Συγκεκριμένα, επιπλέον χρόνο, αλλά και να υπάρξουν αναλυτικές οδηγίες και καθοδήγηση ζητούν οι φαρμακοποιοί, που αδυνατούν να εξυπηρετήσουν το κοινό που ζητά να εμβολιαστεί, κάνοντας χρήση της νέας ρύθμισης.

Μάλιστα ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος (ΠΦΣ) δηλώνει, σε ανακοίνωσή του, ότι οι φαρμακοποιοί δεν είναι ακόμη έτοιμοι για να καλύψουν αυτή την υπηρεσία προς τους ασφαλισμένους του ΕΟΠΥΥ, κυρίως για λόγους μηχανοργάνωσης, αλλά και ελλιπούς ενημέρωσης.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση που εξέδωσαν οι εκπρόσωποι των φαρμακοποιών, «την Παρασκευή 16 Δεκεμβρίου 2022, παρουσιάσθηκε από την ΗΔΙΚΑ σε εκπροσώπους του Π.Φ.Σ., του ΕΟΠΥΥ, της ΚΜΕΣ και της εταιρείας UNISYSTEM, η εφαρμογή της διάθεσης, διενέργειας και καταχώρησης των αντιγριπικών εμβολίων χωρίς ιατρική συνταγή, παρουσία και των εκπροσώπων των εταιρειών κατασκευής λογισμικού προγραμμάτων φαρμακείων.

Ζητήθηκε και αποφασίσθηκε για την ορθή λειτουργία της εφαρμογής, να γίνουν  βελτιώσεις στο σύστημα  για επιμέρους ζητήματα που εντοπίσθηκαν στη διάρκεια της παρουσίασης.

 Επίσης ζητήθηκε πριν την έναρξη της εφαρμογής να αποσταλούν αναλυτικές οδηγίες προς τους φαρμακοποιούς για να έχουν γνώση της λειτουργίας της εφαρμογής. Πράγμα που δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα.

Συγχρόνως, οι εταιρείες κατασκευής λογισμικού προγραμμάτων φαρμακείων ξεκίνησαν τις διαδικασίες για την διασύνδεση  της εφαρμογής της ΗΔΙΚΑ με τα προγράμματα των φαρμακείων, πράγμα που κατά δήλωσή τους, απαιτεί ένα εύλογο χρονικό διάστημα. 

Αναμένουμε την υλοποίηση των ανωτέρω», καταλήγει η ανακοίνωση του ΠΦΣ. 

«Κανένα φάρμακο και αντιγριπικό εμβόλιο δεν μπορεί να χορηγείται χωρίς ιατρική συνταγή καθώς η συνταγογράφηση εμβολίων αποτελεί μέρος αποκλειστικά, της ιατρικής πράξης», τονίζει ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών.

«Ο ΙΣΑ εκτιμά ότι υπάρχει κίνδυνος, για τη Δημόσια υγεία, καθώς μόνο ο θεράπων γιατρός, μπορεί να εκτελέσει ιατρικές πράξεις και να αξιολογήσει τις ανεπιθύμητες ενέργειες. Οποιαδήποτε ιατρική πράξη, που εκτελείται από μη γιατρούς και μάλιστα σε ακατάλληλους χώρους πώλησης προϊόντων, αποτελεί αντιποίηση, του ιατρικού επαγγέλματος και εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους, για την υγεία του ασθενή», προσθέτει ενώ τονίζει ότι «Καμία ιατρική πράξη δεν μπορεί να εκτελείται από μη γιατρούς. Κανένα φάρμακο δεν μπορεί να χορηγείται χωρίς ιατρική συνταγή».

Αντίστοιχα, «την αντίθεσή του στην κατάργηση της συνταγογράφησης του αντιγριπικού εμβολίου την οποία εξήγγειλε ο υπουργός Υγείας, Θάνος Πλεύρης, εκφράζει ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος καθώς θεωρεί ότι δεν οφείλεται σε αυτήν το μειωμένο ενδιαφέρον των πολιτών. Η συνταγογράφηση δεν αποτελεί αυτόνομη πράξη αλλά μέρος της κλινικής εξέτασης».

«Ο ΠΙΣ τονίζει την ανάγκη του ετήσιου αντιγριπικού εμβολιασμού για όλα τα άτομα άνω των 60 ετών, τους χρόνια και σοβαρά πάσχοντες και όσα άτομα φροντίζουν παιδιά και ηλικιωμένους ή διαμένουν σε κλειστές δομές. Πέρα από τις ευπαθείς ομάδες, το αντιγριπικό εμβόλιο συνίσταται και για όλο τον πληθυσμό με σύμφωνη γνώμη του θεράποντα ιατρού» αναφέρεται στην ίδια ανακοίνωση.

Ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος, πάντως, θεωρεί πως οι ανακοινώσεις Πλεύρη «είναι προς την σωστή κατεύθυνση και αναμένουμε άμεσα την υλοποίηση τους».

Κάτι που όπως τονίζει, οφείλεται στην προστασία του εμβολίου από τη σοβαρή νόσηση, αλλά και στα πάρα πολλά θεραπευτικά εργαλεία που έχουν στη φαρέτρα τους οι επιστήμονες, για να προλαβαίνουν τη βαριά νόσηση. «Πάντα ακολουθούμε τη ροή της πανδημίας και κάποιες από τις κλινικές του νοσοκομείου αποδίδονται στην κανονική χρήση, που είναι η υποστήριξη χρόνιων αναπνευστικών ασθενών. Η δική μας λοιμωξιολογική κλινική παραμένει πάντα ανοιχτή, οι πνευμονολογικές έχουν μειωθεί σε αριθμό ως χαρακτηρισμένες σαν κόβιντ»

Το προφίλ των ατόμων που νοσηλεύονται τώρα με Covid-19

Ποιο είναι όμως το προφίλ των ατόμων που νοσηλεύονται με Covid-19 αυτή τη στιγμή στα νοσοκομεία; «Είναι κατεξοχήν άτομα μεγάλων ηλικιών, άνθρωποι με πολλαπλά προβλήματα υγείας, συνήθως ανοσοκατασταλμένοι, άνθρωποι με ενεργό καρκίνο και με ενεργές αιματολογικές κακοήθειες που λαμβάνουν θεραπείες, για τους οποίους γνωρίζαμε από νωρίς ότι δεν ανταποκρίνονται ικανοποιητικά στον εμβολιασμό. Για αυτό άλλωστε έχει δοθεί η οδηγία για μία παραπάνω δόση. Ωστόσο λόγω της μη ικανοποιητικής ανοσολογικής απάντησης, οι άνθρωποι αυτοί παιδεύονται με επαναλοιμώξεις, δεν εκριζώνεται ο ιός και οδηγούνται σε συχνές νοσηλείες. Εδώ λοιπόν υπάρχει ένα θεραπευτικό αδιέξοδο, γιατί συχνά αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα, αλλά μετά από κάποιες εβδομάδες υποτροπιάζει.

Κι αυτός είναι ο λόγος που αυτή τη στιγμή η έρευνα έχει εστιάσει σε νέες θεραπείες για αυτό το είδος των ασθενών, οι οποίες κινούνται προς την κατεύθυνση των μονοκλωνικών αντισωμάτων». Καθησυχαστική εμφανίζεται η καθηγήτρια για το αν τα νέα στελέχη προβληματίζουν σε σχέση με τη βαρύτητα της νόσησης ή την απόκριση στα εμβόλια: «Από ότι φαίνεται δεν κάνουν κάποιο διαφορετικό κλινικό σύνδρομο από αυτό που ήδη έχουμε. Αυξάνονται όμως προοδευτικά. Αυτή την ώρα στην Αμερική είναι περίπου το 30% των νοσήσεων από Covid-19, στην Ελλάδα τα καινούργια στελέχη είναι περίπου το 5%. Όμως ξέρουμε ότι μέσα στις επόμενες εβδομάδες αυτό το ποσοστό θα αυξηθεί, κυρίως για τη BQ1 και BQ1.1 που είναι υποπαραλλαγές της Όμικρον 5. Όσον αφορά τα εμβόλια φαίνεται ότι έχουν πολύ καλή αποτελεσματικότητα στις παραλλαγές που κυκλοφορούν και επίσης έχουν και ως αναμνηστική δόση και για το βασικό στέλεχος. Για την ώρα δεν υπάρχει κάποια ανησυχία ότι τα εμβόλια που έχουμε στα χέρια μας, θα είναι μη αποτελεσματικά».

Κανείς δεν πρέπει να αμελήσει φέτος τον αντιγριπικό εμβολιασμό

Αντίθετα, για τη γρίπη, η κ. Πουλάκου εκφράζει ανησυχία ότι ένα καινούργιο στέλεχος θα βρει τον πληθυσμό αρκετά ευάλωτο και θα προκαλέσει ένα σημαντικό φορτίο, καθώς ο κόσμος τα περασμένα δύο έτη δεν ήρθε σε επαφή με τον ιό, λόγω και των μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης για την Covid-19. Για αυτό κανείς δεν πρέπει να αμελήσει φέτος, τόσο τον αντιγριπικό εμβολιασμό, όσο και τις αναμνηστικές δόσεις για τον Sars-Cov-2, τονίζει η καθηγήτρια για να επισημάνει στη συνέχεια ότι «με την ίδια λογική φοβόμαστε λιγάκι και τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό (RSV),ο οποίος ήταν ο πρώτος ιός που ξεπήδησε μόλις λύθηκαν τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης με μικρές επιδημίες σε άλλες χώρες της Ευρώπης (ξεκίνησε από το Βέλγιο) σε μικρά παιδάκια και σε ευπαθείς πληθυσμούς, υπερήλικες και άτομα με ανοσολογικά προβλήματα.

Η προφύλαξη για τον συγκεκριμένο ιό είναι η μάσκα. Για την ώρα δεν έχουμε ειδικές θεραπείες, αν και βρίσκονται σε ανάπτυξη διάφορα φάρμακα. Έχουν προχωρήσει πάρα πολύ οι κλινικές δοκιμές για εμβόλια και μονοκλωνικά αντισώματα». Για τις επιπλοκές του RSV, η κ. Πουλάκου λέει ότι «στα μικρά παιδιά προκαλεί βρογχιολίτιδα, και στους ανοσοκατασταλμένους κάνει σοβαρή πνευμονία, που μπορεί να εξελιχθεί σε βαριά αναπνευστική ανεπάρκεια και να χρειαστεί ο ασθενής διασωλήνωση. Είναι ένας ιός, ο οποίος μπορεί να καταστεί απειλητικός για τη ζωή, ειδικά για άτομα με ανοσολογική ανεπάρκεια. Ωστόσο κινδυνεύουν και άτομα με χρόνιες αναπνευστικές πνευμονονοπάθειες, διαβητικοί και καρδιοπαθείς, σε μικρότερο όμως βαθμό».

Της Ρούλας Σκουρογιάννη

Στις αρχές Οκτωβρίου (επισήμως από την 1^η Οκτωβρίου) ξεκινάει η συνταγογράφηση των αντιγριπικών εμβολίων. Το υπουργείο Υγείας, ο ΕΟΦ και ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος έχουν προχωρήσει στις απαραίτητες κινήσεις ώστε φέτος να υπάρχει από νωρίς επάρκεια εμβολίων.

«Ήδη ετοιμάζεται η εγκύκλιος για τη φετινή χρονιά, για τον αντιγριπικό εμβολιασμό. Και πέρυσι, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στον εμβολιασμό για την γρίπη επειδή τα δεδομένα ήταν άγνωστα. Φοβόμαστε ότι πραγματικά η συνύπαρξη αυτών των δύο λοιμώξεων του αναπνευστικού, μπορούσε να έχει ακόμα μεγαλύτερη αρνητική επίδραση στην υγεία των πολιτών», επεσήμανε, πρόσφατα, κατά την ενημέρωση από το υπουργείο Υγείας, η ομότιμη Καθηγήτρια Παιδιατρικής και Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, Μαρία Θεοδωρίδου.

Ποιοι πρέπει να κάνουν το αντιγριπικό εμβόλιο

Όπως και πέρσι, η διάθεση των εμβολίων θα γίνει μόνο με ηλεκτρονική συνταγή (η εκτέλεση της συνταγής θα καταγράφεται και στο μητρώο εμβολιασμού) στις ομάδες πληθυσμού για τις οποίες συνιστάται ο εμβολιασμός.

Σύμφωνα με τις οδηγίες που είναι αναρτημένες στην ιστοσελίδα του ΕΟΔΥ, ο αντιγριπικός εμβολιασμός πρέπει να εφαρμόζεται συστηματικά και κατά προτεραιότητα σε άτομα που ανήκουν στις παρακάτω ομάδες:

• Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω
• Παιδιά (6 μηνών και άνω) και ενήλικες με έναν ή περισσότερους από τους παρακάτω επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα:
• Χρόνια νοσήματα αναπνευστικού, όπως άσθμα , χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια.
• Καρδιακή νόσο με σοβαρή αιμοδυναμική διαταραχή
• Ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη)
• Μεταμόσχευση οργάνων και μεταμόσχευση μυελού των οστών
• Δρεπανοκυτταρική αναιμία (και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες)
• Σακχαρώδη διαβήτη ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα
• Χρόνια νεφροπάθεια
• Χρόνιες παθήσεις ήπατος
• Νευρολογικά -νευρομυϊκά νοσήματα
• Σύνδρομο Down
• Έγκυοι ανεξαρτήτως ηλικίας κύησης, λεχωΐδες και θηλάζουσες.
• Άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία (Δείκτη Μάζας Σώματος >40Kg/m2) και παιδιά με ΔΜΣ >95ηΕΘ.
• Παιδιά που παίρνουν ασπιρίνη μακροχρόνια (π.χ. για νόσο Kawasaki, ρευματοειδή αρθρίτιδα και άλλα).
• Άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με παιδιά μικρότερα των 6 μηνών ή φροντίζουν ή διαβιούν με άτομα με υποκείμενο νόσημα, που αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών της γρίπης.
• Κλειστοί πληθυσμοί, όπως προσωπικό και εσωτερικοί σπουδαστές (σχολείων, στρατιωτικών και αστυνομικών σχολών, ειδικών σχολείων κλπ.), νεοσύλλεκτοι, ιδρύματα χρονίως πασχόντων και μονάδες φιλοξενίας ηλικιωμένων, καταστήματα κράτησης .
• Εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας (ιατρονοσηλευτικό προσωπικό, λοιποί εργαζόμενοι, φοιτητές επαγγελμάτων υγείας σε κλινική άσκηση) και σε κέντρα διαμονής προσφύγων-μεταναστών.
• Άστεγοι
• Κτηνίατροι, πτηνοτρόφοι, χοιροτρόφοι, εκτροφείς, σφαγείς και γενικά άτομα που έρχονται σε συστηματική επαφή με πτηνά ή χοίρους.

Ασφαλές το εμβόλιο χωρίς αντενδείξεις

Σχετικά με τον ενδοιασμό πολλών πολιτών να κάνουν το εμβόλιο της γρίπης, εν μέσω κοροναϊού, οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν υπάρχει καμία αντένδειξη στην περίπτωση που κάνει κάποιος το εμβόλιο της γρίπης, αντίθετα αποτρέπει το ενδεχόμενο να νοσήσει ταυτόχρονα από δύο ιούς, της γρίπης και τουSARS-COV-2.

Τονίζουν, επίσης, ότι ο αντιγριπικός εμβολιασμός βοηθάει στο να νοσήσει κάποιος από την Covid-19, πιο ελαφρά.

Εντυπωσιακό ήταν, τη χρονιά που πέρασε, το γεγονός ότι στην Ελλάδα, δεν καταγράφηκε νοσηλεία σε ΜΕΘ λόγω γρίπης, ούτε θάνατος από επιπλοκές της νόσου.

Απόσταση μεταξύ του αντιγριπικού και του εμβολίου κατά της Covid

Αυτές τις ημέρες, ξεκίνησε η χορήγηση της τρίτης δόσης του εμβολίου της Covid-19 σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς, ενώ τη δυνατότητα να προγραμματίσουν ραντεβού για την τρίτη δόση του εμβολίου θα έχουν, από την Πέμπτη 30 Σεπτεμβρίου, τα άτομα άνω των 60 ετών, αλλά και οι υγειονομικοί που ολοκλήρωσαν τον βασικό τους εμβολιασμό πριν από τουλάχιστον έξι μήνες.

• Η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών αναμένεται να γνωμοδοτήσει για το εάν χρειάζεται να μεσολαβεί κάποιο χρονικό διάστημα μεταξύ των δύο εμβολίων, γρίπης και Covid-19. Πάντως, η σύσταση από διεθνείς οργανισμούς αλλά και από φαρμακευτικές εταιρείες είναι ότι ο εμβολιασμός έναντι της γρίπης και έναντι της Covid-19 μπορεί να γίνει και ταυτόχρονα.

«Ο εμβολιασμός για τη γρίπη μπορεί να γίνει και ταυτόχρονα αν χρειαστεί, για αυτούς που θέλουν να κάνουν και εμβόλιο κατά του κοροναϊού ή είναι ο χρόνος να εμβολιαστούν για τον κοροναϊό ή έχουν άλλο εμβόλιο σε εκκρεμότητα (πχ το πνευμονιοκοκκικό), όπως οι άνθρωποι μεγάλης ηλικίας», εξήγησε πρόσφατα η πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, Μαρία Θεοδωρίδου.

Τα προγνωστικά για τη φετινή περίοδο της γρίπης

Ένας προγνωστικός παράγοντας για την εποχική περίοδο της γρίπης είναι η αντίστοιχη κίνηση που σημειώθηκε στο Νότιο Ημισφαίριο και συγκεκριμένα στην Αυστραλία. Η εποχή της γρίπης νότια του ισημερινού διαρκεί συνήθως από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο, ενώ κορυφώνεται τον Αύγουστο. Αξιωματούχοι υγείας και επιδημιολόγοι που παρακολουθούν την κίνηση του ιού στην Αυστραλία, φέτος επισήμαναν δύο παράγοντες: ασυνήθιστα χαμηλό αριθμό κρουσμάτων και μια εξαιρετικά μεγάλη ζήτηση για εμβόλια γρίπης.

«Όσα στελέχη κυριάρχησαν πέρσι –έστω και αν υπήρξε μικρή κυκλοφορία του ιού– έχουν συμπεριληφθεί στο νέο αντιγριπικό εμβόλιο», δήλωσε στο libre ο επίκουρος Καθηγητής Επιδημιολογίας και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων, Γκίκας Μαγιορκίνης, προσθέτοντας ότι καλό είναι να κάνει κάποιος το αντιγριπικό εμβόλιο, μέσα στον Οκτώβριο, μόλις ξεκινήσει η χορήγησή του.