διατλαντική σχέση μέσα από ένα νέο πλαίσιο, που αρκετοί περιγράφουν ως «ΝΑΤΟ 3.0». Παράλληλα, ακούστηκαν εκκλήσεις για έναν νέο ευρωπαϊκό πατριωτισμό, αλλά και για την ανάπτυξη αυτόνομων δυνατοτήτων στους τομείς της άμυνας, του διαστήματος και της τεχνολογίας, ώστε η ήπειρος να μειώσει την εξάρτησή της από εξωτερικούς παράγοντες, ακόμη και από τις ΗΠΑ.

Το Politico παρομοιάζει πλέον τη σχέση Ευρώπης–Ηνωμένων Πολιτειών με εκείνη ενός ηλικιωμένου παντρεμένου ζευγαριού που δεν χωρίζει, αλλά επιλέγει να ζει σε διαφορετικά δωμάτια. Όπως γράφει, «και οι δύο πλευρές δηλώνουν ότι παραμένουν προσηλωμένες στο ΝΑΤΟ. Αλλά ο τελευταίος χρόνος – από την ομιλία του Βανς μέχρι την απειλή του Τραμπ να υποτάξει τον Καναδά, η υποτίμηση των συμμάχων που πολέμησαν στο πλευρό των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν και ιδιαίτερα οι επανειλημμένες εκκλήσεις του για προσάρτηση της Γροιλανδίας – έχει αφήσει τα σημάδια του».

Από αμερικανικής πλευράς, οι αξιωματούχοι που βρέθηκαν στο Μόναχο εμφανίστηκαν ικανοποιημένοι με την αύξηση των ευρωπαϊκών αμυντικών δαπανών, καθώς οι ΗΠΑ μετατοπίζουν σταδιακά την προσοχή τους προς το δικό τους ημισφαίριο και την περιοχή Ασίας–Ειρηνικού.

Οι Ευρωπαίοι, ωστόσο, όπως τονίζει το Politico, προσέρχονται πλέον με έναν πιο ωμό ρεαλισμό, προτείνοντας μια νέα μορφή διατλαντικής συμφωνίας: να αντιμετωπίζονται ως ισότιμοι και αξιόπιστοι εταίροι, ώστε να ενισχύσουν την άμυνά τους, να μοιραστούν το βάρος της ασφάλειας και να σταθούν ως πραγματικοί στρατιωτικοί σύμμαχοι σε έναν πιο επικίνδυνο κόσμο, όπου «η διεθνής τάξη που βασίζεται σε δικαιώματα και κανόνες… δεν υπάρχει πλέον με τον τρόπο που υπήρχε κάποτε», όπως δήλωσε ο Μερτς.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες επανέλαβαν επίσης ότι θα συνεχίσουν να στηρίζουν την Ουκρανία οικονομικά και στρατιωτικά, την ώρα που η αμερικανική βοήθεια υπό τον Τραμπ τείνει σχεδόν να μηδενιστεί. Ο Μακρόν ξεκαθάρισε ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου χωρίς την ενεργό συμμετοχή της Ευρώπης.

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στο εάν αυτός ο πιο θετικός τόνος θα διατηρηθεί όταν ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο μιλήσει σήμερα, ανοίγοντας τη δεύτερη ημέρα της Διάσκεψης.

Καθ’ οδόν προς την Ευρώπη, ο Ρούμπιο δήλωσε ότι το μέλλον των δύο πλευρών του Ατλαντικού παραμένει αλληλένδετο: «ήταν πάντα συνδεδεμένο και θα συνεχίσει να είναι… οπότε πρέπει απλώς να μιλήσουμε για το πώς μοιάζει αυτό το μέλλον», είπε.

Μακρόν: Κάλεσμα για ισχυρότερη Ευρώπη

Ο Εμανουέλ Μακρόν υποστήριξε ότι η Ευρώπη οφείλει να κινηθεί με πιο μακρόπνοη στρατηγική, ενισχύοντας τις στρατιωτικές της δυνατότητες και εξετάζοντας πώς η γαλλική πυρηνική αποτροπή μπορεί να ενταχθεί στη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας.

Απέκρουσε τα επιχειρήματα περί ευρωπαϊκής παρακμής και υπερασπίστηκε τις πρωτοβουλίες κατά της παραπληροφόρησης και των υπερβολών των social media, που, όπως είπε, αποδυναμώνουν τις δυτικές δημοκρατίες.

«Είναι η κατάλληλη στιγμή για να τολμήσουμε. Είναι η κατάλληλη στιγμή για μια ισχυρή Ευρώπη», δήλωσε ο Μακρόν. «Η Ευρώπη πρέπει να μάθει να λειτουργεί ως γεωπολιτική δύναμη. Δεν ήταν μέρος του DNA μας».

Τόνισε επίσης ότι ακόμη και αν υπάρξει συμφωνία για την Ουκρανία, η Ευρώπη θα συνεχίσει να έχει απέναντί της μια «επιθετική Ρωσία» και δεν πρέπει να αποδεχθεί μια πρόχειρη λύση που δεν αντιμετωπίζει τα θεμελιώδη προβλήματα.

«Οι Ευρωπαίοι πρέπει να χαράξουν αυτή την πορεία με βάση τη δική τους σκέψη και τα δικά τους συμφέροντα», σημείωσε, προτείνοντας την έναρξη διαβουλεύσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ο Μακρόν ανέφερε ότι οι προηγούμενες πυρηνικές συμφωνίες στη δεύτερη θητεία Τραμπ «διαπραγματεύτηκαν χωρίς τη συμμετοχή των Ευρωπαίων, παρότι αφορούσαν άμεσα την Ευρώπη».

«Λόγω της γεωγραφικής μας θέσης, δεν έχουμε άλλη επιλογή», υπογράμμισε.

Εξήγησε ακόμη ότι η ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας χρειάζεται ανασχεδιασμό:
«Πρέπει να αναδιατάξουμε και να αναδιοργανώσουμε την αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ευρώπη… δεν είναι πλέον προσαρμοσμένη στις σημερινές συνθήκες», είπε.

Και πρόσθεσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη στρατηγικός διάλογος με τον Μερτς και άλλους ηγέτες:
«Πρέπει να επαναπροσδιορίσουμε την πυρηνική αποτροπή μέσα σε αυτό το πλαίσιο…».

Μερτς: Νέα εποχή χωρίς βεβαιότητες

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς άσκησε κριτική στη νέα κατεύθυνση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής υπό τον Τραμπ, επισημαίνοντας ότι η διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες έχει ουσιαστικά καταρρεύσει και ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν πλέον να «πορευθούν μόνες τους».

«Η διεκδίκηση ηγετικού ρόλου από τις ΗΠΑ αμφισβητείται, ίσως έχει ήδη χαθεί», δήλωσε, ενώ προειδοποίησε ότι «Στην εποχή των μεγάλων δυνάμεων, δεν είναι πλέον αυτονόητο ότι η ελευθερία μας είναι διασφαλισμένη. Βρίσκεται υπό απειλή».

Ο ίδιος εκτίμησε ότι «Η διεθνής τάξη που βασίζεται σε δικαιώματα και κανόνες… δεν υπάρχει πλέον με τον τρόπο που τη γνωρίζαμε».

Αναφερόμενος στη γερμανική ιστορική εμπειρία, σημείωσε: «Εμείς οι Γερμανοί γνωρίζουμε ότι ένας κόσμος στον οποίο η ισχύς επιβάλλει το δίκαιο θα ήταν ένα σκοτεινό μέρος».

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η επιβεβαίωση ότι γίνονται συζητήσεις με τον Μακρόν για τη δημιουργία ευρωπαϊκής πυρηνικής αποτροπής.

«Συζήτησα με τον Εμανουέλ Μακρόν για μια ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή», δήλωσε, δείχνοντας ότι το Βερολίνο εξετάζει πλέον εναλλακτικές λόγω της αβεβαιότητας για την αμερικανική προστασία.

Ο Μερτς μίλησε επίσης για το αυξανόμενο χάσμα με τις ΗΠΑ σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο:
«Ένα βαθύ χάσμα έχει ανοίξει ανάμεσα στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες», τόνισε. «Οι πολιτισμικοί πόλεμοι της Αμερικής δεν είναι δικοί μας…».

Παράλληλα, έστειλε αυστηρό μήνυμα και προς την Κίνα, ξεκαθαρίζοντας ότι η ευρωπαϊκή αυτονομία δεν σημαίνει προσέγγιση με το Πεκίνο.

Κλείνοντας, επανέλαβε τη στήριξη της Γερμανίας προς την Ουκρανία: «Αυτός ο πόλεμος θα τελειώσει μόνο όταν η Ρωσία εξαντληθεί, τουλάχιστον οικονομικά, ενδεχομένως και στρατιωτικά».

Και κατέληξε: «Αυτό δεν σημαίνει ότι αποδεχόμαστε αυτή την πραγματικότητα ως μοιραία… Θα ανοίξουμε νέους δρόμους και θα αξιοποιήσουμε νέες ευκαιρίες».

Το εύρημα σε συνδυασμό και με άλλα στοιχεία από την φετινή μέτρηση που γίνεται για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και θεωρείται ιδιαιτέρως αξιόπιστη μπορεί να εξηγήσει αρκετά σχετικά με την ένταση που λαμβάνει στη χώρα μας το φαινόμενο του αντισυστημισμού και της συντηρητικοποίησης αλλά και της επιρροής που αποκτούν συγκεκριμένα κόμματα και αντιλήψεις.

Συνοπτικά το Ευρωβαρόμετρο επισημαίνει:

• Η πλειονότητα των πολιτών στην ΕΕ ανησυχεί για ζητήματα ασφάλειας: ενεργές συγκρούσεις (72%), τρομοκρατία (67%), φυσικές καταστροφές που επιδεινώνονται από την κλιματική αλλαγή (66%), κυβερνοεπιθέσεις (66%) και ανεξέλεγκτη μετανάστευση (65%).
• Σε αντίστοιχα επίπεδα αλλά με διακυμάνσεις οι σχετικές απαντήσεις σε Ελλάδα και Κύπρο: ενεργές συγκρούσεις 79% / 80%, τρομοκρατία 73% / 77%, φυσικές καταστροφές 83% / 80%, κυβερνοεπιθέσεις 54% / 70% και ανεξέλεγκτη μετανάστευση 84% / 86%.
• Το 89% των ερωτηθέντων σε επίπεδο ΕΕ θεωρεί ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να αντιμετωπίζουν τις παγκόσμιες προκλήσεις με μεγαλύτερη ενότητα, με τα αντίστοιχα ποσοστά να ανέρχονται στο 93% στην Ελλάδα και στο 95% στην Κύπρο.
• Οι πολίτες εκφράζουν στήριξη σε μια ΕΕ με ισχυρότερη φωνή (86% ΕΕ, 90% Ελλάδα, 94% Κύπρος) και περισσότερους ευρωπαϊκούς πόρους για την αντιμετώπιση των προκλήσεων σε διεθνές επίπεδο (73%, 82% και 86% αντίστοιχα).

Εν μέσω αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, οι πολίτες ανησυχούν όλο και περισσότερο για το μέλλον τους και επιθυμούν η ΕΕ να ενεργεί με ενότητα και φιλοδοξία.

Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του Ευρωβαρόμετρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία δημοσιεύθηκε την Τετάρτη, οι παγκόσμιες εξελίξεις εντείνουν το αίσθημα ανησυχίας στους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι γεωπολιτικές αναταραχές επηρεάζουν σημαντικά τις αντιλήψεις των Ευρωπαίων, με το 52% να δηλώνει απαισιόδοξο για το μέλλον του κόσμου. Το ποσοστό είναι λίγο υψηλότερο στην Ελλάδα (56%) και την Κύπρο (58%). Απαισιοδοξία εκφράζει επίσης το 39% των ερωτηθέντων για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης (53% στην Ελλάδα και 48% στην Κύπρο), καθώς και το 41% για το μέλλον της χώρας τους (56% και 50% αντίστοιχα). Σε ατομικό επίπεδο, ωστόσο, η εικόνα είναι πιο θετική. Πάνω από τα τρία τέταρτα των πολιτών στην ΕΕ (76%) δηλώνουν αισιόδοξοι για το προσωπικό τους μέλλον και το μέλλον της οικογένειάς τους, με τα ποσοστά να διαμορφώνονται στο 69% στην Ελλάδα και στο 75% στην Κύπρο.

Οι προκλήσεις είναι πολλές, όπως επιβεβαιώνουν τα αποτελέσματα της έρευνας. Οι πολίτες εκφράζουν έντονη ανησυχία για την ασφάλεια και την προστασία σε όλα τα ζητήματα που εξετάστηκαν. Στην κορυφή της λίστας βρίσκονται οι ένοπλες συγκρούσεις κοντά στην ΕΕ (72%), η τρομοκρατία (67%), οι κυβερνοεπιθέσεις από χώρες εκτός ΕΕ (66%), οι φυσικές καταστροφές που επιδεινώνονται από την κλιματική αλλαγή (66%) και οι ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές (65%). Παράλληλα, σημαντική ανησυχία προκαλούν και οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την επικοινωνία. Σημειώνεται ότι για την Ελλάδα, σε αντίθεση με τον μέσο όρο της ΕΕ, στην κορυφή της λίστας βρίσκονται πρώτα οι ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές (84%), οι φυσικές καταστροφές που επιδεινώνονται από την κλιματική αλλαγή (83%), και μετά οι ενεργές συρράξεις και πόλεμοι κοντά στην ΕΕ (79%), η τρομοκρατία (73%) και η ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ από χώρες εκτός της Ένωσης (71%).

Η παραπληροφόρηση ανησυχεί το 69% των πολιτών σε επίπεδο ΕΕ, με υψηλότερα ποσοστά στην Ελλάδα (77%) και την Κύπρο (82%). Αντίστοιχα επίπεδα ανησυχίας καταγράφονται για τη ρητορική μίσους εντός και εκτός διαδικτύου (ΕΕ 68%, Ελλάδα και Κύπρος 71%), το ψευδές περιεχόμενο που δημιουργείται από τεχνητή νοημοσύνη (ΕΕ 68%, Ελλάδα 70%, Κύπρος 84%), την ανεπαρκή προστασία των δεδομένων (ΕΕ 68%, Ελλάδα 79%, Κύπρος 82%) και τις απειλές κατά της ελευθερίας της έκφρασης (ΕΕ 67%, Ελλάδα και Κύπρος 73%).

Κάλεσμα για μια ενωμένη Ευρώπη

Μέσα σε ένα περιβάλλον πολλαπλών προκλήσεων, οι πολίτες της ΕΕ ζητούν να ενισχυθεί ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 66% των ερωτηθέντων (Ελλάδα 78%, Κύπρος 90%) θεωρεί ότι η ΕΕ πρέπει να συμβάλει πιο ενεργά στην ασφάλειά τους, γεγονός που αναδεικνύει τον προστατευτικό της ρόλο στο σημερινό πολιτικό πλαίσιο. Οι πολίτες θεωρούν επίσης ότι η ενότητα είναι ζωτικής σημασίας: το 89% των ερωτηθέντων σε επίπεδο ΕΕ δηλώνει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να είναι πιο ενωμένα, με τα αντίστοιχα ποσοστά να φτάνουν το 93% στην Ελλάδα και το 95% στην Κύπρο.

Παράλληλα, το 73% συμφωνεί ότι η ΕΕ χρειάζεται περισσότερα μέσα για να αντιμετωπίσει τις τρέχουσες παγκόσμιες προκλήσεις, με υψηλότερα ποσοστά στην Ελλάδα (82%) και την Κύπρο (86%). Σύμφωνα με τους πολίτες, για να ενισχύσει τη θέση της στον κόσμο η ΕΕ πρέπει να επικεντρωθεί κυρίως στην άμυνα και την ασφάλεια (40% σε επίπεδο ΕΕ, 32% στην Ελλάδα και 50% στην Κύπρο), την ανταγωνιστικότητα, την οικονομία και τη βιομηχανία (32%, 46% και 16% αντίστοιχα) και την ενεργειακή ανεξαρτησία (29%, 32% και 25%). Στην Ελλάδα και την Κύπρο αναφέρονται επίσης το δημογραφικό, η μετανάστευση και η γήρανση του πληθυσμού (30% και 28% αντίστοιχα), καθώς και η εκπαίδευση (31% και 37%).

«Οι γεωπολιτικές εντάσεις διαμορφώνουν την καθημερινή αίσθηση ασφάλειας των Ευρωπαίων πολιτών. Οι πολίτες αναμένουν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να προστατεύει, να είναι προετοιμασμένη και να δρα ενωμένη. Αυτό ακριβώς καλείται να προσφέρει μια ισχυρότερη και πιο αποφασιστική Ευρώπη. Η Ευρώπη είναι η ισχυρότερη ασπίδα μας», δήλωσε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Roberta Metsola.

Το κόστος διαβίωσης παραμένει βασική προτεραιότητα

Η ακρίβεια εξακολουθεί να πλήττει το βιοτικό επίπεδο των πολιτών. Όσον αφορά τις εσωτερικές πολιτικές της ΕΕ, το 41% των ερωτηθέντων αναφέρει τον πληθωρισμό, την ακρίβεια και το κόστος διαβίωσης ως την κορυφαία προτεραιότητα που επιθυμούν να αντιμετωπίσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με τα ποσοστά να ανέρχονται στο 53% στην Ελλάδα και στο 34% στην Κύπρο. Ακολουθούν η οικονομία και η δημιουργία θέσεων εργασίας (35% σε επίπεδο ΕΕ, ποσοστό υψηλότερο κατά πέντε μονάδες σε σχέση με τον Μάιο του 2025), με ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά στην Ελλάδα (60%) και την Κύπρο (43%).

Στην Ελλάδα και την Κύπρο, σημαντικές προτεραιότητες αποτελούν επίσης η δημόσια υγεία (54% και 39% αντίστοιχα), η μετανάστευση και το άσυλο στην Κύπρο (39%), καθώς και η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός στην Ελλάδα (46%). Παρότι οι περισσότεροι ερωτηθέντες αναμένουν ότι το βιοτικό τους επίπεδο θα παραμείνει σταθερό τα επόμενα πέντε χρόνια, ένα σημαντικό ποσοστό προβλέπει επιδείνωση (28% σε επίπεδο ΕΕ, 39% στην Ελλάδα και 33% στην Κύπρο), ιδίως σε χώρες όπου επικρατεί αίσθημα οικονομικής αβεβαιότητας. Ο φόβος για μείωση του βιοτικού επιπέδου είναι μεγαλύτερος στη Γαλλία (45%), στο Βέλγιο και στη Σλοβακία (από 40%).

Εντεινόμενη προτεραιότητα αποτελεί επίσης για τους πολίτες η ενίσχυση του διεθνούς ρόλου της ΕΕ, ιδίως μέσω της άμυνας και της ασφάλειας, καθώς τα ποσοστά που αναφέρθηκαν παραπάνω σημειώνουν αύξηση τριών ποσοστιαίων μονάδων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τεσσάρων μονάδων στην Κύπρο, ενώ ίδιο παραμένει το ποσοστό στην Ελλάδα σε σύγκριση με την προηγούμενη έρευνα.

Παράλληλα, οι πολίτες επιβεβαιώνουν τη σημασία θεμελιωδών αξιών. Η ειρήνη αναδεικνύεται ως η αξία που οι πολίτες επιθυμούν περισσότερο να υπερασπιστεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (52% σε επίπεδο ΕΕ, 60% στην Ελλάδα και 48% στην Κύπρο), γεγονός που αντανακλά το τρέχον γεωπολιτικό κλίμα. Ακολουθούν η δημοκρατία (35% στην ΕΕ, 37% στην Ελλάδα και 40% στην Κύπρο), η ελευθερία του λόγου (23% στην ΕΕ και την Ελλάδα, 20% στην Κύπρο), τα ανθρώπινα δικαιώματα (22%, 25% και 29% αντίστοιχα) και το κράτος δικαίου (21% στην ΕΕ, 38% στην Ελλάδα και 35% στην Κύπρο), που παραμένουν επίσης σημαντικές προσδοκίες των Ευρωπαίων.

Αυξανόμενη στήριξη για τη συμμετοχή στην ΕΕ

Η στάση των πολιτών απέναντι στην ΕΕ και τα θεσμικά της όργανα παραμένει θετική, παρά τη μικρή επιδείνωση που σημειώθηκε σε σχέση με τον Μάιο του 2025. Η μεγαλύτερη ομάδα πολιτών σε επίπεδο ΕΕ διατηρεί θετική εικόνα για την Ευρωπαϊκή Ένωση (49%, -3 ποσοστιαίες μονάδες), ενώ μόλις το 17% εκφράζει αρνητική άποψη. Στην Ελλάδα, θετική εικόνα για την ΕΕ έχει το 34%, ενώ στην Κύπρο το 42%, με τα αρνητικά ποσοστά να παραμένουν χαμηλά (29% και 18%). Αντίστοιχα, για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι θετικές απόψεις υπερτερούν των αρνητικών, με το 38% των πολιτών σε επίπεδο ΕΕ να δηλώνει ότι έχει θετική εικόνα (-3 ποσοστιαίες μονάδες), έναντι του 20% που εκφράζει αρνητική άποψη. Στην Ελλάδα και την Κύπρο, το 31% και 30% των πολιτών αντίστοιχα διατηρεί θετική εικόνα για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενώ το ποσοστό των αρνητικών απόψεων ανέρχεται στο 28% και 14%. Παράλληλα, μια ισχυρή και αυξανόμενη πλειοψηφία θεωρεί ότι η συμμετοχή της χώρας τους στην ΕΕ είναι θετική (62%, ποσοστό αυξημένο κατά δύο μονάδες σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο/Μάρτιο του 2024, όταν τέθηκε τελευταία φορά το ίδιο ερώτημα). Στην Ελλάδα, το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται στο 40% (μείωση κατά 5 μονάδες), ενώ στην Κύπρο στο 65% (αύξηση κατά 14 μονάδες).

Από κοινωνικοδημογραφική άποψη, οι νέοι εξακολουθούν να είναι από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της ΕΕ και έχουν υψηλές προσδοκίες όσον αφορά τον ρόλο της. Οι πολίτες ηλικίας 15 έως 30 ετών είναι πιο πιθανό να έχουν θετική εικόνα τόσο για την ΕΕ (58% έναντι 49% και 43% στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες) όσο και για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενώ το 68% επιθυμεί να ενισχυθεί ο ρόλος του (έναντι 58% και 54%). Μεταξύ των νεότερων Ευρωπαίων καταγράφεται επίσης πολύ ισχυρή στήριξη για μεγαλύτερη ενότητα μεταξύ των κρατών μελών στο σημερινό περιβάλλον (90%), περισσότερα μέσα για την Ευρωπαϊκή Ένωση (78%) και ισχυρότερη φωνή της ΕΕ σε διεθνές επίπεδο (87%).

«Ήταν βιαστική. Ήρθε 11:00 η ώρα και νομίζω ήταν 5:00 η ώρα πτήση για Φρανκφούρτη. Βγάζουμε τα εισιτήρια, μας πληρώνει μετρητά και φεύγει, κάπου στα 200 ευρώ», δήλωσε ο ιδιοκτήτης του ταξιδιωτικού γραφείου. Όπως αποκάλυψε η έρευνα της Αγγελικής Νικολούλη, η 16χρονη φαίνεται να είχε σχεδιάσει προσεκτικά τη φυγή της, επιλέγοντας τον πιο απλό και γρήγορο τρόπο να εγκαταλείψει τη χώρα.

Η πτήση ήταν απευθείας, ενώ η αεροπορική εταιρεία επιτρέπει την επιβίβαση ανηλίκου χωρίς γονική συναίνεση. Η ανήλικη έλαβε την κάρτα επιβίβασης μέσω email, αποφεύγοντας να δώσει αριθμό τηλεφώνου. «Εμείς είμαστε υποχρεωμένοι να ζητάμε το τηλέφωνο επικοινωνίας ή το e-mail. Το τηλέφωνο δεν το έδωσε, μας έδωσε e-mail», πρόσθεσε ο ιδιοκτήτης του γραφείου.

Η διαδρομή προς το αεροδρόμιο

Στο βίντεο φαίνεται η Λόρα να κρατά κινητό τηλέφωνο. Ο οδηγός ταξί που την μετέφερε στο αεροδρόμιο, ανέφερε πως την άκουσε να μιλάει «στα ρώσικα». «Νομίζω ήτανε πληρωμή με μετρητά. Ήταν από Παναγιώτη Τσαλδάρη 1 και πήγαινε αεροδρόμιο 8 Γενάρη το πρωί στις 11:47. Η κούρσα δίνεται μέσω εφαρμογής, οπότε δε χρειάστηκε να μιλήσει. Στο τηλέφωνο μίλησε χαμηλόφωνα, νομίζω ρωσικά», ανέφερε ο ίδιος.

Η 16χρονη ακολούθησε τη διαδρομή Ζωγράφου – Ομόνοια, αγόρασε το εισιτήριό της και αναχώρησε για τη Φρανκφούρτη στις 5 το απόγευμα. Τρεις ώρες αργότερα, στις 8, έφτασε στον προορισμό της – την ώρα που οι γονείς της δήλωναν την εξαφάνισή της.

Αίτημα στην αεροπορική εταιρεία

Νέο αίτημα των Αρχών στην αεροπορική εταιρεία με την οποία φέρεται να ταξίδεψε η Λόρα
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με τις πληροφορίες, οι αστυνομικές αρχές έστειλαν νέο αίτημα, αυτή την φορά προς συγκεκριμένη αεροπορική εταιρεία με την οποία φέρεται να ταξίδεψε η Λόρα, έτσι ώστε να τους δώσει απάντηση.

Στο νέο αυτό αίτημα, με την επισήμανση «ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ» και Θέμα «Κατεπείγον Αίτημα Χορήγησης Στοιχείων –Εξαφάνιση-Αρπαγή Ανήλικης» αναφέρεται συγκεκριμένα «….κατόπιν αυτών και επειδή υπάρχει άμεσος κίνδυνος ζωής, σας υπενθυμίζουμε τα ανωτέρω α,β,γ και δ σχετικά έγγραφα μας και παρακαλούμε για την άμεση απάντηση αυτών στην ακόλουθη δ/νση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ….».

Είχαν προηγηθεί αιτήματα προς όλες τις αεροπορικές εταιρείες.

Το πρώτο απεστάλη στις 12 Ιανουαρίου με θέμα «κατεπείγον αίτημα χορήγησης στοιχείων-εξαφάνιση-αρπαγή ανήλικης», στο οποίο αναγραφόταν

«Παρακαλούμε όπως μας γνωρίσετε το συντομότερο δυνατό εάν κατά το χρονικό διάστημα από την 10.00ώρα της 8/1/2026 και έκτοτε, η ανωτέρω ανήλικη έχει ταξιδέψει αεροπορικώς είτε έχει συμπεριληφθεί σε λίστα επιβίβασης για πτήση και σε θετική περίπτωση με ποια εταιρεία, για ποιο προορισμό και την ακριβή ημεροχρονολογία αναχώρησης της».

Δεύτερο αίτημα στις 16 Ιανουαρίου με το ίδιο θέμα μόνο που τώρα ενημέρωναν ότι είχε φωτογραφία του διαβατηρίου της μητέρας της έτσι ώστε να διαπιστωνόταν εάν είχε κάνει χρήση του.

Το τρίτο αίτημα απεστάλη στις 19 Ιανουαρίου με την ένδειξη αυτή τη φορά «εξαιρετικά επείγον» ,στο οποίο επισημαινόταν πως «…υπάρχει άμεσος κίνδυνος ζωής, σας υπενθυμίζουμε τα ανωτέρω α και β σχετικά έγγραφα μας και παρακαλούμε για την άμεση απάντηση αυτών».

Τέλος στο θρίλερ της εξαφάνισης της 16χρονης Λόρα, φαίνεται να έρχεται από τις αστυνομικές έρευνες, καθώς πλέον επικεντρώνονται στη Γερμανία, όπου φαίνεται ότι βρίσκεται η ανήλικη που το έσκασε από το σπίτι της στο Ρίο.

Αυτό είναι το εισιτήριο που έβγαλε η Λόρα

Όπως φαίνεται στο εισιτήριο της Λόρα, έφυγε από το αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος στις 17:35 και μετά από 3 ώρες και 05 λεπτά πτήσης, έφτασε στο αεροδρόμιο της Φρανκφούρτης.

Μάλιστα η κοπέλα δεν είχε κάποια βαλίτσα, αλλά χειραποσκευή και ταξίδεψε με την εταιρεία Lufthansa, με το πραγματικό της όνομα και το δικό της διαβατήριο, κάτι που εγείρει ερωτήματα σχετικά με το γιατί χρειάστηκε τόσος χρόνος, για να φανεί ότι η ανήλικη που αναζητούσαν οι γονείς της είχε ταξιδέψει την ίδια ημέρα προς τη Γερμανία και μάλιστα με αεροπλάνο.

Το ταξίδι της στη Γερμανία, έγινε την ίδια ημέρα της εξαφάνισης, πριν ακόμη καν προλάβουν να τη δηλώσουν οι γονείς της στις αρχές.

Παράλληλα, αναφέρεται στις προτεραιότητες της κυβερνητικής πολιτικής σε ό,τι αφορά την εσωτερική ασφάλεια, την αντιμετώπιση του οργανωμένου και του κοινού εγκλήματος, καθώς και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι αρμόδιες υπηρεσίες.

Η συνέντευξη επιχειρεί να αποτυπώσει τις θέσεις του υφυπουργού σε ένα πεδίο που επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών και τη λειτουργία του κράτους.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

-Κύριε υπουργέ, εδώ και δύο μήνες γίνεται συζήτηση για τα αγροτικά μπλόκα ως τρόπο διεκδίκησης των αιτημάτων των αγροτών. Παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση πολλές φορές έχει πει ότι δεν θα ανεχτεί την παρανομία, δεν έκανε κάτι για να επιβάλλει την «νομιμότητα». Την ίδια στιγμή αυτό που ονομάζουμε «κοινωνικός αυτοματισμός» δεν λειτούργησε. Απέτυχε τελικά η κυβέρνηση στην «επιβολή» της «νομιμότητας»;

Η Κυβέρνηση από την αρχή επέλεξε τον διάλογο, τον οποίο όμως αρνήθηκαν επίμονα, οι αγρότες των μπλόκων, αφού δεν προσέρχονταν στον αρμόδιο Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης, αλλά και στον ίδιο τον Πρωθυπουργό.

Η σύγκρουση δεν λύνει τα προβλήματα. Μόνο ο διάλογος, μπορεί να οδηγήσει σε λύσεις.

Οι ακραίες ενέργειες, λειτουργούν σε βάρος του συνόλου των πολιτών, της οικονομίας, της μεταφοράς αγαθών, της μετακίνησης των πολιτών και της εικόνας της χώρας.

Τα κόμματα της Αντιπολίτευσης, όπως μας έχουν συνηθίσει να κάνουν, κινήθηκαν ψηφοθηρικά και χωρίς υπευθυνότητα.

Η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, είναι στο επίκεντρο της Πολιτικής μας

Ο Πρωτογενής Τομέας χρειάζεται στήριξη και αυτό έχει πράξει μέχρι τώρα η Κυβέρνηση, αφού έχει ικανοποιήσει τα περισσότερα και σημαντικότερα από τα αιτήματα του αγροτικού κόσμου.

Οι αγρότες μας, όπως όλες οι κοινωνικές ομάδες, μπορούν να διεκδικούν τα δικαιώματά τους, μέχρις όμως του σημείου, που δεν παραβιάζουν εκείνα των υπολοίπων πολιτών και δεν δημιουργούν προβλήματα στο κοινωνικό σύνολο.

-Στις ελληνικές φυλακές βρίσκονται περίπου 700 ισοβίτες. Ένας τεράστιος αριθμός αναλογικά με τον πληθυσμό της χώρας. Την ίδια στιγμή καταγράφεται ένας μεγάλος αριθμός κρατουμένων για πλημμεληματικές ποινές. Μήπως η κυβέρνηση οφείλει να επανεξετάσει τους ποινικούς κώδικες που άλλαξε σταδιακά από το 2019, έτσι ώστε και η Ελληνική Αστυνομία να μπορεί να ασχοληθεί όχι μόνο με εγκληματικές ενέργειες αλλά και με την πρόληψη;

Την δεκαετία 2012 – 2022, ο μέσος όρος ήταν 1.000 περίπου κρατούμενοι με ισόβια κάθειρξη, επί μικρότερου συνολικού αριθμού κρατουμένων. Σε αναλογία κρατουμένων ανά 100.000 κατοίκους, η χώρα μας δεν έχει τους υψηλότερους δείκτες φυλάκισης στην Ευρώπη. Η αύξηση του συνολικού αριθμού των κρατουμένων είναι αποτέλεσμα, τόσο της αυστηροποίησης των ποινών, όσο και της αποτελεσματικότερης αστυνόμευσης.

Είμαστε υποχρεωμένοι, να χτίσουμε Σωφρονιστικά Καταστήματα νέα και να ανακαινίσουμε τα παλαιά, για να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα του υπερπληθυσμού

Η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, είναι στο επίκεντρο της Πολιτικής μας και για αυτό ιδρύθηκε η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, η οποία έχει θεαματικά αποτελέσματα, αφού έχουν οδηγηθεί στις φυλακές επτακόσιοι περίπου, σε ένα χρόνο, οι οποίοι ενέχονται σε εγκληματικές οργανώσεις.

Η αυστηροποίηση αφορά και την μικροεγκληματικότητα, με κλοπές, διαρρήξεις, που διαπράττονται κυρίως στην επαρχία από συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα, που μέχρι πρότινος έμεναν σχεδόν ατιμώρητες. Η Αστυνομία με την παρουσία και τις δράσεις της λειτουργεί προληπτικά, αποτρεπτικά και κατασταλτικά.

–Μια παλιά παροιμία λέει «όπου γκρεμίζεται μια φυλακή χτίζεται ένα σχολείο». Ωστόσο σήμερα ακούγονται φωνές που ζητούν «ποινές φυλάκισης». Θα ήθελα να σας ρωτήσω εάν υπάρχει πρόβλεψη για την ανέγερση νέων φυλακών;

Η Κυβέρνηση με εντατικά προγράμματα και χτίζει και ανακαινίζει σχολικές μονάδες σε όλη τη Χώρα, όσο ποτέ άλλοτε. Προσθέτουμε «Σε κάθε Σωφρονιστικό Κατάστημα και Ένα Σχολείο».

Η επέκταση του δικτύου Δομών Εκπαίδευσης και Κατάρτισης στα Σωφρονιστικά Καταστήματα, αποτελεί βασική στόχευση και για το 2026, όπου σε συνεργασία, με το Υπουργείο Παιδείας θα προστεθούν στα προϋπάρχοντα επτά (7) νέα σχολεία.

Παράλληλα, ενισχύουμε την «ΕΠΑΝΟΔΟ» (Ν.Π.Ι.Δ.), για την ομαλή επανένταξη των αποφυλακισμένων κρατουμένων.

Για το 2026 έχουν προγραμματιστεί προσλήψεις πεντακοσίων περίπου υπαλλήλων για τα Σωφρονιστικά Καταστήματα

Είμαστε όμως υποχρεωμένοι, να χτίσουμε Σωφρονιστικά Καταστήματα νέα και να ανακαινίσουμε τα παλαιά, για να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα του υπερπληθυσμού, που δεν είναι μόνον ελληνικό, αλλά και να βελτιώσουμε τις συνθήκες διαβίωσης των κρατουμένων.

Πρόσφατα, εξασφαλίσαμε περίπου 250 εκατ. ευρώ και τρέχουμε τις διαδικασίες κατασκευής, στον Ασπρόπυργο, την Μεγαλόπολη, τον Δήμο Βοΐου Κοζάνης, την Κασσαβέτεια για τους ανήλικους και νέους Κρατούμενους, το «Θεσσαλία II», επίσης στην περιοχή της Κασσαβέτειας, στην Κασσάνδρα της Χαλκιδικής, στα Ιωάννινα, την Χαλκίδα, τις Φιλιάτες και την Κέρκυρα. Ελπίζουμε και αγωνιζόμαστε να περατώσουμε και να λειτουργήσουμε εντός του 2026, το «Κρήτη II», στην περιοχή της Νεάπολης.

–Στο όχι μακρινό παρελθόν είχαν καταγραφεί συνομιλίες από τους κοριούς της ΕΥΠ όπου «ποινικοί», φέρεται να συνομιλούσαν με συνεργάτες εκτός φυλακής για υποθέσεις που αφορούσαν εγκληματική δράση. Αυτό πώς μπορεί να συμβαίνει και ποιος ο ρόλος της αστυνομίας;

Παίρνουμε όλα τα απαραίτητα μέτρα και προσπαθούμε για την νομιμότητα. Σύντομα, με γενναία χρηματοδότηση που εξασφαλίσαμε, θα προμηθευτούμε σύγχρονα συστήματα Ασφαλείας, που δεν θα επιτρέπουν καμία έκνομη ενέργεια, στα Σωφρονιστικά Καταστήματα.

Το πρόβλημα το έχει η κατακερματισμένη και ανύπαρκτη αντιπολίτευση, που επενδύει στην τοξικότητα και τον διχασμό

Ακόμη, για το 2026 έχουν προγραμματιστεί προσλήψεις πεντακοσίων περίπου υπαλλήλων για τα Σωφρονιστικά Καταστήματα, οι οποίοι από κοινού με την Αστυνομία θα συμβάλλουν στην καλύτερη φύλαξη.

-Το κόμμα που έχει προαναγγείλει η κα. Καρυστιανού πιστεύετε ότι θα αλλάξει το πολιτικό σκηνικό;

Η πολιτική γίνεται από τους πολιτικούς. Σε ένα διεθνές περιβάλλον με πρωτοφανείς προκλήσεις και απρόβλεπτους κινδύνους, οι ώριμοι λαοί δεν παίζουν την τύχη τους.

Η Ελλάδα και σήμερα και αύριο χρειάζεται, ηγέτη δοκιμασμένο, σύγχρονο, καταρτισμένο, σοβαρό, με κύρος, με αναγνωρισιμότητα, με τόλμη, με διορατικότητα και τον έχει στο τιμόνι από το 2019, τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Υπάρχει κάποιος άλλος στο πολιτικό σκηνικό, που θα μπορεί να συνομιλήσει με τον Πρόεδρο Τραμπ, με τον Πρόεδρο Ερντογάν και με όλους τους ηγέτες του κόσμου, για να υπερασπιστεί τα εθνικά μας συμφέροντα, όπως μέχρι τώρα με επιτυχία έχει πράξει ο Κυριακός Μητσοτάκης;

Μόνο η ΝΔ εγγυάται εθνική ενότητα, ήπιο πολιτικό κλίμα, αξιοπιστία και κυρίως πολιτική σταθερότητα

Σε αυτό, το κρίσιμο για το μέλλον της χώρας μας ερώτημα, θα κληθεί να απαντήσει ο ελληνικός λαός στις ερχόμενες εκλογές. Το πρόβλημα το έχει η κατακερματισμένη και ανύπαρκτη αντιπολίτευση, που επενδύει στην τοξικότητα και τον διχασμό.

-Η ΝΔ, θα αντέξει την πίεση από την κριτική που της γίνεται από τους πολίτες;

Η Κυβέρνηση της ΝΔ, από την ημέρα που εκλέχθηκε, αντιμετώπισε με τον καλύτερο τρόπο, το Μεταναστευτικό, την κρίση με την Τουρκία, την Πανδημία και τα προβλήματα που προέκυψαν από αυτήν, στον επαγγελματικό κόσμο και τον χώρο της εργασίας.

Σήμερα η Ελλάδα, σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο περιβάλλον, είναι πυλώνας σταθερότητας, εθνικής ασφάλειας, ειρήνης και προόδου.

Η οικονομία μας αναπτύσσεται και διεθνώς αναβαθμίζεται. Μειώθηκαν η ανεργία, οι φόροι, οι ασφαλιστικές εισφορές και αυξάνονται μισθοί και συντάξεις. Επιτυγχάνονται πλεονάσματα, αποπληρώνονται τα χρέη μας, στηρίζονται οι ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και βελτιώνεται το επίπεδο ζωής των πολιτών. Δανειζόμαστε με επιτόκια χαμηλότερα, από αυτά που δανείζονται μεγάλες και οικονομικά ισχυρές χώρες.

Η Ελλάδα, σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο περιβάλλον, είναι πυλώνας σταθερότητας, εθνικής ασφάλειας, ειρήνης και προόδου

Το κύρος και η αξιοπιστία της χώρας είναι πολύ υψηλό, φάνηκε άλλωστε και από την εκλογή μας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και την ανάληψη της Προεδρίας του Eurogroup. Ενδυναμώσαμε και δημιουργήσαμε ισχυρές συμμαχίες. Αποκτάμε υπερσύγχρονα οπλικά συστήματα και διασφαλίζουμε την κυριαρχία μας στην περιοχή. Αναδεικνύεται η Ελλάδα ως σημαντικός ενεργειακός κόμβος, για όλη την Ευρώπη. Αυτά είναι τα μεγάλα θέματα για την πατρίδα μας. Η Ελλάδα πρέπει να συνεχίσει την καλή πορεία των τελευταίων χρόνων.

Βασική όμως προϋπόθεση, είναι να έχουμε εθνική ενότητα, ήπιο πολιτικό κλίμα, αξιοπιστία και κυρίως πολιτική σταθερότητα, τα οποία από το πολιτικό σύστημα της χώρας μας, μόνον η ΝΔ εγγυάται. Για αυτό οι πολίτες, ανεξάρτητα και από ιδεολογίες, θα ψηφίσουν ξανά για Πρωθυπουργό τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Την ίδια ώρα, οι ελβετικές αρχές διεξάγουν ποινική έρευνα εις βάρος των ιδιοκτητών του για ανθρωποκτονία από αμέλεια, σωματικές βλάβες και εμπρησμό από αμέλεια.

Η πυρκαγιά ξέσπασε λίγο μετά τη 1.30 τα ξημερώματα, στον υπόγειο χώρο του μπαρ, όταν βεγγαλικά που είχαν τοποθετηθεί σε μπουκάλια σαμπάνιας προκάλεσαν ανάφλεξη στην οροφή, η οποία ήταν καλυμμένη με μονωτικό αφρώδες υλικό. Οι φλόγες εξαπλώθηκαν με αστραπιαία ταχύτητα, απελευθερώνοντας πυκνό, τοξικό καπνό.

Σοκαριστικά βίντεο δείχνουν θαμώνες –πολλοί εκ των οποίων ήταν έφηβοι– να συνεχίζουν να διασκεδάζουν για κρίσιμα δευτερόλεπτα, ενώ η φωτιά εξαπλώνεται πάνω από τα κεφάλια τους. Αυτό το χρονικό διάστημα αποδείχθηκε μοιραίο, καθώς χάθηκαν πολύτιμες στιγμές που θα μπορούσαν να επιτρέψουν την έγκαιρη διαφυγή.

Καθώς επικράτησε πανικός, δεκάδες άνθρωποι επιχείρησαν να σωθούν μέσω μιας στενής εσωτερικής σκάλας που οδηγούσε στο ισόγειο, με αποτέλεσμα το μπαρ να χαρακτηριστεί εκ των υστέρων «παγίδα θανάτου». Οι αρχές εξετάζουν πλέον εάν η χωρητικότητα του χώρου είχε υπερβεί το επιτρεπόμενο όριο τη μοιραία νύχτα.

Καταγγελίες για κλειδωμένη έξοδο κινδύνου

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν οι καταγγελίες για ύπαρξη επιπλέον εξόδου κινδύνου στον υπόγειο χώρο, η οποία –σύμφωνα με μαρτυρίες– δεν ήταν προσβάσιμη. Η 31χρονη Αντρέα, μπάρμαν που εργάζεται σε άλλο κατάστημα του θερέτρου αλλά σύχναζε στο Le Constellation, δήλωσε ότι υπήρχε τόσο κανονική είσοδος-έξοδος όσο και ξεχωριστή έξοδος κινδύνου, η οποία όμως, όπως ανέφερε, ήταν πάντα κλειδωμένη.

Όπως περιέγραψε, η έξοδος αυτή βρισκόταν σε ξεχωριστό χώρο καπνιστών, ο οποίος χρησιμοποιούνταν ουσιαστικά ως αποθήκη. Ένας καναπές είχε τοποθετηθεί μπροστά από την πόρτα, ενώ αντικείμενα ήταν πεταμένα ακριβώς έξω από αυτήν, καθιστώντας την πρακτικά μη λειτουργική. «Όλοι στην πόλη ήξεραν ότι αργά ή γρήγορα κάτι θα πήγαινε στραβά», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Αντίστοιχη μαρτυρία έδωσε και ο Γκριγκόρι, ο οποίος κατευθυνόταν προς το μπαρ όταν ξέσπασε η φωτιά και φίλος του συγκαταλέγεται στους αγνοούμενους. Όπως είπε, υπήρχε δεύτερη έξοδος, αλλά θεωρεί ότι παρέμενε κλειδωμένη επειδή κάποιοι πελάτες έφευγαν χωρίς να πληρώσουν.

Heroic father saved trapped teens from Swiss ski resort bar fire that killed 40 after phone call from his daughter https://t.co/XnPoF2pQc3 pic.twitter.com/tgr994N7UL

— New York Post (@nypost) January 4, 2026

Παράλληλα, εντοπίστηκε και τρίτη έξοδος στο ισόγειο του καταστήματος, η οποία οδηγούσε σε σκεπαστό εμπορικό διάδρομο με καταστήματα, μεταξύ των οποίων και ενοικίαση εξοπλισμού σκι. Ωστόσο, όσοι τη χρησιμοποιούσαν θα έπρεπε να περάσουν και από δεύτερη γυάλινη πόρτα για να βγουν στον δρόμο. Οι αρχές δεν έχουν ακόμη διευκρινίσει εάν οι πόρτες αυτές ήταν ανοιχτές ή κλειδωμένες τη στιγμή που ξέσπασε η πυρκαγιά.

Στο μεταξύ, οι ελβετικές αρχές ανακοίνωσαν ότι ο Ζακ Μορέτι, 49 ετών, και η σύζυγός του Τζέσικα, 40 ετών, ιδιοκτήτες του μπαρ, ερευνώνται επισήμως για ανθρωποκτονία από αμέλεια, πρόκληση σωματικών βλαβών και εμπρησμό από αμέλεια. Ο Μορέτι εμφανίστηκε δημόσια για πρώτη φορά μετά την τραγωδία κοντά σε εστιατόριο που διατηρεί στο γειτονικό χωριό Lens, ωστόσο αρνήθηκε να απαντήσει σε ερωτήσεις.

Ο απολογισμός της τραγωδίας ανέρχεται μέχρι στιγμής σε 40 νεκρούς και 119 τραυματίες. Μεταξύ των θυμάτων είναι η 16χρονη Κιάρα Κοστάντσο από το Μιλάνο, της οποίας ο πατέρας μίλησε για «ένα τηλεφώνημα που δεν θα έπρεπε ποτέ να δεχτεί ένας πατέρας», καθώς και ο 17χρονος Ιταλός Εμανουέλε Γκαλεπίνι, ανερχόμενο ταλέντο στο γκολφ.

Η αστυνομία έχει ταυτοποιήσει μέχρι στιγμής οκτώ Ελβετούς νεκρούς – τέσσερις άνδρες και τέσσερις γυναίκες, μεταξύ τους και δύο 16χρονοι. Ωστόσο, περισσότερες από 30 οικογένειες εξακολουθούν να ζουν έναν εφιάλτη αναμονής, καθώς συνεχίζεται η διαδικασία ταυτοποίησης των υπόλοιπων θυμάτων, αλλά και πέντε βαριά τραυματιών που νοσηλεύονται.

Η ψυχολόγος Ελβίρα Βεντουρέλα, που στηρίζει τις οικογένειες, περιέγραψε την αναμονή ως «καταστροφική για την ψυχική αντοχή των ανθρώπων», ενώ γονείς αγνοουμένων παιδιών κάνουν λόγο για οργή και απόγνωση. Ανάμεσα στους αγνοούμενους βρίσκεται και η 15χρονη Σαρλότ Νίνταμ, μαθήτρια σε σχολεία του Λονδίνου, με φίλους της να απευθύνουν δημόσιες εκκλήσεις για πληροφορίες.

Οι αρχές ότι η ταυτοποίηση των θυμάτων αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα, αναγνωρίζοντας ωστόσο το «αφόρητο βάρος» που σηκώνουν οι οικογένειες. Η έρευνα συνεχίζεται, με το ερώτημα για τις κλειδωμένες εξόδους κινδύνου να αποκτά κεντρικό ρόλο στη διερεύνηση ευθυνών.

Σε δελτίο Τύπου, το Υπουργείο ανέφερε: «Στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων προσπαθειών για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και μετά από στενή παρακολούθηση των πυρήνων του ISIS, και βάσει της συνεργασίας των υπηρεσιών πληροφοριών με υπηρεσίες ασφαλείας για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, ελήφθησαν πληροφορίες σχετικά με την πρόθεση της οργάνωσης να πραγματοποιήσει επιθέσεις αυτοκτονίας με στόχο αμάχους στη διάρκεια των εορτασμών της Πρωτοχρονιάς σε διάφορες επαρχίες, ιδίως στο Χαλέπι, κυρίως σε εκκλησίες και χώρους συγκέντρωσης πολιτών».

Επιπλέον ανέφερε ότι «ως προληπτική απάντηση, εφαρμόστηκαν αυστηρά μέτρα ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένης της αυξημένης επιτήρησης γύρω από εκκλησίες, της ανάπτυξης περιπολιών και της δημιουργίας σημείων ελέγχου σε διάφορα μέρη της πόλης».

Σημείωσε ότι «σε σημείο ελέγχου στην περιοχή Μπαμπ αλ‑Φαράζ του Χαλεπίου ενώ μια περιπολία εκτελούσε τα καθήκοντά της, ένας αξιωματικός υποψιάστηκε έναν άνδρα που αργότερα διαπιστώθηκε ότι ήταν μέλος του ISIS. Κατά την προσπάθεια επαλήθευσης της ταυτότητάς του, ο τρομοκράτης άνοιξε πυρ, σκοτώνοντας έναν αστυνομικό και στη συνέχεια πυροδοτήθηκε, τραυματίζοντας δύο άλλους αστυνομικούς που προσπάθησαν να παρέμβουν και να τον συλλάβουν».

Πρόσθεσε ότι «υπό το φως αυτού του τραγικού συμβάντος, εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια στην οικογένεια του πεσόντος αστυνομικού και ευχόμαστε ταχεία ανάρρωση στους τραυματίες», τονίζοντας ότι «το ηρωικό πνεύμα που επέδειξαν οι αστυνομικοί μας ήταν καθοριστικός παράγοντας στην αποτροπή ενός επικίνδυνου τρομοκρατικού σχεδίου που στόχευε να θέσει στο στόχαστρο τις ζωές αθώων πολιτών κατά τη διάρκεια των εορτασμών της Πρωτοχρονιάς».

Από την πλευρά της, η Γαλλία θέλει να αποδείξει ότι έχει άδικο, όπως τονίζει το POLITICO σε ανάλυσή του για τις τελευταίες εξελίξεις στο… δυτικό μέτωπο όσον αγορά την υπόθεση της πολεμικής αναμέτρησης στην Ουκρανία.

Η Γαλλία θα επαναφέρει επίσης την εθελοντική στρατιωτική θητεία για τους νέους ενήλικες, κυρίως 18 και 19 ετών. Ο στόχος είναι να στρατολογηθούν 3.000 νέοι στρατιώτες το επόμενο καλοκαίρι, 10.000 το 2030 και 50.000 το 2035.

France’s President Emmanuel Macron and his Russian counterpart may be heading for bilateral talks on Ukraine.https://t.co/BtBjjDPsbu

— POLITICOEurope (@POLITICOEurope) December 21, 2025

Όπως και πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η Γαλλία θεωρεί ότι η Ρωσία αποτελεί μια αυξανόμενη απειλή για την ήπειρο. Επομένως, προετοιμάζεται να αμυνθεί ενάντια σε αυτό που ο αρχηγός του γενικού επιτελείου της χώρας, στρατηγός Fabien Mandon, χαρακτήρισε ως «βίαιη δοκιμασία» από τη Ρωσία τα επόμενα τρία με τέσσερα χρόνια, την οποία θα πρέπει να αντιμετωπίσει χωρίς μεγάλη, αν όχι καθόλου, βοήθεια από την Ουάσινγκτον. Για να το επιτύχει αυτό, η Γαλλία αυξάνει τις στρατιωτικές δαπάνες, ενισχύει την παραγωγή όπλων και διπλασιάζει τις εφεδρικές δυνάμεις.

Από το επόμενο έτος, η Γαλλία θα επαναφέρει επίσης την εθελοντική στρατιωτική θητεία για τους νέους ενήλικες, κυρίως 18 και 19 ετών. Ο στόχος είναι να στρατολογηθούν 3.000 νέοι στρατιώτες το επόμενο καλοκαίρι, 10.000 το 2030 και 50.000 το 2035.

Αυτές οι αμυντικές προσπάθειες έρχονται σε μια εποχή που οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες αναγκάζονται να επανεξετάσουν τη στάση τους σε θέματα ασφάλειας με τον πιο ουσιαστικό τρόπο από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.

According to a POLITICO poll, more respondents in France and Germany want their governments to scale back financial aid to Kyiv than to increase it or keep it the same.

In the U.S., Canada and the U.K., meanwhile, respondents tilt the other way  https://t.co/eS0eChHnbd pic.twitter.com/Jy5ROezHBx

— POLITICOEurope (@POLITICOEurope) December 21, 2025

Η πρόκληση είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς γίνεται όλο και πιο σαφές ότι δεν μπορούν πλέον να βασίζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες ως κύριο φορέα ασφάλειας. Διαδοχικοί πρόεδροι των ΗΠΑ — συμπεριλαμβανομένων των Μπαράκ Ομπάμα και Τζο Μπάιντεν — έχουν προειδοποιήσει την τελευταία δεκαετία ότι η Ουάσιγκτον θα πρέπει τελικά να επικεντρωθεί στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού αντί της Ευρώπης, αλλά η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη μετατρέψει αυτά τα λόγια σε πράξεις, όπως επισημαίνει το POLITICO.

Αυτό φέρνει στο προσκήνιο τη Γαλλία, τη μόνη πυρηνική δύναμη της ΕΕ και μια χώρα με ανεξάρτητους κατασκευαστές όπλων, η οποία προειδοποιεί εδώ και καιρό ότι η ήπειρος πρέπει να γίνει πιο αυτόνομη σε τομείς όπως η τεχνολογία και η άμυνα.

Σύμφωνα με τον Guillaume Lagane, εμπειρογνώμονα σε θέματα αμυντικής πολιτικής και καθηγητή στο δημόσιο ερευνητικό πανεπιστήμιο Sciences Po, ο τρόπος με τον οποίο η Γαλλία και η Γερμανία, οι μεγαλύτερες χώρες της ΕΕ, θα ανταποκριθούν τους επόμενους μήνες και χρόνια θα καθορίσει αν άλλες ευρωπαϊκές χώρες θα στραφούν προς αυτές για την άμυνα της Ευρώπης ή θα προσπαθήσουν να διατηρήσουν διμερείς σχέσεις με την Ουάσιγκτον σε βάρος της ενότητας της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.

«Αν η Γαλλία και η Γερμανία προτείνουν αξιόπιστες επιλογές, οι ευρωπαϊκές χώρες μπορεί να διστάσουν, αλλιώς δεν θα το κάνουν», είπε. «Αν μόνο η αμερικανική εγγύηση είναι αξιόπιστη, θα κάνουν ό,τι μπορούν για να την αποκτήσουν».

Για να φανεί αξιόπιστη ηγέτιδα δύναμη, πρόσθεσε, η Γαλλία θα μπορούσε να εξετάσει το ενδεχόμενο να σταθμεύσει μαχητικά αεροσκάφη Rafale με πυρηνική ικανότητα στη Γερμανία ή την Πολωνία, να αντισταθμίσει τα κενά ικανότητας που ενδέχεται να αφήσουν οι ΗΠΑ και να αντικαταστήσει τους Αμερικανούς στρατιώτες που αποχωρούν από την Ευρώπη με γαλλικά στρατεύματα.

Στο Παρίσι περίμεναν αυτή τη στιγμή

Στους διαδρόμους της εξουσίας στο Παρίσι, η γαλλική ελίτ πάντα ήξερε ότι αυτή η στιγμή θα έρθει.

«Δεν είμαστε ούτε έκπληκτοι, ούτε σοκαρισμένοι, ούτε σε άρνηση», δήλωσε στο POLITICO ένας υψηλόβαθμος Γάλλος αξιωματούχος της άμυνας σε μια συνέντευξη. «Η πρώτη μας δοκιμασία βραχυπρόθεσμα είναι η Ουκρανία. Εμείς οι Ευρωπαίοι πρέπει να οργανωθούμε για να αντιμετωπίσουμε αυτή την πραγματικότητα και να προσαρμοστούμε χωρίς να μας πιάσει απροετοίμαστους».

Η δυσπιστία της Γαλλίας απέναντι στην Αμερική χρονολογείται από το 1956, όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντουάιτ Αϊζενχάουερ ανάγκασε τη Γαλλία και τη Βρετανία να υποχωρήσουν από μια στρατιωτική επέμβαση για την ανάκτηση του ελέγχου της Διώρυγας του Σουέζ από την Αίγυπτο, αφήνοντας το Παρίσι με ένα αίσθημα προδοσίας και ταπείνωσης.

The magnificent mind of Emmanuel Macron

The president is a lonely, tragic figure whose strange personality has inflicted chaos and carnage on French politics.#Tomorrowspapertoday pic.twitter.com/lcYEJ27519

— POLITICOEurope (@POLITICOEurope) July 10, 2024

Έκτοτε, σε αντίθεση με τις περισσότερες άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η αμυντική πολιτική της Γαλλίας βασίστηκε στην παραδοχή ότι οι ΗΠΑ δεν είναι αξιόπιστος σύμμαχος και ότι η δυτικοευρωπαϊκή χώρα πρέπει να είναι σε θέση να αμυνθεί μόνη της, αν χρειαστεί. Η μνήμη του περιστατικού του Σουέζ συνέβαλε στην απόφαση του πρώην Γάλλου προέδρου Σαρλ ντε Γκωλ να αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ και να αναπτύξει το δικό του πυρηνικό πρόγραμμα.

Τώρα, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες — οι οποίες μέχρι τώρα ήταν απρόθυμες να σκεφτούν την αρχιτεκτονική ασφάλειας του ηπείρου χωρίς τις ΗΠΑ — αρχίζουν να συνειδητοποιούν όλο και περισσότερο ότι η Γαλλία ίσως είχε δίκιο από την αρχή.

«Υπάρχει μια μορφή διανοητικής επικύρωσης της γαλλικής θέσης, η οποία αναγνωρίζει ότι τα συμφέροντα των συμμάχων δεν συμπίπτουν πάντα και ότι η συμμετοχή των ΗΠΑ στην ευρωπαϊκή ασφάλεια ήταν αποτέλεσμα μιας συμμαχίας που δεν ήταν αιώνια», δήλωσε στο POLITICO ο Élie Tenenbaum, διευθυντής του κέντρου μελετών ασφάλειας IFRI με έδρα το Παρίσι.

Από την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία τον Ιανουάριο, τα σημάδια της απομάκρυνσης της Ουάσιγκτον από την Ευρώπη – αν όχι της περιφρόνησής της – είναι δύσκολο να αγνοηθούν.

Οι υποτιμητικές δηλώσεις του Τραμπ για την Ευρώπη νωρίτερα αυτό το μήνα ήρθαν λίγες μόνο ημέρες μετά την έκδοση της Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, η οποία περιέχει ελάχιστα καλυμμένες εκκλήσεις για αλλαγή καθεστώτος σε ευρωπαϊκές χώρες. Μια διαρρεύσασα εκτενέστερη έκδοση του εγγράφου αναφέρει ανοιχτά ότι οι ΗΠΑ πρέπει να απομακρύνουν την Αυστρία, την Ουγγαρία, την Ιταλία και την Πολωνία από την ΕΕ.

Τους μήνες που προηγήθηκαν της δημοσίευσης της στρατηγικής, η κυβέρνηση Τραμπ έθεσε επανειλημμένα υπό αμφισβήτηση τη δέσμευση των ΗΠΑ στο σύμφωνο συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ, το άρθρο 5 του καταστατικού του ΝΑΤΟ, και ανακοίνωσε τη μείωση των αμερικανικών στρατευμάτων από την πρώτη γραμμή της Ρουμανίας. Ακόμα πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι οι ΗΠΑ απείλησαν να προσαρτήσουν τη Γροιλανδία με τη βία και προσεγγίζουν τη Ρωσία, μεταξύ άλλων και στις ειρηνευτικές συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Λιγότερο από ένα χρόνο μετά την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, επιρροή γερμανικές φωνές — σε μία από τις πιο διατλαντικές χώρες της Ευρώπης — δεν θεωρούν πλέον την Ουάσινγκτον ως σύμμαχο. Η στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών της Δανίας έχει πλέον χαρακτηρίσει τις ΗΠΑ ως κίνδυνο για την ασφάλεια.

Ποιες χώρες αναλαμβάνουν ηγετικό ρόλο

Σε αυτό το πλαίσιο, οι μικρότερες ευρωπαϊκές χώρες αναμένουν από τις μεγαλύτερες να αναλάβουν ηγετικό ρόλο.

«Χρειαζόμαστε τις μεγαλύτερες χώρες να αναλάβουν ηγετικό ρόλο», τόνισε ένας ευρωπαίος αξιωματούχος άμυνας από μια μεσαίου μεγέθους χώρα σε μια ιδιωτική ενημέρωση. «Η Γαλλία είναι συνεπής σε αυτό το θέμα εδώ και αρκετό καιρό, η Γερμανία είναι επίσης σημαντική. Είναι πάντα χρήσιμο να δίνουν το παράδειγμα».

Ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης με έδρα το Παρίσι επανέλαβε αυτό το αίτημα για ηγεσία της Γαλλίας: «Χρειαζόμαστε τον Μακρόν να αναλάβει την πρωτοβουλία [για την ευρωπαϊκή άμυνα], ποιος άλλος θα το κάνει αν όχι η Γαλλία;» Ένας άλλος Ευρωπαίος αξιωματούχος είπε ότι η Γαλλία θα μπορούσε να γίνει «πολιτικό και στρατιωτικό κέντρο», προσθέτοντας ότι το Παρίσι είναι έτοιμο να ηγηθεί μαζί με άλλες πρωτεύουσες όπως το Λονδίνο, το Βερολίνο, η Ρώμη και η Βαρσοβία.

Από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022, το Παρίσι έχει στραφεί προς την Ευρώπη και έχει επανεπενδύσει στο ΝΑΤΟ. Για δεκαετίες, το Παρίσι είχε παραμελήσει τη συμμαχία — επανεντάχθηκε στην ενοποιημένη στρατιωτική διοίκησή της μόνο το 2009 — και επικεντρώθηκε κυρίως σε μακρινές περιοχές, όπως η αφρικανική περιοχή του Σαχέλ, από την οποία ο γαλλικός στρατός τελικά αναγκάστηκε να αποσυρθεί μετά από μια σειρά πραξικοπημάτων.

Τώρα, η Γαλλία ηγείται μιας πολυεθνικής μάχιμης ομάδας του ΝΑΤΟ στη Ρουμανία, έχει ενισχύσει τη στρατιωτική της παρουσία στην Εσθονία και βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις για την αποστολή στρατιωτών στη Φινλανδία. Για τα κράτη της πρώτης γραμμής, η παρουσία μιας πυρηνικής δύναμης στο έδαφός τους παραμένει ένα κρίσιμο αποτρεπτικό μέσο έναντι της Ρωσίας.

Σε μια πρώτη δοκιμασία για την ικανότητα της Ευρώπης να σκεφτεί τη δική της ασφάλεια χωρίς τις ΗΠΑ, το Παρίσι — που κατά τα άλλα υστερεί όσον αφορά τη στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο — έχει δημιουργήσει μαζί με το Λονδίνο μια λεγόμενη συμμαχία των προθύμων για να σχεδιάσει εγγυήσεις ασφάλειας για την Ουκρανία μετά τον πόλεμο. Αυτό αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό άμυνας και ο ηγετικός ρόλος της Γαλλίας έχει γίνει δεκτός με ενθουσιασμό στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, εκτιμά το POLITICO, επισημαινοντας ωστόσο ότι πολλές από αυτές εξακολουθούν να είναι απρόθυμες να αναπτύξουν στρατιωτικά μέσα στην Ουκρανία χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ.

«Αυτό δεν είναι πλέον επιλογή. Είναι αναγκαιότητα», σημείωσε, ενώ αναφερόμενη στη στρατηγική εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ πρόσθεσε ότι «έχει δίκιο όταν λέει ότι το μερίδιο της Ευρώπης στο παγκόσμιο ΑΕΠ μειώνεται, ωστόσο και οι ΗΠΑ βρίσκονται στην ίδια πορεία».

Τέλος, υπογράμμισε ότι «η Ευρώπη δεν μπορεί να αφήσει άλλους να καθορίζουν την κοσμοθεωρία της».

«Οι Ρώσοι δοκιμάζουν συνεχώς τα όρια — ποια θα είναι η αντίδραση, μέχρι πού μπορούμε να φτάσουμε;» διερωτήθηκε στο POLITICO η υπουργός Εξωτερικών της Λετονίας Μπάιμπα Μπράζε. Υπογράμμισε, επίσης, την ανάγκη για μια πιο «προληπτική» στάση. «Δεν είναι τα λόγια που στέλνουν μήνυμα — είναι οι πράξεις» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Τις τελευταίες εβδομάδες ρωσικά drones έχουν παραβιάσει τον εναέριο χώρο της Πολωνίας και της Ρουμανίας, ενώ άγνωστα UAVs προκαλούν αναστάτωση σε αεροδρόμια και στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε ολόκληρη την ήπειρο. Στο ίδιο πλαίσιο καταγράφονται παρεμβολές GPS, παραβιάσεις από μαχητικά και πολεμικά πλοία, ακόμη και μια έκρηξη σε κομβική σιδηροδρομική γραμμή της Πολωνίας που μεταφέρει στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με τη δεξαμενή σκέψης GLOBSEC, από τον Ιανουάριο έως τον Ιούλιο σημειώθηκαν περισσότερες από 110 ενέργειες δολιοφθοράς ή απόπειρες επιθέσεων στην Ευρώπη από άτομα με δεσμούς με τη Μόσχα, κυρίως στην Πολωνία και τη Γαλλία.

Η Ρωσία έχει μακρά ιστορία τέτοιων υβριδικών ενεργειών: από δολοφονίες αντιπάλων στο εξωτερικό μέχρι εκρήξεις σε αποθήκες όπλων, χρηματοδότηση ακραίων κομμάτων, εκστρατείες παραπληροφόρησης και παρεμβάσεις σε εκλογές.

Ωστόσο, η ένταση και η συχνότητα των σημερινών επιθέσεων θεωρούνται άνευ προηγουμένου.

Η αυξανόμενη απειλή αλλάζει το κλίμα στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Η Πολωνία ανέπτυξε 10.000 στρατιώτες για την προστασία κρίσιμων υποδομών μετά την ανατίναξη της σιδηροδρομικής γραμμής προς το Κίεβο. Ο πρωθυπουργός της χώρας, Ντόναλντ Τουσκ, κατηγόρησε ευθέως τη Ρωσία για «κρατική τρομοκρατία».

Η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της Ε.Ε. Κάγια Κάλας έκανε λόγο για «ακραίο κίνδυνο» που απαιτεί «ισχυρή απάντηση», ενώ ο Ιταλός υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροζέτο παρουσίασε 125σέλιδο σχέδιο αντεπίθεσης που προβλέπει τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Κέντρου Αντιμετώπισης Υβριδικών Απειλών, μια δύναμη κυβερνοάμυνας 1.500 ατόμων και προσωπικό εξειδικευμένο στην τεχνητή νοημοσύνη.

Το δίλημμα της Δύσης

Παρά τη σκληρή ρητορική, παραμένει ασαφές τι θα μπορούσε να σημαίνει μια «πιο δυναμική» απάντηση.

Σύμφωνα με ειδικούς, η Ευρώπη, σε αντίθεση με τη Μόσχα, περιορίζεται από τις αρχές του κράτους δικαίου: μπορεί άραγε να χρησιμοποιήσει τα ίδια μέσα και τις ίδιες μεθόδους με τη Ρωσία;

Ήδη, χώρες όπως η Γερμανία και η Ρουμανία αναθεωρούν τους κανόνες που επιτρέπουν την κατάρριψη drones πάνω από ευαίσθητες περιοχές. Παράλληλα, ορισμένα κράτη έχουν αρχίσει να υιοθετούν επιθετικές κυβερνοενέργειες. Η Λετονία καλεί για ακόμη πιο αποφασιστική στάση στο ψηφιακό πεδίο, με χτυπήματα σε κρίσιμες ρωσικές εγκαταστάσεις, όπως το βιομηχανικό συγκρότημα Alabuga όπου παράγονται drones Shahed.

Επίδειξη ισχύος από το ΝΑΤΟ

Το ΝΑΤΟ, που παραμένει καθαρά αμυντικός οργανισμός, αποφεύγει τις επιθετικές επιχειρήσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με διπλωμάτες της Συμμαχίας, εξετάζεται η ενίσχυση «ασύμμετρων» αντιδράσεων.

Η πρώην εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ Οάνα Λουνγκέσκου σημειώνει πως η Συμμαχία πρέπει να επιδεικνύει ενότητα και αποφασιστικότητα: ταχεία ανακοίνωση των υπευθύνων για υβριδικές επιθέσεις, καθώς και αιφνιδιαστικές ασκήσεις στα σύνορα με τη Λιθουανία ή την Εσθονία.

Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Αντιμετώπισης Υβριδικών Απειλών στο Ελσίνκι εντείνει την τεχνογνωσία και την εκπαίδευση προς τα κράτη-μέλη.

Όπως παραδέχεται υψηλόβαθμος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ, «σίγουρα πρέπει να κάνουμε περισσότερα στο μέτωπο των υβριδικών απειλών». Το ζητούμενο πλέον είναι να αποδεικνύεται ότι η Συμμαχία παρακολουθεί στενά και μπορεί να μετακινεί δυνάμεις ευέλικτα και άμεσα.