Οι τρεις που είχαν αρχικά συλληφθεί τα πρώτα 24ωρα μετά την έκρηξη, δηλαδή ο ιδιοκτήτης του εργοστασίου, ο τεχνικός ασφαλείας και ο υπεύθυνος βάρδιας, είχαν βρεθεί ενώπιον της Εισαγγελέως, ωστόσο είχα αφεθεί ελεύθεροι με πλημμεληματικές διώξεις.

Πλέον και ενώ από την έρευνα προκύπτουν ολοένα και νεότερα στοιχεία, σχηματίστηκε δικογραφία για αδικήματα σε βαθμό κακουργήματος και αναμένεται να βρεθούν εκ νέου άμεσα ενώπιον Εισαγγελέως και Ανακρίτριας.

Εντοπίστηκαν κι άλλες αδήλωτες δεξαμενές

Παράλληλα, οι ερευνητές της ΔΑΕΕ που βρέθηκαν χθες στον χώρο της τραγωδίας, εντόπισαν ακόμα δύο κρυφές δεξαμενές αερίου που δεν είχαν αποτυπωθεί σε μελέτες μηχανικών, επιπλέον των αρχικών δύο από τις οποίες προκλήθηκε η διαρροή.

Γνώριζαν για το πρόβλημα στις σωληνώσεις από τον Ιούνιο

Την ίδια ώρα, νέα αποκαλυπτικά στοιχεία έρχονται στο φως της δημοσιότητας, σύμφωνα με τα οποία, οι υπεύθυνοι του εργοστασίου γνώριζαν ήδη από τον Ιούνιο του 2025 το σοβαρό πρόβλημα στις σωληνώσεις, καθώς τους είχε ενημερώσει εξειδικευμένος μηχανικός, ο οποίος είχε κάνει αυτοψία στον χώρο.

Σύμφωνα με τα ευρήματα του ίδιου, οι εγκαταστάσεις προπανίου έχριζαν βελτίωσης σε σύντομο χρονικό διάστημα, ενώ η σχετική έκθεση βρίσκεται στα χέρια της ΔΑΕΕ και θα συμπεριληφθεί στη δικογραφία.

Η ομάδα υπό την ηγεσία του Pankaj Gupta εκτιμά ότι η αλλαγή θα πραγματοποιηθεί κατά την αναθεώρηση του Απριλίου, πριν τεθεί σε ισχύ τον Σεπτέμβριο. Στη συνέχεια, οι ελληνικές μετοχές θα ενταχθούν τόσο στον δείκτη Stoxx Europe 600 όσο και στους δείκτες Eurostoxx.

«Η Ελλάδα ένα αφερέγγυο “ασχημόπαπο” σε έναν κύκνο χρηματοοικονομικής σταθερότητας»

Οι επενδυτές έχουν επιστρέψει μαζικά στα ελληνικά περιουσιακά στοιχεία, καθώς η οικονομία της χώρας ξεπέρασε σε επιδόσεις τις περισσότερες συγκρίσιμες αγορές, χάρη στον υγιή τραπεζικό τομέα και τη βελτίωση των δημόσιων οικονομικών. Ο Γενικός Δείκτης του Χρηματιστηρίου Αθηνών έχει ενισχυθεί περίπου κατά 129% από τις αρχές του 2023, όταν η χώρα ανέκτησε την επενδυτική βαθμίδα. Ο δείκτης Stoxx 600 κατέγραψε άνοδο 42% την ίδια περίοδο.

«Η Ελλάδα έχει περάσει τα τελευταία χρόνια από μια επίπονη μεταμόρφωση των δημόσιων οικονομικών της, μεταβαίνοντας σιωπηρά από ένα αφερέγγυο “ασχημόπαπο” σε έναν κύκνο χρηματοοικονομικής σταθερότητας», δήλωσε ο George Lagarias, επικεφαλής οικονομολόγος της Forvis Mazars, προσθέτοντας ότι πιθανές αναβαθμίσεις στους δείκτες θα μπορούσαν να απελευθερώσουν πολυαναγκαία νέα κεφάλαια.

Η κεφαλαιοποίηση της ελληνικής χρηματιστηριακής αγοράς ανέρχεται πλέον στα 133 δισ. δολάρια, γεγονός που θα την καθιστούσε ένα μικρό μέλος του δείκτη Stoxx 600, συνολικής αξίας 18 τρισ. δολαρίων. Ο πανευρωπαϊκός δείκτης περιλαμβάνει μερικές από τις μεγαλύτερες μετοχές της περιοχής, όπως η ASML Holding NV και η LVMH. Το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί τη χώρα με τη μεγαλύτερη στάθμιση, στο 22%, ακολουθούμενο από τη Γαλλία με 16%.

Η FTSE Russell έχει ήδη επιβεβαιώσει ότι η Ελλάδα θα αναβαθμιστεί σε καθεστώς ανεπτυγμένης αγοράς κατά την εξαμηνιαία αναθεώρηση του Σεπτεμβρίου 2026. Παράλληλα, οι στρατηγικοί αναλυτές της JPMorgan αναμένουν ότι και η MSCI Inc. θα προσθέσει φέτος την Ελλάδα στη λίστα παρακολούθησης για αναβαθμίσεις.
Bloomberg

«Γιατί είναι σημαντική αυτή η αναβάθμιση; Ή για να το πω λαϊκότερα, όπως ειρωνεύονταν κάποιοι από την αντιπολίτευση, «τρώγεται» η επενδυτική βαθμίδα της ελληνικής οικονομίας; Η απάντηση είναι πως όταν δεν την είχαμε την περασμένη δεκαετία σίγουρα πεινάσαμε ως λαός» έγραψε χαρακτηριστικά ο Πρωθυπουργός. Όπως εξήγησε, «η εμπιστοσύνη των ξένων αγορών και επενδυτών προς το αξιόχρεο της ελληνικής οικονομίας είναι αυτή που δίνει το σήμα ότι διαθέτουμε ένα όλο και πιο ελκυστικό επενδυτικό περιβάλλον, ασφαλή δημόσια οικονομικά και -το κρισιμότερο- πολιτική σταθερότητα που είναι και το σημαντικότερο για την ανάληψη ρίσκου και την υλοποίηση μακροπρόθεσμων επενδυτικών σχεδίων».

Ταυτόχρονα ο κ. Μητσοτάκης ανέδειξε τους πρακτικούς λόγους που φωτίζουν τη σημασία της πιστοληπτικής μας αναβάθμισης: «Η ταχύτερη αποπληρωμή και αποκλιμάκωση του ελληνικού δημόσιου χρέους οδηγεί, σύμφωνα με τον Οργανισμό Δημοσίου Χρέους, σε εξοικονόμηση περίπου 800 εκ ευρώ. Και αυτά είναι χρήματα που αντί να πηγαίνουν στην εξυπηρέτηση χρέους, μένουν και επιστρέφουν στις τσέπες των πολιτών με αύξηση κοινωνικών δαπανών, μείωση φόρων και αύξηση εισοδημάτων, σαν αυτή που μόλις ψηφίσαμε με το πακέτο της ΔΕΘ που ανακοινώθηκε τον Σεπτέμβριο και υλοποιείται ήδη από αυτόν τον μήνα».

Για τους αγρότες

Αναφορά έκανε ο κ. Μητσοτάκης και στον αγροτικό κόσμο, υπενθυμίζοντας ότι η κυβέρνηση ανακοίνωσε αύξηση κατά 50% και σε μόνιμη βάση της ποσότητας του αγροτικού πετρελαίου για το οποίο επιστρέφεται ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης.

Οι αγρότες που έλαβαν λιγότερα χρήματα τον Νοέμβριο, λόγω υπέρβασης του ορίου για τις μέγιστες δικαιούμενες ποσότητες, θα λάβουν το επιπλέον ποσό τον Δεκέμβριο.

Έως σήμερα, με τις 3 πρώτες δόσεις, έχουν καταβληθεί 56,3 εκ. ευρώ σε περίπου 113.000 αγρότες που είχαν συναλλαγές αγοράς αγροτικού πετρελαίου και απομένουν άλλες δύο πληρωμές για το οικονομικό έτος 2025. Παράλληλα, έως το τέλος Νοεμβρίου προχωρούν η προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης και η πληρωμή του Μέτρου 23, ενώ μέχρι το τέλος του έτους προγραμματίζουμε να ολοκληρωθούν οι πληρωμές 8 εκκρεμών προγραμμάτων, η εξόφληση της βασικής ενίσχυσης, οι αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ για τις ζημιές από τον παγετό και η προκαταβολή για την ανασύσταση του φυτικού κεφαλαίου στη Θεσσαλία από τον «Daniel».

«Ο αγροτικός κόσμος έχει κεντρικό ρόλο στο σχέδιό μας για την ανάπτυξη της χώρας. Γι’ αυτό είμαστε σε διαρκή διάλογο με τους παραγωγούς, προχωρούμε στην εξυγίανση του συστήματος πληρωμών και διασφαλίζουμε ότι οι πραγματικοί αγρότες και κτηνοτρόφοι είναι αυτοί που θα λαμβάνουν τους ευρωπαϊκούς πόρους, χωρίς καθυστερήσεις, χωρίς αδικίες», έγραψε.

Αναλυτικά η ανάρτηση Μητσοτάκη:

«Καλημέρα! Αν και έχουμε μπει για τα καλά στον Νοέμβριο, ο καιρός σε τίποτα δεν θυμίζει ότι φτάνουμε προς το τέλος του φθινοπώρου. Είναι από εκείνες τις στιγμές που μας υπενθυμίζουν, σχεδόν αθόρυβα αλλά επίμονα, πως η κλιματική αλλαγή δεν είναι μια μακρινή προειδοποίηση, αλλά μια πραγματικότητα που ζούμε ήδη. Κι αυτό το «παράδοξο» του καιρού γίνεται μια ακόμη αφορμή να δούμε πιο καθαρά τις προκλήσεις, αλλά και τις ευθύνες μας, στις οποίες θα αναφερθώ στη συνέχεια.

Πριν όμως, θέλω να ξεκινήσω από τα καλά νέα της ελληνικής οικονομίας που έφτασαν αργά το βράδυ της Παρασκευής, όταν ανακοινώθηκε μια ακόμη αναβάθμιση -η 2η κατά σειρά- της πιστοληπτικής ικανότητας της ελληνικής οικονομίας από τον οίκο Fitch.

Γιατί είναι σημαντική αυτή η αναβάθμιση; Ή για να το πω λαϊκότερα, όπως ειρωνεύονταν κάποιοι από την αντιπολίτευση, «τρώγεται» η επενδυτική βαθμίδα της ελληνικής οικονομίας; Η απάντηση είναι πως όταν δεν την είχαμε την περασμένη δεκαετία σίγουρα πεινάσαμε ως λαός. Διότι η εμπιστοσύνη των ξένων αγορών και επενδυτών προς το αξιόχρεο της ελληνικής οικονομίας είναι αυτή που δίνει το σήμα ότι διαθέτουμε ένα όλο και πιο ελκυστικό επενδυτικό περιβάλλον, ασφαλή δημόσια οικονομικά και -το κρισιμότερο- πολιτική σταθερότητα που είναι και το σημαντικότερο για την ανάληψη ρίσκου και την υλοποίηση μακροπρόθεσμων επενδυτικών σχεδίων. Υπάρχουν όμως και εντελώς πρακτικοί λόγοι που φωτίζουν τη σημασία της πιστοληπτικής μας αναβάθμισης: η ταχύτερη αποπληρωμή και αποκλιμάκωση του ελληνικού δημόσιου χρέους οδηγεί, σύμφωνα με τον Οργανισμό Δημοσίου Χρέους, σε εξοικονόμηση περίπου 800 εκ ευρώ. Και αυτά είναι χρήματα που αντί να πηγαίνουν στην εξυπηρέτηση χρέους, μένουν και επιστρέφουν στις τσέπες των πολιτών με αύξηση κοινωνικών δαπανών, μείωση φόρων και αύξηση εισοδημάτων, σαν αυτή που μόλις ψηφίσαμε με το πακέτο της ΔΕΘ που ανακοινώθηκε τον Σεπτέμβριο και υλοποιείται ήδη από αυτόν τον μήνα. Στόχος μας πλέον είναι να γίνουμε μια οικονομία κατηγορίας Α, να φτάσουμε δηλαδή το συντομότερο δυνατό στην ανώτερη βαθμίδα αξιολόγησης των ξένων οίκων. Εκεί που βρίσκονται και όλες οι χώρες που έχουν εξασφαλίσει την ευημερία των πολιτών τους με καλά εισοδήματα, στιβαρή οικονομία, κοινωνική συνοχή και ποιοτικά δημόσια αγαθά.

Επανέρχομαι τώρα στα της κλιματικής αλλαγής. Η προστασία της χώρας μας από φυσικές καταστροφές δεν μπορεί να περιμένει. Και αυτήν την εβδομάδα κάναμε ένα σημαντικό βήμα μπροστά: παραλάβαμε 3 νέα αεροσκάφη Diamond DA62 MPP, τα πρώτα ιδιόκτητα στην ιστορία του Πυροσβεστικού Σώματος. Πρόκειται για μέσα με εξαιρετικές επιχειρησιακές δυνατότητες που ανεβάζουν ποιοτικά τον πήχη, ενώ μειώνουν και το κόστος πτήσης σε σχέση με τα υπάρχοντα μέσα. Είναι ακόμα ένα βήμα για την αναβάθμιση των μέσων πυρόσβεσης, που υλοποιείται με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και μέσω του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ» του Υπουργείου Πολιτικής Προστασίας, τη μεγαλύτερη επένδυση στην ανθεκτικότητα της πατρίδας μας έναντι της κλιματικής αλλαγής. Θα ακολουθήσουν και σύγχρονα ιδιόκτητα ελικόπτερα κατάσβεσης (τα δύο πρώτα θα παραληφθούν το καλοκαίρι του 2026) και η δραστική ανανέωση του στόλου των πυροσβεστικών αεροσκαφών, όχι μόνο με την αναβάθμιση των παλιών Canadair, αλλά κυρίως με την απόκτηση 7 καινούργιων Canadair 515. Το πρώτο εξ αυτών -με τον κωδικό Greece 1- θα παραδοθεί το 2028 και θα έχει δυνατότητα να επιχειρεί και το βράδυ, ώστε να σβήνουμε φωτιές καθόλη τη διάρκεια του 24ώρου.

Αλλαγή παραγράφου, αλλαγή θέματος και έρχομαι στη δημόσια υγεία και σε μια από τις πιο σημαντικές υπηρεσίες του ΕΣΥ, τις Κινητές Ομάδες Υγείας. Μια ομάδα γιατρών και νοσηλευτών που πηγαίνει η ίδια στον πολίτη, δωρεάν, είτε έχει ασφάλιση είτε όχι. Οι ΚΟΜΥ επεκτείνονται πλέον σε όλη την Ελλάδα, με έμφαση τις νησιωτικές, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές, προκειμένου να παρέχουν πρωτοβάθμια φροντίδα και πρόληψη κατ’ οίκον σε πάνω 500.000 πολίτες ετησίως. Μόνο τον Νοέμβριο θα μεταβούν σε 900 περιοχές. Οποιοσδήποτε πολίτης μπορεί να τους καλέσει δωρεάν μέσω της γραμμής 1135 ή μέσω της κοινότητάς του και να υποβάλει αίτημα για κατ’ οίκον επίσκεψη. Οι ομάδες -σήμερα περίπου 900 επαγγελματίες και σύντομα περισσότεροι- πραγματοποιούν εξετάσεις στο σπίτι, δίνουν οδηγίες και συμβουλές μέσω τηλεϊατρικής, συνταγογραφούν φάρμακα, εμβολιάζουν και αν χρειάζεται συμπληρώνουν και τον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας. Το πόσο χρήσιμη είναι η υπηρεσία αυτή φαίνεται στην πράξη. Στη πιλοτική τους λειτουργία σε 175 περιοχές της Ελλάδας, οι ΚΟΜΥ εντόπισαν πολλούς αδιάγνωστους πάσχοντες με υπέρταση, υψηλή χοληστερίνη και καρδιαγγειακά νοσήματα. Μαζί με το πρόγραμμα «Προλαμβάνω», αυτές οι δράσεις αλλάζουν για πρώτη φορά την πρόληψη στον τομέα της υγείας στη χώρα μας.

Αυτήν την εβδομάδα προχωρήσαμε επίσης σε μια σημαντική ενίσχυση προς τον αγροτικό κόσμο: ανακοινώσαμε την αύξηση κατά 50% και σε μόνιμη βάση της ποσότητας του αγροτικού πετρελαίου για το οποίο επιστρέφεται ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης. Ήταν αίτημα των παραγωγών και ικανοποιήθηκε, καθώς διαπιστώθηκε ότι 37.000 δικαιούχοι έλαβαν λιγότερα χρήματα τον Νοέμβριο από την επιστροφή του ΕΦΚ λόγω υπέρβασης του ορίου που υπήρχε για τις μέγιστες δικαιούμενες ποσότητες, βάσει των δεικτών μηχανικής απασχόλησης. Οι αγρότες αυτοί θα λάβουν το επιπλέον ποσό τον Δεκέμβριο. Να θυμίσω ότι, έως σήμερα, με τις 3 πρώτες δόσεις, έχουν καταβληθεί 56,3 εκ. ευρώ σε περίπου 113.000 αγρότες που είχαν συναλλαγές αγοράς αγροτικού πετρελαίου και απομένουν άλλες δύο πληρωμές για το οικονομικό έτος 2025. Παράλληλα, έως το τέλος Νοεμβρίου προχωρούν η προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης και η πληρωμή του Μέτρου 23, ενώ μέχρι το τέλος του έτους προγραμματίζουμε να ολοκληρωθούν οι πληρωμές 8 εκκρεμών προγραμμάτων, η εξόφληση της βασικής ενίσχυσης, οι αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ για τις ζημιές από τον παγετό και η προκαταβολή για την ανασύσταση του φυτικού κεφαλαίου στη Θεσσαλία από τον «Daniel». Ο αγροτικός κόσμος έχει κεντρικό ρόλο στο σχέδιό μας για την ανάπτυξη της χώρας. Γι’ αυτό είμαστε σε διαρκή διάλογο με τους παραγωγούς, προχωρούμε στην εξυγίανση του συστήματος πληρωμών και διασφαλίζουμε ότι οι πραγματικοί αγρότες και κτηνοτρόφοι είναι αυτοί που θα λαμβάνουν τους ευρωπαϊκούς πόρους, χωρίς καθυστερήσεις, χωρίς αδικίες.

Η κυβέρνηση υλοποιεί μια ολοκληρωμένη στεγαστική στρατηγική που αφορά όλους τους πολίτες, και φυσικά τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, τα οποία μετακινούνται κάθε χρόνο σε όλη τη χώρα για να υπηρετήσουν την πατρίδα. Παρουσιάσαμε ένα νέο, 15ετές πρόγραμμα στεγαστικής κάλυψης των στρατιωτικών μας, με στόχο έως το 2040 να έχουν προστεθεί πάνω από 10.000 νέες κατοικίες στο οικιστικό απόθεμα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, ώστε να καλυφθούν στο σύνολό τους οι ανάγκες του προσωπικού. Μέχρι τις αρχές του 2027 θα έχουν παραδοθεί πάνω από 1.000 νέες κατοικίες, ενώ παράλληλα τρέχει και ένα μεγάλο πρόγραμμα συντήρησης των περίπου 7.000 υφιστάμενων παλιότερων κατοικιών. Το σχέδιό μας περιλαμβάνει ακόμη νέους βρεφονηπιακούς σταθμούς, στέγες υποστηριζόμενης διαβίωσης για ηλικιωμένους απόστρατους και νέες φοιτητικές στέγες για τους φοιτητές στις στρατιωτικές μας σχολές. Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο πλέγμα αναβάθμισης και στήριξης των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, το πρώτο τόσο συνολικό εδώ και δεκαετίες. Ξεκινά από το μισθολόγιο-βαθμολόγιο, συνεχίζεται με την εκπαίδευση και φτάνει μέχρι τη βελτίωση της καθημερινότητάς τους. Είναι το ελάχιστο που τους οφείλουμε για την αποστολή που επιτελούν.

Να έρθω τώρα στην 3η Διακυβερνητική Σύνοδο Ελλάδας-Κύπρου που επιβεβαίωσε τη στρατηγική συνεργασία μας σε όλα τα κρίσιμα μέτωπα και τη σύμπλευσή μας σε όλα τα μεγάλα ζητήματα: από την υγεία, την παιδεία, την ασφάλεια, μέχρι και έργα που ενισχύουν το γεωπολιτικό αποτύπωμα των δύο χωρών. Αποφασίσαμε, έτσι, από κοινού να προχωρήσουμε στην άμεση επικαιροποίηση των οικονομοτεχνικών παραμέτρων για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης, έτσι ώστε να μπορεί αυτό δυνητικά να ενισχυθεί και με την είσοδο νέων ισχυρών επενδυτών. Σε μια περίοδο αβεβαιότητας, Ελλάδα και Κύπρος παραμένουν πυλώνες σταθερότητας στην περιοχή. Αυτό φάνηκε και από τις πρόσφατες συμφωνίες με μεγάλες αμερικανικές εταιρείες στη χώρα μας, που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, από τη Μεσόγειο έως τη Μολδαβία και την Ουκρανία. Ταυτόχρονα, υπάρχει και ένα ισχυρό εθνικό πρόσημο: ακολουθώντας το παράδειγμα της Κύπρου, ανοίγουμε νέο κεφάλαιο στις γεωτρήσεις. Μετά από 40 χρόνια, και μέσα στους επόμενους 18 μήνες, το πρώτο ερευνητικό γεωτρύπανο θα ξεκινήσει εργασίες στο Ιόνιο.

Περνώ τώρα σε μια μεγάλη μεταρρύθμιση που αλλάζει την καθημερινότητα δεκάδων χιλιάδων εργαζόμενων στο Δημόσιο και κάνει το κράτος συνολικά πιο λειτουργικό. Μιλάω για το νέο «Σύστημα Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού», μια μεταρρύθμιση που το ελληνικό κράτος περίμενε εδώ και τουλάχιστον 15 χρόνια. Τι αλλάζει; Ότι επιτέλους τα ψηφιακά συστήματα του Δημοσίου αρχίζουν να «συνομιλούν» μεταξύ τους. Δεν θα χρειάζεται ένας υπάλληλος να συμπληρώνει τα ίδια χαρτιά ξανά και ξανά. Μια φορά θα δηλώνονται τα στοιχεία και από εκεί και πέρα θα τα αντλούν αυτόματα όλες οι υπηρεσίες. Κάθε δημόσιος υπάλληλος θα έχει, για πρώτη φορά, τον δικό του ψηφιακό φάκελο, όπου θα φαίνεται ολόκληρη η επαγγελματική του πορεία, από την πρόσληψη μέχρι τη συνταξιοδότηση. Και για πρώτη φορά επίσης το κράτος θα μπορεί να κάνει πραγματικό προγραμματισμό, βλέποντας πού λείπει προσωπικό, τι ανάγκες υπάρχουν, ποιες ειδικότητες χρειάζονται. Με απλά λόγια: πολλές διαδικασίες που μέχρι σήμερα «κόλλαγαν» σε χαρτιά και διπλολογισμούς, από προσλήψεις και άδειες μέχρι κρίσεις και πιστοποιητικά, τώρα θα γίνονται πιο γρήγορα και με μεγαλύτερη διαφάνεια.

Η μεταρρύθμιση αυτή έρχεται τη στιγμή που και τα διεθνή δεδομένα δείχνουν ότι η Ελλάδα ανεβάζει ταχύτητα στον ψηφιακό της δρόμο. Αυτό δείχνει η πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ που καταγράφει την πρόοδο συνολικά στην Ευρώπη στον ψηφιακό μετασχηματισμό και στην υιοθέτηση τεχνητής νοημοσύνης. Σε πολλούς δείκτες, και ειδικά σε αυτόν που μετρά τις δεξιότητες της τεχνητής νοημοσύνης στον πληθυσμό, ξεπερνάμε πλέον τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Παράλληλα, επενδύουμε σε υποδομές που βοηθούν στην ψηφιακή αναβάθμιση: ενισχύουμε με πόρους ύψους 21 εκ. ευρω από το Ταμείο Ανάκαμψης σημαντικές ερευνητικές μονάδες, όπως η «Αρχιμήδης» στο «Αθηνά» και το «AI Politeia Lab» στον «Δημόκριτο». Στόχος: περισσότερη γνώση, περισσότερη καινοτομία, περισσότερες ευκαιρίες για νέους επιστήμονες, ώστε το ταλέντο να μένει εδώ.

Και καθώς είμαστε σε ψηφιακό περιβάλλον, να κάνω μια αναφορά στο δωρεάν Ψηφιακό Φροντιστήριο, το οποίο ενισχύθηκε με 4 νέα μαθήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης, με περισσότερες ώρες διδασκαλίας ανά μήνα και επιπλέον 10 εκπαιδευτικούς. Ταυτόχρονα, εμπλουτίζεται η ασύγχρονη υποστήριξή του με 3 καινούργια μαθήματα Ειδικής Αγωγής. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που στηρίζει έμπρακτα τους μαθητές και τους απόφοιτους δίνοντάς τους δωρεάν και ποιοτική υποστήριξη για την προετοιμασία τους, όπου και αν βρίσκονται. Και έχει ήδη απήχηση: από τις 22 Σεπτεμβρίου που ξεκίνησαν τα μαθήματα τα έχουν παρακολουθήσει 35.000 χρήστες από την Ελλάδα, την Κύπρο και το εξωτερικό.

Στο μέτωπο της ενέργειας, ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα που «τρέχουν» αυτήν την περίοδο είναι το «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα». Πάνω από 100.000 νοικοκυριά σε όλη τη χώρα εντάσσονται σε αυτό, σύμφωνα με τον πίνακα που δημοσίευσε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Από τους νέους ωφελούμενους, τουλάχιστον 5.000 προέρχονται από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, οι οποίοι θα έχουν αυξημένο ποσοστό επιχορήγησης. Με συνολικό προϋπολογισμό 647 εκ. ευρώ, το πρόγραμμα βοηθά τα νοικοκυριά να αντικαταστήσουν τα παλιά, ενεργοβόρα συστήματα θέρμανσης με πιο αποδοτικές και οικονομικές λύσεις, μειώνοντας το ενεργειακό κόστος.

Να αναφερθώ και στις 3 νέες στρατηγικές επενδύσεις, συνολικού ύψους 205,8 εκ. ευρώ, που εγκρίθηκαν αυτήν την εβδομάδα από την αρμόδια Διυπουργική Επιτροπή. Οι δύο αφορούν στη βιομηχανία και μια στον τουρισμό. Η πρώτη είναι το «Έργο Olympus» της ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ-HOLCIM στο Μηλάκι Ευβοίας, που εισάγει στην Ελλάδα μία από τις πιο προηγμένες βιομηχανικές τεχνολογίες στον τομέα των δομικών υλικών στην Ευρώπη. Ακολουθεί η νέα μονάδα παραγωγής προηγμένων μονωτικών και ρητινούχων υλικών της ΝΕΟΤΕΧ ΑΕ στη Μαγούλα Αττικής, μιας ελληνικής εταιρείας με εξαγωγική παρουσία σε 70 χώρες και 4 ηπείρους. Και στον τουρισμό, η ΑΤΟΚΟΣ ΕΠΕ του Ομίλου Τσάκου προχωρά σε μια νέα τουριστική μονάδα στην Ιθάκη, που θα απευθύνεται σε υψηλών εισοδημάτων επισκέπτες. Ο συνολικός αριθμός στρατηγικών επενδύσεων -μαζί με τις ανωτέρω 3- που εγκρίθηκαν τον τελευταίο χρόνο ανέρχεται σε 18, συνολικού ύψους 2,7 δισ. ευρώ, που είναι ο μεγαλύτερος αριθμός στρατηγικών επενδύσεων όλα τα τελευταία χρόνια. Από αυτές, 9 αφορούν τη βιομηχανία, 7 τον τουρισμό, και 2 την έρευνα, την καινοτομία και την τεχνολογία. Και όλα αυτά έχουν σημασία γιατί φέρνουν πραγματική κίνηση στην οικονομία: δουλειές, παραγωγή, εξαγωγές, καλύτερες υπηρεσίες.

Συνεχίζω με δύο σημαντικές παρεμβάσεις στον τομέα του Πολιτισμού. Ξεκινώ από το Ρωμαϊκό Ωδείο της Πάτρας που έπειτα από τρία χρόνια εργασιών για την αναστήλωσή του, παραδόθηκε χθες στους κατοίκους και τους επισκέπτες της αχαϊκής πρωτεύουσας. Το σπουδαίο μνημείο, που έχει συνδέσει την παρουσία του με ορισμένες από τις πιο σημαντικές πολιτιστικές στιγμές της Πάτρας, προσφέρει πλέον ασφάλεια και μεγαλύτερη άνεση για να απολαμβάνουν μουσικές και θεατρικές παραστάσεις όλοι οι πολίτες, καθώς έγινε προσβάσιμο και στα άτομα με κινητικά προβλήματα. Εξίσου εντυπωσιακή και η παρέμβαση στον Ναό της Αφαίας στην Αίγινα, ένα από τα δημοφιλή τοπόσημα της χώρα μας που υποδέχεται κάθε χρόνο 100.000 επισκέπτες. Με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης αναβαθμίστηκε ο περιβάλλων αρχαιολογικός χώρος, τοποθετήθηκε αναβατόριο για ΑμεΑ και εγκαταστάθηκε σύγχρονο σύστημα πυρόσβεσης και πυροπροστασίας. Το μεγαλείο του Ναού αναδεικνύεται από τον νέο φωτισμό από την Ελευθερία Ντεκώ και τους συνεργάτες της. Έτσι, κλείνει ένας κύκλος «φωτεινής» ανάδειξης των τριών ναών, Παρθενώνα, Σουνίου και Αφαίας, αποκαθιστώντας τη «συνομιλία» τους, ακριβώς όπως στην αρχαιότητα.

Και πάνω σε αυτό το νήμα πολιτισμού, έρχεται και μια σημαντική είδηση για την ελληνική γλώσσα: η ομόφωνη απόφαση της UNESCO να ανακηρύξει την 9η Φεβρουαρίου ως Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας. Μια απόφαση ιστορικής σημασίας που αναγνωρίζει διεθνώς τη μοναδική και ανεκτίμητη συμβολή της ελληνικής γλώσσας στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά της ανθρωπότητας. Η διαδικασία είχε εκκινήσει τον περασμένο Απρίλιο, με πρόταση της Ελλάδας που είχε την υποστήριξη 90 κρατών-μελών του Οργανισμού. Θα δανειστώ τη φράση του εθνικού μας ποιητή, Διονυσίου Σολωμού: «Μήγαρις έχω άλλο στο νού μου, πάρεξ ελευθερία και γλώσσα». Είναι, και κλείνω με αυτό, μια απόφαση που δείχνει πως όσα χτίζουμε σήμερα πατούν σε μια πλούσια και ζωντανή παράδοση. Με αυτή τη σκέψη προχωράμε και στην επόμενη εβδομάδα. Να περάσετε καλά, ό,τι και αν κάνετε!

Τα projects αυτά «κλείδωσαν» μέσα από τις συμφωνίες που υπεγράφησαν στις 6 και 7 Νοεμβρίου, με τη συμμετοχή κυβερνητικών αξιωματούχων και στελεχών της αμερικανικής ενεργειακής αγοράς, στο πλαίσιο της Υπουργικής Συνάντησης της Συνεργασίας για τη Διατλαντική Ενεργειακή Συνεργασία (P-TEC), προσδίδοντας νέα ώθηση στη στρατηγική αναβάθμισης της Ελλάδας σε πύλη ενεργειακού εφοδιασμού για την Ευρώπη.

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στο ΑΠΕ, ανέφερε ότι η 6η Σύνοδος της P-TEC άφησε συγκεκριμένο γεωπολιτικό αποτύπωμα, καθώς – όπως τόνισε – «δεν έμεινε στα λόγια», αλλά συνοδεύτηκε από δεσμευτικές συμφωνίες με άμεσο ενεργειακό αντίκρισμα.

Σύμφωνα με τον Υπουργό, η Αθήνα αξιοποίησε στο έπακρο:

• τη στρατηγική γεωγραφική θέση της χώρας,
• την υποστήριξη της Ε.Ε. και των ΗΠΑ στην προσπάθεια απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο,
• καθώς και την πολιτική σταθερότητα της Ελλάδας,

ώστε η χώρα να αναδειχθεί σε κύριο δίαυλο εισόδου LNG προς την ευρωπαϊκή αγορά, αλλά και σε ασφαλές σημείο εκκίνησης ενός νέου ενεργειακού διαδρόμου προς την κεντρική και βορειοανατολική Ευρώπη.

Ο κ. Παπασταύρου στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο των ελληνικών ενεργειακών εταιρειών, οι οποίες – όπως είπε – στάθηκαν «με ισοτιμία» δίπλα σε διεθνείς κολοσσούς, υπογράφοντας μακροχρόνιες συμφωνίες με ορίζοντα δεκαετίας, επιβεβαιώνοντας ότι η Ελλάδα δεν είναι απλός «διάδρομος», αλλά ενεργός παίκτης στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της περιοχής.

1. Ο «κάθετος διάδρομος» φυσικού αερίου

Στο πλαίσιο της P-TEC, οι Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου από Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία υπέβαλαν κοινό αίτημα στους εθνικούς ρυθμιστές για την έγκριση των νέων δρομολογίων Route 2 και Route 3.

Τα νέα αυτά προϊόντα θα αξιοποιούν, αντίστοιχα, τον πλωτό σταθμό ΥΦΑ Αλεξανδρούπολης και τον ΤΑΡ, συμπληρώνοντας το ήδη εγκεκριμένο Route 1 από τη Ρεβυθούσα.

Με τη μείωση των ταριφών και τις αναγκαίες ενισχύσεις του δικτύου, θα επιτραπεί η διέλευση μεγαλύτερων ποσοτήτων φυσικού αερίου στην περιοχή, αντικαθιστώντας το ρωσικό αέριο που η ΕΕ έχει αποφασίσει να καταργήσει έως το 2027. Παράλληλα, ανοίγει η δυνατότητα εφοδιασμού της Ουκρανίας.

2. Μακροχρόνια συμφωνία LNG με τις ΗΠΑ

Η ATLANTIC – SEE LNG TRADE (κοινοπραξία AKTOR – ΔΕΠΑ Εμπορίας) υπέγραψε συμφωνία με την αμερικανική Venture Global για προμήθεια 0,5 – 1,5 εκατ. τόνων LNG ετησίως, για 20 χρόνια από το 2030. Πρόκειται για την πρώτη τέτοιου τύπου συμφωνία με αμερικανικό παραγωγό LNG.

Επιπλέον, υπογράφηκαν αντίστοιχα μνημόνια κατανόησης με τη Naftogaz της Ουκρανίας (έως 0,7 εκατ. τόνοι ετησίως) και τις ρουμανικές NOVA POWER & GAS και Transgaz (έως 1,4 εκατ. τόνοι ετησίως), ενισχύοντας τον ρόλο της Ελλάδας στη διανομή LNG στη ΝΑ Ευρώπη.

3. Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου

Το έργο αφορά διασύνδεση ισχύος 3.000 MW και ανάπτυξη ΑΠΕ 9,5 GW στην Αίγυπτο.

Η επένδυση της Elica Interconnector (Όμιλος Κοπελούζου) βρίσκεται στη φάση χαρτογράφησης του θαλάσσιου πυθμένα, ενώ περισσότερες από 60 ελληνικές βιομηχανίες έχουν ήδη υπογράψει συμβάσεις προμήθειας. Ένα τρίτο της ενέργειας θα κατευθύνεται σε επαναεξαγωγή, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.

4. Εφοδιασμός της Κύπρου με φυσικό αέριο από το Ισραήλ

Η Energean προτείνει νέο υποθαλάσσιο αγωγό που θα συνδέει την πλωτή μονάδα FPSO «Energean Power» στο Ισραήλ με την Κύπρο, τροφοδοτώντας την με αέριο από το κοίτασμα Katlan.

Την πρόταση υποστήριξε ο Υπουργός Ενέργειας και Υποδομών του Ισραήλ, Eli Cohen, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία ενισχύει τη διεθνή θέση της χώρας και προσφέρει σταθερότητα και έσοδα.

5. Γεώτρηση στο «μπλοκ 2» στο Ιόνιο

Μετά τη συμφωνία εισόδου της ExxonMobil στην κοινοπραξία έρευνας μαζί με Energean και Helleniq Energy, η προοπτική γεώτρησης αξίας 100 εκατ. δολαρίων δυτικά της Κέρκυρας γίνεται πιο ρεαλιστική.

Αν τα νέα σεισμικά δεδομένα αποδειχθούν θετικά, θα ληφθεί απόφαση για παραγωγικές γεωτρήσεις και επενδύσεις που μπορεί να φτάσουν τα 5 δισ. δολάρια. Η ανακάλυψη εκμεταλλεύσιμων ποσοτήτων υδρογονανθράκων θα αποτελέσει κομβικό σημείο για την Ελλάδα και την ενεργειακή ανεξαρτησία της ΕΕ.

Στο τραπέζι παραμένει και η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ (Great Sea Interconnector), με στόχο την επικαιροποίηση των μελετών και την αναζήτηση νέων στρατηγικών επενδυτών.

Η νέα αξιολόγηση κλείνει τον ετήσιο κύκλο των προγραμματισμένων reviews για το 2025 και έρχεται ως συνέχεια του διπλού σήματος εμπιστοσύνης που έδωσε ο οίκος μέσα στη χρονιά:
πρώτα με τη μετατροπή του outlook σε θετικό και τώρα με την ουσιαστική αναβάθμιση της χώρας σε υψηλότερη βαθμίδα.

Ένα μήνυμα συνέπειας: η χώρα ανεβαίνει σταθερά

Μετά την πολυετή κρίση που οδήγησε την Ελλάδα στον «πάτο» των αξιολογήσεων και για σχεδόν 15 χρόνια στα «σκουπίδια» των αγορών, η νέα κίνηση της Fitch έρχεται ως επιβεβαίωση, όχι ως έκπληξη. Οι υπόλοιποι μεγάλοι οίκοι – S&P, DBRS, Scope – έχουν ήδη δώσει θετικές βαθμολογίες, με μόνο τη Moody’s να διατηρεί τη χώρα χαμηλότερα.

Η βαθμολογία BBB σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν «ισορροπεί» πλέον στο όριο μεταξύ επενδυτικής και μη επενδυτικής βαθμίδας, αλλά εδραιώνεται σε ένα επίπεδο που μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο πιστοληπτικής οπισθοχώρησης με την πρώτη αναταραχή.

Γιατί το κάθε “σκαλί” μετράει

Η αναβάθμιση από BBB- σε BBB έχει πρακτική αξία. Για πολλά διεθνή θεσμικά χαρτοφυλάκια – συνταξιοδοτικά ταμεία, ασφαλιστικούς οργανισμούς και επενδυτικά funds με αυστηρές εντολές – η βαθμίδα BBB- είναι το ελάχιστο όριο συμμετοχής σε κρατικά ομόλογα. Το να ανεβαίνει η χώρα πάνω από αυτό το κατώφλι σημαίνει ότι ανοίγει η πόρτα για:

• ευρύτερη δεξαμενή επενδυτών,
• μεγαλύτερη και πιο σταθερή ζήτηση,
• κεφάλαια που μένουν μακροπρόθεσμα – τα λεγόμενα sticky money.

Αυτή η αλλαγή δεν είναι μόνο ποσοτική· είναι πρωτίστως ποιοτική, καθώς ενισχύει την εμπιστοσύνη και μειώνει το κόστος δανεισμού για όλο το σύστημα.

Το “timing” Πιερρακάκη και η στρατηγική χρέους

Η συγκυρία επίσης δεν ήταν τυχαία. Λίγες ώρες πριν από την ανακοίνωση της Fitch:

• από το Λονδίνο, ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης προανήγγειλε στο Bloomberg ότι η Ελλάδα στοχεύει σε δημόσιο χρέος κάτω από 120% του ΑΕΠ πριν από το 2030,
• ο ΟΔΔΗΧ ανακοίνωσε ότι ακυρώνει άλλη μία προγραμματισμένη έκδοση τίτλων,
• και το Δημόσιο εμφανίζει εικόνα χώρας που πληρώνει περισσότερα και δανείζεται λιγότερα σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό.

Η Fitch, στην έκθεσή της, υπογραμμίζει την αξιοπιστία της ελληνικής δημοσιονομικής πολιτικής, σημειώνοντας:

«Η Ελλάδα ξεπέρασε τις απαιτήσεις του νέου δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ το 2024… Η δημοσιονομική δέσμευση της κυβέρνησης θεωρείται εξαιρετικά αξιόπιστη».

Τα οφέλη της νέας βαθμίδας – Ποιοι κερδίζουν

Το χαμηλότερο country risk λειτουργεί σαν «υδραυλικός μηχανισμός» που διαχέει οφέλη σε όλη την οικονομία:

Για τις τράπεζες:

• καλύτερη στάθμιση κινδύνου για τα ελληνικά ομόλογα,
• φθηνότερη πρόσβαση στις αγορές.

Για τις επιχειρήσεις:

• συμπίεση των spreads στα εταιρικά ομόλογα,
• ευκολότερες και φθηνότερες εκδόσεις.

Για τις επενδύσεις:

• μείωση του WACC,
• έργα που μέχρι χθες θεωρούνταν οριακά βιώσιμα, σήμερα γίνονται χρηματοδοτήσιμα.

Η συνολική εικόνα οδηγεί σε περισσότερες επενδύσεις, νέα έργα, αύξηση της απασχόλησης και ενίσχυση των εισοδημάτων, δηλαδή σε μια αλυσίδα θετικών επιδράσεων που φτάνουν τελικά σε όλη την οικονομία.

Σύμφωνα με τον αμερικανικό οίκο, η απόφαση στηρίζεται στη θεαματική αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, στις υψηλές δημοσιονομικές επιδόσεις, στην ανθεκτική αναπτυξιακή δυναμική και στη σημαντική πρόοδο του τραπεζικού συστήματος.

Η Fitch επισημαίνει ότι η Ελλάδα καταγράφει τη μεγαλύτερη μείωση χρέους μεταξύ των χωρών της ίδιας βαθμίδας, με συνολική πτώση άνω των 60 ποσοστιαίων μονάδων από το 2020.

Το χρέος διαμορφώθηκε στο 145% του ΑΕΠ το 2025, με προοπτική να κυλήσει στο 120% έως το 2030. Παράλληλα, το προφίλ του χρέους παραμένει εξαιρετικά ευνοϊκό: μέση διάρκεια 19 έτη, μέσο επιτόκιο 1,5% και υψηλό ταμειακό «μαξιλάρι» περίπου 18% του ΑΕΠ.

Η δημοσιονομική εικόνα θεωρείται από τις πιο ισχυρές στην Ευρώπη, με πρωτογενές πλεόνασμα 4,8% του ΑΕΠ και συνολικό πλεόνασμα περί το 1%.

Όπως τονίζει η Fitch, η επίδοση αυτή οφείλεται στη συνεχή αύξηση των εσόδων μέσω αποτελεσματικότερης φορολογικής διοίκησης και στη συγκράτηση δαπανών, ενώ οι στοχευμένες ελαφρύνσεις του 2026 δεν επιβαρύνουν τη δημοσιονομική πορεία.

Η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται με ρυθμό κοντά στο 2%, υψηλότερα από την ευρωζώνη, λόγω της ενίσχυσης της κατανάλωσης, των ισχυρών επενδύσεων, της αύξησης της απασχόλησης και της βελτίωσης της οικονομικής θέσης των νοικοκυριών. Ο οίκος προβλέπει ότι η διαδικασία σύγκλισης με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο θα συνεχιστεί.

Ιδιαίτερα θετική είναι και η εικόνα του τραπεζικού κλάδου, που πλέον εμφανίζει ισχυρά κεφαλαιακά αποθέματα, σταθερή οργανική κερδοφορία και ολοκληρωμένη εκκαθάριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, προσφέροντας σταθερό υπόβαθρο για την πιστοληπτική αξιολόγηση.

Αν και το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών παραμένει υψηλό (γύρω στο 6% του ΑΕΠ), η Fitch δεν το θεωρεί άμεσο κίνδυνο καθώς η συμμετοχή στην ευρωζώνη, αλλά και η σταθερότητα των εξωτερικών ροών κεφαλαίων, λειτουργούν ως δίχτυ ασφαλείας.

Πιερρακάκης: Η Ελλάδα αλλάζει επίπεδο – Η αναβάθμιση αφορά κάθε πολίτη

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης σημείωσε ότι η αναβάθμιση της Fitch επιβεβαιώνει τον νέο ρόλο της χώρας στο ευρωπαϊκό οικονομικό περιβάλλον.

«Η Ελλάδα αλλάζει επίπεδο», τόνισε, επισημαίνοντας ότι η αναγνώριση της Fitch έρχεται σε μια περίοδο που η κυβέρνηση προχωρά στη μεγαλύτερη μείωση φόρων της Μεταπολίτευσης.

Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η απόφαση του οίκου έχει άμεσο όφελος για τους πολίτες, καθώς σημαίνει:

• χαμηλότερο κόστος δανεισμού για το Δημόσιο,
• περισσότερη ρευστότητα για τις επιχειρήσεις,
• ευκολότερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση,
• ενίσχυση της εμπιστοσύνης των διεθνών επενδυτών,
• νέες επενδύσεις και περισσότερες θέσεις εργασίας.

«Η σημερινή απόφαση επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα χτίζει μια νέα θέση στο οικονομικό και επενδυτικό τοπίο της Ευρώπης. Συνεχίζουμε για μια Ελλάδα πιο δυνατή, πιο σύγχρονη και πιο δίκαιη για όλους», κατέληξε.

Ο γερμανικός οίκος, ο οποίος ήταν ο πρώτος που είχε αποδώσει στην Ελλάδα επενδυτική βαθμίδα τον Αύγουστο του 2023, προχώρησε σε νέα αναβάθμιση εντός της επενδυτικής βαθμίδας τον Δεκέμβριο του 2024, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή πορεία της χώρας προς τη δημοσιονομική σταθερότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Scope, η βελτίωση της ανθεκτικότητας της ελληνικής οικονομίας, η διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας και η μείωση του δημόσιου χρέους αποτέλεσαν τους κύριους παράγοντες για την αναθεώρηση των προοπτικών σε θετικές.

Ωστόσο, ο οίκος επισημαίνει και τις διαρθρωτικές προκλήσεις που εξακολουθούν να αντιμετωπίζει η Ελλάδα, όπως το υψηλό επίπεδο χρέους, οι περιορισμοί στην παραγωγικότητα και την ανάπτυξη, καθώς και το διαρκές έλλειμμα στο εξωτερικό ισοζύγιο.

Η αναβάθμιση της Scope ενισχύει περαιτέρω την εικόνα της χώρας στις διεθνείς αγορές, επιβεβαιώνοντας ότι η Ελλάδα παραμένει σε σταθερή αναπτυξιακή τροχιά και συνεχίζει να εδραιώνει την εμπιστοσύνη των επενδυτών.

DBRS και Scope βαθμολογούν την ελληνική οικονομία με «ΒΒΒ», ήτοι μία βαθμίδα υψηλότερα από το τελευταίο «σκαλοπάτι» της επενδυτικής διαβάθμισης, με σταθερό το outlook. Moody’s και Fitch έχουν το ελληνικό αξιόχρεο μια βαθμίδα πιο κάτω «Baa3» και «ΒΒΒ-» αντίστοιχα (σταθερό outlook), με τον οίκο Moody’s να είναι ο τελευταίος που ανέβασε την ελληνική οικονομία στο investment grade, στις 14 Μαρτίου 2025.

Το επόμενο «ραντεβού» του ελληνικού αξιόχρεου είναι για τις 16 Μαΐου και την «ετυμηγορία» από τον οίκο Fitch.

Πιερρακάκης: Δικαιώνονται οι κυβερνητικές επιλογές και η εμπιστοσύνη των πολιτών

Οι προβλέψεις της S&P για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας δικαιώνουν τις κυβερνητικές επιλογές αλλά και την εμπιστοσύνη των πολιτών που ενστερνίστηκαν την πεποίθησή μας ότι η δημοσιονομική σταθερότητα είναι η μόνη ασφαλής διέξοδος από την πολυετή οικονομική περιπέτεια. Αυτός είναι ο δρόμος και για το μέλλον. Πετυχαίνουμε τους στόχους μας, χτίζουμε την οικονομία σε υγιή θεμέλια, επιστρέφουμε στην κοινωνία δίκαιο μερίδιο από την πρόοδο.

Η σημερινή έκθεση ενός από τους μεγαλύτερους διεθνείς οίκους αξιολόγησης προβλέπει ότι η Ελλάδα θα διατηρήσει υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα της τάξης του 2,7% έως το 2028, ενώ στο ίδιο διάστημα η ανάπτυξη θα παραμείνει μεσοσταθμικά στο 2,4%. Το 2028 το χρέος θα έχει πέσει 50 μονάδες κάτω από το 2019, γεγονός που συνιστά μία από τις μεγαλύτερες απομειώσεις διεθνώς τα τελευταία χρόνια. Η S&P εκτιμά ότι στην απασχόληση έχουμε ήδη επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα του 2008, προβλέπει περαιτέρω μείωση της ανεργίας και αυξήσεις των εισοδημάτων για όλους, ως απόρροια της θετικής εικόνας της ελληνικής οικονομίας.

Η επενδυτική βαθμίδα ΒΒΒ αποτελεί για εμάς σημείο εκκίνησης για μια νέα εποχή οικονομικής εξωστρέφειας, ανταγωνιστικότητας, ψηφιοποίησης και καινοτομίας. Η Ελλάδα είναι πλέον ένας αξιόπιστος και σταθερός επιχειρηματικός προορισμός. Μια σύγχρονη οικονομία που εξελίσσεται, μεταρρυθμίζεται και κερδίζει τη διεθνή εμπιστοσύνη.

Χατζηδάκης: Απάντηση στην καταστροφολογία η αναβάθμιση από την S&P

Από την πλευρά του, ο Κωστής Χατζηδάκης δήλωσε:

Ενώ ορισμένοι επιμένουν να αμφισβητούν κάθε πρόοδο πού έχει επιτευχθεί τα τελευταία 6 χρόνια, ο ένας επενδυτικός οίκος μετά τον άλλο προχωρούν σε αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας.

Η S&P, που απένειμε πέρυσι την επενδυτική βαθμίδα στην ελληνική οικονομία, σήμερα προχώρησε σε περαιτέρω αναβάθμιση.

Για εμένα προσωπικά είναι ιδιαίτερα σημαντική η υπογράμμιση από την S&P της δημοσιονομικής σύνεσης που χαρακτηρίζει την πολιτική της κυβέρνησης, καθώς και η αναγνώριση της συστηματικής προσπάθειας για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής που έγινε τα τελευταία χρόνια.

Η περαιτέρω αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας εντός της επενδυτικής βαθμίδας από την S&P, ιδιαίτερα σε περίοδο διεθνούς αναταραχής και αβεβαιότητας, αποτελεί μια ακόμη απόδειξη της εμπιστοσύνης της διεθνούς επενδυτικής κοινότητας στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης. Είναι μια επιτυχία όχι μόνο της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, αλλά ολοκλήρου του ελληνικού λαού.

H αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας από τον οίκο αξιολόγησης Standard & Poor’s συνιστά ένα πολύ ισχυρό σήμα εμπιστοσύνης στη χώρα μας, το οποίο αποκτά μεγαλύτερη αξία σε καιρούς διεθνούς αβεβαιότητας. Η Ελλάδα επανακάμπτει δυναμικά στον χάρτη, κατακτώντας ακόμη ένα ακόμη σκαλί στην επενδυτική βαθμίδα.

Ειδικότερα, ο Fitch αναβάθμισε το μακροπρόθεσμο αξιόχρεο (Issuer Default Ratings, IDR) της Eurobank και της Εθνικής Τράπεζας κατά μία βαθμίδα σε «BBB-» με σταθερές προοπτικές από «BB+» με θετικές προοπτικές και εκείνο της Alpha Bank και της Τράπεζας Πειραιώς σε «BB+» με θετικές προοπτικές από «BB» με θετικές προοπτικές.

«Η αξιολόγηση της Eurobank και της ΕΤΕ είναι αντίστοιχη με αυτή του ελληνικού Δημοσίου (επενδυτική βαθμίδα) και περιορίζεται από αυτή, όπως και από την αξιολόγησή μας για το λειτουργικό περιβάλλον της Ελλάδας», αναφέρει ο Fitch.

«Οι θετικές προοπτικές για την Πειραιώς και την Alpha αντανακλούν τις προσδοκίες μας ότι οι δύο τράπεζες θα συνεχίσουν να μειώνουν την κεφαλαιακή τους επιβάρυνση από προβληματικά στοιχεία ενεργητικού, για τα οποία δεν έχουν σχηματιστεί προβλέψεις, καθώς ολοκληρώνουν την εξυγίανση της ποιότητας του ενεργητικού τους».

Η αναβάθμιση των τεσσάρων τραπεζών αντανακλά κυρίως τις βελτιώσεις στο αυτόνομο πιστωτικό τους προφίλ, συμπεριλαμβανομένης μίας υγιούς δημιουργίας υγιών κερδών για μεγαλύτερο διάστημα, της ολοκλήρωσης του μεγαλύτερου μέρους της εξυγίανσης της ποιότητας του ενεργητικού τους, της ενισχυμένης κεφαλαιακής θέσης και της σταθερής χρηματοδότησής τους με καταθέσεις, αναφέρει ο οίκος.

Οι αναβαθμίσεις εντάσσονται επίσης στο πλαίσιο της βελτίωσης του λειτουργικού περιβάλλοντος της Ελλάδας, η οποία αντανακλάται στην ανοδική αναθεώρηση από τον Fitch της αξιολόγησής του σε «bbb-»/σταθερό« από “bb+”/θετικό».

Ο Fitch αναμένει ότι οι ευκαιρίες δραστηριοποίησης των ελληνικών τραπεζών θα ωφεληθούν από την ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας της τάξης του 2,3% – υψηλότερης από τον μέσο όρο της ΕΕ – το 2025 και το 2026, λόγω της αύξησης των πραγματικών μισθών, της μείωσης της ανεργίας και των ισχυρών επενδύσεων. «Η ισχύς της εγχώριας ανάκαμψης εξισορροπεί σε γενικές γραμμές τους εξωτερικούς κινδύνους», αναφέρει.

Ο οίκος αναμένει ότι οι ελληνικές τράπεζες θα συνεχίσουν να έχουν υγιή λειτουργικά κέρδη το 2025-2026 παρά την πτώση των επιτοκίων, λόγω της συνεχιζόμενης αύξησης των δανείων – ιδιαίτερα προς τις επιχειρήσεις – και των μικρότερων πιστωτικών ζημιών εν μέσω μειωμένων πιέσεων στην εξυπηρέτηση των δανείων και των σημαντικά μικρότερων πωλήσεων προβληματικών δανείων.

Οι τράπεζες αναμένεται επίσης να επωφεληθούν από την αύξηση των δραστηριοτήτων που αποφέρουν προμήθειες, την υγιή λειτουργική αποτελεσματικότητα και την αυξημένη ψηφιοποίησή τους.

«Αναμένουμε ότι ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων για τις τέσσερις τράπεζες θα μειωθεί προς το 2,5% κατά μέσο όρο έως το τέλος του 2026 (εξαιρουμένων των τιτλοποιήσεων υψηλής εξασφάλισης- τέλος του 2024:3,3%), λόγω της αύξησης των εξυπηρετούμενων δανείων και των περιορισμένων νέων μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων».

Η ρύθμιση των προβληματικών δανείων που τιτλοποιήθηκαν από τις τράπεζες και διαχειρίζονται servicers προχωράει πιο αργά από ό,τι περιμέναμε, «αλλά το μεγαλύτερο μέρος της έκθεσης των τραπεζών αφορά τίτλους υψηλής εξασφάλισης με κρατική εγγύηση, γεγονός που μετριάζει τους κινδύνους».

Τα κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας θα παραμείνουν ικανοποιητικά, καθώς η βελτιωμένη παραγωγή κερδών αναμένεται να απορροφήσει τις επιπτώσεις της αύξησης των δανείων, των προγραμματισμένων εξαγορών για τη βελτίωση της διαφοροποίησης των εσόδων, των αυξημένων διανομών μερισμάτων και των επερχόμενων κεφαλαιακών κανονισμών.

«Η αξιολόγησή μας αντανακλά επίσης την επιτάχυνση της διαγραφής των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων από τα εποπτικά κεφάλαια των τραπεζών τα επόμενα χρόνια και τη σημαντική έκθεση στον κίνδυνο του ελληνικού Δημοσίου», αναφέρει ο οίκος.

Στις 11 το βράδυ (αντί για τις 12:30) θα ξεκινάει από σήμερα έως και την Πέμπτη το τελευταίο δρομολόγιο του μετρό από τους τερματικούς σταθμούς «Νέα Ελβετία» και «Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός».

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Μετρό Θεσσαλονίκης, η αλλαγή αυτή θα ισχύσει λόγω των προγραμματισμένων εργασιών αναβάθμισης των συστημάτων στο μετρό.