Σε συνέντευξη Τύπου οι εκπρόσωποι της ΕΠΕ παρουσίασαν τις σχετικές πρωτοβουλίες της επιστημονικής εταιρείας, καθώς και τα νεότερα δεδομένα σχετικά με τη διαχείριση των ασθενών με παρόξυνση ΧΑΠ, τις θεραπείες, τα πιλοτικά προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης, αλλά και τη σημασία του εμβολιασμού στους ασθενείς με ΧΑΠ.

Η ΧΑΠ προσβάλλει περισσότερα από 340 εκατομμύρια ανθρώπους και αποτελεί την τρίτη αιτία θανάτου παγκοσμίως, επισημαίνει ο Πέτρος Μπακάκος, καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ, διευθυντής Α΄ Πανεπιστημιακής Πνευμονολογικής Κλινικής ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», γενικός γραμματέας ΕΠΕ.

Ελληνική μελέτη

Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία, οργανώνει και συντονίζει την πολυκεντρική, προοπτική, μη παρεμβατική, μελέτη παρατήρησης ασθενών με ΧΑΠ και καρδιαγγειακά συνοδά νοσήματα.

«Ο κύριος στόχος της μελέτης HELICOPD είναι η περιγραφή των δημογραφικών και κλινικών χαρακτηριστικών των ασθενών με ΧΑΠ και καρδιαγγειακά συνοδά νοσήματα και η διαχείρισή τους, ανέφερε ο Γιώργος Χειλάς, πνευμονολόγος-φυματιολόγος, αναπληρωτής καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ, Β΄ Πνευμονολογική Κλινική, ΠΓΝ «Αττικόν».

Σημειώνεται ότι στη μελέτη, για τη χρονική περίοδο 15 Οκτωβρίου 2024 έως 20 Οκτωβρίου 2025 εντάχθηκαν συνολικά 837 ασθενείς από 31 κέντρα από όλη την Ελλάδα, ενώ αναμένεται να ανέλθουν στους 883 οι ασθενείς που θα ενταχθούν καθ’ όλη τη διάρκεια της μελέτης. Η μέση ηλικία του πληθυσμού είναι τα 71 έτη, με σαφή υπεροχή του ανδρικού φύλου (80%) και μόνο το 1% του πληθυσμού της μελέτης δεν είχαν καπνίσει ποτέ στη ζωή τους. Από το σύνολο των ασθενών που εντάχθηκαν στη μελέτη, το 22% έπασχε από νεοδιαγνωσθείσα ΧΑΠ ενώ το 21% από νεοδιαγνωσθέν καρδιαγγειακό νόσημα. Η διάρκεια της μελέτης είναι δύο έτη, ενώ η παρακολούθηση των ασθενών έχει διάρκεια 6-24 μήνες και περιλαμβάνει τουλάχιστον δύο επισκέψεις (αρχική και τελική) και επιπλέον μία ενδιάμεση επίσκεψη τουλάχιστον ανά 6μηνο, στο πλαίσιο της τακτικής κλινικής παρακολούθησης του ασθενή.

Οι στόχοι της μελέτης είναι:

α) Η διερεύνηση της παρούσας κατάστασης στην Ελλάδα, μέσω της καταγραφής διαφορών και ομοιοτήτων, καθώς και του κόστους κάθε προσέγγισης στη διαχείριση των ασθενών με ΧΑΠ που νοσηλεύονται λόγω σοβαρής παρόξυνσης και λαμβάνουν εξιτήριο με οδηγίες από το νοσοκομείο και β) η δημιουργία ενός προτυποποιημένου πρωτοκόλλου βέλτιστης προσέγγισής τους βάσει διεθνών συστάσεων και της γνώμης των ειδικών, που θα μπορούσε να εφαρμοστεί με τρόπο ενιαίο και με κοινά εχέγγυα ποιότητας, στο σύνολο των κλινικών του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ)».

Προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης

Η ΕΠΕ υλοποιεί πιλοτικά προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης στους Δήμους Περιστερίου και Θεσσαλονίκης. Δυστυχώς τα πλεονεκτήματα της πνευμονικής αποκατάστασης για τους αναπνευστικούς ασθενείς δεν είναι ευρέως γνωστά, ενώ τα προγράμματα αποκατάστασης που λειτουργούν στη χώρα μας είναι πολύ λίγα, υποστηρίζονται κυρίως από τις Ιατρικές Σχολές στο πλαίσιο μεγάλων Πνευμονολογικών κλινικών και δεν αποζημιώνονται, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει η δυνατότητα να καλυφθούν οι ανάγκες των ασθενών. Για το θέμα οι εκπρόσωποι της ΕΠΕ θα έχουν συνάντηση με τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη.

Η ΧΑΠ παραμένει μια σημαντική πρόκληση δημόσιας υγείας απαιτώντας μέτρα πρόληψης, έγκαιρη διάγνωση και πρόσβαση όλων των ασθενών σε σύγχρονες και αποτελεσματικές θεραπείες.

Ποια εμβόλια πρέπει να κάνουν οι ασθενείς με ΧΑΠ

Οι ασθενείς με ΧΑΠ αποτελούν ομάδα υψηλού κινδύνου καθώς κάθε λοίμωξη του αναπνευστικού μπορεί να οδηγήσει σε παρόξυνση. Πρόσφατα δεδομένα από νοσηλείες λόγω λοιμώξεων του κατώτερου αναπνευστικού στο ΓΝΑ “Ευαγγελισμός”, έδειξαν ότι οι ασθενείς που κατέληξαν κατά τη νοσηλεία τους ήταν κυρίως ασθενείς με ΧΑΠ. Συγκεκριμένα, οι ασθενείς με ΧΑΠ που νοσηλεύτηκαν λόγω γρίπης ή RSV είχαν θνητότητα 18%, ανέφερε η Παρασκευή Κατσαούνου, καθηγήτρια Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ.

Τόνισε ότι σύμφωνα με τις συστάσεις της ΕΠΕ οι ασθενείς με ΧΑΠ θα πρέπει να εμβολιάζονται:

1. Εφάπαξ με το εικοσαδύναμο εμβόλιο έναντι του πνευμονιόκοκκου.

2. Ετησίως με το εμβόλιο έναντι της γρίπης.

3. Κάθε δέκα έτη με το εμβόλιο έναντι του κοκκύτη.

4. Κάθε δύο έτη με το εμβόλιο έναντι του RSV.

5. Ετησίως με το εμβόλιο έναντι της COVID-19.

6. Εφάπαξ με το εμβόλιο έναντι του έρπητα ζωστήρα.

Για τις περιπτώσεις 1-5 συστήνεται οι ασθενείς με ΧΑΠ να εμβολιάζονται ανεξαρτήτως ηλικίας.

Το πλάσμα, η πρώτη ύλη ζωής για χιλιάδες ασθενείς

Το πλάσμα του αίματος αποτελεί την ανεκτίμητη πρώτη ύλη για την παραγωγή εξειδικευμένων φαρμάκων που σώζουν ζωές. Οι θεραπείες που προέρχονται από ανθρώπινο πλάσμα είναι απαραίτητες για ασθενείς με σπάνια, χρόνια και απειλητικά για τη ζωή νοσήματα — όπως οι ανοσολογικές διαταραχές, η αιμορροφιλία και οι νευρολογικές παθήσεις.

Η ζήτηση αυτών των θεραπειών αυξάνεται διαρκώς παγκοσμίως. Ωστόσο, η παραγωγή τους εξαρτάται αποκλειστικά από τη συλλογή ανθρώπινου πλάσματος, καθώς δεν υπάρχει ακόμη δυνατότητα τεχνητής σύνθεσής του σε εργαστηριακές συνθήκες.

«Χρειάζεται ένα νέο, ευρωπαϊκά εναρμονισμένο πλαίσιο πλάσματος»

Ο ΣΦΕΕ τονίζει ότι η Ελλάδα χρειάζεται επειγόντως ένα μοντέρνο και αποτελεσματικό πλαίσιο συλλογής πλάσματος, πλήρως εναρμονισμένο με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι πάνω από 21.000 Έλληνες ασθενείς που πάσχουν από χρόνιες και σπάνιες παθήσεις θα έχουν σταθερή, ασφαλή και ισότιμη πρόσβαση στις απαραίτητες θεραπείες.

Η σημερινή εικόνα στην Ελλάδα

Η κατάσταση στη χώρα, όπως επισημαίνει ο ΣΦΕΕ, είναι ανησυχητική:

• Η κατά κεφαλήν κατανάλωση γ-σφαιρινών είναι σημαντικά χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
• Η συλλογή πλάσματος για παραγωγή φαρμάκων είναι μηδενική.
• Δεν υπάρχει ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο που να ρυθμίζει συστηματικά τη συλλογή πλάσματος — είτε από δημόσιους είτε από ιδιωτικούς φορείς.
• Η χώρα εξαρτάται από εισαγωγές, γεγονός που εγκυμονεί κινδύνους για τη διαθεσιμότητα και το κόστος στο μέλλον.

Σύμφωνα με το νέο Position Paper του ΣΦΕΕ (Οκτώβριος 2025), η Ελλάδα παραμένει χωρίς εγχώρια παραγωγή παραγώγων πλάσματος, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο η προσφορά υστερεί κατά 38% σε σχέση με τη ζήτηση. Αυτό σημαίνει ότι, εάν δεν αναληφθούν πρωτοβουλίες, οι ελλείψεις θα ενταθούν τα επόμενα χρόνια, θέτοντας σε κίνδυνο τη θεραπεία ασθενών με σοβαρές παθήσεις.

Το διεθνές πλαίσιο και η θέση της Ευρώπης

Η European Blood Alliance προειδοποιεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση παράγει μόλις το 12% της παγκόσμιας συλλογής πλάσματος, με το μεγαλύτερο μερίδιο (περίπου 70%) να προέρχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτή η εξάρτηση δημιουργεί ευαλωτότητα στην εφοδιαστική αλυσίδα και εντείνει την ανάγκη κάθε χώρας να εξασφαλίσει εθνική επάρκεια.

Η Ελλάδα, όπως επισημαίνει ο ΣΦΕΕ, οφείλει να ακολουθήσει τον δρόμο των ευρωπαϊκών χωρών που έχουν ήδη θεσπίσει μηχανισμούς για την οργανωμένη και ασφαλή συλλογή πλάσματος.

Τι λένε γιατροί και ασθενείς

Η έλλειψη θεραπειών πλάσματος έχει σοβαρές επιπτώσεις στην καθημερινή κλινική πράξη και στη ζωή των ασθενών:

• Καταγράφονται ελλείψεις σε ενδοφλέβιες θεραπείες για οξέα περιστατικά, ενώ η εικόνα είναι κάπως καλύτερη στις υποδόριες θεραπείες που χορηγούνται μακροχρόνια.
• Στα δημόσια νοσοκομεία η χρήση παραγώγων αίματος είναι εκτεταμένη και κρίσιμη για τη θεραπεία πλήθους νοσημάτων. Αντίθετα, στα ιδιωτικά νοσοκομεία η πρακτική αυτή δεν εφαρμόζεται, και πολλοί ασθενείς παραπέμπονται στον δημόσιο τομέα.
• Η έλλειψη ανοσοσφαιρίνης προκαλεί έντονη ανησυχία στην ιατρική κοινότητα, καθώς αποτελεί αναντικατάστατο θεραπευτικό μέσο. Γιατροί την αποκαλούν χαρακτηριστικά «ανοσοσφαιρίνη του τρόμου», αναδεικνύοντας τη σοβαρότητα του προβλήματος.

Κίνδυνος για τη δημόσια υγεία

Η ανεπαρκής συλλογή και διαθεσιμότητα πλάσματος δεν είναι απλώς ένα τεχνικό ζήτημα, αλλά θέμα δημόσιας και εθνικής ασφάλειας υγείας.

Η έλλειψη επαρκών ποσοτήτων μπορεί να οδηγήσει σε:

• διακοπή πρόσβασης ασθενών σε ζωτικές θεραπείες,
• διατάραξη της εθνικής επάρκειας φαρμάκων,
• αστάθεια στο σύστημα υγείας συνολικά.

Ο ΣΦΕΕ καλεί την Πολιτεία να αντιμετωπίσει το θέμα ως ζήτημα προτεραιότητας, τονίζοντας ότι κάθε καθυστέρηση επιτείνει τον κίνδυνο.

Το πλαίσιο δράσης που προτείνει ο ΣΦΕΕ

Στο Position Paper του, ο ΣΦΕΕ προτείνει ένα σύγχρονο, ευρωπαϊκά εναρμονισμένο πλαίσιο πολιτικής για το πλάσμα, με πέντε άξονες παρέμβασης:

Α. Αναθεώρηση πολιτικών αποζημίωσης

• Εφαρμογή εξορθολογισμένων πολιτικών για τα Παράγωγα Αίματος, ειδικά όπου υπάρχει αδυναμία επαρκούς προμήθειας.
• Δημιουργία ξεχωριστού, σταθερού προϋπολογισμού για κρίσιμες κατηγορίες, όπως γ-σφαιρίνη και αλβουμίνη, κατά το πρότυπο του μηχανισμού των ηπαρινών (2020).

Β. Καταγραφή πραγματικών αναγκών

• Αξιοποίηση δεδομένων πραγματικής ζωής (RWD) μέσω εθνικών μελετών για την ποσοτικοποίηση της απόκλισης μεταξύ ζήτησης και προσφοράς.
• Ενεργοποίηση Μητρώου Ασθενών που λαμβάνουν γ-σφαιρίνες και απλοποίηση της σχετικής γραφειοκρατίας.
• Δημιουργία νέων μητρώων και για άλλα νοσήματα όπου χορηγούνται παράγωγα αίματος.

Γ. Προληπτικός έλεγχος επάρκειας

Θεσμοθέτηση διαδικασίας για έγκαιρη αξιολόγηση της επάρκειας παραγώγων αίματος για το επόμενο ή τα επόμενα έτη, με στόχο την πρόληψη ελλείψεων.

Δ. Νέες πολιτικές συλλογής πλάσματος

• Ενθάρρυνση δωρεών πλάσματος μέσω πλασμαφαίρεσης.
• Σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στην παραγωγή παραγώγων αίματος.
• Κίνητρα για επενδύσεις στη δημιουργία Κέντρων Συλλογής Πλάσματος.

Ε. Διεθνής συνεργασία και τεχνογνωσία

Ενίσχυση του διαλόγου με διεθνείς οργανισμούς όπως η PPTA, καθώς και με φαρμακευτικές εταιρείες που διαθέτουν εμπειρία στην παραγωγή και διάθεση παραγώγων αίματος.

Γιατί η Ελλάδα χρειάζεται άμεση δράση

Η υιοθέτηση ενός τέτοιου πλαισίου θα είχε πολλαπλά οφέλη:

• Αυτονομία και ασφάλεια για το εθνικό σύστημα υγείας.
• Αδιάλειπτη πρόσβαση των ασθενών στις απαραίτητες θεραπείες.
• Προσέλκυση επενδύσεων και ανάπτυξη υποδομών συλλογής πλάσματος.
• Εναρμόνιση της χώρας με τις ευρωπαϊκές πρακτικές.

Ενιαίο μήνυμα από φορείς και ειδικούς

Το Position Paper του ΣΦΕΕ συνυπογράφεται από:

• τον Σύνδεσμο Φίλων Ασθενών με Πρωτοπαθείς Ανοσοανεπάρκειες & Παιδιατρικής Ανοσολογίας «Αρμονία»,
• καθώς και τον Καθηγητή Νευρολογίας ΕΚΠΑ, Διευθυντή της Β’ Νευρολογικής Κλινικής του ΠΓΝ «Αττικόν», Γεώργιο Τσιβγούλη.

Η κοινή αυτή τοποθέτηση υπογραμμίζει τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς και το σύστημα υγείας και θέτει επιτακτικά την ανάγκη άμεσης κινητοποίησης από την Πολιτεία.

Εν κατακλείδι, το πλάσμα δεν είναι απλώς μια πρώτη ύλη, αλλά ένας πολύτιμος πόρος ζωής. Η Ελλάδα καλείται σήμερα να εξασφαλίσει την επάρκειά του, να στηρίξει τους ασθενείς της και να θωρακίσει τη δημόσια υγεία της για το μέλλον.

Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής είπε ειδικότερα ότι «ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 3,6% και εμάς είναι 21,9%. Είμαστε εξίμιση φορές πάνω από τον μέσο Ευρωπαίο και αποτελούμε τη χώρα που αυξάνει γεωμετρικά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η αμέσως επόμενη χώρα με κακή επίδοση είναι η Φινλανδία με περίπου 12,5%, το μισό από εμάς». Υπογράμμισε ότι συνεπώς «όταν έχεις τόσο μεγάλο ποσοστό ανθρώπων στη χώρα οι οποίοι δεν μπορούν να λάβουν τη φροντίδα που απαιτείται για αυτούς, αυτό δημιουργεί ένα τεράστιο κοινωνικό ζήτημα».

«Αρνητική πρωταθλήτρια η χώρα μας με το 21,9% να δηλώνει πως αδυνατεί να λάβει την απαραίτητη ιατρική φροντίδα, ενώ είναι 3,6% ο ευρωπαϊκός μέσος όρος. Άλλη μια θλιβερή πρωτιά».
Συνέντευξη @kdtsoukalas -> @MegaTvOfficial https://t.co/SCuSNpG6zV pic.twitter.com/ZenxiJM4Mj

— ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής (@pasok) August 21, 2025

Σχολίασε πως την ίδια ώρα που κάνει αναρτήσεις ο κ. Μητσοτάκης «λέγοντας πόσο ικανοποιημένοι είναι οι Έλληνες από τη λειτουργία του ΕΣΥ, τα ίδια τα στοιχεία, όμως, έρχονται και αποκαθηλώνουν το αφήγημα της κυβέρνησης». «Έτσι όπως τα ακούμε από τη ΝΔ, είναι σαν η υγεία να αποτελεί κάποιο προνόμιο. Έχει τεράστια διαφορά το να μη δηλώνω ικανοποιημένος από το σύστημα υγείας από το να μη λαμβάνω καν φροντίδα από αυτό. Έχουμε υποτίθεται ένα δημόσιο σύστημα υγείας για όλους. Η κυβέρνηση θα έπρεπε να ομολογήσει την αποτυχία της. Απορώ πως στέκεται στη θέση του ο υπουργός Υγείας», υπογράμμισε.

Όσον αφορά στις κυβερνητικές εξαγγελίες για μειώσεις φόρων ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, ο κ. Τσουκαλάς ξεκαθάρισε ότι «προφανώς αν έρθει μία ελάφρυνση σε σχέση με τις οικογένειες με παιδιά, θα είναι θετικό, διότι και εκεί είμαστε η χώρα με τις πιο μεγάλες επιβαρύνσεις κάτι που αποτελεί βασικό αντικίνητρο στο να κάνεις οικογένεια». Υπενθύμισε, δε, ότι αυτό το μέτρο έχει προταθεί από το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής εδώ και δύο χρόνια.

Παράλληλα επικαλέστηκε «τελευταία μελέτη συστημικού πιστωτικού ιδρύματος που κατέδειξε ότι έχουμε εξοικονόμηση φόρων για το κράτος λόγω της μη τιμαριθμοποίησης της φορολογικής κλίμακας, 800 εκατ. ευρώ το 2024 και 1 δισ. ευρώ το 2025». Τόνισε ότι «όταν ανεβαίνουν οι ονομαστικοί μισθοί λίγο, η ακρίβεια ανεβαίνει παραπάνω και καθηλώνει τα πραγματικά εισοδήματα, αλλά μένουν οι ίδιοι φορολογικοί συντελεστές, αυτό συνιστά αύξηση φορολογίας».

«Η ΝΔ που θέλει να εμφανίζεται ως μια συνετή και αξιόπιστη δύναμη, είχε ενημερώσει το 2023 τους ελεύθερους επαγγελματίες ότι θα έρθει να επιβάλει τεκμαρτή φορολόγηση και θα δουν από 1.500 έως 3.000 ευρώ επιπλέον φορολογία το χρόνο; Δεν είναι μεσαία τάξη οι ελεύθεροι επαγγελματίες; Τους ελάφρυναν ή τους χαράτσωσαν;», διερωτήθηκε.

«Πρόκειται για μια στοχευμένη κυβερνητική επιλογή, που φέρνει την έννοια της λογοδοσίας στο επίκεντρο. Για πρώτη φορά, οι πολίτες αποκτούν ρόλο στην αξιολόγηση της ποιότητας των υπηρεσιών που έλαβαν, ενώ η Πολιτεία δεσμεύεται να μετατρέπει την εμπειρία των ασθενών για καλύτερη διοίκηση, διαφάνεια και βελτίωση.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο ανασυγκρότησης του ΕΣΥ, όπου η ποιότητα δεν μετριέται με λόγια αλλά με στοιχεία», αναφέρει ο κ. Θεμιστοκλέους.

@mthemistocleous Σήμερα ξεκινά η αξιολόγηση των νοσοκομείων του Εθνικού Συστήματος Υγείας από τους ασθενείς. Τώρα μιλάς ΕΣΥ για το Ε.Σ.Υ.! #fy #fyp #tiktokgreece #fypgreece #ellada #greece #politiki #politics #ygeia #nosokomeia #ypourgeioygeias #doctor #γιατρος #deputyminister #axiologisi ♬ πρωτότυπος ήχος – mthemistocleous

Μελέτη Patients W.A.I.T. Indicator (EFPIA-IQVIA) 2024

Σύμφωνα με τον ΣΦΕΕ, ο Patients W.A.I.T. Indicator (EFPIA-IQVIA) είναι η πλέον αξιόπιστη μελέτη αναφορικά με τη διαθεσιμότητα των νέων φαρμάκων πανευρωπαϊκά. Διεξάγεται 20 χρόνια (από το 2004) και καλύπτει 36 χώρες.

Η μελέτη κατέδειξε πως λιγότερη φαρμακευτική καινοτομία φτάνει στους Έλληνες ασθενείς, καθώς μόλις 75 στα 173 νέα φάρμακα που πήραν έγκριση από τον ΕΜΑ, ήρθαν στην Ελλάδα το διάστημα 2020 – 2023, έναντι 79 στα 167 το διάστημα 2019 – 2022. Από τα 173 νέα φάρμακα, μόνο το 25% είναι πλήρως προσβάσιμα από τους Έλληνες ασθενείς, το 18% είναι διαθέσιμα με περιορισμούς, μέσω ΣΗΠ και ΙΦΕΤ, το 2% είναι διαθέσιμα μόνο ιδιωτικά, ενώ το 55% δεν είναι καθόλου διαθέσιμα.

Αναφορικά με τον χρόνο που απαιτείται για την διαθεσιμότητα αυτών των 75 φαρμάκων, αυτός ανέρχεται σε 654 ημέρες κατά μέσο όρο, από την ευρωπαϊκή έγκριση τους μέχρι να αποζημιωθούν στην χώρα μας. Ο χρόνος αυτός υπολείπεται κατά 2,5 μήνες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (578 ημέρες) και έχει χειροτερέψει κατά 67 ημέρες, δηλαδή πάνω από δυο μήνες, έναντι της προηγούμενης περιόδου (2019-2022) που ήταν 587 ημέρες.

Το ποσοστό διαθεσιμότητας των ογκολογικών προϊόντων έχει την μεγαλύτερη επιδείνωση σε σύγκριση με τις υπόλοιπες κατηγορίες προϊόντων, καθώς μειώθηκε σε 59% από 71% το 2023, ενώ παράλληλα αυξήθηκε ο χρόνος που απαιτείται για την διαθεσιμότητα αυτή, σε 657 ημέρες από 568 το 2023.

Ομοίως, για τα ορφανά φάρμακα, το ποσοστό διαθεσιμότητας μειώθηκε σε 36% από 41% το 2023 και ο χρόνος που απαιτείται για τη διαθεσιμότητα αυτή αυξήθηκε σε 704 ημέρες από 530 ημέρες το 2023. Ο μέσος χρόνος διαθεσιμότητας για τα ορφανά προϊόντα έχει την μεγαλύτερη επιδείνωση σε σύγκριση με τις υπόλοιπες κατηγορίες προϊόντων: 174 ημέρες πιο αργός σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα.

Οι κύριες αιτίες μη διαθεσιμότητας και καθυστέρησης πρόσβασης σε καινοτόμες θεραπείες («Root Causes of Unavailability and Delay») για τη χώρα μας αφορούν πρωταρχικά στο ύψος των υποχρεωτικών επιστροφών, αλλά και στον κανόνα 5/11, δηλαδή στον κανόνα που προαπαιτεί για την υποβολή αποζημίωσης στη χώρα μας το εκάστοτε φάρμακο να αποζημιώνεται σε 5 από 11 συγκεκριμένες ευρωπαϊκές χώρες.

Διαθεσιμότητα νέων φαρμάκων στην Ελλάδα

Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά ο ΣΦΕΕ ανέθεσε στην IQVIA την εκπόνηση μελέτης για τη διαθεσιμότητα νέων φαρμάκων στην Ελλάδα στο διάστημα 2021 – 2024, η οποία είχε τα εξής κύρια ευρήματα:

Από τα 178 νέα καινοτόμα φάρμακα που πήραν έγκριση ΕΜΑ το διάστημα 2021-2024, μόνο 36 φάρμακα (20%) ήταν διαθέσιμα στην ελληνική αγορά στις 31/03/2025 (εύρημα παρόμοιο με πέρσι), δηλαδή μόνο το 1 στα 5 καινοτόμα φάρμακα της τελευταίας τετραετίας είναι σήμερα διαθέσιμο στους Έλληνες ασθενείς.

«Το δεινό επιχειρηματικό κλίμα που διαμορφώνουν οι υπέρογκες υποχρεωτικές επιστροφές, έχει σαν συνέπεια τα μισά (49%) από τα 178 νέα καινοτόμα φάρμακα, να μην καταστούν κατά πάσα πιθανότητα διαθέσιμα για τους Έλληνες ασθενείς στο άμεσο μέλλον, αναφέρει ο ΣΦΕΕ.

«Οι ανωτέρω μελέτες καταδεικνύουν με σαφήνεια ότι χρειάζεται να αντιμετωπιστεί η ανισότητα στην πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε νέες καινοτόμες θεραπείες. Πολιτεία και φαρμακοβιομηχανία μαζί, πρέπει να οικοδομήσουμε κοινές λύσεις, ξεκινώντας από το σημαντικό έλλειμμα στην δημόσια χρηματοδότηση του φαρμάκου στην χώρα, σε συνδυασμό με την βελτίωση της απόδοση της επένδυσης μέσω ελέγχων και χρήσης ψηφιακών εργαλείων», προσθέτει ο ΣΦΕΕ.

Ο Σύνδεσμος ζητάει να υλοποιήσει η Πολιτεία τις δεσμεύσεις της, όπως «ενίσχυση της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης, ουσιαστικός εξορθολογισμός των υποχρεωτικών επιστροφών, στρατηγική αξιολόγηση και αποζημίωση των νέων φαρμάκων και φυσικά διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα επιτρέψουν στο σύστημα να λειτουργήσει δίκαια και αποτελεσματικά».

Κάποια άλλη μέρα ένας άλλος ασθενής με άνοια τελικού σταδίου, ο κύριος Χ, που φιλοξενείται στο ίδιο οικοτροφείο, είναι ανήσυχος και φωνάζει δυνατά. Η νοσηλεύτρια ζητά από τη Μαρία να του παίξει μουσική. Όταν η Μαρία μπαίνει στο δωμάτιό του και αρχίζει να παίζει μουσική, ο κ. Χ σιγά-σιγά αρχίζει να ηρεμεί, η φωνή του μαλακώνει, η συχνότητα των έντονων εκφράσεων μειώνεται και σιγά σιγά είναι έτοιμος να κοιμηθεί.

Τα περιστατικά αυτά είναι χαρακτηριστικά όσων παρατηρήθηκαν στο πλαίσιο της μελέτης με τίτλο «Η Ζωντανή Μουσική στην Ευζωία των Ατόμων Τρίτης Ηλικίας με Άνοια» που εκπόνησε η μουσικός ψυχολόγος -μουσικολόγος Μαρία Δηματάτη, με τη δωρεά του ΤΙΜΑ- Κοινωφελούς Ιδρύματος κι έγινε στο πλαίσιο του προγράμματος «Σημεία Στήριξης».

Η μελέτη αυτή ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2023 στο οικοτροφείο «Παναγία η Γλυκοφιλούσα» όπου φιλοξενούνται ασθενείς με άνοια τελικού σταδίου και περιελάμβανε 20 συναντήσεις στη διάρκεια των οποίων η κ. Δηματάτη έπαιζε εξατομικευμένη μουσική για καθέναν από τους 15 ασθενείς που μελετήθηκαν. Τα αποτελέσματα της μελέτης παρουσιάζονται αύριο 11 Απριλίου (ώρα 19:30) στην αίθουσα θεάτρου του Βαφοπούλειου Πνευματικού Κέντρου, στο πλαίσιο εκδήλωσης που διοργανώνει η Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συγγενών Διαταραχών.

«Όλη η μελέτη στηρίζεται σε ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα ζωντανής μουσικής με προσωποκεντρική προσέγγιση. Συλλέξαμε μέσω των συγγενών ερωτηματολόγια σχετικά με το μουσικό προφίλ των ασθενών έτσι ώστε η εξατομικευμένη μουσική παρέμβαση να είναι σχεδιασμένη και προσαρμοσμένη στις δικές τους ανάγκες. Πραγματοποιούσαμε συναντήσεις ζωντανής μουσικής με τον κάθε ασθενή, ως επί το πλείστον στο δωμάτιό του. Υπήρχε και κάποιος άλλος χώρος που έρχονταν με τα αμαξίδια για να υλοποιηθεί παρέμβαση, αλλά κυρίως το πρόγραμμα γινόταν στα δωμάτιά τους. Στόχος μου ήτανε να μπορέσω να επικοινωνήσω μέσα από τη μουσική μαζί τους με τα τραγούδια τα γνωστά και τα προτεινόμενα από τους συγγενείς τους. Συλλέχθηκε μία γκάμα ρεπερτορίου από κλασική, ροκ, ποπ, ελληνική μουσική, καντάδες, βυζαντινούς ύμνους και τραγούδια εποχής για να εγείρουμε και την αυτοβιογραφική τους μνήμη. Η παρέμβαση έγινε με ένα φορητό πιάνο στο οποίο έπαιζα ζωντανή μουσική. Στόχος ήταν να παίζει ζωντανή μουσική. Η ζωντανή μουσική είναι ένα ζωντανός οργανισμός κι αυτός είναι ο λόγος που επιλέχτηκε. Εκείνη τη στιγμή,όταν εγώ έπαιζα μουσική παρακολουθούσα τον ασθενή και τι ανάγκη είχε κάθε στιγμή. Άρα λοιπόν είχα τη δυνατότητα σύμφωνα και με τις εκφράσεις του προσώπου και με την κινητικότητα του σώματος αλλά ενδεχομένως και με τον αναπνευστικό ρυθμό του, να ελέγχω και να παρατηρώ, πώς χρειάζεται να προσαρμοστώ, αν χρειάζεται να αλλάξω την προσέγγιση ανάλογα με τις ανάγκες του» σημειώνει η κ. Δηματάτη μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Οι περισσότερες παρεμβάσεις έγιναν με πιάνο, αλλά χρησιμοποιήθηκε και το σαντούρι ως έγχορδο όργανο, καθώς και το handpan προκειμένου να παρατηρηθεί πως ανταποκρίνονται οι ασθενείς.

«Χρησιμοποίησα αρκετά την αυτοσχεδιαζόμενη μουσική γιατί η αυτοσχεδιαζόμενη μουσική είναι ένα ζωντανός οργανισμός, δρα στη στιγμή του “εδώ και τώρα” γιατί εκείνη τη στιγμή της-επιτρέψτε μου να πω- θεραπευτικής συνεδρίας καλούμαστε εμείς οι θεραπευτές να συνδεθούμε συναισθηματικά και πνευματικά μέσα από αυτή τη μουσική πράξη. Οπότε κάθε φορά ήταν και μια έκπληξη για μένα το που θα οδηγούνταν όλο αυτό. Επειδή αυτοί οι άνθρωποι είναι μιας συγκεκριμένης ηλικίας άνω των 67 ετών, με μέσο όρο- αν θυμάμαι καλά- άνω των 80, χρησιμοποίησα αρκετά ρεπερτόριο είτε από Χατζιδάκι είτε μουσική από ελληνικές ταινίες που ακόμη και άνθρωποι που μας είπαν ότι δεν άκουγαν μουσική, σίγουρα λίγο πολύ είχαν δει τις ελληνικές ταινίες και είχαν ακούσει αρκετά αυτά τα τραγούδια οπότε υπάρχουν στην ακουστική στους μνήμη, στη μουσική τους μνήμη» εξηγεί η κ. Δηματάτη.

Η ίδια αναφέρει πως υπάρχει μία ανομοιογένεια στο σύνολο των ασθενών που μελετήθηκαν γιατί κάποιοι διαφοροποιούνται στη διάγνωση των συμπεριφορικών και ψυχιατρικών συμπτωμάτων.

«Για παράδειγμα κάποιος ασθενής μπορεί να βρισκόταν σε έντονη ανησυχία, αναλόγως κι εγώ προσάρμοζα την τεχνική, την προσέγγιση της μουσικής παρέμβασης. Κάποιος άλλος ασθενής μπορεί να βρισκόταν σε υποτονική κατάσταση, σε απάθεια. Άρα εκεί η προσέγγιση της μουσικής παρέμβασης διαφοροποιούνταν. Είδαμε μία σημαντική διαφορά ως προς τα αποτελέσματα της αξιολόγησης της νευροψυχολογικής κλίμακας ως προς τα συμπεριφορικά και τα ψυχιατρικά συμπτώματα και με μεγάλο ενθουσιασμό διαπιστώσαμε και μία σημαντική αλλαγή ως προς τη βαρύτητα στο στάδιο της άνοιας. Υπάρχει μία συσχέτιση στη βαρύτητα της άνοιας και στα αποτελέσματα. Είδαμε ότι οι άνθρωποι με συγκεκριμένο στάδιο βαρύτητας της άνοιας ανταποκρίνονται διαφορετικά στο μουσικό ερέθισμα. Χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση γιατί η έρευνά μας ήταν πιλοτική και πραγματοποιήθηκε σε μικρό δείγμα ασθενών» προσθέτει η κ.Δηματάτη.

Οι δολοφονίες, οι οποίες ερευνώνται από τη γενική εισαγγελία της Ολλανδίας φέρονται να έλαβαν χώρα το διάστημα από τον Μάρτιο του 2020 έως και τον Μάιο του 2022 στο νοσοκομείο Wilhelmina στο Άσεν.

Όπως ανακοίνωσε η εισαγγελία, ο δολοφόνος, σε συνομιλίες που είχε με το νοσηλευτικό προσωπικό της ψυχιατρικής κλινικής που νοσηλευόταν, προχώρησε σε αποκαλύψεις για τον θάνατο περίπου 20 ασθενών.

Ο 30χρονος συνελήφθη πριν από τρεις εβδομάδες στο σπίτι του στο Veenhuizen και την Πέμπτη τέθηκε υπό κράτηση για έναν ακόμη μήνα. Η έρευνα για τους καταγγελλόμενους θανάτους βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

Οι Αρχές προσπαθούν πλέον μέσα από τα αρχεία του νοσοκομείου να διαπιστώσουν πόσοι θάνατοι ασθενών επήλθαν όταν είχε βάρδια ο εν λόγω άνδρας.