Συγκεκριμένα, η πράξη, συνολικής δημόσιας δαπάνης 2 εκατ. ευρώ, περιλαμβάνει συνδυαστικές παρεμβάσεις στο οδικό δίκτυο με τέσσερις τύπους οδοστρωσίας, την κατασκευή και αποκατάσταση λιθόκτιστων τοιχίων αντιστήριξης (αργολιθοδομές), καθώς και στοχευμένες αναπλάσεις σε σημεία ιδιαίτερου κοινωνικού και ιστορικού ενδιαφέροντος, οι οποίες θα επιφέρουν ουσιαστική βελτίωση της καθημερινότητας των κατοίκων και των επισκεπτών.

Ο προβλεπόμενος ανασχεδιασμός των διαδρομών και των κοινόχρηστων χώρων δημιουργεί συνθήκες ασφαλούς και άνετης μετακίνησης, μειώνει τα σημεία επικινδυνότητας και εξασφαλίζει ισότιμη πρόσβαση για όλους, συμπεριλαμβανομένων των ηλικιωμένων και των ατόμων με αναπηρία, ενώ επιτυγχάνεται περιβαλλοντική αναβάθμιση με τη χρήση φυσικών υλικών και την ενίσχυση του πρασίνου μέσω νέων φυτεύσεων.

Τα παραπάνω τόνισε ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, χθες, στην εκδήλωση της ΔΕΕΠ Ημαθίας στη Βέροια.

Όπως αναφέρει ανακοίνωση, ο υπουργός σημείωσε:

«Κάνουμε πράξη το όραμά μας για μια πιο παραγωγική Ελλάδα, με περισσότερες επενδύσεις και θέσεις εργασίας στην περιφέρεια, με μείωση των περιφερειακών και κοινωνικών ανισοτήτων. Μας ενδιαφέρει να αναπτύσσεται όλη η Ελλάδα, κάθε γωνιά της ελληνικής γης. Νοιαζόμαστε για όλους και αυτό πρέπει να είναι το πρόταγμα της επόμενης τετραετίας».

Ο κ. Θεοδωρικάκος υπογράμμισε ότι ο Αναπτυξιακός Νόμος στρέφεται στη μεταποίηση, στην εξωστρέφεια, στην αγροδιατροφή, στις μεγάλες επενδύσεις και στις νέες τεχνολογίες.

«Τα λεφτά θέλουμε να τα δώσουμε στην περιφέρεια, στην Ελλάδα που ζει από τον πρωτογενή τομέα και από την αναπτυσσόμενη βιομηχανία». Προσέθεσε μάλιστα πως 112 επενδυτικά σχέδια του νέου Αναπτυξιακού Νόμου – τα μισά εκ των οποίων στη Μακεδονία μας και τη Θράκη – θα λάβουν 290 εκατ. ευρώ ενισχύσεις και θα δημιουργηθούν 1.600 νέες θέσεις εργασίας.

Αναφερόμενος στο Νομό Ημαθίας, επισήμανε πως «θα συνεργαστούμε μαζί για ένα ολοκληρωμένο αναπτυξιακό σχέδιο για την Ημαθία. Με τη δημιουργία Επιχειρηματικού Πάρκου, καθώς και ένα συνεκτικό σχέδιο εξωστρέφειας ώστε να πολλαπλασιαστούν οι τουριστικές ροές και να έρθουν νέες επενδύσεις. Παράλληλα, να υλοποιηθούν αρδευτικά έργα που θα υποστηρίξουν τον πρωτογενή τομέα».

Για την πολιτική κατάσταση στη χώρα, ο κ. Θεοδωρικάκος τόνισε «πως όσο πλησιάζουμε προς τις εκλογές, θα ενταθούν τα ψέματα, η δημαγωγία, οι συκοφαντίες, η λάσπη και ο λαϊκισμός σε βάρος της παράταξής μας», για να συνεχίσει πως «η ΝΔ είναι η μεγάλη πατριωτική παράταξη της ευθύνης, της σοβαρότητας και της προοπτικής. Όταν έρθει η ώρα της κρίσης στην κάλπη, οι Έλληνες θα επιλέξουν ξανά την σταθερότητα».

Όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση, ο κ. Θεοδωρικάκος μίλησε και για τα επιτεύγματα της κυβέρνησης από τα 2019 μέχρι σήμερα, όπου δημιουργήθηκαν 560.000 νέες θέσεις εργασίας, ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε 38%, μειώθηκαν 83 φόροι και ασφαλιστικές εισφορές, μειώθηκε το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, καθώς και η φορολογία κατά 2 μονάδες από την αρχή του έτους.

«Μέλημά μας είναι η στήριξη της ελληνικής οικογένειας», δήλωσε. Παράλληλα, όπως τόνισε «κάναμε τις ένοπλες δυνάμεις μας πανίσχυρες, σταματήσαμε τις ροές των παράνομων μεταναστών με τον φράχτη στον Έβρο και την αντιμετώπιση της ασύμμετρης απειλής, μετατρέπουμε την Ελλάδα σε ενεργειακό κόμβο για την Ευρώπη».

Σημειώνεται ότι παρόντες στην εκδήλωση ήταν επίσης ο υφυπουργός Ανάπτυξης και βουλευτής Ημαθίας, Λάζαρος Τσαβδαρίδης, καθώς και οι βουλευτές του νομού, Τάσος Μπαρτζώκας και Στέλλα Αραμπατζή.

Σε αυτή τη Σύνοδο Κορυφής με κεντρικό θέμα την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ένωσης, παρουσία των πρώην Ιταλών πρωθυπουργών Μάριο Ντράγκι και Ενρίκο Λέτα, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επεσήμανε τέσσερις βασικές προτεραιότητες:

Πρώτον, την εμβάθυνση και ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, για την οποία απαιτείται η άρση εσωτερικών και γραφειοκρατικών εμποδίων.

Δεύτερον, την αναβάθμιση των εταιρειών, για την οποία απαιτείται μια «δυναμική κεφαλαιαγορά» που θα υποστηρίξει τις μικρομεσαίες και νεοσύστατες επιχειρήσεις να επενδύσουν στην καινοτομία, αλλά και τις μεγάλες εταιρείες για να ανταγωνιστούν την παγκόσμια αγορά.

Τρίτον, την προστασία των ευρωπαϊκών εταιρειών από τον αθέμιτο ανταγωνισμό και τον οικονομικό καταναγκασμό – στο νέο γεωοικονομικό πλαίσιο – και την υποστήριξή τους να αντιμετωπίσουν το ενεργειακό κόστος.

Τέταρτον, καλύτερες και περισσότερες επενδύσεις – δημόσιες και ιδιωτικές. Όπως είπε ο Α. Κόστα, το θέμα των δημόσιων επενδύσεων θα συζητηθεί αργότερα φέτος, γύρω από τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ, ενώ «σήμερα η προτεραιότητά μας είναι να απελευθερώσουμε τις ιδιωτικές επενδύσεις, να κινητοποιήσουμε τις αποταμιεύσεις μας για να επενδύσουμε στις εταιρείες μας και να δημιουργήσουμε ένα πιο δυναμικό και ζωντανό οικοσύστημα επενδύσεων».

Η έκθεση για την Παγκόσμια Οικονομική Κατάσταση και τις Προοπτικές ανέφερε ότι ενώ η απότομη αύξηση των δασμών των ΗΠΑ το 2025 δημιούργησε νέες εμπορικές εντάσεις, η απουσία ευρύτερης κλιμάκωσης βοήθησε στον περιορισμό των διαταραχών στο διεθνές εμπόριο.

«Παρά το δασμολογικό σοκ, η παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα αποδείχθηκε ανθεκτική, υποστηριζόμενη από τις εμπροσθοβαρείς αποστολές, τη συσσώρευση αποθεμάτων και την ισχυρή καταναλωτική δαπάνη εν μέσω νομισματικής χαλάρωσης και γενικά σταθερών αγορών εργασίας», σύμφωνα με την έκθεση του Υπουργείου Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων του ΟΗΕ.

«Η συνεχιζόμενη στήριξη της μακροοικονομικής πολιτικής αναμένεται να μετριάσει τον αντίκτυπο των υψηλότερων δασμών, αλλά η ανάπτυξη του εμπορίου και της συνολικής δραστηριότητας είναι πιθανό να μετριαστούν βραχυπρόθεσμα», ανέφερε.

Ενισχύθηκε η οικονομική ανάπτυξη των ΗΠΑ

Η έκθεση αναφέρει ότι η οικονομική ανάπτυξη στις Ηνωμένες Πολιτείες επιβραδύνθηκε στο 1,9% το 2025 – από 2,8% το 2024 – και προβλέπεται να αυξηθεί στο 2,0% το 2026 και στο 2,2% το 2027, υποβοηθούμενη από επεκτατικές δημοσιονομικές και νομισματικές πολιτικές.

Ανέφερε ότι ο πληθωρισμός πιθανότατα θα παραμείνει πάνω από τον στόχο του 2% το 2026, «αν και θα πρέπει σταδιακά να μετριαστεί καθώς οι δασμολογικές επιπτώσεις θα μειωθούν και το κόστος στέγασης θα σταθεροποιηθεί».

Στην Κίνα, η οικονομία προβλέπεται να αναπτυχθεί κατά 4,6% το 2026 και 4,5% το 2027, μειωμένη από την εκτιμώμενη ανάπτυξη 4,9% το 2025.

«Η προσωρινή χαλάρωση των εμπορικών εντάσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες – συμπεριλαμβανομένων των στοχευμένων μειώσεων των δασμών και μιας μονοετούς εμπορικής εκεχειρίας – έχει συμβάλει στη σταθεροποίηση της εμπιστοσύνης, ενώ η πολιτική στήριξη αναμένεται να στηρίξει την εγχώρια ζήτηση», αναφέρει η έκθεση.

Η ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση προβλεπόταν στο 1,3% το 2026 και στο 1,6% το 2027 – σε σύγκριση με 1,5% το 2025 – λόγω της ανθεκτικότητας των καταναλωτικών δαπανών. Ωστόσο, οι υψηλότεροι δασμοί των ΗΠΑ και η γεωπολιτική αβεβαιότητα είναι πιθανό να επηρεάσουν τις εξαγωγές, αναφέρει η έκθεση.

Ανέφερε ότι η ανάπτυξη στη Νότια Ασία οφείλεται σε μέτρια έως 5,6% το 2026, από 5,9% το 2025. Προβλεπόταν να επιστρέψει στο 5,9% το 2027.

«Η ανάπτυξη στην Ινδία εκτιμάται στο 7,4% για το 2025 και προβλέπεται στο 6,6% για το 2026 και στο 6,7% για το 2027, υποστηριζόμενη από την ανθεκτικότητα της κατανάλωσης και τις ισχυρές δημόσιες επενδύσεις, οι οποίες θα πρέπει να αντισταθμίσουν σε μεγάλο βαθμό τις αρνητικές επιπτώσεις των υψηλότερων δασμών των Ηνωμένων Πολιτειών», αναφέρει η έκθεση.

Ο κ. Στουρνάρας, μιλώντας στην παρουσίαση του βιβλίου του διευθύνοντος συμβούλου της Lamda Οδυσσέα Αθανάσίου με τίτλο «Γιατί αυτοί πέτυχαν», το οποίο μάλιστα προλογίζει, τόνισε ότι αυτό που θα καθορίσει την επόμενη φάση της ελληνικής οικονομίας είναι η αύξηση των παραγωγικών επενδύσεων και η αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων από την Ευρώπη. Η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση πρέπει να αντιμετωπιστούν ως στρατηγικό στοίχημα.

Επιτεύγματα της ελληνικής οικονομίας

Ο ίδιος αφού αναφέρθηκε στα επιτεύγματα της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια, υπογραμμίζοντας μάλιστα ότι η τρέχουσα δυναμική της οικονομίας δεν οφείλεται σε προσωρινά μέτρα τόνωσης, αλλά σε στέρεες βάσεις, δεν παρέλειψε να αναφερθεί στα ζητήματα που παραμένουν ανοικτά όπως το υψηλό ιδιωτικό χρέος, το χαμηλό κεφαλαιακό απόθεμα, οι δημογραφικές πιέσεις, η περιορισμένη συμμετοχή των γυναικών και των νέων στην αγορά εργασίας και η αργή απονομή της δικαιοσύνης. Παράλληλα, το υψηλό κόστος της στέγασης επιβαρύνει ολοένα περισσότερο τα νοικοκυριά.

Επιπροσθέτως όπως είπε παρόλο που οι επενδύσεις στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί από το 2019, διατηρείται όμως το επενδυτικό κενό σε σχέση με την Ευρώπη.

«Κρίσιμος παράγοντας για την περαιτέρω σύγκλιση της ελληνικής οικονομίας με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο είναι η ενίσχυση των επενδύσεων, ιδιαίτερα σε τομείς που αυξάνουν την παραγωγή διεθνώς εμπορεύσιμων αγαθών και υπηρεσιών. Η συνύπαρξη δημοσιονομικής σταθερότητας, αναβάθμισης της πιστοληπτικής ικανότητας και ενισχυμένων ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων δημιουργεί ένα ιδιαίτερα ελκυστικό περιβάλλον για τέτοιες στρατηγικές τοποθετήσεις» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Στουρνάρας. Επιπροσθέτως η αξιοπιστία της χώρας θα ενισχυθεί από κινήσεις όπως η ταχύτερη μείωση του Δημοσίου Χρέους και η πλήρης συμόρφωση με τους δημοσιονομικούς κανόνες της Ε.Ε.

Αναφερόμενος στο βιβλίο ο κ. Στουρνάρας επεσήμανε ότι «δεν μας προσφέρει μια λίστα “μέτρων πολιτικής”. Προσφέρει κάτι πιο δύσκολο και ίσως πιο χρήσιμο: ένα πλαίσιο σκέψης. Μας δείχνει ότι η ανάπτυξη είναι αποτέλεσμα της Γεωγραφίας και της Ιστορίας, αλλά και των επιλογών της ηγεσίας, της ποιότητας των θεσμών, της επένδυσης σε παιδεία, τεχνολογία, υποδομές, και, πάνω απ’ όλα, της κουλτούρας που όλα αυτά τα θεωρεί απαραίτητα».

«Είμαι χαρούμενος που γιορτάζουμε σήμερα τον πολιούχο της πόλης, τον Άγιο Ανδρέα, εδώ στην Πάτρα και εύχομαι χρόνια πολλά σε όλους τους εορτάζοντες».

Όμως, όπως σημείωσε, «η Πάτρα πλήττεται από την έλλειψη σχεδίου περιφερειακής ανάπτυξης, αφού κρίσιμες υποδομές δυστυχώς καθυστερούν και ποιοτικές θέσεις εργασίας λείπουν, με αποτέλεσμα η νέα γενιά να επιλέγει την εσωτερική ή εξωτερική μετανάστευση».

Παράλληλα, ο Νίκος Ανδρουλάκης επισήμανε ότι «η έλλειψη σχεδίου περιφερειακής ανάπτυξης πλήττει και όλη την ελληνική ύπαιθρο και αυτό φαίνεται στον πρωτογενή τομέα» προσθέτοντας: «Μας παρουσίασαν ως επιτυχία την καθυστέρηση πληρωμών στις 27 Νοεμβρίου και εντέλει πρώτη φορά μετά από την πρώτη εφαρμογή της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι πήραν το 40% από το 70% των βασικών ενισχύσεων».

Σημεία της ομιλίας του κ. Στουρνάρα:

• Το 2023 η ελληνική οικονομία συνέχισε να αναπτύσσεται με ικανοποιητικό αν και επιβραδυνόμενο ρυθμό, αλλά σημαντικά υψηλότερο από τον αντίστοιχο της ζώνης του ευρώ.
• Το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2%, χάρη κυρίως στην ιδιωτική κατανάλωση, στις εξαγωγές και στις επενδύσεις.
• Τα βασικά επιτόκια αυξήθηκαν έξι φορές το 2023, φθάνοντας τον Σεπτέμβρη στο 4%
• Ο πυρήνας του πληθωρισμού ακολούθησε αυξητική πορεία και έφθασε το 5,3% το 2023, παρά το γεγονός ότι από τα μέσα τους έτους παρατηρείται σταδιακή αποκλίμακωσή του
• Οι αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων παρουσίασαν σημαντικά μεγαλύτερη μείωση σε σχέση με των υπόλοιπων κρατικών ομολόγων της ευρωζώνης
• Το spread του ελληνικού 10ετούς ομολόγου έναντι γερμανικού μειώθηκε σημαντικά το 2023. Αρκετά χαμηυλότερα του ιταλικού
• Με ρυθμό 2,3% θα «τρέξει» η οικονομία το 2024

   Αναλυτικότερα, η μελέτη καταγράφει τη μεγάλη ανάπτυξη που έχει σημειώσει ο κλάδος των κατασκευών, με αύξηση του αντικειμένου κατά 84% από το 2017 μέχρι σήμερα. Παράλληλα, υπογραμμίζει τις μεγάλες προσδοκίες για την περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου τα επόμενα χρόνια με ώθηση από τους υψηλούς εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους. Όπως εκτιμά το ΙΟΒΕ, τα έργα στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) και οι πόροι του ΕΣΠΑ 2021 – 2027 σε συνδυασμό με τις ιδιωτικές επενδύσεις (περιλαμβάνοντας τις επενδύσεις σε κατοικίες) θα κινητοποιήσουν κατά την περίοδο 2024 – 2026 συνολικά πόρους άνω των 52 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανόμενης και της τραπεζικής χρηματοδότησης. Έτσι οι επενδύσεις σε Κατασκευές -κυρίως στις υποδομές- εκτιμάται ότι θα ενισχύσουν σημαντικά το μερίδιό τους στο ΑΕΠ την περίοδο 2024 – 2026.

   Κ. Μακέδος: Η ανάπτυξη της οικονομίας προσφέρει μια νέα ευκαιρία για τον τεχνικό κόσμο

   Ο πρόεδρος του ΤΜΕΔΕ, Κωνσταντίνος Μακέδος, κατά τη διάρκεια της τοποθέτησής του στην εκδήλωση παρουσίασης της μελέτης σημείωσε ότι «η ανάπτυξη της οικονομίας προσφέρει μια νέα ευκαιρία για τον τεχνικό κόσμο. Μια ευκαιρία που αποτελεί και ευθύνη καθώς, όλοι οφείλουμε να αντεπεξέλθουμε στην υλοποίηση των έργων που σχεδιάζονται και υλοποιούνται, ώστε να δημιουργήσουμε ένα βιώσιμο αναπτυξιακό και επενδυτικό περιβάλλον. Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο Τεχνικός Κόσμος, πέραν από τις όποιες προκλήσεις, γνωρίζει πώς να χαρτογραφήσει το τοπίο που διαμορφώνεται και να εντοπίσει τις ευκαιρίες και μπορεί να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στη νέα πραγματικότητα. Είναι στο χέρι μας, να αξιοποιήσουμε την ευκαιρία του μέλλοντος και να την συγχρονίσουμε με τη γνώση και την εμπειρία του παρελθόντος, προκειμένου να τοποθετήσουμε τον τεχνικό κόσμο και τη χώρα μας σε μία πορεία ανθεκτικότητας και προόδου. Να γίνουμε, για μία ακόμα φορά, πολλαπλασιαστές της ανάπτυξης και της ευημερίας, με βιώσιμους όρους».

   Ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Νίκος Βέττας, αναφέρθηκε στη σημασία που έχει η συστηματική ανάκαμψη των κατασκευών στο συνολικό αναπτυξιακό μείγμα της ελληνικής οικονομίας και στην ευκαιρία που δίνεται, μέσω της νέας μελέτης, να καταγραφούν οι τάσεις αλλά κυρίως οι όροι, χρηματοδοτικά και σε επίπεδο παραγωγικού δυναμικού, ώστε οι θετικές προοπτικές να ευοδωθούν.

   Το αποτύπωμα του κατασκευαστικού κλάδου-Σε 12,8 δισ. ευρώ η αξία παραγωγής του κλάδου κατασκευών

   Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ, η αξία παραγωγής του κλάδου των Κατασκευών εκτιμάται ότι έφτασε το 2023 τα 12,8 δισ. ευρώ, επίπεδο υψηλότερο κατά 84% συγκριτικά με το 2017. Στον κλάδο απασχολούνταν συνολικά 197 χιλ. εργαζόμενοι το 2022, αριθμός που παρουσιάζει σχετική στασιμότητα, με τάση ελαφριάς ανόδου τα τελευταία χρόνια. Στις δραστηριότητες Αρχιτεκτόνων και Μηχανικών απασχολούνταν 74 χιλ. άτομα το 2022, χωρίς αξιοσημείωτη μεταβολή από το 2017.

   Οι επενδύσεις σε κατασκευές αντιπροσώπευαν το 4,8% του ΑΕΠ το 2022, έναντι 14,7% το 2007, ενώ η απόκλιση για το 2022 σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ-27 υπερβαίνει τις 6 ποσοστιαίες μονάδες.

   Στα στοιχεία των επιμέρους βραχυπρόθεσμων δεικτών αποτυπώνεται η ισχυρή ανάκαμψη του τομέα τα τελευταία χρόνια, με αξιοσημείωτη άνοδο της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας, αν και από πολύ χαμηλή βάση, αύξηση του κύκλου εργασιών και ενίσχυση των θετικών επιχειρηματικών προσδοκιών. Ωστόσο, αναδεικνύεται επίσης, η σημαντική αύξηση του κόστους κατασκευής και των τιμών των ακινήτων και η συγκρατημένη άνοδος της στεγαστικής πίστης, με παράλληλη αύξηση του σχετικού κόστους δανεισμού.

   Ιδιαίτερα ενισχυμένη την τελευταία διετία είναι και η αγορά κατασκευής δημόσιων έργων, με αύξηση τόσο του πλήθους των δημοπρασιών όσο και του συνολικού προϋπολογισμού των δημόσιων έργων και αποκλιμάκωση του μέσου ποσοστού εκπτώσεων.

   Το ανεκτέλεστο υπόλοιπο των μεγαλύτερων εταιρειών του κλάδου ανήλθε το 2023 (στοιχεία μέχρι το εννεάμηνο του έτους) σε 15,35 δισ. ευρώ, σημαντικά αυξημένο κατά 63% έναντι του προηγούμενου έτους και περίπου τριπλάσιο συγκριτικά με τον μέσο όρο της περιόδου 2018-2020.

   Ισχυρές προοπτικές ανάπτυξης

   Με βάση την ανάλυση των δράσεων του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΕΣΑΑ) εκτιμάται ότι σε έργα που έχουν άμεση σχέση με τις Κατασκευές θα κατευθυνθούν επιχορηγήσεις ύψους 9,9 δισ. ευρώ, κινητοποιώντας συνολικούς πόρους ύψους 12,8 δισ. ευρώ. Τα κατασκευαστικά έργα που στηρίζονται με επιχορηγήσεις από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) αφορούν κυρίως τους πυλώνες της Πράσινης Μετάβασης (6,3 δισ. ευρώ) και των Ιδιωτικών Επενδύσεων (2,7 δισ. ευρώ).

   Μαζί με τους πόρους από τα δάνεια του ΤΑΑ (και τους κινητοποιούμενους από τα δάνεια πόρους χρηματοδότησης) εκτιμάται ότι για έργα με άμεση σχέση με τις Κατασκευές θα κινητοποιηθούν την περίοδο 2022-2026 συνολικά 23,9 δισ. ευρώ (12,8 δισ. ευρώ από τις επιχορηγήσεις και 11,1 δισ. ευρώ από τα δάνεια).

   Συνεπώς, οι επενδύσεις σε Κατασκευές εκτιμάται ότι θα ενισχύσουν σημαντικά το μερίδιό τους στο ΑΕΠ την περίοδο 2023-2026. Μεσοπρόθεσμα εκτιμώνται επιπρόσθετες επενδύσεις σε υποδομές και κατοικίες ετησίως ύψους έως 3,0% του ΑΕΠ κατά μέσο όρο (συγκριτικά με το 2022) -με το ποσοστό των επενδύσεων σε κατασκευαστικά έργα να φτάνει μέχρι το 8,6% του ΑΕΠ το 2025 από 4,8% το 2022.

   Εκτιμάται επίσης ότι η αξία παραγωγής των κατασκευαστικών έργων υποδομών και κατοικιών θα ακολουθήσει ισχυρή ανοδική πορεία την περίοδο 2024-2026, ξεπερνώντας τα 18 δισ. ευρώ το 2025, από 10,3 δισ. ευρώ το 2022.

   Εκτίμηση αναγκών χρηματοδότησης

   Η χρηματοδότηση του κλάδου των Κατασκευών από τα εγχώρια Νομισματικά Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα δεν σημείωσε σημαντική μεταβολή τα έτη 2020 και 2021, καθώς τα νέα δάνεια ανήλθαν σε 273 και 289 εκατ. ευρώ αντιστοίχως. Μεγάλη αύξηση σημειώθηκε το 2022, όταν τα νέα δάνεια ανήλθαν σε 602 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, το 2023, παρά την περαιτέρω άνοδο της κατασκευαστικής δραστηριότητας, η χρηματοδότηση των Κατασκευών υποχώρησε στα 280 εκατ. ευρώ. Η σημαντική άνοδος του κόστους δανεισμού το 2023 ήταν ένας από τους παράγοντες που ενδεχομένως επηρέασαν τις ροές χρηματοδότησης. Την περίοδο 2020-2023, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις του κλάδου έλαβαν κατά μέσο όρο το 72% των νέων δανείων και οι μεγάλες το υπόλοιπο 28%.

   Όπως τονίζεται στη μελέτη του ΙΟΒΕ, η ανάπτυξη των δημόσιων και ιδιωτικών κατασκευαστικών έργων, η συμμετοχή σε δημόσια έργα και ο εκσυγχρονισμός του παραγωγικού δυναμικού του κλάδου θα απαιτήσουν αυξημένους πόρους χρηματοδότησης από το χρηματοπιστωτικό σύστημα, τόσο σε κεφάλαια κίνησης όσο και σε μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα δανειακά κεφάλαια.

   Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ, ο συνολικός τραπεζικός δανεισμός των επιχειρήσεων του τομέα την περίοδο 2023-2026 θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 972 εκατ. έως 1,77 δισ. ευρώ.

   Οι προκλήσεις για τις Κατασκευές

   Η ανεπάρκεια εργατικού δυναμικού προβάλλει ως το βασικό εμπόδιο ανάπτυξης των Κατασκευών το 2023, ενώ και οι δυσκολίες χρηματοδότησης αξιολογούνται επίσης αρνητικά ως προς την επίπτωσή τους στην κατασκευαστική δραστηριότητα.

   Η έλλειψη εργατικού δυναμικού συνεπάγεται καθυστερήσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε αύξηση του προϋπολογισμού και μη τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων των έργων. Σύμφωνα με τη μελέτη, το σύνολο των εργαζόμενων στις Κατασκευές θα πρέπει να αυξηθεί την περίοδο 2024-2026 σε περίπου 250 χιλ. εργαζόμενους, επίπεδο που είναι κατά 51 έως 55 χιλ. εργαζόμενους υψηλότερο σε σύγκριση με το σύνολο της απασχόλησης στις Κατασκευές το 2022 (197 χιλ. εργαζόμενοι).

   Επιπλέον, η προοπτική περαιτέρω ανάπτυξης των κατασκευαστικών έργων τα επόμενα χρόνια δημιουργεί ανάγκες πρόσθετης χρηματοδότησης, περιλαμβανομένων των εγγυήσεων για τη συμμετοχή και την καλή εκτέλεση των έργων και απαιτεί μείωση των καθυστερήσεων πληρωμών των κατασκευαστικών επιχειρήσεων. Οι δυσκολίες στη χρηματοδότηση και το χρηματοδοτικό κενό μπορεί να περιοριστούν με τη χρήση διάφορων χρηματοδοτικών εργαλείων (π.χ. εγγυητικά κεφάλαια, επιδότηση επιτοκίου κ.ά.).

   Στη μελέτη του ΙΟΒΕ επισημαίνεται επίσης η ανάγκη συστηματικής λειτουργίας του μηχανισμού καθορισμού των συντελεστών αναθεώρησης των τιμών που θα καλύπτει όλο το φάσμα των επιμέρους στοιχείων κόστους, ώστε να περιορίζεται η αβεβαιότητα για τους συμμετέχοντες σε διαγωνισμούς δημοσίων έργων και τα σχετικά προβλήματα που μπορεί να ανακύψουν στη διάρκεια υλοποίησης των έργων. Σε αυτό θα συμβάλλει η ανάπτυξη, λειτουργία και διαχείριση του Ενιαίου Συστήματος Τεχνικών Προδιαγραφών και Τιμολόγησης Τεχνικών Έργων και Μελετών και του Ηλεκτρονικού Συστήματος Προσδιορισμού Κόστους Συντελεστών Παραγωγής Τεχνικών Έργων.

   Τα χαμηλά ποσοστά ψηφιοποίησης αλλά και η υστέρηση επενδύσεων από τις κατασκευαστικές επιχειρήσεις, αποτελούν δύο μείζονες προκλήσεις για την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητα του τομέα, ενώ και η διαχείριση των θεμάτων περιβάλλοντος, κοινωνίας και εταιρικής διακυβέρνησης (ESG) είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των κατασκευαστικών επιχειρήσεων σε επενδυτικά και χρηματοδοτικά κεφάλαια.

   Τέλος, στη μελέτη τονίζεται η ανάγκη σύνταξης Εθνικού Στρατηγικού Σχεδιασμού Υποδομών και Κατασκευών, στον οποίο θα τίθενται προτεραιότητες, θα καθορίζονται οι προγραμματισμένες και προβλεπόμενες επενδύσεις σε μεγάλες οικονομικές και κοινωνικές υποδομές, θα εξειδικεύονται οι πόροι χρηματοδότησης για κρίσιμα έργα υποδομής, συμπεριλαμβανομένης της συντήρησής τους, και θα προσδιορίζονται οι ανάγκες εργατικού δυναμικού και ανάπτυξης δεξιοτήτων για την υλοποίησή τους.

Είχε βέβαια προηγηθεί μία διακοπή των μεταναστευτικών εισροών (που είναι κρίσιμος παράγοντας για την κοινωνική συνοχή) και μία γενναία μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στο τραπεζικό σύστημα ενώ παράλληλα δεν επιτράπηκε ο δημοσιονομικός εκτροχιασμός παρόλο το προεκλογικό κλίμα.

Του Παναγιώτη Ε. Πετράκη, Ομότιμος Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών ΕΚΠΑ

Λόγω όμως της κρίσης της Γάζας δόθηκε η ευκαιρία στην Ελληνική πλευρά να ξεδιπλώσει μία σύνθετη εξωτερική πολιτική που έχει ένα κοινό παρονομαστή: η Ελλάδα αποτελεί ένα σταθερό ανατολικό σύνορο της δύσης με την Τουρκία να διατηρεί πολλές φορές αμφιλεγόμενες θέσεις σε καίρια ζητήματα. Ο παράγοντας αυτός είναι ιδιαίτερα σημαντικός για τον προσανατολισμό των ξένων επενδύσεων που μπορούν να τοποθετηθούν στην χώρα μας. Γι’ αυτό μέχρι και το 2023 οι ξένες επενδύσεις προσέγγισαν το ένα ρεκόρ μετά το άλλο με σημαντικό ρόλο να παίζουν οι επενδύσεις στον τριτογενή τομέα αλλά και στον τομέα της πληροφορικής στον οποίο κατευθύνεται ένα πολύ υψηλό ποσοστό επενδύσεων (γύρω στο 40%) σε data centers κ.τ.λ. Όμως ξένες επενδύσεις γίνονται με υψηλή διάθεση υπερκάλυψης και στα Ελληνικά ομόλογα που έχουν μία πορεία μείωσης του spread με το γερμανικό ομόλογο της τάξης του 1%. Να σημειωθεί η παρουσία της UniCredit στην Alpha Bank αλλά και η διάθεση των μετόχων του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών με μία από τις υψηλότερες δημόσιες εγγραφές μέχρι σήμερα στην Ευρώπη. Θα πρέπει πάντως να σημειωθεί ως εξαιρετικά ενδιαφέρον ο δανεισμός της Alpha Bank (Tier 1) 400 εκατ. (υπερκάλυψη5,7 φορές) κουπόνι κόστους γύρω στο 11,875% όταν η Deutsche Bank το 2022 είχε ένα σταθερό κουπόνι της τάξης του 10%.

• Ο βασικότερος προωθητικός παράγοντας της καλής πορείας της Ελληνικής οικονομίας το 2024 και το 2025 (+2,10%, 2,09% εκτιμήσεις ΕΚΠΑ – Oxford Economics) είναι οι επενδύσεις (+10,33%) όπως και το 2025 (+10,97%). Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θα αιμοδοτήσουν σημαντικά την Ελληνική οικονομία δημιουργώντας ένα πολύ καλό περιβάλλον για τον ιδιωτικό επιχειρηματικό τομέα.

Στο κλίμα εξάλλου αυτό αποδίδεται και η κινητικότητα της Ελληνικής κεφαλαιαγοράς που ενεργοποιείται αξιόλογα μετά από αρκετά χρόνια.

Αυτή είναι η θετική πλευρά της Ελληνικής οικονομία η οποία όμως αναπτύσσεται σ’ ένα περιβάλλον με αβεβαιότητες: Η σημαντικότερη από αυτές έχει γεωστρατηγικό χαρακτήρα και σχετίζεται με τις δύο συρράξεις που μας περιβάλλουν: το Ουκρανικό και το μεσανατολικό.

• Όμως υπάρχουν και πιο μακρινές απειλές όπως η Taiwan. Κοντά σ’ αυτήν θα τοποθετήσουμε και την αβεβαιότητα λόγω των πολλαπλών πολιτικών αναμετρήσεων στον κόσμο με κυρίαρχη αυτήν στις ΗΠΑ.

Η δεύτερη σχετίζεται με την χρηματοοικονομική σταθερότητα στον κόσμο και στο διεθνές τραπεζικό συστήμα. Η επικράτηση των υψηλών επιτοκίων αυξάνει τις πιθανότητες χρηματοοικονομικής αστάθειας. Εξάλλου οι υπερβολές στην χρηματοδότηση κυρίως της εμπορικής στεγαστικής δραστηριότητας προκαλούν πιέσεις αστάθειας και στις ΗΠΑ, στην Βρετανία αλλά και στην Γερμανία (Pfandbriefbank).

Εδώ να σημειώσουμε ότι παρόμοια προβλήματα έχουν εμφανιστεί και στην Κίνα η οποία αγκομαχεί να αντιμετωπίσει την προοπτική «Ιαπωνοποίησής» της. Αυτό έχει συμβάλλει στην μείωση των ρυθμών μεγέθυνσης στην Κίνα γεγονός που δεν είναι ο καλύτερος οιωνός για ολόκληρο τον κόσμο.

Από την άλλη μεριά ο δυναμισμός της Αμερικανικής οικονομίας μας εκπλήσσει (ελπίζουμε και τους Αμερικανούς ψηφοφόρους) προς την θετική πλευρά. Όμως τα προβλήματα στην Ερυθρά θάλασσα αναζωπυρώνουν τους φόβους κάποιας επιστροφής των πληθωριστικών πιέσεων που θα επηρεάσουν την έναρξη μείωσης των επιτοκίων ιδίως στην Ευρώπη που μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα.

Παράλληλα, το ΔΝΤ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τον πληθωρισμό σε παγκόσμιο επίπεδο συμβουλεύοντας τους κεντρικούς τραπεζίτες να μην βιασθούν να μειώσουν τα επιτόκια. Ο πληθωρισμός θα διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα για αρκετά χρόνια και αν οι κυβερνήσεις δεν ελέγξουν την ακρίβεια υπάρχει κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού, δηλαδή χαμηλή ανάπτυξη σε συνδυασμό με υψηλό πληθωρισμό, υποστηρίζει το Ταμείο.

Σύμφωνα με προηγούμενη έκθεση του ΔΝΤ το καλοκαίρι, η οικονομία της ζώνης του ευρώ έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα στον απόηχο της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία που προκάλεσε το μεγαλύτερο εμπορικό σοκ των τελευταίων δεκαετιών. Ωστόσο, σημειώνεται πως η οικονομική δραστηριότητα στην περιοχή αποδυναμώθηκε σημαντικά το δεύτερο εξάμηνο του 2022 και διολίσθησε σε μια ήπια τεχνική ύφεση στις αρχές του 2023, καθώς οι χρηματοοικονομικές συνθήκες έγιναν πιο αυστηρές, οι πραγματικοί μισθοί μειώθηκαν και η εμπιστοσύνη των καταναλωτών υποχώρησε.

Όσον αφορά στο μέλλον, το ΔΝΤ εκτιμά πως η ανάπτυξη αναμένεται να επιταχυνθεί σταδιακά το 2023 και το 2024, υποστηριζόμενη από την ανάκαμψη των πραγματικών εισοδημάτων στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων αυστηρών συνθηκών στην αγορά εργασίας, της περαιτέρω χαλάρωσης των περιορισμών στο σκέλος της προσφοράς, αλλά και της σταθερότερης της εξωτερικής ζήτησης.

«Ενώ ο πληθωρισμός μειώθηκε απότομα αφού έφτασε σε υψηλά επίπεδα ρεκόρ, ο πυρήνας του πληθωρισμού αποδεικνύεται πιο επίμονος. Καθώς οι στενές χρηματοοικονομικές συνθήκες περιορίζουν τη ζήτηση και οι διαταραχές της προσφοράς εξαφανίζονται περαιτέρω, ο πληθωρισμός αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω, αλλά αναμένεται να παραμείνει σε υψηλά επίπεδα για παρατεταμένη περίοδο», αναφέρει το ΔΝΤ.

Στη βάση αυτή τονίζει πως η αβεβαιότητα γύρω από τις προοπτικές της ευρωζώνης είναι υψηλή. «Οι αναταράξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε συρρίκνωση της πίστωσης και σε αύξηση της αποστροφής κινδύνου, ενώ η ασθενέστερη εξωτερική ζήτηση θα επηρέαζε αρνητικά τις προοπτικές ανάπτυξης του μπλοκ. Ο πιο επίμονος πληθωρισμός, μεταξύ άλλων λόγω της ισχυρής αύξησης των μισθών, θα απαιτούσε αυστηρή πολιτική για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, επιβαρύνοντας την εγχώρια ζήτηση», τονίζεται μεταξύ άλλων.

Το ΔΝΤ αναφέρεται και στην ανάγκη διατήρησης μιας αυστηρής νομισματικής πολιτικής για να διασφαλιστεί ότι ο πληθωρισμός θα επιστρέψει στον στόχο εγκαίρως, αλλά και στην ανάγκη μιας αυστηρότερης δημοσιονομικής στάσης, όπως έχει προγραμματιστεί για το 2024, προκειμένου να συμβάλει στη συγκράτηση των πληθωριστικών πιέσεων.