Ο υφυπουργός πρόσθεσε: «Φορείς με σημαντικό ακαδημαϊκό και ερευνητικό έργο, συνεργάζονται και καινοτομούν αναδεικνύοντας παραδείγματα καλής πρακτικής και συνέργειας μεταξύ βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας».

Ειδικότερα, όπως σημείωσε, «το πρώτο μνημόνιο με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης εδραιώνει μια πολυδιάστατη σχέση με το ΕΙΕ αξιοποιώντας την ερευνητική δυναμική και την τεχνογνωσία των τριών ινστιτούτων του -δηλ. ιστορικών ερευνών, χημικής βιολογίας και θεωρητικής και φυσικής χημείας – και τη διεθνώς αναγνωρισμένη ερευνητική ικανότητα του μεγαλύτερου πανεπιστημίου της χώρας. Με την ανταλλαγή επιστημονικού προσωπικού, κοινές δράσεις και προγράμματα, οι δύο φορείς μοιράζονται υποδομές και δεδομένα και μπορούν να υποβάλουν κοινές προτάσεις χρηματοδότησης. Μια συνεργασία που ενισχύει την αριστεία, δημιουργεί ευκαιρίες για νέους ερευνητές και συμβάλει στην ανάπτυξη γνώσης».

«Το ΕΙΕ και το Α.Π.Θ. – πρόσθεσε ο υφυπουργός – συνεργάζονται ήδη για την ανάπτυξη του Κέντρου Βιώσιμης Καινοτομίας, με στόχο σύγχρονα υπολογιστικά και τεχνολογικά εργαλεία που στηρίζουν τον σχεδιασμό ασφαλών και βιώσιμων προϊόντων. Συνεργασία που καλύπτει κρίσιμους τομείς, όπως τα προηγμένα υλικά και τα βιοχημικά και φαρμακευτικά προϊόντα, σε σύνδεση και με το νέο Κέντρο Αριστείας του ΕΙΕ για τη θεραγνωστική του καρκίνου – ένα θέμα ιδιαίτερα επίκαιρο, καθώς μόλις πριν λίγες ημέρες, στις 4 Φεβρουαρίου, τιμήθηκε η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου».

«Παράλληλα, συνέχισε, η κοινή δράση επεκτείνεται στις ανθρωπιστικές επιστήμες, την ιστορική έρευνα, την υγεία και το περιβάλλον, μέσα από κοινά ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα. Το ΕΙΕ στηρίζει επίσης το Αριστοτέλειο Φόρουμ Καινοτομίας που θα πραγματοποιηθεί τον Μάιο στη Θεσσαλονίκη».

Αναφερόμενος στο δεύτερο μνημόνιο που υπεγράφη με την Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ) ο υφυπουργός Ανάπτυξης υπογράμμισε ότι «φέρνει την έρευνα δίπλα στον ασθενή, ενισχύοντας την ανθρώπινη διάσταση της επιστήμης. Η ΕΛΛΟΚ αποτελεί τον πανελλαδικό φορέα που ενώνει και εκπροσωπεί 50 συλλόγους ασθενών με καρκίνο στηρίζοντας τους ασθενείς και ευαισθητοποιώντας την κοινωνία. Επειδή η υγεία αποτελεί θεμελιώδες και κοινωνικό δικαίωμα».

Ο κ. Καλαφάτης, ανέφερε ότι «το ΕΙΕ και η ΕΛΛΟΚ ενώνουν δυνάμεις για την ανάπτυξη εκπαιδευτικών και ερευνητικών δράσεων και την αξιοποίηση πραγματικών δεδομένων υγείας και μητρώων ασθενών. Μέσα από αυτή τη συνεργασία, τα αποτελέσματα της έρευνας μπορούν να μετατρέπονται πιο άμεσα σε πρακτικές παρεμβάσεις που ωφελούν τους ασθενείς και ενισχύουν τη χάραξη πολιτικών υγείας με επίκεντρο τον άνθρωπο».

«Παράλληλα, επισήμανε,ενισχύονται οι δράσεις του ΕΙΕ για την προστασία της δημόσιας υγείας, μέσω του Κέντρου Αριστείας για τη θεραγνωστική του καρκίνου, του Ολοκληρωμένου Κέντρου για τον Καρκίνο σε συνεργασία με τον «’Αγιο Σάββα» και του Παρατηρητηρίου Πολιτικών Δημόσιας Υγείας με το Ίδρυμα Μποδοσάκη και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας».

Ο υφυπουργός Ανάπτυξης συνεχάρη τους φορείς για την πρωτοβουλία τονίζοντας ότι «οι συμφωνίες αποτελούν υποδείγματα ‘καλής πρακτικής’. Ευθυγραμμίζονται με τον νέο εθνικό σχεδιασμό και εντάσσονται στον πυρήνα της στρατηγικής μας να επενδύουμε στην έρευνα που έχει κοινωνικό αντίκτυπο».

Το Μνημόνιο Συνεργασίας συνυπέγραψαν ο διευθυντής και πρόεδρος του Δ.Σ. του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών καθηγητής Δημοσθένης Σαρηγιάννης, ο πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης καθηγητής Κυριάκος Αναστασιάδης και ο πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου, Γιώργος Καπετανάκης, παρουσία του γενικού γραμματέα Έρευνας και Καινοτομίας Δημήτρη Τερζή.  

Ο κ. Θεοδωρικάκος είπε χαρακτηριστικά: «Πιστεύω ότι στην Ελλάδα ήταν απολύτως απαραίτητος αυτός ο θεσμός γιατί επί δεκαετίες η επιχειρηματικότητα είναι δαιμονοποιημένη έννοια. Αλλά τα τελευταία χρόνια είναι μια έννοια που έχει συνδεθεί απολύτως με την οικονομική ανάπτυξη, με τη βελτίωση και την αυτοπεποίθηση της πατρίδας μας και τις επιτυχίες της οικονομίας μας».

Όπως είπε, «δεν μπορεί να υπάρξει οικονομική πρόοδος και ανάπτυξη, αν δεν υπάρχουν ηγέτες στις επιχειρήσεις, οι οποίοι να έχουν όραμα και να συμπαρασύρουν με το όραμά τους τα στελέχη των επιχειρήσεων και τους εργαζόμενούς τους».

«Και τι σπουδαιότερο όταν πετυχαίνουν μαζί με σημαντικά οικονομικά αποτελέσματα, μαζί με πρόοδο, με βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και της οικονομίας, να υπάρχει και μεγαλύτερη κοινωνική αποδοχή. Γιατί οι υπηρεσίες και τα προϊόντα που παράγονται επιστρέφουν στην κοινωνία και ταυτίζονται με την ασφάλεια των πολιτών και με την ποιότητα της ζωής τους και με τις προοπτικές που έχουμε όλοι ως έθνος», υπογράμμισε ο Υπουργός Ανάπτυξης.

Επιπλέον, επισήμανε ότι «δεν έχουμε κανένα δικαίωμα για κανενός είδους εφησυχασμό. Η ελληνική οικονομία πηγαίνει καλά κι έχει θετικά στοιχεία στα δημοσιονομικά της μεγέθη, αλλά έχει να αντιμετωπίσει και μεγάλες προκλήσεις όπως είναι το μεγάλο έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου, όπως είναι η μεγάλη πρόκληση της βελτίωσης της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότηας για να τα βγάλουμε πέρα σε έναν κόσμο που έχει πολύ σκληρό ανταγωνισμό και σε μια γειτονιά που έχει πολύ σοβαρούς κινδύνους, προκλήσεις και απειλές».

«Όσο οι μεταρρυθμίσεις αποδίδουν τόσο έχουμε το δημοσιονομικό περιθώριο να προβαίνουμε σε σημαντικές μειώσεις φόρων που έχουν με τη σειρά τους αναπτυξιακή δυναμική», τόνισε υπενθυμίζοντας ότι την περίοδο 2015-2018 η Ελλάδα είχε από τους χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης.

Ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι το Ταμείο Ανάκαμψης προσέφερε σημαντική αναπτυξιακή δυναμική και τα κέρδη, μετά πρέπει να μας απασχολήσουν.

Ο Πρωθυπουργός ρωτήθηκε και για τον Αλέξη Τσίπρα διατυπώνοντας το ερώτημα εάν μπορεί κάποιος να μπει ξανά  σε ένα καράβι που ο καπετάνιος το έστειλε μια φορά στα βράχια και αμέσως μετά πρόσθεσε: «Διαβάζοντας το βιβλίο βλέπω ότι έσπευσε να βγει πρώτος από το πλοίο, πήρε όλες τις σωσίβιες λέμβους και τα σωσίβια και έριξε όλη την ευθύνη στο πλήρωμα».

Ο κ. Μητσοτάκης  τόνισε ακόμα ότι βασικός στόχος της Νέας Δημοκρατίας και στις εκλογές του 2027 είναι μια αυτοδύναμη κυβέρνηση και υπογράμμισε για μια ακόμη φορά ότι  η  πολιτική σταθερότητα είναι από τους βασικούς λόγους που η Ελλάδα είναι ελκυστικός επενδυτικός προορισμός. «Μπορεί κάποιος να διαφωνεί με τις πολιτικές μας αλλά κανείς δεν μπορεί να μας κατηγορήσει ότι κάναμε άλλα από αυτά που είπαμε. Η προεκλογική περίοδος ορίζεται από το Σύνταγμα. Είναι νωρίς να μιλήσουμε για τις εκλογές του 2027. Θεωρώ τις αυτοδύναμες κυβερνήσεις πιο αποτελεσματικές και γρήγορες από τις κυβερνήσεις συνεργασίας και θα επιδιώξουμε αυτοδυναμία. Τον Δεκέμβριο του 2022 πολλοί προέβλεπαν ότι δεν θα έχουμε αυτοδυναμία και οι πολίτες τους διέψευσαν».

Αναφέρθηκε επίσης στις επενδύσεις και στην αύξησή τους, τονίζοντας ότι χρειάζεται να συνεχίσουμε την προσπάθεια και είπε ότι ο κεντρικός στόχος από το 2023 είναι η αύξηση των μισθών.

Ο πρόεδρος του  Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, Γιάννης Σαρακάκης υπογράμμισε ότι η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας σήμερα είναι πολύ καλύτερη από αυτήν που ήταν πριν από λίγα χρόνια.

Σε ερώτηση για το «βαθύ κράτος» στην Ελλάδα ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι η προσπάθεια της κυβέρνησης είναι συνεχής. «Μπορεί να χαθούν κάποιες μάχες αλλά αυτός ο πόλεμος στο τέλος θα κερδηθεί» σημείωσε και πρόσθεσε ότι αύριο στο υπουργείο Διακιοσύνης θα παρουσίασει τις μεταρρυθμίσεις για την ταχύτερη απονομή της Δικαιοσύνης.

Ο πρωθυπουργός είπε ακόμα ότι οι αλλαγές που βελτιώνουν το επιχειρηματικό περιβάλλον είναι συνεχείς και έφερε ως παράδειγμα το Κτηματολόγιο που όπως είπε θα φέρει αποτελέσματα μετά το 2026. 

Ο πρωθυπουργός είπε μεταξύ άλλων ότι αύριο στο υπουργείο Δικαιοσύνης θα παρουσιάσει αλλαγές που οδηγούν σε επιτάχυνση της απονομής της δικαιοσύνης. Οι άλλες μεταρρυθμίσεις, εκείνες που βελτιώνουν το επιχειρηματικό περιβάλλον, είναι συνεχείς. Δεν σκεφτόμαστε από τώρα εκλογικό σχεδιασμό και να βάλουμε φρένο στις μεταρρυθμίσεις», υπογράμμισε.

Ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι από τώρα μιλάει για την Ελλάδα του 2030 κάτι που απαιτεί σχεδιασμό από τώρα.

«Ο ΟΠΕΚΕΠΕ ήταν ίσως η πιο σύνθετη και δύσκολη μεταρρύθμιση. Δοκιμάσαμε πολλές φορές να προσεγγίσουμε το πρόβλημα…Έφτασε ο κόμπος στο χτένι. Αυτή η μεταρρύθμιση έχει ένα βραχυπρόθεσμο κόστος. Ζητώ από τους αγρότες και κτηνοτρόφους να δείξουν κατανόηση. Τελικά τα χρήματα που θα πάρουν θα είναι περισσότερα. Κάθε μεταρρύθμιση έχει βραχυπρόθεσμο κόστος και μακροχρόνιο όφελος», ανέφερε.

Ο κ. Χριστοδουλάκης εξηγεί ότι το οικονομικό μοντέλο της χώρας πρέπει να περιλαμβάνει «κατά προτεραιότητα επενδύσεις σε παραγωγή, επιχειρήσεις με εγχώρια προστιθέμενη αξία και κατάρτιση εργαζομένων σε νέες τεχνολογίες».

Μιλά επίσης για την ακρίβεια, την ανάπτυξη του πρωτογενή τομέα και απαντάει στο ερώτημα εάν η χώρα έχει καταστεί μη διακυβερνήσιμη.

Σ’ ό,τι αφορά τη κυοφορία νέων κομμάτων από πρόσωπα όπως οι κ.κ. Σαμαράς και Τσίπρας ο πρώην υπουργός τονίζει: «Γνώμη μου είναι ότι πρώην πρωθυπουργοί μένουν στα κόμματα που τους ανέδειξαν και τα συμβουλεύουν με τις γνώσεις τους – και αυτά με την σειρά τους δεν τους διαγράφουν ή τους απαξιώνουν εκ των υστέρων».

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κύριε Χριστοδουλάκη, πρόσφατα ήρθε στη δημοσιότητα μια έρευνα από το Hellenic Observatory του London School of Economics (LSE) που περιγράφει τον μετασχηματισμό της Ελλάδας σε café economy (οικονομία των καφενείων). Έτσι αναφέρεται στη γιγάντωση όλων των δραστηριοτήτων που είναι συναφείς με τον τουρισμό. Αυτό που περιγράφεται στην έρευνα που μπορεί να οδηγήσει μακροχρόνια την οικονομία;

Ο τίτλος καταρχήν είναι πολύ ευρηματικός και μακάρι να μας παρακινήσει να σκεφτούμε τι ακριβώς οικονομία θέλουμε. Όμως, δεν πιστεύω ότι – προς το παρόν τουλάχιστον – αντιπροσωπεύει την ταυτότητα της ελληνικής οικονομίας. Για να μην φτάσουμε μέχρι εκεί, χρειάζεται πάντως να γίνουν πολλά, κατά προτεραιότητα επενδύσεις σε παραγωγή, επιχειρήσεις με εγχώρια προστιθέμενη αξία και κατάρτιση εργαζομένων σε νέες τεχνολογίες. Και τα τρία πρέπει να γίνουν συστηματικά, εκτεταμένα και επίμονα παρά τις αμέτρητες δυσκολίες που θα συναντήσουν.

Το εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα ανέρχεται ενώ της εργασίας συγκριτικά μειώνεται ως μερίδιο του ΑΕΠ

Από την άλλη, ο τουρισμός δεν πρέπει ούτε να υποτιμηθεί δεδομένου ότι συμβάλει ουσιαστικά στην οικονομία της χώρας, ούτε να δαιμονοποιηθεί ότι είναι υπεύθυνος για τον παραγκωνισμό της βιομηχανίας. Την βιομηχανία την έχουν πλήξει εδώ και πολλά χρόνια η γραφειοκρατία και τα εξ αυτής παρελκόμενα, η σπανιότητα γης για εγκαθίδρυση και ένα αδιαφανές σύστημα προμηθειών και εισαγωγικών συμφερόντων που εμφανίζουν πάντα το ξένο προϊόν ως προτιμότερο χωρίς να υπολογίζουν πώς μια στήριξη θα έκανε το εγχώριο μακροχρόνια πιο ανταγωνιστικό.

Ευτυχώς, άλλαξαν οι προτεραιότητες και μπήκαμε επιτέλους στην φάση στήριξης της εθνικής βιομηχανικής πολιτικής, που τόσο απερίσκεπτα η ΕΕ είχε επί δεκαετίες απεμπολήσει. Για παράδειγμα, έκλειναν ναυπηγεία στην Ισπανία και την Ελλάδα για να θησαυρίζουν της Κορέας. Τώρα τα πράγματα φαίνεται να αλλάζουν, ιδίως με αφορμή τα ενεργειακά και τα αμυντικά προγράμματα. Εμείς και στα δύο έχουμε και κίνητρα και αβαντάζ, αρκεί να μην τα κάψουμε στην προθέρμανση, γιατί κάτι τέτοια τα συνηθίζουμε.

-Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, η παραγωγικότητα της εργασίας μειώθηκε κατά 8% μεταξύ 2009-2024 και παραμένει ως σήμερα κάτω από τα προ κρίσης επίπεδα. Το ίδιο διάστημα οι πραγματικοί μισθοί μειώθηκαν ακόμα περισσότερο, από 26% ως 35% συνολικά και κατά 60% στον κλάδο του τουρισμού. Αυτά τα στοιχεία πως μπορεί να τα δει κάποιος; Αν το συνδυάσουμε και με την νομοθετημένη πλέον εργασία των 13 ωρών, τι είδους εργαζόμενους θα έχει αυτή η χώρα στο μέλλον;

Και λίγα λέτε! Ποιο 2009; Εδώ από το 2020 και μέχρι σήμερα, δηλαδή μετά και την κρίση και την πανδημία, η παραγωγικότητα εργασίας έχει μείνει στάσιμη – στην πραγματικότητα μειώθηκε λίγο κατά μέσο όρο. Παρά το Ταμείο Ανάκαμψης, παρά τις ξένες επενδύσεις, παρά τα λόγια τα μεγάλα και τα στρατηγικά σχέδια που μας έλεγε ότι κάνει η κυβέρνηση.

Η ακρίβεια είναι όπως η φουσκοθαλασσιά. Αν δεν την αποφύγεις στην αρχή, θα σε πνίξει. Ο πληθωρισμός άρχισε να εκδηλώνεται πριν την εισβολή στην Ουκρανία. Όμως καμία αντίδραση από την κυβέρνηση

Έχει ενδιαφέρον να δούμε πώς αποκρυσταλλώνονται όχι μόνο οικονομικά αλλά κυρίως κοινωνικά αυτές οι εξελίξεις. Πρώτον στάσιμη παραγωγικότητα εργασίας σημαίνει στάσιμος μισθός και με πληθωρισμό θα βαίνει μειούμενος σε πραγματική αξία. Δεύτερον, θα ανέρχεται το μερίδιο κερδών έναντι των μισθών πράγμα το οποίο βλέπουμε να κυριαρχεί τα τελευταία χρόνια. Το εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα ανέρχεται ενώ της εργασίας συγκριτικά μειώνεται ως μερίδιο του ΑΕΠ. Αυτό εξηγεί και το φαινομενικά παράδοξο γεγονός ότι ταυτόχρονα βλέπουμε πιο πολλούς εύπορους να ξοδεύουν πολλά και φτωχούς να δυσκολεύονται όλο και περισσότερο στα λίγα.

Τώρα ειδικά στον τουρισμό είδαμε ότι η πίεση στα ωράρια υπεραπασχόλησης σε συνδυασμό με τις χαμηλές αμοιβές έκαναν πολλούς να μην επιλέξουν να δουλέψουν. Ο κοινός νους εκδικείται την απληστία.

–Ο πρωτογενής τομέας, βρίσκεται σε μια διαρκή κρίση. Σε τεράστιες εκτάσεις στον θεσσαλικό κάμπο, έχουν εγκατασταθεί φωτοβολταϊκά, με αποτέλεσμα να μη καλλιεργούνται και τα κοπάδια με τα ζώα μειώνονται. Αυτό υπάρχει τρόπος να αντιμετωπιστεί;

Για αυτό χρειάζεται η πολιτεία να έχει καταστρώσει και να εφαρμόζει σχέδια γης με προβλεπόμενες χρήσης συγκεκριμένης διάρκειας. Δεν είναι ανάγκη να βάζεις τα φωτοβολταϊκά πάνω από τα πιο εύφορα εδάφη και να πνίγεις τα φυτά. Λύσεις τεχνικές υπάρχουν. Αν έμπαιναν σε απόσταση μεταξύ τους και δύο μέτρα ψηλά, και καλλιέργειες θα γινόταν και ρεύμα θα είχαμε να καταφεύγουν τα ζώα τον χειμώνα σε θερμαινόμενα χειμαδιά.

–Το κερασάκι σε όλα αυτά και προφανώς το κυριότερο για τους πολίτες είναι η ακρίβεια. Φαίνεται ότι είναι συνδυασμός παραγόντων που κρατούν τις τιμές ψηλά. Η αισχροκέρδεια όμως είναι ο βασικός. Κάνει τα στραβά μάτια η κυβέρνηση ή απλά δεν μπορεί να το αντιμετωπίσει;

Η ακρίβεια είναι όπως η φουσκοθαλασσιά. Αν δεν την αποφύγεις στην αρχή, θα σε πνίξει. Ο πληθωρισμός άρχισε να εκδηλώνεται έντονα από το φθινόπωρο του 2021, δηλαδή πριν την εισβολή στην Ουκρανία και την πυροδότηση έκτοτε της τιμής των καυσίμων. Όμως καμία αντίδραση από την κυβέρνηση. Σε ένα χρόνο από τότε αρχίζει να πέφτει ο γενικός πληθωρισμός, φουντώνει όμως στα τρόφιμα και στα ενεργειακά.

Η χώρα χρειάζεται μια δραστική αναδιάταξη προτεραιοτήτων με έμφαση στην κυβερνησιμότητα υπέρ του δημοσίου καλού

Γιατί άραγε; Μα γιατί σε αυτούς τους κλάδους υπάρχουν ολιγοπωλιακές δομές και είναι ευκολότερη η συμπαιγνία τιμών. Θα μπορούσαν να είχαν ληφθεί στοιχειώδη μέτρα, από την ανάρτηση τιμών παραγωγού έως την σύγκριση τιμών με ευρωπαϊκά σουπερμάρκετ. Έστω 10 δειγματοληπτικοί έλεγχοι με πρόστιμα. Εδώ δύο πρόστιμα πέσανε και την άλλη μέρα οι υπεύθυνοι πήγανε στον Πρωθυπουργό παρακαλώ να καταγγείλουν τον υπουργό που τα έβαλε. Τι συζητάμε τώρα;

Για να μην ανοίξουμε και το στεγαστικό θέμα όπου με το εγκληματικό καθεστώς της Golden Visa πετυχαίνουμε το νταμπλ: και οι τιμές των σπιτιών εκτοξεύονται και οι ελληνικές περιουσίες περιέρχονται σε άγνωστα συμφέροντα.

–Εκτός όμως από τα ζητήματα της οικονομίας, έχουμε και θεσμικά θέματα με αφορμή τη γέννηση κρίσεων που προκλήθηκαν από τεράστια σκάνδαλα, όπως αυτό των υποκλοπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ. Από την άλλη υπάρχει και η διαχείριση του τραγικού δυστυχήματος των Τεμπών. Έχει «καταστεί μη διακυβερνήσιμη», η χώρα όπως είπε σε μια συνέντευξή του ο κ. Βενιζέλος;

Άλλο ένα παράδειγμα κυβερνητικής ανικανότητας που όλα τα κάνει ανάποδα. Αν για λόγους πραγματικού δημοσίου συμφέροντος είχε κάνει τις παρακολουθήσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ και έβρισκε τις συμμορίες των απατεώνων θα σταματούσε την κλοπή κοινοτικών πόρων και θα ενίσχυε τους πραγματικούς αγρότες. Ενώ τώρα παρακολουθούσε ανύποπτους πολίτες και τα πρόστιμα εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ από την ΕΕ θα τα πληρώσουν οι φορολογούμενοι.

Πόσο «νέα» μπορεί να είναι κόμματα δύο πρώην πρωθυπουργών, οι οποίοι εδέσποσαν σε ιδιαίτερες περιόδους, διαχειρίστηκαν μεγάλες κρίσεις και διαπραγματεύτηκαν με τις ευρωπαϊκές και υπερατλαντικές κυβερνήσεις ζωτικά ζητήματα της χώρας; 

Πιστεύω λοιπόν πώς η χώρα χρειάζεται μια δραστική αναδιάταξη προτεραιοτήτων με έμφαση στην κυβερνησιμότητα υπέρ του δημοσίου καλού, την λογοδοσία και την ισότιμη πρόσβαση των πολιτών στις ευκαιρίες αντί του νεποτισμού που τείνει να γίνει καθεστώς, (Σημ. nepot=ανιψιός, για να μην ξεχνιόμαστε).

–Η προαναγγελία νέων πολιτικών κομμάτων, πόσο μπορεί να επηρεάσει το σημερινό πολιτικό σκηνικό;  Ήδη στις δημοσκοπήσεις, βλέπουμε ερωτήματα για την επιρροή που μπορεί να έχουν πολιτικά κόμματα υπό τον Αλέξη Τσίπρα και τον Αντώνη Σαμαρά. Από το «παλιό» μπορεί να γεννηθεί κάτι «νέο»;

Συνήθως αποφεύγω να κρίνω τα σχέδια των άλλων, αλλά πόσο «νέα» μπορεί να είναι κόμματα δύο πρώην πρωθυπουργών, οι οποίοι εδέσποσαν σε ιδιαίτερες περιόδους, διαχειρίστηκαν μεγάλες κρίσεις και διαπραγματεύτηκαν με τις ευρωπαϊκές και υπερατλαντικές κυβερνήσεις ζωτικά ζητήματα της χώρας; Γνώμη μου είναι ότι πρώην πρωθυπουργοί μένουν στα κόμματα που τους ανέδειξαν και τα συμβουλεύουν με τις γνώσεις τους – και αυτά με την σειρά τους δεν τους διαγράφουν ή τους απαξιώνουν εκ των υστέρων. Βέβαια εδώ το ΠΑΣΟΚ είχε διαγράψει τον Σημίτη, τι να λέμε τώρα…

-Ειδικότερα για τον Αλέξη Τσίπρα, η προσπάθειά του να «επανέλθει» μέσω ενός βιβλίου, πως σας φαίνεται;

Δικαίωμα του να επιλέγει τον τρόπο επικοινωνίας, αλλά στην συγκεκριμένη περίπτωση κοντεύει να γίνει σίριαλ και τα σίριαλ βλέπονται μόνο αν έχουν όλο και δυνατότερες συγκινήσεις αλλιώς θα το δεις fast-play όταν τελειώσει. Προσωπική μου άποψη είναι ότι θα αρκούσε μια και μόνη συνοπτική διακήρυξη για την κεντρική ιδέα και μετά όσοι ήθελαν θα την αξιολογούσαν θετικά ή αρνητικά και αναλόγως θα εντρυφούσαν στο magnum opus.

-Για την συνεργασία ή τις συμμαχίες των προοδευτικών δυνάμεων τι γνώμη έχετε; Ποιοι μπορούν να συμμετέχουν;

Ανάλογα με το εκάστοτε διακύβευμα και την συγκυρία, με ορισμένα όρια και κριτήρια. Αν πρόκειται για διακυβέρνηση μακράς πνοής πρέπει να είναι πολιτικά σχήματα με συναφείς απόψεις, όχι ίδιες αλλά ούτε και αντιδιαμετρικές.

Έχουμε κόμματα και θεσμούς, που όσο και να τους έχουν στραμπουλήξει μπορούμε να τους αξιοποιήσουμε υπέρ του πολίτη

Για παράδειγμα, όσοι ήθελαν την Ελλάδα εκτός ευρώ και ΕΕ θα είναι εκτός. Για θέματα εθνικής υπόστασης και ασφάλειας, το πλαίσιο πρέπει να είναι ευρύτερο και πάλι όμως αφήνοντας εκτός τους εχθρούς του κοινοβουλευτισμού και της δημοκρατίας.

–Η εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973, σύμφωνα με αναλύσεις ιστορικών μεταξύ άλλων ενέτεινε καταλυτικά την αυξανόμενη έλλειψη πολιτικής νομιμοποίησης της δικτατορίας. Σήμερα, χωρίς προφανώς να γίνονται συγκρίσεις μεταξύ της Δημοκρατίας που ζούμε της δικτατορίας, υπάρχει έλλειψη πολιτικής νομιμοποίησης;

Όσα προβλήματα και να έχει η σημερινή κατάσταση καμία σύγκριση δεν μπορεί να γίνει με την επταετία, γιατί τότε είχαμε κατάλυση πολιτεύματος, εξανδραποδισμό πολιτών και καθεστώς καθολικής βίας, χωρίς καμμιά νομιμοποίηση. Τώρα έχουμε ακόμα την ψήφο μας, έχουμε κόμματα και θεσμούς, που όσο και να τους έχουν στραμπουλήξει μπορούμε να τους αξιοποιήσουμε υπέρ του πολίτη. Αρκεί, βέβαια, να υπάρχει σχέδιο, σοβαρότητα και στρατηγική. Πράγμα καθόλου σίγουρο με τα υπερεγώ και τον ναρκισσισμό που επικρατεί σε πολλές εκφάνσεις της αντιπολίτευσης. Χώρια τα ψώνια που θέλουν να μας σώσουν. Ενώ λοιπόν όντως υπάρχουν πολιτικές κρίσεις που θέτουν ζητήματα νομιμοποίησης, η ιλαροτραγωδία που εκπέμπουν πολλά πρόσωπα και φορείς όταν επιχειρούν να τα εκμεταλλευτούν, τους ξαναδίνει την νομιμοποίηση που πρόσκαιρα απώλεσαν.

Αυτό τη στιγμή που, όπως σημειώνει το δημοσίευμα ο δείκτης αποταμίευσης σε ολόκληρη την ΕΕ ήταν κατά μέσο όρο 15,4%, κάτι που σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν έχει μόνο ένα αρνητικό ρεκόρ, αλλά αποτελεί και μια μοναδική περίπτωση στην Ευρώπη, κάτι που συνεχίζεται μάλιστα από το 2012. Μοναδική εξαίρεση οι δύο χρονιές της πανδημίας 2020 και 2021, αφού με κλειστά επί μήνες τα καταστήματα οι πολίτες δεν είχαν πού να ξοδέψουν τα χρήματά τους.

Το ρεπορτάζ συμπληρώνει ότι η Ελλάδα είναι επίσης πρωταθλήτρια Ευρώπης για το 2024 στον λεγόμενο δείκτη «υποκειμενικής φτώχειας» ο οποίος αντικατοπτρίζει τις αντιλήψεις των νοικοκυριών για το πώς «τα βγάζουν πέρα». Αυτή η αντίληψη περιλαμβάνει όχι μόνο το εισόδημα των νοικοκυριών, αλλά και τις δαπάνες, τα υπάρχοντα περιουσιακά στοιχεία και τα υπάρχοντα χρέη.

Οι ερωτηθέντες μπορούν να δώσουν έξι διαφορετικές απαντήσεις σχετικά με το πώς καλύπτουν τις βασικές τους ανάγκες: «πολύ δύσκολο», «δύσκολο», «με κάποια δυσκολία», «αρκετά εύκολο», «εύκολο» και «πολύ εύκολο». Το ποσοστό των ελληνικών νοικοκυριών που δήλωσαν ότι το βρίσκουν «πολύ δύσκολο» ή «δύσκολο» να τα βγάλουν πέρα ​​ήταν ένα εκπληκτικό 66,8%. Αυτό κατέταξε την Ελλάδα αναμφισβήτητα πρώτη σε όλη την Ευρώπη το 2024. Η Βουλγαρία είχε το δεύτερο χειρότερο αποτέλεσμα το 2024 με τιμή 37,4%, παρατηρεί το δημοσίευμα. Στην Ευρωζώνη, ο δείκτης υποκειμενικής φτώχειας ήταν κατά μέσο όρο 17,6% το 2024.

Ιλιγγιώδες το ιδιωτικό χρέος

Το δημοσίευμα επισημαίνει επίσης ένα εξαιρετικά ανησυχητικό στοιχείο για την οικονομία της Ελλάδας: «Επιπλέον, το ιδιωτικό χρέος των Ελλήνων έχει φτάσει σε ιλιγγιώδη ύψη. Το ιδιωτικό χρέος από νομικά δεσμευτικά φορολογικά χρέη, εκκρεμείς εισφορές κοινωνικής ασφάλισης, δάνεια (τόσο «κακά» δάνεια που δεν αποπληρώνονται όσο και αυτά που εξυπηρετούνται), καθώς και ακάλυπτες επιταγές και εκκρεμείς λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, ανέρχεται στο εντυπωσιακό ποσό των 394,85 δισεκατομμυρίων ευρώ στο τέλος του 2024 – και η τάση συνεχίζει να αυξάνεται. Αυτό αντιστοιχεί σε ποσοστό 166% του ΑΕΠ».

To «παράδοξο της ανάπτυξης»

Το παράδοξο της υπόθεσης είναι, όπως υποστηρίζει το ρεπορτάζ, ότι η Ελλάδα παρουσιάζει θετικούς δείκτες ανάπτυξης, κάτι που εξηγείται εν μέρει από το γεγονός ότι η χώρα ξεκινά από πολύ χαμηλή αφετηρία.

«Η Ελλάδα θα βρισκόταν σε πολύ κακή κατάσταση χωρίς τα γενναιόδωρα κονδύλια της ΕΕ που εισρέουν στην Αθήνα. Από το 2021 έως το 2027, σχεδόν 60 δισεκατομμύρια ευρώ σε κονδύλια της ΕΕ θα εισρεύσουν στην Αθήνα – ένα τεράστιο ποσό σε σχέση με το ΑΕΠ της χώρας. Η κυβέρνηση στην Αθήνα, υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, φροντίζει σχεδόν όλα τα κεφάλαια από το ταμείο ανάκαμψης από τον κορονοϊό να διατεθούν μόνο σε λίγες μεγάλες εταιρείες. Η συντριπτική πλειοψηφία των εταιρειών -εκατοντάδες χιλιάδες πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις- δεν θα λάβουν τίποτα» σημειώνει η taz.

Το δημοσίευμα στέκεται στη «μονοκουλτούρα» του τουρισμού ως βασικής πηγής εσόδων και αναφέρεται στις δυσκολίες της καθημερινότητας για τους πολίτες.

«Οι περισσότεροι άνθρωποι στην Ελλάδα μετά βίας τα βγάζουν πέρα. Πώς θα μπορούσαν; Το 2009, ο μέσος ακαθάριστος μηνιαίος μισθός ήταν 1.379 ευρώ. Σήμερα, είναι ακόμη 37 ευρώ λιγότερα. Ο πληθωρισμός αφήνει ακόμη λιγότερα από αυτά. Οι τιμές έχουν αυξηθεί συνολικά κατά 22% από το 2020, και οι τιμές των τροφίμων έως και 30%. Η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων έχει καταρρεύσει στην προτελευταία θέση στην ΕΕ, πίσω μόνο από τους Βούλγαρους.

Τα φθηνά δάνεια της ΕΕ από τους δημόσιους δανειστές της Ελλάδας, την ΕΕ και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, σε συνδυασμό με τον τεράστιο πληθωρισμό, τα υψηλά φορολογικά έσοδα από έναν πολύ υψηλό συντελεστή ΦΠΑ 24%, ο οποίος πλήττει επίσης περισσότερο τους φτωχούς έχουν σαν αποτέλεσμα τα δημόσια οικονομικά της πιο χρεωμένης χώρας της Ευρώπης, της Ελλάδας, να είναι πλέον σταθερά. Αλλά οι ίδιοι οι Έλληνες είναι χρεοκοπημένοι» είναι το συμπέρασμα του δημοσιεύματος.

Της Άννας Στεργίου

1.Μηδενική φτώχεια. Η ακραία φτώχεια εξακολουθεί να υφίσταται, επηρεάζοντας άμεσα 1 στους δέκα ανθρώπους παγκοσμίως, όπως παραδέχεται και το τμήμα Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων του ΟΗΕ. Το 8,9% του παγκόσμιου πληθυσμού θα εξακολουθεί να ζει σε ακραία φτώχεια έως το 2030, σύμφωνα με το αναθεωρημένο διεθνές όριο φτώχειας. Περίπου δηλαδή 808 εκ. άνθρωποι εξακολουθούν να ζουν με 3 δολάρια την ημέρα και να μην μπορούν να φάνε, να πιουν νερό, να έχουν κεραμίδι ή έστω άχυρο πάνω από το κεφάλι τους. Ο στόχος για μείωση έστω κατά 50% των εθνικών ποσοστών φτώχειας έως το 2030, πάλι δεν φαίνεται να πιάνεται. Μόνο 1 στις 5 χώρες βρίσκεται σε καλό δρόμο για τη μείωση του εθνικού ποσοστού φτώχειας έως το 2030.

Σύμφωνα με τη Eurostat, το ποσοστό κινδύνου φτώχειας που βασιζόταν στο 2019 μειώθηκε στο 14,3% το 2023 σε επίπεδο ΕΕ, με τις μεγαλύτερες μειώσεις στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Πολωνία αλλά αυξήσεις κινδύνου φτώχειας καταγράφηκαν στη Γερμανία, τη Φινλανδία, τη Γαλλία και τη Σλοβακία. Σε χώρες της Ε.Ε. 9 περιφέρειες στη Γαλλία, την Ιταλία, τη Ρουμανία, την Ισπανία είχαν ποσοστό ατόμων που κινδυνεύουν από φτώχεια που κυμαινόταν από 30,0% έως 44,9%!

2. Μηδενική πείνα. Πάνω από 700 εκ. άνθρωποι σε κάποιο σημείο της γης αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της πείνας, για διάφορους λόγους. Φέτος, η κατάσταση επιδεινώθηκε με ακραία καιρικά φαινόμενα. Πλημμύρες, μουσώνες, φωτιές, ανεμοστρόβιλοι κατέστρεψαν ανθρώπους, ζώα, δάση, κτήρια, και σοδειές. Τα παιδιά είναι ακόμη πιο ευάλωτα στην ασιτία. Το 2024, 93,3 εκατομμύρια άνθρωποι στην ΕΕ διέτρεχαν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, αριθμός που ισοδυναμούσε με το 21,0% του πληθυσμού, ακόμη κι εντός της ΕE!

3.Καλή υγεία και ευημερία, ασφαλιστικά συστήματα. Χαλασμένα δόντια, παχυσαρκία, υψηλός δείκτης θνησιμότητας, ενεργειακή φτώχεια εξακολουθούν να δείχνουν πως το καλό επίπεδο ζωής, πάει συνάμα με τις οικονομικές συνθήκες, οι οποίες επηρεάζουν και την ψυχολογία. Τα βιολογικά προϊόντα χωρίς φυτοφάρμακα δεν απευθύνονται στις λαϊκές οικογένειες, λόγω κόστους. Έρευνα για την Υγεία που έγινε στις ΗΠΑ, έδειξε πως οι ηλικιωμένοι ενήλικες με χαμηλότερα εισοδήματα βιώνουν υψηλότερα ποσοστά αναπηρίας και θνησιμότητας. Μια άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι οι άνδρες και οι γυναίκες, που ανήκουν στην παγκόσμια ελίτ κι ανήκουν στο 1% αναμένεται να ζήσουν 14,6 και 10,1 χρόνια περισσότερο αντίστοιχα από τους άνδρες και τις γυναίκες από κατώτερες λαϊκές τάξεις.

Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη για πρώτη φορά, το 52,4% του παγκόσμιου πληθυσμού καλύπτονταν από τουλάχιστον ένα επίδομα κοινωνικής προστασίας το 2023 έναντι με το 42,8% το 2015. Όμως, άλλα 3,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι παρέμειναν απροστάτευτοι. Ενώ οι χώρες υψηλού εισοδήματος πλησιάζουν την καθολική κάλυψη (85,9%) και οι χώρες ανώτερου-μεσαίου εισοδήματος (71,2%) έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο, η κάλυψη στις χώρες χαμηλού εισοδήματος (9,7%) έχει ελάχιστα μετατοπιστεί μετά το 2015.

4.Ποιοτική εκπαίδευση. Ιδιωτικά πανεπιστήμια με υψηλά δίδακτρα, πέραν των ατόμων, με ιδιαίτερα ταλέντα είναι απλησίαστα στους κοινούς θνητούς. Το συνολικό κόστος διαμονής, μετακινήσεων κ.ά. στην Μεγάλη Βρετανία μπορεί να κυμαίνεται από 18.000 ευρώ τον χρόνο σε δημόσιο πανεπιστήμιο, χωρίς δίδακτρα αλλά το κόστος ανεβαίνει στα 24.000-50.000 ευρώ σε πανεπιστήμιο με δίδακτρα. Απλησίαστα σχεδόν είναι τα δημόσια και ιδιωτικά πανεπιστήμια των ΗΠΑ με κόστος που ξεκινά από 35.000 ευρώ και κυμαίνεται έως 80.000 ευρώ τον χρόνο, σε σημείο πολλοί φοιτητές να πνίγονται από τα φοιτητικά δάνεια. Παρά τις μειώσεις που έγιναν τη φετινή χρονιά απ΄ ορισμένα ΑΕΙ των ΗΠΑ, το τίμημα είναι υψηλότατο για μια λαϊκή οικογένεια, εκτός αν κάποιος/α σπουδάσει με υποτροφία.

5.Ισότητα των φύλων.. Τρεις δεκαετίες μετά την ιστορική Διακήρυξη και Πλατφόρμα Δράσης του Πεκίνου οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται στη λήψη αποφάσεων και σε ηγετικούς ρόλους και συχνά δεν έχουν αυτονομία όσον αφορά στη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία, τα δικαιώματα γης και την πρόσβαση στην τεχνολογία. Στην Ελλάδα αρκεί να κοιτάξουμε το θέμα των γυναικοκτονιών, με αποκορύφωμα την Κυριακή Γρίβα που τη σκότωσε ο πρώην φίλος της έξω από το Αστυνομικό Τμήμα Αγίων Αναργύρων το 2024.

6. Καθαρό νερό και αποχέτευση. Το 2024, 2,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι δεν είχαν ασφαλή διαχείριση πόσιμου νερού,  ενώ 3,4 δισεκατομμύρια σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, δεν είχαν ασφαλή διαχείριση αποχέτευσης και 1,7 δισεκατομμύριο δεν είχαν βασικές υπηρεσίες υγιεινής στο σπίτι. Στα σχολεία, 646 εκατομμύρια παιδιά παραμένουν χωρίς βασικές υπηρεσίες υγιεινής, γεγονός που απαιτεί τετραπλάσια αύξηση της προόδου για την επίτευξη των στόχων του 2030.

7.Καθαρή ενέργεια. Η παγκόσμια πρόσβαση στην ηλεκτρική ενέργεια έφτασε το 92% το 2023 – από 84% το 2010. Η πρόσβαση σε καθαρά καύσιμα και τεχνολογίες μαγειρέματος αυξήθηκε από 64% σε 74% μεταξύ 2015 και 2023. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη πηγή ενέργειας σήμερα και προβλέπεται να ξεπεράσει τον άνθρακα ως η κύρια πηγή ηλεκτρικής ενέργειας, το 2025. Χωρίς επενδύσεις και δράση, 645 εκατομμύρια άνθρωποι θα εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρική ενέργεια και 1,8 δισεκατομμύρια δεν θα έχουν πρόσβαση σε καθαρό μαγείρεμα (χωρίς άνθρακα) το 2030. Οι εκπομπές CO₂ έφτασαν σε νέο υψηλό, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, παρά την ανάπτυξη της καθαρής ενέργειας. Οι εκπομπές CO₂ από την καύση καυσίμων και τις βιομηχανικές διεργασίες αυξήθηκαν σε επίπεδα ρεκόρ 37,6 δισεκατομμυρίων μετρικών τόνων το 2024, σημειώνοντας αύξηση 8,3% από το 2015. Οι τεχνολογίες καθαρής ενέργειας συνέβαλαν στον περιορισμό της περαιτέρω ανάπτυξης, αλλά οι παγκόσμιες εκπομπές συνεχίζουν να αυξάνονται λόγω της υψηλής ζήτησης ενέργειας.

8. Εργασία και Οικονομική Ανάπτυξη. Η αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ προβλέπεται να επιταχυνθεί σε μόλις 1,5% το 2025. Η πραγματική αύξηση του ΑΕΠ στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες παραμένει πολύ κάτω από τον στόχο του 7%. Ενώ το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε στο ιστορικό χαμηλό του 5% το 2024  οι νέοι και οι γυναίκες συνέχισαν ν’ αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα αυξημένα ποσοστά ανεργίας. Το παγκόσμιο πραγματικό ΑΕΠ κατά κεφαλήν μειώθηκε απότομα κατά 3,8% το 2020 λόγω της πανδημίας COVID-19. Ανέκαμψε κατά 5,5% το 2021 αλλά η ανάπτυξη επιβραδύνθηκε σε περίπου 2% μεταξύ 2022 και 2024. Στην Ελλάδα τα εργασιακά δικαιώματα φαίνεται να πηγαίνουν σταθερά πίσω, αφού το Υπουργείο Εργασίας ψήφισε τη δυνατότητα σε συγκεκριμένους κλάδους ακόμη και 13 ωρών εργασίας καταργώντας ουσιαστικά το 8ωρο για το οποίο δόθηκαν ιστορικές μάχες.

9.Βιομηχανία, Καινοτομία και υποδομές. Είναι από τους λίγους τομείς που σημειώθηκε πρόοδος, μετά το 2015. Η παγκόσμια προστιθέμενη αξία (MVA) κατά κεφαλήν στη μεταποίηση αυξήθηκε κατά 17,3% από το 2015 έως το 2024. Οι θαλάσσιες μεταφορές έφτασαν τα 11,6 δισεκατομμύρια μετρικούς τόνους το 2023, χάρη στην αυξανόμενη συμμετοχή των αναπτυσσόμενων χωρών. Το κινητό ευρυζωνικό δίκτυο 5G καλύπτει πλέον το 51% του παγκόσμιου πληθυσμού. Ωστόσο, πολλές αναπτυσσόμενες χώρες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν συστημικά εμπόδια στην εκβιομηχάνιση. Και σε χώρες της Δυτικής Ευρώπης, παρατηρείται αποβιομηχάνιση και μαζικές απολύσεις γίνονται και στις ΗΠΑ αλλά ακόμη και σε χώρες της Ασίας. Στην Ελλάδα που δεν έχει μεγάλες βιομηχανίες, το πρόβλημα ειδικά στις ηλικίες άνω των 55+ είναι εφιαλτικό και έγινε ορατό, όταν δήμοι κόντεψαν να χάσουν το σχετικό κοινοτικό πρόγραμμα. Χαρακτηριστικό είναι ότι περίπου 500.000 χιλιάδες άτομα, κυρίως πτυχιούχοι έφυγαν από την Ελλάδα κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης του 2009-10 ή και λίγο αργότερα.

10. Ανισότητες. Η ψηφιακή επανάσταση δημιουργεί ένα νέο κύμα ανισοτήτων ανάμεσα σε ηλικιωμένους και μεσήλικες, σε γυναίκες και άνδρες, σε άτομα που ζουν στην Περιφέρεια κι άλλα που ζουν στο κέντρο, σε άτομα με διαφορετικές φυλετικές καταβολές με λευκούς κ.ά. Οι γυναίκες έχουν διπλάσιες πιθανότητες να αντιμετωπίσουν διακρίσεις λόγω φύλου. Τα άτομα με αναπηρίες αντιμετωπίζουν διακρίσεις σε ποσοστό 28% σε σύγκριση με 17% για τα άτομα χωρίς αναπηρίες. Ο παγκόσμιος πληθυσμός των προσφύγων έχει εκτοξευθεί στα 37,8 εκατομμύρια, κυρίως από το Αφγανιστάν, τη Συρία, την Ουκρανία και τη Δημοκρατία της Βενεζουέλας ενώ οι άνθρωποι στη Γάζα εξακολουθούν να είναι υπό διωγμό.

11. Βιώσιμες πόλεις και κοινότητες. Έως και 3 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως αγωνίζονται να βρουν ένα μέρος για να ζήσουν και 1,12 δισεκατομμύρια ζουν σε παραγκουπόλεις ή άτυπους οικισμούς χωρίς βασικές υπηρεσίες. Το θέμα των αυξημένων ενοικίων ειδικά σε τουριστικές περιοχές παραμένει ένα τεράστιο πρόβλημα στις παραλιακές κυρίως ζώνες και σε μέρη με υψηλή τουριστική κίνηση αλλά και σε περιοχές με υψηλή ζήτηση διαμερισμάτων σε αστικά κέντρα για λόγους εργασίας, φοιτητών κ.ά. Άτομα με χαμηλότερο εισόδημα βιώνουν μικρότερη «χωρικότητα» ως προς το σπίτι, λιγότερο χώρο πρασίνου, πιο μολυσμένο φυσικό περιβάλλον κ.ά. Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, η προσιτή τιμή της στέγασης έχει φτάσει σε κρίσιμα επίπεδα εν μέσω της ραγδαίας αστικοποίησης, επηρεάζοντας 1,6 έως 3 δισεκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Εξίσου ανησυχητικό είναι πως 1,12 δισεκατομμύρια άτομα ζουν σε παραγκουπόλεις ή άτυπους οικισμούς – καταυλισμούς.

12.Υπεύθυνη κατανάλωση και παραγωγή.  Η σπατάλη τροφίμων, η απώλεια τροφίμων – κυρίως κατά τη μεταφορά – και τα ηλεκτρονικά απόβλητα, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, φτάνουν σε πρωτοφανή επίπεδα. Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, η σπατάλη τροφίμων στο λιανικό εμπόριο, την εστίαση και τα νοικοκυριά έφτασε τα 1,05 δισεκατομμύρια μετρικούς τόνους το 2022 (132 κιλά ανά άτομο), αντιπροσωπεύοντας το 1/5 όλων των τροφίμων που διατίθενται στους καταναλωτές. Τα νοικοκυριά απορρίπτουν αρκετά τρόφιμα καθημερινά για να παρέχουν πάνω από ένα δισεκατομμύριο γεύματα, ακόμη και όταν 1 στους 11 ανθρώπους παγκοσμίως πεινούν και 1 στους 3 δεν έχει την οικονομική δυνατότητα για μια υγιεινή διατροφή. Σε συνδυασμό με το 13% των τροφίμων που χάνονται κατά μήκος των αλυσίδων εφοδιασμού, το περιβαλλοντικό κόστος είναι συγκλονιστικό: η απώλεια και η σπατάλη τροφίμων προκάλεσαν το 8-10% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Το οικονομικό κόστος εκτιμάται ότι υπερβαίνει το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια ετησίως.

13.Δράση για το κλίμα. Σύμφωνα με την Έκθεση για το Κενό Εκπομπών του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον για το 2024, οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έφτασαν στο ιστορικό υψηλό των 57,1 γιγατονίων ισοδύναμου CO2 το 2023, σημειώνοντας αύξηση 1,3% από το 2022 και πολύ πάνω από τη μέση ετήσια αύξηση 0,8% από το 2010 έως το 2019. Ο τομέας της ενέργειας παραμένει η μεγαλύτερη πηγή (26%) εκπομπών άνθρακα, ακολουθούμενος από τις μεταφορές (15%) και τη γεωργία και τη βιομηχανία , που μοιράζονται από 11% η καθεμία.

Οι παγκόσμιες επιδοτήσεις ορυκτών καυσίμων μειώθηκαν κατά 34,5% το 2023, από ένα ρεκόρ υψηλού ύψους 1,68 τρισεκατομμυρίων δολαρίων το 2022, σε περίπου 1,1 τρισεκατομμύρια δολάρια. Αυτή η μείωση οφείλεται στην πτώση των τιμών της ενέργειας και στη λήξη της προσωρινής στήριξης λόγω COVID-19. Όλες οι περιοχές εκτός από την Ωκεανία, η οποία σημείωσε αύξηση 29%, ανέφεραν μειώσεις. Η Υποσαχάρια Αφρική ηγήθηκε με μείωση 67%, ακολουθούμενη από τη Βόρεια Αφρική και τη Δυτική Ασία (46%), τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική (43%), την Κεντρική και Νότια Ασία (41%) και την Ανατολική και Νοτιοανατολική Ασία (40%). Η Ευρώπη και η Βόρεια Αμερική σημείωσαν μικρότερη μείωση 17%.

14.Ζωή κάτω από το νερό.  Η τρίτη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τους Ωκεανούς, που πραγματοποιήθηκε στη Νίκαια τον Ιούνιο του 2025, έδωσε νέα ώθηση στο ζήτημα αυτό. Οι χώρες υιοθέτησαν μια τολμηρή πολιτική δήλωση και ανέλαβαν πάνω από 800 εθελοντικές δεσμεύσεις για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, μόλις το 8,4% των ωκεανών έχουν χαρακτηριστεί ως προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές, πολύ κάτω από τον στόχο του 30% έως το 2030, και μόνο το 46% των βασικών θαλάσσιων περιοχών βιοποικιλότητας βρίσκονται υπό προστασία.

Η θέρμανση των ωκεανών και η οξίνιση συνεχίζονται, η υπεραλίευση και οι παράνομες πρακτικές επιμένουν και η υποστήριξη για την αλιεία μικρής κλίμακας παραμένει ανεπαρκής. Ταυτόχρονα, ο υποθαλάσσιος θόρυβος φαίνεται να επηρεάζει άσχημα τα μεγάλα κήτη, λόγω των υποθαλάσσιων εγκαταστάσεων εξορύξεων και πολέμων. Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, το 64,5% των θαλάσσιων ιχθυαποθεμάτων αλιεύτηκε σε βιολογικά βιώσιμα επίπεδα το 2021, ενώ το 35,5% υπεραλιεύτηκε.

Από το 2009 έως το 2018, χάθηκε το 14% της κοραλλιογενούς κάλυψης του πλανήτη. Τώρα, το 44% των ειδών κοραλλιών αντιμετωπίζουν εξαφάνιση. Η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή προειδοποιεί ότι ακόμη και αν η υπερθέρμανση του πλανήτη περιοριστεί στους 1,5°C, το 70% έως 90% των υφάλων θερμού νερού θα μπορούσε να εξαφανιστεί έως το 2050. Με όριο υπερθέρμανσης 2°C, σχεδόν όλοι οι ύφαλοι κινδυνεύουν με εξαφάνιση.

15.Ζωή στη στεριά. Τα δάση κάλυπταν περίπου 4,1 δισεκατομμύρια εκτάρια (31%) της παγκόσμιας επιφάνειας γης το 2020. Από το 2000 έως το 2020, η δασική κάλυψη μειώθηκε κατά περίπου 100 εκατομμύρια εκτάρια. Οι φωτιές, η γεωργία, η δόμηση, ο τουρισμός είχαν ως αποτέλεσμα την απώλεια δασών. Οι περιφερειακές τάσεις ποικίλλουν: η Ασία, η Ευρώπη και η Βόρεια Αμερική είδαν την ανάπτυξη των δασών, ενώ η Λατινική Αμερική και η υποσαχάρια Αφρική παρουσίασαν σημαντικές απώλειες, λόγω της βόσκησης ζώων και της επέκτασης των καλλιεργήσιμων εκτάσεων, αντίστοιχα. Το 2025 ήταν μία από τις χειρότερες χρονιές για την απώλεια δασών στην Ισπανία, την Πορτογαλία ενώ και η χώρα μας καταγράφει συχνά αρνητικά ρεκόρ. Αντίθετα, η Βραζιλία μείωσε την αποψίλωση των δασών στον Αμαζόνιο κατά 50% το 2023 σε σύγκριση με το 2022.

16.Ειρήνη, δικαιοσύνη και ισχυροί θεσμοί. Η βία και οι συγκρούσεις, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, συνεχίζουν να προκαλούν ανθρώπινο πόνο και εκτοπισμό. Το 2024, σχεδόν 50.000 ζωές χάθηκαν σε συγκρούσεις – μία κάθε 12 λεπτά – επηρεάζοντας δυσανάλογα τις γυναίκες και τα παιδιά. Μέχρι το τέλος του 2024, 123,2 εκατομμύρια άνθρωποι εκτοπίστηκαν βίαια. Τα παγκόσμια ποσοστά ανθρωποκτονιών μειώθηκαν κατά 12% μεταξύ 2015 και 2023 αλλά η πρόοδος παραμένει πολύ κάτω από τον στόχο, μείωσης του 50%. Το παγκόσμιο ποσοστό ανθρωποκτονιών εκ προθέσεως μειώθηκε από 5,9 ανά 100.000 άτομα το 2015 σε 5,2 το 2023. Το 2023, οι ανθρωποκτονίες συγκεντρώθηκαν σε μεγάλο βαθμό στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική και στην υποσαχάρια Αφρική, οι οποίες συνολικά αντιπροσώπευαν σχεδόν τα δύο τρίτα όλων των θυμάτων παγκοσμίως.

Οι άνδρες αποτελούσαν το 80% των θυμάτων ανθρωποκτονιών, κυρίως λόγω του οργανωμένου εγκλήματος και της βίας των συμμοριών. Οι γυναίκες, ωστόσο, αντιμετώπιζαν δυσανάλογο κίνδυνο μέσα στο σπίτι. Το 60% των γυναικών θυμάτων σκοτώνονται από συντρόφους ή μέλη της οικογένειας. Μόνο το 2023, περίπου 51.000 γυναίκες σκοτώθηκαν από στενούς συντρόφους ή μέλη της οικογένειας. Η πρόοδος στη μείωση της βίας κατά των γυναικών συνεχίζει να καθυστερεί, με το ποσοστό ανθρωποκτονιών των γυναικών να μειώνεται μόλις κατά 5% σε σύγκριση με τη μείωση του 14% για τους άνδρες.

17.Συνεργασία για τους στόχους. Το μερίδιο των αναπτυσσόμενων χωρών στις παγκόσμιες εξαγωγές εμπορευμάτων έχει παραμείνει στάσιμο από το 2015, με τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες να αντιπροσωπεύουν μόλις το 1,1%. Εξάλλου, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, το ψηφιακό χάσμα παραμένει μεγάλο και διευρύνεται, ιδίως στις περιοχές με χαμηλότερο εισόδημα.

Το 2024, 5,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι ήταν συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο, αριθμός που αντιστοιχεί στο 68% του παγκόσμιου πληθυσμού. Ωστόσο, το 1/3 του παγκόσμιου πληθυσμού, δηλαδή περίπου 2,6 δισεκατομμύρια παραμένει εκτός σύνδεσης. Ενώ η παγκόσμια χρήση του διαδικτύου έχει αυξηθεί κατά 28%, δηλαδή από 40% το 2015 σε 68% το 2024 η καθολική χρήση (διείσδυση 95%) παραμένει μια μακρινή προοπτική. Η καθολική χρήση έχει σχεδόν επιτευχθεί στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, καθώς και στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Όμως, η υποσαχάρια Αφρική και η Ωκεανία (εκτός της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας) υστερούν, καθώς μόλις 37% και 33% είναι συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο.

Αρμόδιος για θέματα διεθνούς ανάπτυξης περιγράφει την πρόσφατη εμπειρία του τονίζοντας ότι «το μήνυμα τόσο από τη Δύση όσο και από την Ανατολή είναι το ίδιο και είναι ξεκάθαρο και ηχηρό: Οι επενδυτές εμπιστεύονται την Ελλάδα».

Μιλά επίσης για τη νέα Εθνική Στρατηγική Εξωστρέφειας και τον μετασχηματισμό της Enterprise Greece σε ολοκληρωμένο κόμβο εξωστρέφειας για εξαγωγείς και επενδυτές.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κύριε Θεοχάρη, έχετε αναλάβει στο υπουργείο Εξωτερικών έναν ρόλο που αν θέλαμε να περιγράψουμε με δύο λέξεις θα λέγαμε: «Προσέλκυση επενδύσεων». Πόσο δύσκολος είναι ο ρόλος ενός υπουργού που καλείται να προωθήσει τα προϊόντα της χώρας του;

Σε ένα περιβάλλον έντονου διεθνούς ανταγωνισμού, η προσέλκυση ποιοτικών και παραγωγικών επενδύσεων δεν είναι απλώς στόχος, αλλά συνεχής πρόκληση που απαιτεί στρατηγική και συνέπεια. Διαρκής μας επιδίωξη είναι να αναδεικνύουμε τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας, να διαμορφώνουμε ένα σταθερό και φιλικό επιχειρηματικό περιβάλλον, να προσφέρουμε σύγχρονα κίνητρα και υπηρεσίες. Με αυτόν τον τρόπο, κερδίζουμε την εμπιστοσύνη διεθνών επενδυτών και επενδυτικών σχημάτων, αποδεικνύοντας ότι η χώρα μας αποτελεί τον ιδανικό προορισμό για τη δημιουργία αξίας, ανάπτυξης και ευκαιριών.

Η πρόοδος των τελευταίων ετών το αποδεικνύει στην πράξη. Οι ξένες επενδύσεις στην πατρίδα μας κινήθηκαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και ξεπέρασαν τα 30 δισ. ευρώ, φέρνοντας περισσότερα κεφάλαια από όσα τα προηγούμενα είκοσι χρόνια. Οι επιδόσεις αυτές, που αναγνωρίζονται διεθνώς, ενισχύουν τη θέση της Ελλάδας ως αξιόπιστου, σταθερού και ελκυστικού επενδυτικού προορισμού.

Μετά από μια δεκαετία κρίσης και βαθιάς δημοσιονομικής προσαρμογής, η ελληνική οικονομία βρίσκεται πλέον σε σταθερή πορεία δυναμικής ανάπτυξης

Φιλοδοξούμε αυτή η πορεία να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο με τη νέα Εθνική Στρατηγική Εξωστρέφειας, η οποία συνδέει την εξαγωγική με την επενδυτική πολιτική, θέτει σαφείς προτεραιότητες και μετρήσιμους στόχους, και προωθεί στοχευμένες δράσεις.

Η υλοποίηση αυτής της στρατηγικής απαιτεί τον συντονισμό του δημόσιου με τον ιδιωτικό τομέα, δηλαδή του Υπουργείου Εξωτερικών, των εποπτευόμενων οργανισμών του, Enterprise Greece και Export Credit Greece, των Γραφείων Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων (Ο.Ε.Υ.), που εδρεύουν στις Πρεσβείες και τα Προξενεία μας, και των συναρμόδιων Υπουργείων με την επιχειρηματική κοινότητα, τους φορείς και τα εμπορικά επιμελητήρια.

Γιατί μόνο μέσα από μια τέτοια προσέγγιση μπορούμε να διαμορφώσουμε μια Ελλάδα εξωστρεφή, ανταγωνιστική και ανοιχτή στις ευκαιρίες του μέλλοντος.

–Επισκεφτήκατε τις ΗΠΑ, πρόσφατα στο πλαίσιο της Συνόδου του ΟΗΕ στην Νέα Υόρκη και είχατε επαφές με επενδυτές, επιχειρηματίες και εκπροσώπους funds, ενώ λάβατε μέρος και στη Σύνοδο Ευρωπαϊκής Ένωσης – Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (ΕΕ-ΣΣΚ), που πραγματοποιήθηκε στο Κουβέιτ . Τι αποκομίσατε, τι θέλουν από εμάς όσοι επιθυμούν να επενδύσουμε στον τόπο τους και τι ζητάνε όσοι θέλουν να επενδύσουν στην Ελλάδα;

Μέσα σε λιγότερο από έναν μήνα είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω σε δύο πολύ σημαντικές συνόδους, του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη και της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου στο Κουβέιτ. Το μήνυμα τόσο από τη Δύση όσο και από την Ανατολή είναι το ίδιο και είναι ξεκάθαρο και ηχηρό: Οι επενδυτές εμπιστεύονται την Ελλάδα. Η Ελλάδα αναγνωρίζεται ως ένα κράτος που έχει βάλει σε τάξη τα δημόσια οικονομικά και πορεύεται με συνέπεια και ασφάλεια, ως ένα κράτος που έχει χαράξει μια σαφή πορεία προς το μέλλον συνδυάζοντας τη σταθερή ανάπτυξη με την επενδυτική ελκυστικότητα.

Το Ταμείο Ανάκαμψης ήταν από την αρχή ένα έκτακτο, προσωρινό ευρωπαϊκό εργαλείο, το οποίο ολοκληρώνεται στο τέλος του 2026

Μετά από μια δεκαετία κρίσης και βαθιάς δημοσιονομικής προσαρμογής, η ελληνική οικονομία βρίσκεται πλέον σε σταθερή πορεία δυναμικής ανάπτυξης. Και αυτό αναγνωρίζεται από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης, που αναβάθμισαν διαδοχικά από το 2023 την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας, κατατάσσοντας την στην επενδυτική βαθμίδα, από τον οίκο FTSE Russell, που αναβάθμισε το Χρηματιστήριο Αθηνών στην κατηγορία των Ανεπτυγμένων Αγορών από τον Σεπτέμβριο του 2026, τον Economist, που κατέταξε την Ελλάδα 3η στη λίστα των οικονομιών με τις καλύτερες επιδόσεις παγκοσμίως για το 2024, για να δώσω μερικά ενδεικτικά παραδείγματα.

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός της Δημόσιας Διοίκησης έχει μειώσει τη γραφειοκρατία και επιταχύνει τις επενδυτικές διαδικασίες, ενισχύοντας σημαντικά την ελκυστικότητα της χώρας. Με τη νέα Εθνική Στρατηγική Εξωστρέφειας και τον μετασχηματισμό της Enterprise Greece σε ολοκληρωμένο κόμβο εξωστρέφειας για εξαγωγείς και επενδυτές, ενώνουμε εξαγωγική και επενδυτική πολιτική σε μια πιο ενιαία και αποτελεσματική δομή.

–Κύριε υπουργέ, η Ελλάδα είχε τη δυνατότητα να απορροφήσει από το Ταμείο Ανάκαμψης 31,1 δισ. €. Η χρηματοδότηση ολοκληρώνεται σ’ έναν χρόνο. Μετά τι θα γίνει; Πώς θα γίνουν καθημερινά έργα που έχει ανάγκη ο τόπος;

Το Ταμείο Ανάκαμψης ήταν από την αρχή ένα έκτακτο, προσωρινό ευρωπαϊκό εργαλείο, το οποίο ολοκληρώνεται στο τέλος του 2026. Η Ελλάδα αξιοποιεί πλήρως τη δυνατότητα των διαθέσιμων πόρων, χρηματοδοτώντας μεταρρυθμίσεις και έργα σε κάθε τομέα της οικονομίας.

Το ζητούμενο τώρα είναι να διασφαλιστεί η συνέχεια. Όσα έργα ολοκληρωθούν εγκαίρως θα αποπληρωθούν κανονικά, ενώ όσα δεν προλάβουν θα μεταφερθούν οργανωμένα σε άλλα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία, χωρίς να χαθεί κανένα ώριμο έργο. Το ΕΣΠΑ 2021–2027 με πάνω από 21 δισ. € κοινοτικών πόρων, το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης και οι χρηματοδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και του InvestEU εξασφαλίζουν τη συνέχεια για τα έργα που έχει ανάγκη ο τόπος από τοπικές υποδομές και αντιπλημμυρικά μέχρι ψηφιακές και κοινωνικές δράσεις. Παράλληλα, έχει ήδη ξεκινήσει η προετοιμασία για την προγραμματική περίοδο 2028–2034, με την αρχική χαρτογράφηση αναγκών και προτεραιοτήτων.

Δημόσιος και ιδιωτικός τομέας συνεργαζόμαστε στενά για να χτίσουμε μια πιο εξωστρεφή, ανταγωνιστική και βιώσιμη Ελλάδα

Στόχος μας είναι να διαμορφώσουμε ένα ώριμο pipeline έργων σε τομείς όπως η πράσινη ενέργεια, οι διασυνδέσεις και η αποθήκευση, τα ψηφιακά δίκτυα, οι ανθεκτικές υποδομές και οι στοχευμένες κοινωνικές παρεμβάσεις, ώστε η νέα περίοδος να ξεκινήσει με γρήγορη απορρόφηση και μετρήσιμα αποτελέσματα.

Η πρόκληση δεν είναι πλέον η χρηματοδότηση, αλλά η ταχύτητα ωρίμανσης και υλοποίησης, ώστε κάθε ευρώ να μετατρέπεται σε πραγματικό έργο για τον πολίτη.

–Έχετε μιλήσει πολλές φορές για την ανάγκη συνεργασίας μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Μήπως όμως στην Ελλάδα και ο ιδιωτικός τομέας, βασίζεται στο δημόσιο;

Μέρος της αποστολής μου στο Υπουργείο Εξωτερικών, στην Οικονομική Διπλωματία, είναι αυτό ακριβώς, ο συντονισμός συναρμόδιων Υπουργείων και κρατικών οργανισμών με την επιχειρηματική κοινότητα και τα επιμελητήρια.

Η πρόοδος δεν είναι έργο ενός φορέα, αλλά συλλογικό επίτευγμα. Δημόσιος και ιδιωτικός τομέας συνεργαζόμαστε στενά για να χτίσουμε μια πιο εξωστρεφή, ανταγωνιστική και βιώσιμη Ελλάδα. Οι εξαγωγές μας βρίσκονται ήδη σε ιστορικά υψηλά, και μέχρι το 2030 θέτουμε φιλόδοξους αλλά ρεαλιστικούς στόχους: +8 δισ. € στις εξαγωγές, +3 δισ. € σε επενδύσεις και 180.000 νέες θέσεις εργασίας.

Πάρα πολύ σημαντική διάσταση – παράμετρος για να προχωρήσει αυτό το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο είναι η μη αμφισβήτηση της βιωσιμότητάς του

Η νέα Εθνική Στρατηγική Εξωστρέφειας στοχεύει στην ενίσχυση και επιτάχυνση του κοινού βηματισμού δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Ενισχύει τις διμερείς, ευρωπαϊκές και πολυμερείς συνεργασίες, εδραιώνοντας την παρουσία των ελληνικών επιχειρήσεων σε παραδοσιακές αγορές και ανοίγοντας δρόμους σε νέες. Παράλληλα, προωθεί ένα συνεκτικό πλαίσιο δράσεων δικτύωσης, προβολής και προώθησης, με στόχο την αύξηση των εξαγωγών, την προσέλκυση επενδύσεων, την ενίσχυση της απασχόλησης, της ανταγωνιστικότητας και την πράσινη ανάπτυξη.

Παράλληλα, όλο και περισσότερες ελληνικές επιχειρήσεις, μεγάλες και μικρομεσαίες, νεοφυείς και παραδοσιακές, στρέφονται στις διεθνείς αγορές, υιοθετώντας νέες τεχνολογίες και καινοτόμες ιδέες και προϊόντα. Έτσι, εδραιώνεται μια κουλτούρα εξωστρέφειας και καινοτομίας, που αποτελεί το πιο ισχυρό διαβατήριο ανταγωνιστικότητας και την οποία ενισχύουν οι πολιτικές μας.

–Η ανάγκη για ενεργειακή ασφάλεια έχει φέρει στο επίκεντρο το θέμα της ενέργειας. Ωστόσο με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας Κύπρου, τα πράγματα δεν έχουν πάει καλά έως τώρα. Και πρόκειται για ένα έργο «μαμούθ». Τι θα γίνει τελικά;

Το πρώτο που θέλω να ξεκαθαρίσω είναι ότι η σχέση μας με την Κύπρο θα συνεχίσει να είναι ισχυρή και δεν πρόκειται να διαταραχθεί εξαιτίας ενός συγκεκριμένου έργου και φυσικά στηρίζουμε ανεπιφύλακτα, χωρίς καμία υποσημείωση το έργο αυτό.

Πάρα πολύ σημαντική διάσταση – παράμετρος για να προχωρήσει αυτό το έργο, το οποίο εμείς θέλουμε να προχωρήσει και έχουμε δείξει εμπράκτως ότι το θέλουμε, όπως θέλει και η Ευρώπη να προχωρήσει, όπως έχει κάνει και σχετικές διατυπώσεις και η Κύπρος στο παρελθόν, είναι η μη αμφισβήτηση της βιωσιμότητάς του.

Σε κάθε περίπτωση Ελλάδα και Κύπρος προχωρούμε με κοινή δέσμευση και σαφή στόχο. Την ολοκλήρωση ενός έργου στρατηγικής σημασίας που ενώνει, όχι μόνο τις χώρες μας, αλλά και τις περιφερειακές μας προοπτικές.

Τη διαπίστωση αυτή έκανε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στην ανταποκρίτρια της ΕΡΤ, Λένα Αργύρη, στο περιθώριο της Ετήσιας Συνόδου του ΔΝΤ στην Ουάσιγκτον. Με βάση τις θετικές προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, ο κ. Πιερρακάκης εξέφρασε την πεποίθηση ότι «σύντομα η Ελλάδα δεν θα είναι πλέον η πιο υπερχρεωμένη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

Όπως ανέφερε ο Υπουργός, οι επικαιροποιημένες προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου αναθεωρούν προς τα πάνω τον ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας στο 2%, από 1,8% που εκτιμούσαν έως πρόσφατα, ενώ στο προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού, η πρόβλεψη για το 2026 είναι 2,4%.

Απαντώντας σε ερώτηση για την απόκλιση μεταξύ των προβλέψεων του ΔΝΤ και του ελληνικού προϋπολογισμού, ο Υπουργός σημείωσε ότι αυτό αποτελεί «παραδοσιακό φαινόμενο», υπενθυμίζοντας πως και τα προηγούμενα χρόνια οι εκτιμήσεις του ΔΝΤ υπολείπονταν της τελικής επίδοσης της ελληνικής οικονομίας. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «οι προβλέψεις του Ταμείου είναι συνήθως πιο συγκρατημένες και στη συνέχεια αναθεωρούνται προς τα πάνω».

Το προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2026 θα στέλνει το μήνυμα ότι η οικονομική πολιτική και του επόμενου χρόνου θα υπηρετεί έναν διπλό στόχο: αφενός τη διατήρηση των υψηλών αναπτυξιακών ρυθμών, αφετέρου την επίτευξη ισχυρών δημοσιονομικών επιδόσεων που εξασφαλίζουν πρωτογενή πλεονάσματα τα οποία αξιοποιούνται για την σταδιακή μείωση του δημοσίου χρέους και την επιστροφή κοινωνικού μερίσματος σε ευάλωτους και ελαφρύνσεων στη μεσαία τάξη.

Έτσι, σύμφωνα με πληροφορίες του Αθηναϊκού Πρακτορείου Ειδήσεων, το προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού θα προβλέπει ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί με ρυθμό 2,4% το 2026.

Πρόκειται για επίδοση υψηλότερη και από την εφετινή όπου ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ αναμένεται στο 2,2%. Σημαντική συμβολή στην άνοδο του ΑΕΠ το 2026 θα έχει η ιδιωτική κατανάλωση με προβλεπόμενη αύξηση 1,7%. Οι επενδύσεις προβλέπεται να σημειώσουν δυναμική αύξηση κατά 10,2% γεγονός που σχετίζεται και με την επιτάχυνση της πορείας υλοποίησης των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης.

Αύξηση 4,5% αναμένεται να σημειώσουν οι εξαγωγές ενώ με τον ίδιο σχεδόν ρυθμό ( 4,6%) αναμένεται να αυξηθούν οι εισαγωγές. Ο πληθωρισμός προβλέπεται να κινηθεί στα επίπεδα του 2,2% ενώ η ανεργία προβλέπεται να σημειώσει νέα πτώση στο 7,4% έναντι 7,8% εφέτος.

Η πρόβλεψη για το πρωτογενές πλεόνασμα το 2026 θα είναι 2,4% του ΑΕΠ τροφοδοτούμενη από τους υψηλούς αναπτυξιακούς ρυθμούς που παράγουν εισοδήματα και από τα μέτρα περιορισμού της φοροδιαφυγής που φέρνουν στην επιφάνεια φορολογητέα ύλη. Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι τόσο το 2024, όσο και εφέτος, το πρωτογενές αποτέλεσμα του προϋπολογισμού ξεπέρασε σημαντικά τον αρχικό στόχο. Πέρυσι έφτασε το 4,8% του ΑΕΠ ενώ εφέτος κινείται προς το 3,5% του ΑΕΠ. Αυτό δημιουργεί βάσιμες προσδοκίες ότι το 2026 μπορεί να είναι ακόμη ένα έτος με υπέρβαση του στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα με ό,τι αυτό σημαίνει για τα δημοσιονομικά περιθώρια νέων κοινωνικών παρεμβάσεων.

Οι ρυθμοί ανάπτυξης της οικονομίας σε συνδυασμό με τα επιπλέον έσοδα από τη σύλληψη της φοροδιαφυγής και το ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος διαμορφώνουν τον δημοσιονομικό χώρο που μπορεί να αξιοποιηθεί κάθε χρόνο για παρεμβάσεις κοινωνικής πολιτικής και ενίσχυσης των ευάλωτων. Για αυτό και αν οι επιδόσεις στα μέτωπα αυτά είναι υψηλότερες των αρχικών εφετινών στόχων, θα ανοίξει ο δρόμος για νέα μέτρα στήριξης την προσεχή Άνοιξη όταν θα κλειδώσουν οι εκτιμήσεις για τα δημοσιονομικά μεγέθη και το ΑΕΠ του 2025.

«Η διαφάνεια κι η λογοδοσία αποτελούν βασικές προτεραιότητες της πολιτικής μας και στηρίζονται από τη μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών. Αυτές οι αρχές χαρακτηρίζουν την δημιουργία νέας ανεξάρτητης αρχής προστασίας του καταναλωτή καθώς και την επανάκτηση των χρημάτων από επενδύσεις που δεν έγιναν.

Αυτη η αποδοχη μας δίνει δύναμη και μας δεσμεύει να εντείνουμε τις προσπάθειες μας, για την ακόμα πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση των αθέμιτων πρακτικών και της αισχροκέρδειας, αλλά και για να επιστρέψουμε στην κοινωνία τα χρήματα που έχουν δοθεί, με πραγματικές παραγωγικές επενδύσεις και ανάπτυξη για όλους σε όλη την Ελλάδα».