Ο Αλέξης Τσίπρα μιλά στο «Ολύμπιον» για το βιβλίο του, την “καταστροφική πολιτική” της κυβέρνησης Μητσοτάκη και το μεγάλο διακύβευμα σήμερα.

Το κορυφαίο στέλεχος καλεί εμμέσως πλην σαφώς την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ να θέσει τέρμα στις προτάσεις περί σύγκλισης στον χώρο της κεντροαριστεράς, αφενός γιατί έχουν καταλήξει ανέξοδες έως τώρα, κυρίως λόγω της παγίωσης της θέσης του ΠΑΣΟΚ για αυτονομία, αφετέρου διότι εκτιμά πώς ακόμα και η συνεργασία ΣΥΡΙΖΑ-ΝΕΑΡ δεν θα άλλαζε τα δεδομένα και δεν θα μπορούσε να διεκδικήσει την δεύτερη θέση.

Η δήλωση Ραγκούση εκτιμάται ως “προοίμιο” της αναγνώρισης πώς μόνο ένα νέο πολιτικό εγχείρημα υπό τον Αλέξη Τσίπρα, χωρίς τα βάρη του παρελθόντος, θα μπορούσε δυνητικά να δημιουργήσει δυναμική.

Αναλυτικά ο Γ. Ραγκούσης αναφέρει:

Μήπως, επιτέλους, να μιλήσουμε με ειλικρίνεια;

1.Η προοδευτική παράταξη βρίσκεται ενώπιον μιας παρατεταμένης και πολυεπίπεδης κρίσης. Ενδεικτικότερη ίσως απόδειξη αυτής της κρίσης υπήρξαν τα μεγαλειώδη συλλαλητήρια για την τραγωδία των Τεμπών. Κινητοποιήσεις βαθύτατα αξιακού χαρακτήρα και όχι οικονομικών διεκδικήσεων, οι οποίες αντί να καταστούν πολλαπλασιαστής ανόδου για τον ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, για το ΠΑΣΟΚ–ΚΙΝΑΛ ή για τη ΝΕΑΡ, οδήγησαν τα κόμματα αυτά σε στασιμότητα ή και περαιτέρω υποχώρηση.

Για τον σημερινό ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ ειδικά, ο βασικός λόγος της κρίσης που διέρχεται είναι ότι δεν εξουδετερώθηκαν αλλά παραμένουν ενεργοί -για να μην πω ενισχυμένοι- οι παράγοντες που τον οδήγησαν στη βαριά ήττα του 23 και στην παραμονή Κασσελάκη στην ηγεσία επί έναν ολόκληρο χρόνο. Παράγοντες που αναλυτικά και τεκμηριωμένα παρουσιάζονται στην «Ιθάκη» από τον Αλέξη Τσίπρα. 

Όπως πολύ ειλικρινά έχω αναφέρει με το κείμενο προσυνεδριακής συμβολής που κατέθεσα, από τον Ιούνιο του 2025, ο σημερινός ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ για να ξανακέρδιζε την εμπιστοσύνη των προοδευτικών πολιτών όφειλε να συγκρουστεί με τον κακό του εαυτό, όφειλε να προχωρήσει σε μια εσωτερική αξιακή και ηθική επανάσταση.

2.Την ίδια στιγμή, υπό τα σημερινά δεδομένα, στις επόμενες εθνικές εκλογές δεν υπάρχει η παραμικρή πιθανότητα να υπάρξει ένα ενιαίο προοδευτικό ψηφοδέλτιο. 

Η άρνηση για κοινό προοδευτικό ψηφοδέλτιο από το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ είναι απόλυτη, ρητή, επαναλαμβανόμενη και κυρίως ομόθυμη ανάμεσα στα στελέχη του.

Το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ στις επόμενες εθνικές εκλογές όποτε κι αν αυτές πραγματοποιηθούν, θα συμμετέχει με τα δικά του -αυτόνομα- ψηφοδέλτια. 

Τελεία παράγραφος που λένε. 

3.Το ενδεχόμενο να υπάρξει κοινό ψηφοδέλτιο μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ και ΝΕΑΡ είναι εξίσου απίθανο όσο παραμένει σε ισχύ η απόφαση της πλειοψηφίας της ΝΕΑΡ που έχει απορρίψει μία τέτοια πιθανότητα. 

Αλλά ακόμη κι αν υποθέταμε ότι η απόφαση αυτή της ΝΕΑΡ θα άλλαζε μετά τις πρωτοβουλίες του Αλέξη Τσίπρα, τότε τι στα αλήθεια θα προέκυπτε πλέον; 
Ένα κοινό ψηφοδέλτιο -μέρους- του ενιαίου ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ του 2023 θα προέκυπτε.
Ψηφοδέλτιο που ουσιαστικά θα συμπεριελάμβανε ακόμη περισσότερες αιτίες της εκλογικής του συντριβής από αυτές που εξακολουθούν να ενυπάρχουν στον σημερινό ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ.

Με άλλα λόγια: μήπως ένα κοινό ψηφοδέλτιο του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ και της ΝΕΑΡ, εκ των πραγμάτων θα συνιστά ένα -μικρό- κακέκτυπο του αποτυχημένου ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ του 2023;

Και το πιο σοβαρό από όλα: υπάρχει στα αλήθεια κάποιος που μπορεί στα σοβαρά να ισχυριστεί ότι ένα τέτοιο ψηφοδέλτιο θα μπορούσε να αποτελέσει δυνάμει αντίπαλο της ΝΔ ή έστω να διεκδικήσει με αξιώσεις τη δεύτερη θέση στις εθνικές εκλογές;

4.Υπό το πρίσμα των παραπάνω δεδομένων -και με εξαίρεση τις αυτονόητες ή και υποχρεωτικές κοινές κοινοβουλευτικές πρωτοβουλίες- μήπως η συνεχιζόμενη ρητορική για κοινό προοδευτικό ψηφοδέλτιο ή για λαϊκό μέτωπο -ιδίως μεταξύ του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ και της ΝΕΑΡ- είναι απολύτως κενή περιεχομένου, λειτουργεί τελικά προσχηματικά και το μόνο που καταφέρνει είναι να ξοδεύει άσκοπα το λίγο πολύτιμο προπαρασκευαστικό πολιτικό χρόνο που μας έχει απομείνει μέχρι τις επόμενες εθνικές εκλογές;
Μήπως να μιλήσουμε με ειλικρίνεια επιτέλους;

Ο Αλέξης Τσίπρας απηύθυνε την πρόσκληση για “αυτοοργάνωση” με στόχο την “επανίδρυση” της δημοκρατικής παράταξης στους δεύτερους (της πλατείας). Μίλησε για τη “νέα μεταπολίτευση” και για μία “μεγάλη, πολύχρωμη, κινηματική αλλά προγραμματικά συμπαγή προοδευτική συσπείρωση, ικανή να αγκαλιάσει όλους τους αριστερούς και δημοκρατικούς πολίτες και να διεκδικήσει την προοδευτική διακυβέρνηση στις επόμενες εκλογές”.

Για τους πρώτους (του εξώστη) το μήνυμα είναι σαφές: δεν υπάρχουν “ρεζερβέ” στην πρώτη θέση, αν και η πρόσκληση είναι ανοιχτή, όπως ήταν και για την εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου. Άλλωστε, μοίρασε την κριτική του, πρωτίστως στην κυβέρνηση, έντονα, όμως, και στην ηγεσία της σημερινής αντιπολίτευσης για την αδυναμία της να συγκροτήσει εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Κόπτονται, είπε, για το “ποιός θα είναι πρώτος στο χωριό”.

Κεντρικό μέρος της ομιλίας του ήταν το κάλεσμα για την επανίδρυση της δημοκρατικής παράταξης. Όπως είπε, “η διέξοδος σήμερα είναι μέσα από τη παρέμβασή μας οι προοδευτικοί και δημοκρατικοί πολίτες να δώσουμε μια φρέσκια πνοή που θα παρασύρει τις αδρανείς γραφειοκρατίες. Έναν νέο άνεμο αλλαγής, που όμως για να έρθει για τον τόπο, πρέπει πρώτα να ξεκινήσει από εμάς”.

Τόνισε ότι απαιτούνται “διεργασίες Επανίδρυσης της πολιτικής και οργανωτικής της υπόστασης», με στόχο όχι την ανακύκλωση ελίτ και γραφειοκρατιών, αλλά τη δημιουργία μιας παράταξης που θα γίνει ξανά “πρωταγωνιστική δύναμη, για τον λαό και για τον τόπο”. Μίλησε για μια “μεγάλη, πολύχρωμη, κινηματική αλλά προγραμματικά συμπαγή» προοδευτική συσπείρωση, ικανή να αγκαλιάσει όλους τους αριστερούς και δημοκρατικούς πολίτες και να διεκδικήσει την προοδευτική διακυβέρνηση στις επόμενες εκλογές.

Απευθυνόμενος στην πλατεία και πολύ λιγότερο στον εξώστη, ο πρώην πρωθυπουργός περιέγραψε έμμεσα και το εκλογικό ακροατήριο στο οποίο προσβλέπει ο νέος πολιτικός φορέας, που όλα δείχνουν ότι θα ανακοινωθεί την άνοιξη ώστε να αντιπαρατεθεί στη Ν.Δ και τον Κυριάκο Μητσοτάκη στις επόμενες εκλογές. Δεν είναι, προφανώς, το μίζερο άθροισμα των δημοσκοπικών ποσοστών των κομμάτων του πρώην ενιαίου ΣΥΡΙΖΑ, όλοι μαζί δεν φτάνουν ούτε καν το ποσοστό του ΠΑΣΟΚ και επ΄ ουδενί δεν θα μπορούσε να αναγκάσει τον πρωθυπουργό να σηκώσει το βλέφαρό του.

«Από εδώ και στο εξής – είπε – θα έχουμε προσκλήσεις για όλους αλλά δεν θα έχουμε ρεζερβέ στη πρώτη θέση για κανέναν».

Ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε για τους απογοητευμένους που πρέπει να σηκωθούν από τον καναπέ, κάτι που δείχνει ότι θα επιχειρήσει να απευθυνθεί στο περίπου 25-30% των αναποφάσιστων της λεγόμενης “γκρίζας ζώνης” στις δημοσκοπήσεις. Αυτοί είναι αριστεροί, κεντροαριστεροί και κεντρώοι, οι τελευταίοι διεκδικούμενοι κατά βάση από τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Αυτό το ακροατήριο γειτνιάζει ή αλληλοεπικαλύπτεται με το 31,5% που συγκέντρωσε ο τότε ΣΥΡΙΖΑ του Τσίπρα στις εκλογές του 2019- όταν έγινε αξιωματική αντιπολίτευση και με σειρά λαθών που έκανε ο ίδιος και η εσωστρεφής συριζαϊκή βαβέλ των συνιστωσών κατέληξε στο 17,8% του 2023.

Αυτά είναι τα ακροατήρια με τα οποία επιδιώκει να συνομιλήσει, ωστόσο στο “Παλλάς” βρέθηκαν κυρίως οι παλαιότεροι “λάτρεις” του Τσίπρα, όσοι ανέμεναν υπομονετικά την πολιτική του χειραφέτηση και επιστροφή. Θα χρειαστεί πολλή δουλειά για να σταθεί εφικτό να επικοινωνήσει με τους νέους, και ακόμα περισσότερη για να πείσει τους κεντρώους.

Ωστόσο, θα πρέπει σύντομα να αντιμετωπιστούν και κάποιες πρακτικές δυσκολίες. Η “κινηματική” συγκρότηση του αντικυβερνητικού πόλου που έχει κατά νου ο πρώην πρωθυπουργός μένει να αποσαφηνιστεί πώς θα συμπεριλάβει όσους βρέθηκαν στον εξώστη: με αυτονομία, με βελούδινη αυτο-διάλυση, ή συγκρουσιακά; Το βέβαιο είναι πως στις επόμενες κάλπες δεν μπορούν να φτάσουν μαζί το νέο κόμμα Τσίπρα, ο ΣΥΡΙΖΑ, και η Νέα Αριστερά. Υπό την έννοια αυτή, η σύνθεση του εξώστη περιέγραψε και την παραδοξότητα να χειροκροτούν τον Τσίπρα εκείνοι που τα κόμματά τους τελούν υπό την δική του πολιτική ομηρία- κάτι σαν το “Σύνδρομο της Στοκχόλμης”.

Ως προς το ΠΑΣΟΚ, πολλά θα κριθούν όταν καταγραφούν οι συσχετισμοί μεταξύ του κόμματος της (σημερινής) αξιωματικής αντιπολίτευσης και του νέου πολιτικού φορέα. Η δεύτερη θέση θα γίνει επίδικο, όχι οπωσδήποτε για εκλογική συνεργασία, αλλά, κυρίως, για το μέτωπο που θα σχηματιστεί μεταξύ πρώτης και δεύτερης αναμέτρησης, εφόσον, βεβαίως, ο Κυριάκος Μητσοτάκης (του οποίου οι αντοχές και τα πολιτικά εργαλεία που διαθέτει δεν πρέπει να υποτιμούνται) δεν επιτύχει την αυτοδυναμία. Μέχρι τότε ο πρώην πρωθυπουργός δεν θα έχει να αντιμετωπίσει την κυβέρνηση που θα υπενθυμίζει ότι “έριξε τη χώρα στα βράχια”, αλλά και το Νίκο Ανδρουλάκη που θα δώσει εκ των πραγμάτων μάχη επιβίωσης.

Ο πρώην Πρωθυπουργός αφιερώνει εκτενείς αναφορές στη σχέση τους και στον τρόπο με τον οποίο η στάση της ως Προέδρου της Βουλής σημάδεψε κρίσιμες στιγμές της πολιτικής περιόδου.

Δεν κρύβει ότι η συνεργασία με τη Ζωή Κωνσταντοπούλου υπήρξε, όπως τη χαρακτηρίζει, «μια από τις πλέον επώδυνες εμπειρίες» της περιόδου εκείνης. Η «αυτοκαταστροφική αδιαλλαξία» και η «εξουσιαστική μανία» καθόρισαν την εικόνα της Βουλής και οδήγησαν ακόμη και σε στιγμές «γελοιοποίησης» του Κοινοβουλίου.

«Γαντζωμένη στην καρέκλα»

Στο βιβλίο αναφέρει πως είχε ήδη μετανιώσει για την απόφασή του να αναλάβει την προεδρία της Βουλής. Η στάση της, όπως γράφει, ήταν «συστηματικά συγκρουσιακή και παρελκυστική», με συμπεριφορές που θεωρούσε ότι δεν αρμόζουν στη θεσμική της θέση.
Ο κ. Τσίπρας αναφέρει πως ήταν «γαντζωμένη στην καρέκλα», με προσδοκίες που στόχευαν σε «αρχηγικές φαντασιώσεις». Κατά τον ίδιο, αντί να λειτουργήσει ως «θεσμική εγγυήτρια», η Πρόεδρος της Βουλής είχε καταλήξει «παράγοντας γελοιοποίησης του Κοινοβουλίου».

Σεραφείμ Κοτρώτσος

Κι έτσι, επιστρέφουμε στο εάν μπορεί να υπάρξει αντίπαλος στον πρωθυπουργό, και ποιός μπορεί να είναι αυτός. Στο ΠΑΣΟΚ προσπαθούν να πείσουν ότι το θέμα είναι λυμένο, και πώς η αξιωματική αντιπολίτευση, υπό καθεστώς πολιτικής και εκλογικής αυτονομίας, μπορεί να κερδίσει “έστω και με μία ψήφο”. Για να είμαστε ειλικρινείς, ούτε τα ίδια τα κορυφαία στελέχη πιστεύουν πράγματι κάτι τέτοιο, παρότι ποιούν τον κομματικό πατριωτισμό, φιλοτιμία.

Στην κεντροαριστερά και αριστερά επικρατεί μία παραλυτική ακινησία, κόμματα και προσωπικότητες δείχνουν να αναμένουν την διαμόρφωση των πολιτικών συσχετισμών, από τη στιγμή που ο Αλέξης Τσίπρας θα φτάσει στην “Ιθάκη”, και θα εξαγγείλλει την ίδρυση του νέου κόμματος.

Αντί, δηλαδή, να εκκινήσουν τις διεργασίες συνεννόησης ανεξαρτήτως του τι θα κάνει ο πρώην πρωθυπουργός, αφήνουν όλες τις πρωτοβουλίες σε εκείνον. Κάποιοι, μετά, θα σταθούν απέναντί του, άλλοι θα χτυπούν την πόρτα του, ελπίζοντας να τους την ανοίξει.

Υποθετικά μιλώντας, εάν δεν υπήρχε αυτή τη στιγμή στο πολιτικό και δημοσκοπικό τοπίο η βεβαιότητα της επιστροφής του Αλέξη Τσίπρα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα είχε μόνο να διευθετήσει τις αντιδράσεις των δικών του βουλευτών, με αφορμή την σωρρεία διαχειριστικών λαθών (όπως με τα ΕΛΤΑ), την κόπωση του κυβερνητικού σχήματος, και, τέλος, τις κινήσεις του Αντώνη Σαμαρά. Σε μία τέτοια περίπτωση, το πολιτικό παιχνίδι θα γινόταν στο γήπεδο της Ν.Δ και μόνο εκεί.

Κανονικά, όμως, στην περιοχή που ξεκινά στο ΠΑΣΟΚ και φτάνει μέχρι τη Νέα Αριστερά, θα έπρεπε να επικρατεί πολιτικός οργασμός. Να έχουν ανοίξει δίαυλοι επικοινωνίας, να ανιχνεύονται πιθανότητες προγραμματικών συγκλίσεων, να δοκιμάζονται σχήματα και πολιτικές, ακόμα και να αποσαφηνίζεται ποιός θέλει τι. Έστω κι αυτό οδηγούσε σε συγκρούσεις, ή και αποχωρήσεις.

Αντ’ αυτού:

Στη Χαριλάου Τρικούπη, παρά την ανακωχή ενόψει συνεδρίου, είναι σαφές ότι όλα τα κορυφαία στελέχη αμφισβητούν τις επιλογές του Νίκου Ανδρουλάκη, χωρίς να μπορούν (θα ήταν αστείο) να αμφισβητήσουν τον ίδιο. Ακινησία.

Για παράδειγμα, η σύμπραξη υπό τον Χάρη Δούκα στην ΚΕΔΕ κατάφερε να κερδίσει 89 έδρες έναντι 92 του Λαζ. Κυρίζογλου (Ν.Δ), αλλάζοντας άρδην τους προηγούμενους συσχετισμούς υπέρ του τελευταίου (10 έδρες έλαβε η Λαϊκή Συσπείρωση του ΚΚΕ). Θα μπορούσε να εκτιμηθεί από το ΠΑΣΟΚ ως ένα μήνυμα υπέρ των συγκλίσεων, ωστόσο κανείς δεν το επισημαίνει, ίσως για να μην πιστωθεί στον δήμαρχο Αθηναίων και αυξήσει την τιμή της εσωκομματικής μετοχής του. Αντιθέτως, η συσπείρωση υπέρ Δούκα αξιολογείται ως “νίκη του ΠΑΣΟΚ” και παραβλέπεται η διάσταση των συνεργασιών!

Στο συνέδριο, την άνοιξη, θα τεθεί το θέμα των συνεργασιών, κι εκεί θα φανεί τι απήχηση θα έχει η πρόταση για “προοδευτικό μέτωπο” (ακόμα και εκλογικό), ή, από την άλλη, η θέση περί αυτονομίας μέχρι τέλους, και η άποψη για ανοικτές πόρτες για μετεκλογικές συνεργασίες, ακόμα και με τη Ν.Δ.Μέχρι τότε, και πιθανώς και μετά από το συνέδριο, η εικόνα θα παραμένει θολή, και το ΠΑΣΟΚ θα παλινδρομεί και θα ελπίζει να κουνηθεί η δημοσκοπική βελόνα.

Η ίδρυση του κόμματος (ή κάτι ανάλογο) Τσίπρα θα προκαλέσει δημοσκοπική αναδιάταξη, με όχι αμελητέα την πιθανότητα το ΠΑΣΟΚ να βρεθεί τρίτο. Τότε, ίσως είναι αργά, κι αυτό που θα μπορούσε να δρομολογηθεί τώρα με πρωταγωνιστικούς όρους, να οδηγήσει σε εσωστρέφεια.

Στον ΣΥΡΙΖΑ, η αμηχανία χτυπάει κόκκινο, αν και οι προτάσεις του Σωκράτη Φάμελλου, για συμπόρευση με παραλήπτη τον Τσίπρα, και για ενιαίο ψηφοδέλτιο πρωτίστως προς τη Νέα Αριστερά, και δευτερευόντως προς το ΠΑΣΟΚ, και τον πρώην πρωθυπουργό, είναι οι μοναδικές που βγάζουν νόημα. Στην Κουμουνδούρου αποφασίζουν ακόμα και την διευθέτηση των οικονομικών τους, κατά ορισμένους “καθαρίζουν το ΑΦΜ”, ίσως επειδή γνωρίζουν πώς στις επόμενες εκλογές δεν μπορεί να συνυπάρξουν, και οι ίδιοι, και το κόμμα Τσίπρα.

Στη Νέα Αριστερά, τέλος, τσακώνονται για το “αδειανό πουκάμισο” που στις μετρήσεις καταγράφει ποσοστά πολύ μακριά από την είσοδο στην επόμενη Βουλή. Ο μεν Αλέξης Χαρίτσης συνεχίζει να μιλά για προοδευτικές συγκλίσεις και δείχνει έτοιμος να συνεργαστεί με τον ΣΥΡΙΖΑ (το προφανές), και σε δεύτερο χρόνο να συνομιλήσουν με τον Αλέξη Τσίπρα, ο δε Γαβριήλ Σακελλαρίδης, επικουρούντος του Ευκλ. Τσακαλώτου, προσεγγίζουν το Μερα25 του Γιάνη Βαρουφάκη, ο οποίος τους κατηγορεί για όσα συνέβησαν επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, μετά την δική του αποχώρηση. Η “διάσπαση του ατόμου” είναι προ των πυλών.

Και κάπως έτσι είναι προφανές ότι ένα κόμμα Τσίπρα είναι το μόνο που μπορεί να σπάσει την παγωμένη λίμνη και να δημιουργήσει συνθήκες στοιχειώδους ανταγωνισμού με τη Ν.Δ. Όχι, απαραίτητα, με όρους εκλογικής επικράτησης, κάτι τέτοιο είναι δύσκολο, αλλά ως προϋπόθεση να προκύψουν πραγματικές πρωτοβουλίες.

Κι’ όταν στις πρώτες δημοσκοπήσεις της σεζόν ο ΣΥΡΙΖΑ κινείται σε ποσοστά οριακής εκλογικής επιβίωσης και ο ιστορικός ηγέτης του κόμματος φαίνεται να μπορεί να αλιεύσει από μία (δυνητική) δεξαμενή ψηφοφόρων που φθάνει το 25% έως 31%, η απάντηση του Φάμελλου ότι “είναι αδιανόητη οποιαδήποτε συζήτηση περί κατακερματισμού και ανεξαρτητοποίησης” προδίδει και αμηχανία και τις εσωτερικές αντιθέσεις.

Δύσκολα τα πράγματα, κι απ΄ ότι φαίνεται θα γίνουν δυσκολότερα. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ είπε πως “δεν θα γίνει μεταφραστής του Τσίπρα”, και είναι απολύτως λογικό. Πώς να μεταφράσεις κάτι που το συζητούν άπαντες, το μετρούν οι δημοσκοπήσεις, αλλά ο πρωταγωνιστής του σεναρίου σιωπά. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, δεν ισχύει η ρήση “το 80 τοις εκατό των προβλημάτων της ζωής θα εξαφανίζονταν, αν μπορούσαμε να αναγκάζουμε τον εαυτό μας να καθίσει και να σιωπήσει”, που αποδίδεται στον Άγγλο συγγραφέα Σάμιουελ Τζόνσον.

Στην περίπτωση του Τσίπρα, μάλιστα, πέραν του ότι θα ήταν αυτοκτονικό, δεν μπορεί να εφαρμοστεί ούτε η εσχάτη των κομματικών ποινών (διαγραφή) που δοκίμασε σχετικά αναίμακτα ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην περίπτωση του Αντώνη Σαμαρά. Διότι, ο τελευταίος αμφισβητούσε ηχηρά τον πρωθυπουργό, ο οποίος, επιπλέον, είχε και έχει ακόμα το πολιτικό απόθεμα να αντέξει τη δυσφορία στη δεξιά βάση της Ν.Δ. Και δεν μπορεί να εφαρμοστεί γιατί το “αδίκημα” του Τσίπρα είναι ότι …σιωπά έναντι των σεναρίων, ως εκ τούτου δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί “δικογραφία”, όσο κι αν θα το ήθελαν κάποια (ελάχιστα) κορυφαία στελέχη που γνωρίζουν ότι δεν θα γίνουν ποτέ ούτε κομπάρσοι στο σενάριο ίδρυσης νέου κόμματος. Σε αντίθεση με τους περισσότερους που περιμένουν ο πρώην πρωθυπουργός να …σφυρίξει για να σπεύσουν.

Όμως, ο δημοσκοπικός καταποντισμός του ΣΥΡΙΖΑ δεν πρέπει να αποδοθεί στο ενδεχόμενο να ιδρύσει δικό του κόμμα ο Τσίπρας. Τα είχε πεί, άλλωστε, όταν μιλούσε για τον ιστορικό κύκλο που έκλεισε. Βαρύ αλλά μάλλον ακριβές, ο δε κατακερματισμός δεν είναι σύμπτωμα της ασθένειας αλλά παρενέργεια του φαρμάκου που επελέγη.

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ–ΠΣ προσπέρασε τις ύβρεις και επανέλαβε την ουσία της κριτικής του, τονίζοντας ότι η σημερινή ανάπτυξη αφορά μόνο μια μειοψηφία, ενώ η πλειοψηφία των πολιτών ζει με χειρότερους όρους σε σχέση με την περίοδο 2015–2019.

Παράλληλα, κατηγόρησε την κυβέρνηση Μητσοτάκη ότι έχει αφήσει τη διαφθορά να μετατραπεί σε γενικευμένο φαινόμενο.

Στη νέα ανάρτησή του, ο πρώην πρωθυπουργός επανέλαβε τα βασικά επιχειρήματα που διατύπωσε στη Le Monde:

• Ανάπτυξη για λίγους: Σύμφωνα με έρευνες, μόνο 1 στους 5 Έλληνες ζει καλά, το 45% αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές δυσκολίες και το 35% είναι χρεωμένο.
• Δημόσιο χρέος: Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ κατάφερε την αναδιάρθρωση του χρέους, εξασφαλίζοντας την έξοδο από τα μνημόνια τον Αύγουστο του 2018 και χαμηλά επιτόκια δανεισμού έως το 2032.
• Ανισότητες: Η δική του κυβέρνηση, όπως είπε, μείωσε τις ανισότητες επιβαρύνοντας περισσότερο τους εύπορους. Από το 2019, αντίθετα, οι ανισότητες διευρύνθηκαν: τα εισοδήματα των φτωχότερων μειώθηκαν κατά 8,1%, ενώ των πλουσιότερων αυξήθηκαν κατά 13%.
• Διαφθορά: Η χώρα έχει επιστρέψει σε μια κατάσταση γενικευμένης διαφθοράς, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το πρόσφατο σκάνδαλο στις ευρωπαϊκές αγροτικές επιδοτήσεις.

Ειδικότερα, στην ανάρτησή του ανέφερε τα εξής:

«Χθες ήταν η τελευταία μέρα της καλοκαιρινής μου πρακτικής άσκησης στο Ινστιτούτο Αλέξης Τσίπρας. Είμαι πολύ ευγνώμων για τις ανεκτίμητες γνώσεις που απέκτησα για την ελληνική πολιτική και για όλους τους εντυπωσιακούς ανθρώπους που γνώρισα. Ευχαριστώ πολύ τον Αλέξη Τσίπρα, την ομάδα του και το Κέντρο Ευρωπαϊκών Σπουδών του Χάρβαρντ που μου έδωσε τη δυνατότητα να περάσω έναν μήνα στην Αθήνα».

Από την άλλη στη σύνθεση των νέων οργάνων -όπως προέκυψε και από την εκλογή νέων μελών στην Κ.Ε- προκύπτει σαφώς μία τάση προς τους “ανανεωτικούς” της ΔΗΜΑΡ και τους “πασοκογενείς”, άρα μπορεί να πει κανείς ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, τουλάχιστον ως προς τη νέα του “προσωπογραφία”, μετακινείται προς την κεντροαριστερά. Υπερτερούν, επίσης, τα στελέχη που έχουν ταχθεί αναφανδόν εδώ και καιρό υπέρ της συνεργασίας των προοδευτικων δυνάμεων, που θεωρούν όμορους χώρους το ΠΑΣΟΚ και τη Νέα Αριστερά και αποκηρύσσουν το ενδεχόμενο συζητήσης με την Πλεύση Ελευθερίας.

Εάν αυτό θα αποτελέσει συνταγή πολιτικής, δημοσκοπικής, οργανωτικής και ιδεολογικής ανάκαμψης μένει να φανεί, και το σχετικό στοίχημα του Σωκράτη Φάμελλου θα κριθεί τους επόμενους μήνες. Η αλήθεια είναι πως οι επιλογές και προτάσεις του συγκέντρωσαν εσχάτως την μεγάλη πλειοψηφία των στελεχών που κλήθηκαν να επιλέξουν όργανα και πρόσωπα, η δε πλευρά των Παύλου Πολάκη και Νίκου Παππά (που λειτουργούν ως δίδυμο) είδε να χάνει δυνάμεις. Το “ο μισός ΣΥΡΙΖΑ είναι δικός μου” δεν αποτυπώθηκε στις επιλογές των στελεχών, χωρίς, όμως, αυτό να σημαίνει ότι θα πάψει η εσωστρέφεια. Οι δυό τους αισθάνονται να έχουν χάσει ερείσματα, ωστόσο τελούν σε αναμονή.

Κάποιοι υποστηρίζουν ότι αυτή η εικόνα που καλλιεργεί ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ υπό τον Σωκράτη Φάμελλο και η νέα ηγετική ομάδα που πρότεινε, είναι πιό κοντά στο εγχείρημα που μάλλον είναι βέβαιο ότι θα ανακοινώσει τους επόμενους μήνες ο Αλέξης Τσίπρας, ανάλογα, βεβαίως, και με τις πολιτικές εξελίξεις. Από την άλλη, άλλοι επιμένουν ότι σε δεύτερο χρόνο ο ΣΥΡΙΖΑ ίσως δεν αποφύγει μία ακόμα διάσπαση, δεδομένου ότι οι Παππάς και Πολάκης δεν θα συμφωνούσαν με μία τέτοια εξέλιξη…

Στο επίκεντρο τέθηκε φυσικά και το θέμα του Grexit και η θέση του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, αλλά και το εάν υπήρχε διαφωνία ή συμφωνία μεταξύ τους. «Η Ελλάδα δεν μπορεί να έχει διακυμάνσεις στις ισοτιμίες έλεγε ο Σόιμπλε. Εγώ είπα, είμαστε μία ένωση, έχουμε αναλάβει ευθύνες, δεν πρέπει να κάνουμε πισωγυρίσματα. Το 2011 έπρεπε να κάνουμε ό,τι περνάει από τα χέρια μας. Αν η Ελλάδα δεν έμενε στη ζώνη του ευρώ, θα έπρεπε οι Ελληνες πολίτες να το πουν, όχι εμείς», απάντησε χαρακτηριστικά η Ανγκελα Μέρεκλ. 

Η Μέρκελ αποκάλυψε επίσης ότι στην αρχή της κρίσης η ίδια και ο Σόιμπλε υποστήριζαν το «κούρεμα» του ελληνικού χρέους, σε αντίθεση με τον επικεφαλής της ΕΚΤ, Τρισέ και τον Γάλλο πρόεδρο, Σαρκοζί. «Μου έλεγαν “είσαι τρελή” που το υποστηρίζεις», σημείωσε, τονίζοντας ωστόσο ότι τελικά επιλέχθηκε μια πιο ήπια λύση.

Η πρώην Γερμανίδα Καγκελάριος επιβεβαίωσε επίσης πτυχές σχετικά με το δημοψήφισμα, κυρίως την άποψη ότι ο Αλέξης Τσίπρας δεν είχε κατά νου την έξοδο από το ευρώ αλλά ότι επρόκειτο για στοιχείο της διαπραγμάτευσης εκείνης της εποχής.

Η έξοδος από το ευρώ

Σε ερώτηση για το δημοψήφισμα, η πρώην καγκελάριος σημείωσε πως πριν την αναγγελία τόσο η ίδια όσο και ο Αλέξης Τσίπρας είχαν τη βούληση να δουλέψουν από κοινού ώστε να βρεθεί μια λύση. «Εγώ δεν ήθελα να φύγει η Ελλάδα από το ευρώ, κι αυτός δεν ήθελε μνημόνιο», συμπλήρωσε πριν αναφερθεί στο τηλεφώνημα μέσω του οποίου ενημερώθηκε ότι η τότε ελληνική κυβέρνηση θα προχωρήσει στη διενέργεια δημοψηφίσματος. 

«Ηταν το πιο αιφνιδιαστικό τηλεφώνημα της πολιτικής μου καριέρας η κλήση με την οποία ενημερώθηκα για το δημοψήφισμα», ανέφερε.

Η Ανγκελα Μέρκελ περιέγραψε τη συνάντηση που είχε προηγηθεί μεταξύ των ηγετών. «Και τότε ο Τσίπρας ήταν σιωπηλός», κι έτσι αποφάσισαν να μιλήσουν τηλεφωνικά. Σε αυτή την κλήση (σ.σ. μαζί με τον Ολάντ) την ενημέρωσε για το δημοψήφισμα. «Οταν τον ρώτησα ποια θα είναι η σύστασή σας, είπε “όχι”. Εκεί έχασα τη φωνή μου. Κι ο Ολάντ με ρώτησε: “Και τώρα;”», συνέχισε.

«Αν ήταν “όχι”, είπαμε ότι αυτό σημαίνει έξοδος από το ευρώ. Η Ελλάδα δεν συμφώνησε και εμείς είπαμε ότι μια δημοκρατία δεν μπορεί να αποφασίσει για όλους τους άλλους», τόνισε η κ. Μέρκελ. 

Επιστρέφει ο Τσίπρας…

Το θέμα της κρίσης του καλοκαιριού του 2015, που τόσο τροφοδότησε και τροφοδοτεί την πολιτική αντιπαράθεση, επανέρχεται, όμως, στην επικαιρότητα, κι αυτή τη φορά όχι με πρωτοβουλία της κυβέρνησης και του αντι-ΣΥΡΙΖΑ μετώπου αλλά από κάποιους πρωταγωνιστές της περιόδου της οικονομικής κρίσης.

Στην έκτακτη εκπομπή του Νίκου Χατζηνικολάου, την προσεχή Δευτέρα (Ant1), θα μιλήσει για όσα συνέβησαν πριν και μετά το δημοψήφισμα, κυρίως, όμως, σε εκείνη την κρίσιμη σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος. Σύμφωνα με πληροφορίες θα εξιστορήσει τα του παρασκηνίου της διαπραγμάτευσης και όσα διεμείφθησαν, παρότι ο νυν ΠτΔ Κων. Τασούλας αρνήθηκε να δημοσιοποιήσει τα πρακτικά της σύσκεψης, κατόπιν αιτήματος του Αλέξη Τσίπρα.

Θα μιλήσει, ωστόσο, και ο ίδιος ο πρωθυπουργός, σε μία σύντομη παρέμβασή του, που δείχνει ότι προετοιμάζει προσεκτικά την επιστροφή του στην κεντρική σκηνή προσπαθώντας να αποτινάξει κατηγορίες που του απηύθυναν οι πολιτικοί του αντίπαλοι. Θα μιλήσει, όμως, και ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής και είναι βέβαιο ότι θα δώσει την δική του εκδοχή για την χρεοκοπία του 2010.