Το αρχείο είναι πολύ μεγαλύτερο και αριθμεί πάνω από 260 φωτογραφίες και άλλα ντοκουμένα, η αυθεντικότητά του επιβεβαιώθηκε από τους εμπειρογνώμονες του ΥΠΠΟ που έσπευσαν σε ένα χωριό έξω από τη Γάνδη και υπεγράφη ήδη σχετικό προσύμφωνο για να αποκτηθούν από την ελληνική Πολιτεία.

Η ιστορική μνήμη θα διασωθεί, οι συγκλονιστικές στιγμές που αποτυπώνονται από την υπερήφανη και μεγαλειώδη πορεία των 200 της Καισαριανής προς την εκτέλεση θα βρουν τη θέση τους ανάμεσα στα πειστήρια του έπους.

Εκείνο που αξίζει να επισημανθεί είναι πως στην περίπτωση των φωτογραφικών ντοκουμέντων είχαμε μία σπάνια συναστρία των πολιτικών μας δυνάμεων. Προσοχή: όχι όλων!

Αφ’ ης στιγμής έγινε γνωστό ότι οι 12 πρώτες φωτογραφίες βγήκαν στο σφυρί της δημοπρασίας του eBay υπήρξαν παρεμβάσεις του Αλέξη Τσίπρα (με επιστολή στον πρόεδρο της Βουλής), του ΚΚΕ, του ΠΑΣΟΚ, του ΣΥΡΙΖΑ, της Νέας Αριστεράς και άμεση δράση του Νικήτα Κακλαμάνη και της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη. Μπράβο!

Κάποιοι απουσίασαν απ΄ αυτήν την κινητοποίηση. Κάποιοι έβαλαν πάνω από την σπουδαιότητα της ανάκτησης του ιστορικού αρχείου το γεγονός ότι στον Τοίχο της Καισαριανής στήθηκαν κομμουνιστές- πατριώτες απέναντι στα γερμανικά μυδραλιοβόλα. Κάποιοι άλλοι πνίγηκαν στον οχετό της τοξικότητας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Οι μεν έπραξαν αυτά που όφειλαν για να διασφαλιστεί η ιστορική μνήμη χωρίς να την αλλοιώνουν με “ναι μεν αλλά”, η κυβέρνηση έδρασε υπό το βάρος της εθνικής σημασίας των ντοκουμέντων, και οι …δε απέδειξαν ότι τρέφονται από τον διχασμό και τα στερεότυπα.

Η στιγμή έχει την αξία της και θα μπορούσε να είναι οδηγός. Μάλλον δεν θα συμβεί κάτι τέτοιο σε καιρούς πόλωσης και ακραίων συγκρούσεων. Ας την κρατήσουμε για να την θυμόμαστε. Και αν την επικαλούμαστε…

«Θεωρώ ότι ο Τσίπρας είναι ένας πολιτικός του οποίου το πολιτικό κεφάλαιο δεν έχει τελειώσει, ίσα ίσα είναι ο άνθρωπος που έχει δείξει ότι μπορεί να διαχειριστεί δύσκολες καταστάσεις και μπορεί να λύσει προβλήματα. Ωστόσο, το πώς θα χειριστεί όλο αυτό που γίνεται αυτή τη στιγμή και πού θα καταλήξει όταν θα εξαγγείλει την πολιτική του κίνηση με σαφήνεια, εκεί μπορούμε πια να το συζητήσουμε», τόνισε ο ανεξάρτητος βουλευτής, Ευάγγελος Αποστολάκης, που μίλησε στο ραδιόφωνο των Παραπολιτικών 90,1 στην εκπομπή «Εκείνη κι εγώ», με τους δημοσιογράφους Στέλλα Γκαντώνα και Θανάση Φουσκίδη.

Ερωτηθείς αν πιστεύει ότι το κόμμα Τσίπρα μπορεί να αποτελέσει το αντίπαλο δέος του κ. Μητσοτάκη, ο κ. Αποστολάκης απάντησε πως «αυτός είναι ο στόχος του κ. Τσίπρα». 

Σε ερώτηση, δε, αν θα είναι υποψήφιος στις επόμενες εθνικές εκλογές, απάντησε ότι «παρών θα είμαι, αν θα είμαι υποψήφιος ή δεν θα είμαι δεν ξέρω, αυτό θα εξαρτηθεί από το πόσο σοβαρές θα είναι οι επιλογές που θα έχω». 

Αυτή η αίσθηση και, συνδυαστικά, η αναμονή της επιστροφής Τσίπρα ίσως υποδηλώνει και την ανάγκη που νοιώθουν οι ψυχραιμότεροι και ορθολογιστές (ακόμα και κορυφαία στελέχη του κυβερνώντος κόμματος) για την προσθήκη ενός πραγματικά πολιτικού υποκειμένου στην κομματική αντιπαράθεση. Όχι μόνο γιατί πρέπει να προκύψει ένα –μικρότερο ή μεγαλύτερο, μένει να το δούμε- “αντίπαλο δέος” στην μειούμενη αλλά ακόμα πολύ ισχυρή κυριαρχία του Κυριάκου Μητσοτάκη (δευτερευόντως της Ν.Δ), αλλά, κυρίως, επειδή ο πρώην πρωθυπουργός έχει μόνο να προσθέσει σε έναν πολιτικό χάρτη που χάνει συνεχώς εδάφη από το μπλοκ του αντισυστημισμού και ανορθολογισμού.

Ας είμαστε ρεαλιστές. Το ζήτημα δεν είναι τόσο εάν ο Τσίπρας μπορεί να νικήσει τον Μητσοτάκη στις εκλογές του 2027- με βάση τις προβλέψεις των μετρήσεων και την κοινή λογική κάτι τέτοιο είναι από πολύ δύσκολο έως αδύνατο. Η άμεση ανάγκη αφορά την σταδιακή αποκατάσταση μίας ουσιαστικής αναμέτρησης προγραμματικών σχεδίων και πολιτικών διαφωνιών.

Θα το επιτρέψει αυτό η πόλωση και η τοξικότητα; Αναμφίβολα θα αντισταθούν εκείνοι που τις εκπροσωπούν (όχι μόνο κάποια κόμματα, παλαιότερα, πιό πρόσφατα και υπό ίδρυση, αλλά και πρόσωπα μέσα στα κόμματα εξουσίας). Ο λεγόμενος αντισυστημισμός εδραιώνεται ταχύτατα και καταλαμβάνει (δημοσκοπικά) πάνω από το 30% του εκλογικού σώματος, έλκει δε προς την κατεύθυνση αυτή έως ένα βαθμό και την κυβέρνηση και την κεντροαριστερή αντιπολίτευση.

Μάταια, ωστόσο, καθώς είναι εξαιρετικά δύσκολο να ανταγωνισθεί κανείς τον ανορθολογισμό. Πρόκειται για έναν συναγωνισμό στον οποίο τις περισσότερες φορές υπερισχύει το “αυθεντικό”.

Όμως, ο πρώην πρωθυπουργός δείχνει (αυτή τη φορά) να εννοεί όσα έλεγε πρόσφατα στη Θεσσαλονίκη για το “περιτύλιγμα της συσκευασίας” και το “περιεχόμενο”, όπως και για την ανάγκη της τεκμηρίωσης ενός αξιόπιστου και τεκμηριωμένου εναλλακτικού σχεδίου.

Η επιτροπή για μία προγραμματική σύγκλιση των (κοινωνικών) δυνάμεων της σοσιαλδημοκρατίας, της οικολογίας και της ριζοσπαστικής αριστεράς –με αυτή τη σειρά και έχει την αξία του…– επιβεβαιώνει πώς επιδιώκει να κάνει ένα βήμα τη φορά. Ακόμα κι αν αυτό πάρει κάποιο χρόνο.

Φαίνεται να έχει ζυγίσει τα πράγματα. Εάν για παράδειγμα, για τους δικούς του λόγους, ο πρωθυπουργός αποφασίσει να αιφνιδιάσει εκλογικά τους επόμενους μήνες, απλώς ο Τσίπρας μπορεί να μην είναι έτοιμος. Επίσης, φαίνεται να αναγνωρίζει πώς, σε πείσμα όσων αναγκαστεί να εκφέρει συνθηματολογικά σε προεκλογικό χρόνο, ο πραγματικός στόχος του θα ενεργοποιηθεί από το βράδυ των πρώτων εκλογών. Αρκεί να βρεθεί αρκετά ψηλά στην κατάταξη, στην καλύτερη περίπτωση στη δεύτερη θέση.

Μέχρι τότε, όμως, οφείλει να αποφύγει τις βιαστικές και αλλοπρόσαλλες κινήσεις του παρελθόντος. Χρειάζεται σχέδιο, αφήγημα, ιδεολογική και τεχνοκρατική επεξεργασία και πραγματικά νέα πρόσωπα που θα μπορούν να δημιουργούν την αίσθηση ότι το νέο κόμμα μπολιάζεται από ανθρώπους που έχουν όρεξη και όραμα να μπουν στην πολιτική.

Ακόμα, είναι μάλλον αναγκασμένος να περιμένει δύο γεγονότα: πρώτον, το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, κι αυτό για να αποσαφηνιστούν οι θέσεις του έναντι μελλοντικών συνεργασιών, αλλά και να μετρηθεί ποιός είναι με τι, και, δεύτερον, την ίδρυση του κόμματος Καρυστιανού, ώστε να καταστεί ακριβής η τοποθέτησή του στο πολιτικό φάσμα “δεξιά-αριστερά”, το οποίο η ίδια αποκηρύσσει.

Εφόσον επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται για ένα κόμμα με υπερδεξιά αφετηρία και με πρόσωπα που εκπροσωπούν τον χώρο του πολιτικά ανεδαφικού και αποσκοπεί μόνο στο θυμικό του οργισμένου τμήματος της κοινωνίας, το κόμμα Τσίπρα (με τα όποια μειονεκτήματα και τις αναγωγές στο παρελθόν που αρκετοί επιμένουν να επικαλούνται) μπορεί να αποδεχθεί αναζωογονητικό για τις πολιτικές διεργασίες και την αντιπαράθεση επί του συγκεκριμένου.

Η απάντηση κρύβεται στα ποσοτικά και ποιοτικά στοιχεία των μετρήσεων. Η αντιπολίτευση δηλώνει βαρύγδουπα ότι η μεγάλη πλειοψηφία επιζητεί πολιτική αλλαγή και βαθμολογεί αρνητικά την κυβέρνηση, την ίδια ώρα που οι πολίτες κρατούν το κόμμα το ΠΑΣΟΚ πάνω από δέκα ποσοστιαίες μονάδες πίσω από τη Ν.Δ και ωθούν τα άλλα κόμματα της κεντροαριστεράς στον πάτο του βαρελιού.

Ο δε “αντισυστημισμός” καλά κρατεί –σε διάφορες εκφάνσεις– φτάνοντας αθροιστικά σε ποσοστό μεγαλύτερο απ΄ αυτό του κυβερνώντος κόμματος, και ο πρωθυπουργός δικαίως διατηρεί τις φιλοδοξίες του να επιτύχει και τρίτη θητεία υπό το δίλημμα περί κινδύνου ακυβερνησίας και αφού ουδείς μπορεί να παρουσιάσει πειστική εναλλακτική διακυβέρνησης.

Αυτή είναι η πραγματικότητα και για όποιον δεν θέλει να την δει τόσο το χειρότερο για τον ίδιο, όχι για την πραγματικότητα.

Η επιστροφή Τσίπρα και η πρόθεσή του να ιδρύσει νέο κόμμα με προοπτική διακυβέρνησης προκαλεί ρωγμές στην παγωμένη πολιτική λίμνη και δημιουργεί προϋποθέσεις για έναν ενδιαφέροντα ανταγωνισμό. Η πλήξη έδωσε τη θέση της σε επανυπολογισμούς και κινητικότητα, όποιο κι αν είναι τελικά το αποτέλεσμα.

Εάν λάβει κανείς υπόψιν του, επίσης, ότι σε ένα τοπίο χωρίς την προοπτική Τσίπρα θα εισέβαλλε μόνο η διέξοδος διαμαρτυρίας και …αναταραχής με το κόμμα Καρυστιανού (ιδιαίτερα μετά την αποκαλυπτική δήλωση για τις αμβλώσεις), τα πράγματα θα ήταν ακόμα χειρότερα για όσους υποτίθεται ότι μπορούν… να ρίξουν τον Κυριάκο Μητσοτάκη αλλά καταγράφουν υποπολλαπλάσιο ποσοστό απ΄ αυτόν στις μετρήσεις καταλληλότητας για πρωθυπουργοί.

Χάρη στον Τσίπρα, όμως, αίφνης ο Νίκος Ανδρουλάκης δείχνει (με όσα είπε στο Μαρούσι) να μετακινείται από το “σύννεφο” της αυτονομίας και ανακαλύπτει τη… συστράτευση των προοδευτικών δυνάμεων και ξεκαθαρίζει πώς δεν πρόκειται το κόμμα του να συνεργαστεί σε μία κυβέρνηση με κορμό τη Ν.Δ. Και είναι η …σκιά του πρώην πρωθυπουργού που αναγκάζει τον Φάμελλο και τον Χαρίτση να ξαναδούν χωρίς εγωϊστικές περιχαρακώσεις την πιθανότητα συγκλίσεων.

Είναι προφανές ότι μερίδα των ψηφοφόρων της κεντροαριστεράς έχει αναθαρρήσει και ελπίζει στην αναβίωση ενός ανταγωνιστικού αντίπαλου πόλου στην μειωμένη αλλά εν ισχύ πολιτική κυριαρχία της Ν.Δ, και είναι ακόμα πιό προφανές ότι η προοπτική Τσίπρα επαναφέρει την αντιπαράθεση στο πεδίο της πολιτικής από αυτό της διαμαρτυρίας.

Εάν αυτό θα οδηγήσει κάπου θα κριθεί από τους ίδιους τους πολίτες, τις ηγεσίες των κομμάτων της κεντροαριστεράς και εν τέλει τον πρώην πρωθυπουργό, ως προς τις πραγματικές και όχι εικαζόμενες δυνατότητές του να επανατοποθετηθεί αξιόπιστα χωρίς τα βαρίδια του παρελθόντος. Τον τελευταίο λόγο τον έχει, ούτως ή άλλως, η κυβέρνηση και καλά θα κάνουν ορισμένοι να μην την υποτιμούν- αυτή έχει το σαφές δημοσκοπικό πολιτικό προβάδισμα και την ευχέρεια πρωτοβουλιών.

Σε κάθε περίπτωση, εάν δεν υπήρχε η προοπτική Τσίπρα (ό,τι κι αν πετύχει ή δεν πετύχει στην πορεία) η σημερινή κατάσταση μάλλον θα εξελισσόταν γραμμικά. Γι’ αυτό και όσοι, στην αντιπολίτευση, ξυνίζουν τα μούτρα και υιοθετούν παλιά σχήματα και παλιά σύνδρομα εναντίον του, εάν δεν υπήρχε θα έπρεπε να την εφεύρουν. Τώρα, τουλάχιστον, διακρίνονται κάποια “σημάδια ζωής”.

Η αλήθεια είναι πώς ο πρώην πρωθυπουργός, ούτε είχε λόγο να προσδιορίσει το χρονικό σημείο εκκίνησης, ούτε μπορεί να το κάνει με τόσο πυκνές πολιτικές εξελίξεις που δεν είναι απίθανο να αλλάξουν άρδην τα δεδομένα ανά πάσα στιγμή. Στην ομιλία του άφησε να εννοηθεί πώς δεν ετεροπροσδιορίζεται, κάτι που εκλήφθηκε ως έμμεση αναφορά στο υπό ίδρυση κόμμα Καρυστιανού, για να είμαστε ειλικρινείς, όμως, είναι βέβαιο ότι αξιολογεί όλα τα δεδομένα.

Ο Αλέξης Τσίπρας ήταν πιό προσγειωμένος παρά ποτέ, πολύ μακριά από τον Τσίπρα της διακυβέρνησης, ακόμα περισσότερο από τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης, μετά το 2019, όταν αρκετές αποφάσεις λαμβάνονταν στο πόδι και άλλες αναβάλλονταν υπό την πίεση των εσωτερικών συσχετισμών και της συγκυρίας. “Δουλεύω και δουλεύουμε για άνε πρόγραμμα διακυβέρνησης”, τόνισε, εξηγώντας πώς στόχος του δεν είναι μόνο η ανασύνθεση του λεγόμενου προοδευτικού χώρου αλλά μία ανασύνθεση που θα οδηγήσει σε μία συμπαγή νέα παράταξη που φιλοδοξεί να αναλάβει την διακυβέρνηση.

Γνωρίζει πώς η “δεύτερη ευκαιρία” δεν πρέπει να σπαταληθεί κάτω από την συγκεχυμένη απαίτηση μιας μερίδας της κεντροαριστεράς (το εκλογικό ακροατήριο που τον στήριξε μέχρι το 2019). Εκείνο που θα διαμορφώσει συνθήκες επιστροφής στην εξουσία είναι να πειστούν όσο το δυνατόν περισσότεροι ότι ο στόχος του έχει αρχή-μέση-τέλος, πρόγραμμα και πρόσωπα που να μπορούν να τον υπηρετήσουν.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο στο anatropinews.gr

Ως προς τον πρώτο, ας σημειωθεί ότι ο ευρωβουλευτής που έχει επιχειρήσει να διεκδικήσει ακόμα και την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ ήταν εκ των πλέον δραστήριων στο να εγκαλεί τους βουλευτές που ανεξαρτητοποιήθηκαν για να ενταχθούν στο “Κίνημα Δημοκρατίας” του Στέφανου Κασσελάκη. Τους ζητούσε να παραιτηθούν επειδή οι έδρες τους ανήκουν στο κόμμα και όχι στους ίδιους. Για τον εαυτό του επικαλέστηκε διαφορετικό σκεπτικό: “λογοδοτώ στους ψηφοφόρους μου και στον ελληνικό λαό”, είπε με περισσό στόμφο.

Φυσικά, ούτε ο Νίκος Παππάς που επιτέθηκε βίαια στον δημοσιογράφο Νίκο Γιαννόπουλο και γι΄ αυτόν τον λόγο διαγράφηκε σκέφτηκε να παραδώσει την έδρα του. Όπως και οι βουλευτές εσωτερικού που διέσπασαν δύο και τρεις φορές τον ΣΥΡΙΖΑ καθιστώντας τον σκιά του εαυτού του.

Όλα αυτά προδίδουν μία κουλτούρα “για την πάρτη μου” που ουδόλως συνάδει με τα ήθη της αριστεράς που συχνά πυκνά επικαλούνται πολλοί για να διαχωρίσουν τη θέση τους από τη Ν.Δ. Κουλτούρα, όμως, που δεν υιοθέτησε ο Αλέξης Τσίπρας που παραιτήθηκε και παρέδωσε την έδρα του.

Όλοι οι παραπάνω, όμως, είναι πολιτικές επιλογές του πρώην πρωθυπουργού. Υποτίθεται θα έπρεπε να εκκινούν από την ίδια αφετηρία πολιτικής ηθικής και να ασπάζονται τα βασικά της δικής του πολιτικής συμπεριφοράς. Οι ευθύνες βαραίνουν και τον ίδιο. Για παράδειγμα, ο Τσίπρας προσκάλεσε τον επικοινωνιακό καθηγητή Ενεργειακής Πολιτικής κ. Φαραντούρη στο πρώτο think tank επί της ηγεσίας του, τον στήριξε σθεναρά στην εκλογική κάθοδό του στην Κεφαλλονιά, και επί της ουσίας στον πρώην πρωθυπουργό οφείλεται η ανέλιξή του που οδήγησε τον Στ. Κασσελάκη να τον εντάξει στο ευρωψηφοδέλτιο και να εκλεγεί στην Ευρωβουλή.

Δεν αμφισβητεί κανείς τις ικανότητες κάποιων εξ αυτών (όχι όλων…), εκείνο που αποδεικνύεται είναι ότι η σκευή πολιτικής ηθικής τους ήταν ισχνή και, αν και νέοι στην πολιτική, αποδεικνύονται παραστάτες του παλιού πολιτικαντισμού.

Προς γνώση και συμμόρφωση…

Στις πρώτες δημοσκοπήσεις του 2026, η μεν κυβέρνηση έχει να ελπίζει σε κάποια αντιστροφή του κλίματος στο αγροτικό. Η χρονιά που πέρασε βρήκε τα αγροτικά μπλόκα με σχεδόν πάνδημη υποστήριξη (80-85%), η ταλαιπωρία όμως που υπέστησαν στις γιορτές χιλιάδες πολίτες μένει να αποδειχθεί εάν θα αμβλύνει -υπέρ της κυβέρνησης- αυτή την κατάσταση.

Οι πρώτοι μήνες θα είναι κρίσιμοι σχετικά με το εάν το καχεκτικό 23-25% στην Πρόθεση Ψήφου μπορεί να αυξηθεί κατά τρόπο που να δημιουργεί προσδοκίες στο Μαξίμου ότι συν τω χρόνω και με την διατύπωση των διλημμάτων μπορεί να καλλιεργηθεί κλίμα μάχης για την αυτοδυναμία στις δεύτερες κάλπες.

Για το ΠΑΣΟΚ τα πράγματα είναι ακόμα πιό δύσκολο. Την χρονιά που πέρασε “κατόρθωσε” να χάσει πέντε ποσοστιαίες μονάδες στις μετρήσεις (από το 18%+ στα τέλη του 2024 στο 13-15% πρόσφατα) και τίποτε αυτή τη στιγμή δεν προοιωνίζεται κάποια θεαματική βελτίωση.

Η ζώνη της αδιευκρίνιστης ψήφου, τέλος, είναι αυτή που θα κρίνει κατά πόσο στην τελική ευθεία είναι πιθανό να διαμορφωθούν συνθήκες πολιτικού ανταγωνισμού.

Εκείνο, ωστόσο, που αποτελεί την πολιτική terra incognita του 2026 είναι τα δύο υπό ίδρυση κόμματα από τον Αλέξη Τσίπρα και την Μαρία Καρυστιανού. Ίσως και ένα τρίτο, από τον Αντώνη Σαμαρά, για το οποίο όμως οι πληροφορίες διϊστανται.

Ο πρώην πρωθυπουργός ελπίζει να σπάσει την παγωμένη πολιτική λίμνη και να ανασυνθέσει από τα κάτω τον μεγάλο χώρο της αμήχανης, σχεδόν παράλυτης, κεντροαριστεράς. Είναι βέβαιο πώς δεν θα εξαρτήσει την πορεία του μέχρι τις εκλογές από τις όποιες συζητήσεις μπορεί να προκύψουν μεταξύ ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και Νέας Αριστεράς και θα επιδιώξει να εμφανίσει κάτι ουσιαστικά νέο με φιλοδοξίες διακυβέρνησης.

Γι΄ αυτό και θα μιλά για τη νίκη της προοδευτικής παράταξης ακόμα και με συνθήκες αυτοδυναμίας και δεν θα περιοριστεί στο αναμενόμενο: να κατακτήσει, δηλαδή, τη δεύτερη θέση σε συνθήκες μη αυτοδυναμίας της Ν.Δ ώστε να ανοίξει ο κύκλος διαπραγμάτευσης το βράδυ της Κυριακής των εκλογών.

Θα είναι μία δύσκολη πορεία για τον Αλέξη Τσίπρα και θα κριθεί εάν όντως έχει κρατήσει σημαντικά αποθέματα πολιτικού κεφαλαίου ικανά να αντιπαρατεθούν με τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Σε αντίθετη περίπτωση, ιδιαίτερα δεν κερδίσει τουλάχιστον τη δεύτερη θέση, η δυναμική θα μετριαστεί και δεν θα επηρεάσει καταλυτικά τους μετεκλογικούς συσχετισμούς.

Η απρόβλεπτη μεταβλητή θα είναι η Μαρία Καρυστιανού εφόσον τελικά κατορθώσει να συγκροτήσει έναν πολιτικό φορέα που δεν θα είναι μόνο ένα ακόμα κόμμα διαμαρτυρίας, μαζί με αυτό του εδραιωμένου πιά Κυριάκου Βελόπουλου και την Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου.

Ο χώρος του λεγόμενου αντισυστημισμού θα αποκτήσει μεγαλύτερο εύρος, είναι πολύ δύσκολο όμως να απειλήσει με ανατροπή των συσχετισμών. Το κόμμα Καρυστιανού δεν θα είναι πιά προβολή του κινήματος των οικογενειών των θυμάτων των Τεμπών αλλά μία αρκετά ασαφής πολιτική εκδοχή της ανάγκης για αλλαγή της λειτουργίας του πολιτικού συστήματος. Την ύστατη στιγμή, όμως, με το δίλημμα της διακυβέρνησης δεν είναι βέβαιο ότι θα μπορέσει να δώσει πειστικές απαντήσεις.

Θα έχει ωστόσο κάνει ζημιά στο εγχείρημα Τσίπρα, όπως εκτιμούν στην κυβέρνηση, πιθανώς να προκαλέσει ανακατάξεις στην ήδη κατακερματισμένη αντιπολίτευση με τέτοιο τρόπο που τελικά να ευνοεί το δίλημμα περί πολιτικής σταθερότητας που θα θέσει ο πρωθυπουργός.

Ιδιαίτερα εφόσον κόψει τη φόρα στον πρώην πρωθυπουργό και του “κλέψει” από τη δυνητική δεξαμενή ψηφοφόρων στην οποία προσβλέπει, τότε θα ευνοηθεί ακόμα περισσότερο η Ν.Δ και προσωπικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης ως το κεντρικό πρόσωπο με σαφές και ανθεκτικό ακόμα πρωθυπουργικό προφίλ. Ο τελευταίος, πάντως, θα αρχίσει σταδιακά να αναζητά πιθανό κυβερνητικό εταίρο εάν θέλει να αυξήσει τις πιθανότητες της τρίτης θητείας, είτε αυτό τον οδηγήσει προς το ΠΑΣΟΚ που ενσωματώνει δύο τάσεις, είτε προς την “άπω Δεξιά”, όπως εύστοχα είπε ο Βαγγέλης Βενιζέλος.

Ως προς τον χρόνο των εκλογών, πάντως, ο πρώην πρωθυπουργός φαίνεται να συμφωνεί με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Νίκο Ανδρουλάκη, ο οποίος, στη συνάντηση με δημοσιογράφους ενόψει Χριστουγέννων στην “Τράτα” του Μοσχάτου, εκτίμησε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης σκοπεύει όντως να εξαντλήσει την τετραετία. Η αλήθεια είναι πώς στο Μέγαρο Μαξίμου δεν φαίνεται να υπάρχει άλλο σενάριο στο τραπέζι πλην του να διεξαχθούν θεσμικά και αδιατάρακτα οι εκλογές τον Μάρτιο του 2027. Κι αυτό παρά τις εισηγήσεις που δέχεται για επίσπευση των εκλογών και διεξαγωγή τους το φθινόπωρο του 2026, ανακοινώνοντάς τις στην ομιλία του στη ΔΕΘ.

Τούτων δοθέντων ο Αλέξης Τσίπρας θεωρεί πώς έχει έναν πολιτικό διάδρομο περίπου έξι μηνών για να ολοκληρώσει τον σχεδιασμό του μέχρι την ίδρυση του νέου κόμματος.

Επόμενος σταθμός η Θεσσαλονίκη

Στις 17 Ιανουαρίου θα κάνει ένα ακόμα βήμα με την τρίτη κατά σειρά παρουσίαση της “Ιθάκης”, αυτή τη φορά στη Θεσσαλονίκη, κι εκεί θα ανοίξει περισσότερο τα χαρτιά του. Στη συμπρωτεύουσα θα δοκιμαστούν ακόμα περισσότερο οι σχέσεις του με τον ΣΥΡΙΖΑ, καθώς η Β΄Θεσσαλονίκης είναι η εκλογική περιφέρεια του Σωκράτη Φάμελλου και μένει να διαπιστωθεί εάν ο τελευταίος θα παραστεί στην εκδήλωση ή όχι. Είναι βέβαιο ότι στην αίθουσα της εκδήλωσης θα βρεθούν οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, όπως οι Κατερίνα Νοτοπούλου (που διατηρεί ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας ως “πολιτικό παιδί” του πρώην πρωθυπουργού) και Χρήστος Γιαννούλης. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι θα υπάρξει και εκπροσώπηση αρκετών αυτοδιοικητικών από τον χώρο του ΠΑΣΟΚ, αλλά εκεί θα είναι πιθανότατα και ο Χάρης Καστανίδης που μόλις πρόσφατα εκφράστηκε θετικά για τις κινήσεις του πρώην πρωθυπουργού.

Το επιτελείο Τσίπρα προβάλλει ήδη τα πρώτα αποτελέσματα της πρόσκλησης για “αυτο-οργάνωση” με τους πυρήνες σε Μεσσηνία, Πέλλα, Ηλεία και αλλού και σχεδιάζει τις επόμενες παρουσιάσεις-ομιλίες σε αυτή την πανελλαδική περιοδεία που ξεκίνησε ο πρώην πρωθυπουργός αξιοποιώντας το μομέντουμ της “Ιθάκης”.

Στόχος η… πρωτιά με το μάθημα του 2023

Οι πληροφορίες αναφέρουν πώς η στρατηγική που θα ξεδιπλώσει το επόμενο διάστημα και εντονότερα μετά την ανακοίνωση της ίδρυσης του νέου κόμματος δεν θα είναι ο στόχος της δεύτερης θέσης στις επόμενες εκλογές αλλά η…πρωτιά. Μπορεί να μην εκφωνήσει την λέξη…”αυτοδυναμία”με ορίζοντα την δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, ωστόσο κάτι τέτοιο θα υπονοείται.

Ο λόγος είναι ότι το πάθημα του 2023 έγινε μάθημα. Τότε, ως αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ και της αξιωματικής αντιπολίτευσης ο Αλέξης Τσίπρας σπατάλησε πολύ χρόνο και πολιτικό κεφάλαιο με τις προσκλήσεις συνεργασίας προς το ΠΑΣΟΚ, σε συνθήκες, τότε, απλής αναλογικής. Κορυφαία στελέχη μιλούσαν τότε ακόμα και για προοδευτική κυβέρνηση με τη συμμετοχή και του ΚΚΕ, κάτι που έδρασε υπονομευτικά. Καλλιέργησε ηττοπάθεια και σύγχυση στο εκλογικό σώμα, ιδιαίτερα μετά τις επίμονες αρνήσεις του ΠΑΣΟΚ.

Από την άλλη, ο Αλέξης Τσίπρας δεν θέλει να μετατρέψει τις επόμενες εκλογές σε μία εσωτερική μάχη της κεντροαριστεράς, απέναντι δηλαδή στο ΠΑΣΟΚ με στόχο τη δεύτερη θέση. Κάτι τέτοιο, όπως εκτιμούν στη Λεωφόρο Αμαλίας, θα ενίσχυε το αφήγημα του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι μόνο εκείνος μπορεί να εγγυηθεί την πολιτική σταθερότητα. Γι αυτό και θα επιμείνει στην απευθείας αντιπαράθεση με τον πρωθυπουργό και τη Ν.Δ, χωρίς να ασχολείται ιδιαίτερα με τον Νίκο Ανδρουλάκη. Άλλωστε εκτιμάται ότι το βράδυ των εκλογών, ανάλογα με τον συνδυασμό των αποτελεσμάτων, το ΠΑΣΟΚ θα βρεθεί σε δύσκολη θέση. Τότε, λένε συνομιλητές του, εκτιμά πώς θα είναι η ώρα των προσκλήσεων για συνεργασία και των σκληρών διλημμάτων υπό το φως μίας δεύτερης εκλογικής αναμέτρησης.

Βουλευτές εν αναμονή

Ένα θέμα που πρέπει να διαχειριστεί το επόμενο διάστημα το επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού είναι οι συνεχείς παρεμβάσεις υπέρ του από βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι προφανές ότι αρκετοί απ΄ αυτούς αδημονούν να λάβουν πρόσκληση, ή έστω ένα …νεύμα, ώστε να προσχωρήσουν στο νέο πολιτικό εγχείρημα. Κάτι τέτοιο, όμως, θα συμβεί σε δεύτερο χρόνο, αφού πρώτα παρουσιαστεί η βασική επιτελική ομάδα του νέου κόμματος με εντελώς νέα πρόσωπα (τεχνοκράτες, επιστήμονες, αυτοδιοικητικοί κ.ά), και το “ρόστερ” της περιφέρειας, προσωπικότητες, δηλαδή, με σημείο αναφορά την υπόλοιπη Ελλάδα.

Φαίνεται, πάντως, πώς αρκετοί από τους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ της νεότερης γενιάς (κυρίως όσοι εξελέγησαν μετά το 2019 και δεν είχαν εμπλοκή με την προηγηθείσα διακυβέρνηση) θα έχουν θέση στο νέο εγχείρημα, αφού προηγουμένως παραιτηθούν στον κατάλληλο χρόνο –ούτε νωρίς, ούτε, όμως, και την τελευταία στιγμή υπό τον φόβο της μη επανεκλογής– και παραδώσουν τις έδρες τους όπως έπραξε και ο ίδιος. Οι Γ. Καραμέρος, Μίλτος Ζαμπάρας, Συμεών Κεδίκογλου, Γ. Γαβρήλος πρέπει να θεωρούνται βέβαιοι ως υποψήφιοι με το νέο κόμμα, όπως και κάποιοι παλαιότεροι και έμπειροι, όπως η Όλγα Γεροβασίλη που στάθηκε πάντοτε στο πλευρό του. Μία ομαδα νέων στελεχών που έχουν θέσεις ευθύνης σήμερα στην Κουμουνδούρου κρατούν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας και θα κριθεί τι θα πράξουν, ανάλογα και με την τύχη του ίδιου του ΣΥΡΙΖΑ.

Είναι προφανές ότι κόμμα Τσίπρα και ΣΥΡΙΖΑ δεν θα μπορούσαν να φτάσουν ανταγωνιστικά στις κάλπες, κι αυτό είναι ένα δύσκολο πρακτικό πρόβλημα για τη σημερινή ηγεσία, στην περίπτωση που προεκλογικά ο πρώην πρωθυπουργός δεν ανταποκριθεί σε προτάσεις συμπόρευσης. Κάτι που είναι το πιθανότερο να μην συμβεί αφού φέρεται αποφασισμένος να φτάσει μόνος του, με το νέο κόμμα και πολλά νέα πρόσωπα, στην εκλογική σύγκρουση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη,.

Στη διάρκεια της χρονιάς που πέρασε, λοιπόν, παρατηρούνται τα εξής:

Πρώτον, η Ν.Δ διατηρείται περίπου στο αποτέλεσμα των ευρωεκλογών του 2023 στην Εκτίμηση Ψήφου (λίγο κάτω από το 30%) εκκινώντας πιά από μία βάση (Πρόθεση Ψήφου) μεταξύ 22 και 24%. Σε αυτούς τους 12 μήνες σημείωσε απώλειες έως και δύο μονάδες ανάλογα με την επιβαρυντική γι’ αυτήν συγκυρία (συλλαλητήρια για τα Τέμπη, εξεταστική για την τραγωδία, σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ, εξεταστική για το ίδιο θέμα), τις οποίες ανακτούσε χάρη στην επικοινωνιακά προωθητική δύναμη κάποιων γεγονότων (ανακοινώσεις του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, ενεργειακές συμφωνίες κ.ά).

Η γενική τάση δείχνει μία κυβέρνηση επταετίας συχνά αμήχανη και πάντως κουρασμένη, χωρίς μεταρρυθμιστική πνοή. Ούτε μία στιγμή, ωστόσο, σε αυτό το διάστημα δεν κινδύνεψε να χάσει το άνετο προβάδισμά της απέναντι στο δεύτερο κόμμα και γενικότερα μια κατακερματισμένη αντιπολίτευση. Ο στόχος, ωστόσο, για αυτοδυναμία φαίνεται πολύ μακρινός.

Δεύτερον, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης εμφανίζεται να έχει χάσει πέντε μονάδες από τον Δεκέμβριο πέρυσι που είχε φτάσει περίπου στο 18,5%, η δε διαφορά μεταξύ του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ, από περίπου 11 μονάδες άνοιξε στις 15 μονάδες. Παρά την σκληρή και συχνά τεκμηριωμένη και ουσιαστική αντιπολίτευση, τις νομοθετικές παρεμβάσεις που ενίοτε υιοθετούνται από την κυβέρνηση, και το οικονομικό πρόγραμμα που ανακοίνωσε στη ΔΕΘ ο Νίκος Ανδρουλάκης το ΠΑΣΟΚ υποχωρεί αντί να αναπτύσσει δυναμική διακυβέρνησης. Ο στόχος για νίκη έστω και με μία ψήφο μοιάζει, αυτή τη στιγμή, ουτοπικός.

Τρίτον, το άθροισμα των κομμάτων της κεντροαριστεράς (ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά) πλησίαζε πέρυσι τέτοια εποχή το 28%, δημοσκοπικά τα κόμματα αυτά συγκροτούσαν ένα άτυπο μπλοκ ανταγωνιστικό στη Ν.Δ, σήμερα θυμίζουν πλίνθους και κέραμους ατάκτως ερριμμένους παρά την γενικόλογη και ως φαίνεται ατελέσφορη συζήτηση περί συμπόρευσης. Η αδυναμία συνεννόησής τους ενισχύει, αν μη τι άλλο, το κυβερνών κόμμα και δημιουργεί την εντύπωση της παντελούς απουσίας αντίπαλου δέους. Κι αυτό, μέχρις ώρας, ευνοεί το κυβερνητικό αφήγημα περί πολιτικής σταθερότητας.

Τέταρτο, δύο κόμματα καταγράφουν σημαντική άνοδο τον τελευταίο χρόνο: η Πλεύση Ελευθερίας που διπλασιάζει το δημοσκοπικό ποσοστό της, περίπου από το 5% στο 10% (αν και κατά τη διάρκεια της χρονιάς είχε εκτιναχθεί έως και το 15%), και η Ελληνική Λύση που ανεβαίνει σταθερά και εμφανίζει στο ίδιο διάστημα αύξηση του ποσοστού της κατά 4 μονάδες (από το 7% στο 11%+). Εάν συνυπολογίσει κανείς και την εδραίωση της Φωνής Λογικής σε ποσοστά πάνω από το 3% που είναι το κατώφλι για εκπροσώπηση στη Βουλή, το συγκεκριμένο “αντισυστημικό μπλοκ” (με τις διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες) αθροίζει περίπου 25%!

Πέμπτο, την ίδια περίοδο η λεγόμενη γκρίζα ζώνη των μετρήσεων εκτινάσσεται κατά περίπου 5 μονάδες και φτάνει πιά στο 25% (ένας στους τέσσερις πολίτες), ενώ τον τελευταίο καιρό ενισχύεται σταθερά η επιλογή “άλλο κόμμα”, κάτι που αποκτά ενδιαφέρον διότι πλέον εκτιμάται πώς δεν αναφέρεται γενικά σε κάποιο από τα μικρότερα εξωκοινοβουλευτικά κόμματα αλλά παραπέμπει σε προσδοκία ενόψη της ίδρυσης ή πιθανής ίδρυσης νέων πολιτικών φορέων (Τσίπρας, Καρυστιανού, Σαμαράς).

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΨΗΦΟΥ ΣΕ 12 ΜΗΝΕΣ

ΚΟΜΜΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2024 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025 ΜΕΤΑΒΟΛΗ

Ν.Δ 30,2 29,7 -0,5
ΠΑΣΟΚ 18,6 13,6 -5
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ 7,8 11,9 +4,1
ΚΚΕ 7,9 8,6 +0,7
ΣΥΡΙΖΑ 6,6 4,5 -2,1
ΦΩΝΗ ΛΟΓΙΚΗΣ 6,3 4,0 -2,3
ΠΛΕΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ 5,8 10,1 +4,3
ΚΙΝΗΜΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 5,1 2,4 -2,7
ΝΙΚΗ 4,1 2,6 -1,5
ΜΕΡΑ 25 2,8 3,1 +0,3
ΝΕΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ 1,6 1,2 -0,4
ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ 1,7 1,2 -0,5
ΑΛΛΟ 1,6 7,0 +5,4

Η ΓΚΡΙΖΑ ΖΩΝΗ

Λευκό/Άκυρο 2,6 2,9 +0,3
Αποχή 5,2 4,7 -0,5
Αναποφάσιστοι 13,2 18,3 +5,1
Σύνολο γκρίζας ζώνης 21,0 25,9 +4,9
ΑΛΛΟ ΚΟΜΜΑ 1,2 5,2 +4,0

Οι τρεις περιοχές του πολιτικού χάρτη και οι απρόβλεπτες μεταβλητές για το 2026

Τα στοιχεία οδηγούν σε ένα ασφαλές συμπέρασμα: ο πολιτικός χάρτης αποκτά τρεις “περιοχές”.

Μερίδα του εκλογικού σώματος επιλέγει, έστω και δυσφορώντας, το αφήγημα περί πολιτικής σταθερότητας που εκφωνεί η κυβέρνηση επειδή δεν διακρίνει ισχυρή αντι-πρόταση διακυβέρνησης που να το αφορά. Μία άλλη, περίπου ίσης δημοσκοπικής εμβέλειας, οχυρώνεται στα κόμματα διαμαρτυρίας και διαχείρισης της απογοήτευσης ή και του θυμού της. Μία τρίτη παραμένει σε κατάσταση αναμονής, μεταξύ παραίτησης και χαμηλών προσδοκιών ή ελπίδας ότι κάτι θα προκύψει ώστε να σπάσει την “παγωμένη λίμνη”.

Σε αυτό το τοπίο, οι απρόβλεπτες μεταβλητές θα είναι, δίχως άλλο, τα νέα κόμματα που προσώρας βρίσκονται υπό σχεδιασμό ή υπό σκέψη. Το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα, για παράδειγμα, εμφανίζεται δημοσκοπικά με βάση εκκίνησης ποσοστό μεταξύ του 9-11% που, όμως, προσβλέπει σε μία περίπου διπλάσια δυνητική δεξαμενή ψηφοφόρων. Εφόσον κάτι τέτοιο επιβεβαιωθεί στις πρώτες μετρήσεις μετά την ίδρυσή του (η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, επιταχύνεται) είναι πιθανό να “τρυπήσει” τον πολιτικό χάρτη, ιδιαίτερα στην περίπτωση που βρεθεί στη δεύτερη θέση πάνω από το ΠΑΣΟΚ.

Σε μία τέτοια περίπτωση το “παιχνίδι” αλλάζει και στη θέση του Νίκου Ανδρουλάκη, ο οποίος σήμερα αδυνατεί να προβληθεί στην “καταλληλότητα για πρωθυπουργός” ως αντίπαλος του Κυριάκου Μητσοτάκη, θα βρεθεί ο πρώην πρωθυπουργός. Κάτι τέτοιο θα προκαλέσει σημαντικές μετακινήσεις από ολόκληρο το φάσμα της κεντροαριστεράς και αριστεράς, πιθανώς και τμήματος του κέντρου, και θα αλλάξει άρδην την παραπάνω εικόνα.

Η δεύτερη μεταβλητή θα είναι ένα κόμμα Καρυστιανού, αν και οι μέχρι τώρα δηλώσεις της επικεφαλής του κινήματος για τα Τέμπη απεκδυθεί εντελώς τον συγκεκριμένο ρόλο και μετακινηθεί ανταγωνιστικά στο επίκεντρο της πολιτικής. Η βάση εκκίνησης για ένα τέτοιο κόμμα φτάνει και το 14% και η δυνητική δεξαμενή ψήφων εκτιμάται διπλάσια.

Με βάση όλα τα παραπάνω, η Ν.Δ μπορεί μεν να ελπίζει σε συσπείρωση της εκλογικής της βάσης λόγω της επιστροφής του Αλέξη Τσίπρα (αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο), μπορεί, όμως, να χάσει ψηφοφόρους στα δεξιά της ειδικά στην περίπτωση που προστεθεί και η τρίτη μεταβλητή ενός κόμματος Σαμαρά, ή, έστω, η (αρνητική) αποστασιοποίηση του Κ. Καραμανλή.

Από την άλλη, το κόμμα Τσίπρα θα σαρώσει το τοπίο που καταλαμβάνει ο άλλοτε ενιαίος ΣΥΡΙΖΑ και θα προκαλέσει σοβαρούς τριγμούς στο ασθμαίνων ΠΑΣΟΚ. Η βραδιά της Κυριακής των πρώτων εκλογών -που πιθανότατα θα οδηγήσουν σε δεύτερες- θα είναι θρυαλλίδα εξελίξεων, ακόμα και διασπάσεων, και μπορεί να οδηγήσει είτε σε οριακή τρίτη θητεία του Κυριάκου Μητσοτάκη και εκκίνηση ενός νέου διπόλου είτε σε συνεργατικά σχήματα.

Η γνωστή λαϊκή ρήση για το “πολύ το κυρ ελέησον” απαντά στο τελευταίο. Οι εξαμηνιαίες Τάσεις της MRB μάλλον το επιβεβαιώνουν. Ως προς το “σίγουρα-μάλλον θα ψήφιζα” ένα κόμμα Τσίπρα, το ποσοστό σήμερα είναι περίπου τέσσερις μονάδες μικρότερο απ΄ ότι στις προηγούμενες του Ιουνίου. Κι αυτό παρά το γεγονός ότι μόλις πρόσφατα κυκλοφόρησε η “Ιθάκη” και ο ίδιος κυριαρχεί ως θέμα συζήτησης και πολιτικής αντιπαράθεσης. Πιθανότατα οφείλεται στο ότι το νέο κόμμα έχει προεξοφληθεί πολύ καιρό πριν ο ίδιος αρχίσει να αποκαλύπτει τις προθέσεις του και παραιτηθεί από βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ.

Ακόμα και οι δημοσκοπήσεις, λοιπόν, στέλνουν μήνυμα… επιτάχυνσης: Μειωμένο κατά τρεις μονάδες βρίσκει η PULSE το ποσοστό αποδοχής για νέο κόμμα Τσίπρα, 21% δηλώνουν ότι το βλέπουν θετικά και με ενδιαφέρον. Το αντίστοιχο ποσοστό για το κόμμα Σαμαρά, είναι στο 14%. Στην MRB 23,2% δηλώνουν ότι σίγουρα ή μάλλον θα ψήφιζαν κόμμα Τσίπρα, 15,6% το κόμμα Σαμαρά.

Ο καιρός γαρ εγγύς. Στο ρευστοποιημένο τοπίο της αντιπολίτευσης περίπου επτά στους δέκα ψηφοφόρους θεωρούν ότι η κυβέρνηση δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες τους, είναι απογοητευμένοι ή οργισμένοι και δεν βρίσκουν απαντήσεις. Δεν φαίνεται, όμως, να είναι διατεθιμένοι να περιμένουν πολύ, ούτε έλκονται από μισόλογα και τακτικισμούς.

Οι δημοσκόποι λένε ότι δημιουργείται ένα μέτωπο αμφισβήτησης της κυβέρνησης με ακκίδες την ακρίβεια και το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ που αντανακλά και στην γιγαντιαία κοινωνική υποστήριξη στα αιτήματα των αγροτών. Η διαφορά με το αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο του 2019 είναι ποιοτική και ουσιώδης. Τότε υπήρχε ο Κυριάκος Μητσοτάκης να το εκπροσωπήσει με πειστική πρόταση διακυβέρνησης, τώρα δεν υπάρχει (ακόμα) κανείς.

Ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας, άλλωστε, έχει κάνει αυτοκριτική στην αναποφασιστικότητα που τον καθήλωσε έναντι αντιπάλων και “συντρόφων”, από το 2019 μέχρι το 2023. Μία νέα φάση αναποφασιστικότητας θα υπονόμευε την δεύτερη ευκαιρία που διεκδικεί. Τα πρακτικά προβλήματα που ούτως ή άλλως εμφιλοχωρούν σε μία μεγάλη απόφαση για την ίδρυση νέου κόμματος θα πρέπει να αντιμετωπιστούν, είτε η ανακοίνωση γίνει σε τρεις μήνες είτε γίνει σε έξι.

Προφανώς δεν μπορεί να περιμένει την “αυτο-οργάνωση” να φτάσει σε τέτοιο επίπεδο που να προσκληθεί “από τα κάτω”, ούτε όσοι συνωθούνται για μία θέση στο νέο εγχείρημα μπορούν να περιμένουν για πολύ καιρό στο …φουαγιέ- όπως είπε ο ίδιος για τους “ανυπόμονους” στην Πάτρα.

Εάν στην εξίσωση μπει και η παράμετρος για “κόμμα Καρυστιανού” ο κατακερματισμός της αντιπολίτευσης θα μετατραπεί σε “βαβέλ” κεντροαριστεράς και αντισυστημισμού κι αυτό ίσως ενισχύσει το δίλημμα περί σταθερότητας.