Με την ένταξη του Πανεπιστημίου Μακεδονίας στην συγκεκριμένη δράση, τα ΑΕΙ της χώρας που ήδη συμμετέχουν φτάνουν τα δεκαεννιά, ενώ η διαδικασία αξιολόγησης και ένταξης των λοιπών έξι είναι σε εξέλιξη.

Στο πλαίσιο της δράσης, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται ενέργειες που αφορούν στην:

*επεξεργασία δεδομένων ποιότητας για το ΑΕΙ και στη δημιουργία νέων διαδικασιών για τη συλλογή τους,

*εκπόνηση τεκμηριωμένων εκθέσεων και αναφορών για την εξέλιξη των δεικτών επίδοσης,

*παρακολούθηση της επίδοσης του ΑΕΙ σε διεθνείς λίστες κατάταξης,

*επιμόρφωση του διδακτικού προσωπικού σε θέματα τα οποία έχουν αναδειχθεί ιδίως από την εξωτερική αξιολόγηση και πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών,

*επιμόρφωση των στελεχών του ακαδημαϊκού και διοικητικού προσωπικού,

*αξιοποίηση Τεχνολογιών Πληροφοριών και Επικοινωνίας,

*απλούστευση των διαδικασιών και τον συντονισμό της υλοποίησης δράσεων που καλύπτουν το σύνολο των δραστηριοτήτων του Α.Ε.Ι. και εξασφαλίζουν την εύρυθμη και αποτελεσματική λειτουργία των διοικητικών, ακαδημαϊκών και ερευνητικών μονάδων του.

Αναλυτικότερα, στη φετινή κατάταξη συμμετέχουν περισσότερα από 2.190 Πανεπιστήμια και από 115 χώρες από όλον τον κόσμο και το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), βρίσκεται στις θέσεις 401-500 παγκοσμίως και στην 1η θέση μεταξύ των 24 Ελληνικών πανεπιστημίων που συμπεριλαμβάνονται στην φετινή κατάταξη.

Ακολουθούν το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, καταλαμβάνοντας τις θέσεις 601-800. Στις θέσεις 801-1000 βρίσκονται το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και το Πανεπιστήμιο Πάτρας.

Τις 10 πρώτες θέσεις του World University Rankings 2026 καταλαμβάνουν εφτά πανεπιστήμια από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τρία από το Ηνωμένο Βασίλειο.

Πιο συγκεκριμένα, στην 1η θέση παγκοσμίως για δέκατη συνεχόμενη χρονιά κατατάσσεται το πανεπιστήμιο της Οξφόρδης (Ην. Βασίλειο), στη 2η θέση ακολουθεί το ΜΙΤ (Massachusetts Institute of Technology – ΗΠΑ), ενώ η 3η θέση μοιράζεται μεταξύ του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ (Ην. Βασίλειο) και του Πρίνστον (ΗΠΑ). Στις θέσεις 5 και 6 ισοβαθμούν το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και του Στάνφορντ (ΗΠΑ).

Την πρώτη δεκάδα συμπληρώνουν, κατά σειρά, τα πανεπιστήμια California Institute of Technology (ΗΠΑ), Imperial College London (Ην. Βασίλειο), University of California, Berkeley (ΗΠΑ) και Yale University (ΗΠΑ).

Σημειώνεται, ότι κατά την αξιολόγηση χρησιμοποιούνται βιβλιομετρικά δεδομένα της Elsevier, τα οποία περιλαμβάνουν 174,9 εκατομμύρια παραπομπές σε 18,7 εκατομμύρια επιστημονικές δημοσιεύσεις (άρθρα, ανασκοπήσεις, πρακτικά συνεδρίων, βιβλία και κεφάλαια βιβλίων) από περισσότερα από 28.700 διεθνή επιστημονικά περιοδικά της βάσης Scopus. 

Λαμβάνονται υπόψη όλες οι δημοσιεύσεις της περιόδου 2020-2024 και οι παραπομπές προς αυτές που πραγματοποιήθηκαν την περίοδο 2020-2025, ώστε να αποτυπωθεί ο βαθμός στον οποίο η έρευνα κάθε πανεπιστημίου συμβάλλει και διαχέεται στη διεθνή επιστημονική κοινότητα, ανεξαρτήτως επιστημονικού πεδίου.

Η κατάταξη αξιολογεί περισσότερα από 1.900 ερευνητικά πανεπιστήμια διεθνώς, με βάση πέντε βασικούς πυλώνες: διδασκαλία, ερευνητικό περιβάλλον, ποιότητα έρευνας, διεθνή προσανατολισμό και μεταφορά γνώσης προς τη βιομηχανία.

Τέλος, αξίζει να επισημανθεί ότι η εν λόγω κατάταξη, μαζί την αντίστοιχη της QS World University Rankings και το Academic Ranking of World Universities (γνωστή ως Λίστα της Σανγκάης), θεωρούνται οι τρεις κατατάξεις με τη μεγαλύτερη απήχηση  και εγκυρότητα διεθνώς.

Μηνύματα από τα πανεπιστημιακά ιδρύματα στα οποία είχαν εισαχθεί στο παρελθόν άρχισαν να λαμβάνουν τις τελευταίες ημέρες χιλιάδες ανενεργοί φοιτητές, με τα οποία ενημερώνονται ότι έχουν υπερβεί το ανώτατο όριο φοίτησης και οδηγούνται σε διαγραφή. Σημειώνεται ότι στις 31 Δεκεμβρίου 2025 ολοκληρώθηκε η πρώτη φάση της εκκαθάρισης των φοιτητικών μητρώων στα ελληνικά ΑΕΙ.

Διαγράφηκαν 308.605 φοιτητές από ΑΕΙ

Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Παιδείας, από τη διαδικασία αυτή διαγράφηκαν συνολικά 308.605 φοιτητές. Η διαγραφή αφορά μη ενεργούς φοιτητές που είχαν εισαχθεί σε τετραετή προγράμματα σπουδών πριν από το 2017 και δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία για τη χορήγηση παράτασης της διάρκειας φοίτησης.

Τι αναφέρει το e-mail που εστάλη στους «αιώνιους» φοιτητές

Συγκεκριμένα, τις τελευταίες ημέρες, αρκετά είναι τα άτομα που είδαν στο ηλεκτρονικό τους ταχυδρομείο ένα μήνυμα από το πανεπιστημιακό ίδρυμα που είχαν εισαχθεί. Ένα από αυτά είναι και το παρακάτω e-mail από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

«Σας ενημερώνουμε ότι έχετε συμπεριληφθεί στον κατάλογο φοιτητών/τριών του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, οι οποίοι διαγράφονται αυτοδικαίως λόγω υπέρβασης της ανώτατης διάρκειας φοίτησης σε εφαρμογή του ν. 4957/2022 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην εισαγωγή του μηνύματος.

Δικαίωμα προσφυγής για όσους φοιτητές περιλαμβάνονται στους καταλόγους διαγραφής

Ωστόσο, δίνεται η δυνατότητα σε όσους συμπεριλήφθηκαν στους καταλόγους προς διαγραφή να καταθέσουν αίτηση για ακύρωση της απόφασης, υπό προϋποθέσεις. «Έχετε το δικαίωμα υποβολής αίτησης θεραπείας ενώπιον της Γραμματείας του Τμήματος, εντός αποκλειστικής προθεσμίας δέκα (10) ημερολογιακών ημερών από την ημερομηνία κοινοποίησης της προσωποποιημένης ενημέρωσης, δηλαδή από 13/01/2026 έως και 23/01/2026, αποκλειστικά για λόγους που άπτονται της μη συνδρομής των προϋποθέσεων διαγραφής στο πρόσωπό σας, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία», αναφέρεται στο email του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

«Όσοι έχουμε αποφοιτήσει από δημόσιο πανεπιστήμιο, γνωρίζουμε πολύ καλά πόσες ευκαιρίες πήγαν χαμένες για ολόκληρες δεκαετίες. Τώρα όμως τα πράγματα αλλάζουν και οι μόνοι πρωταγωνιστές της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, δηλαδή οι φοιτητές και οι καθηγητές, παίρνουν πίσω όσα αυτονόητα ζητούσαν για δεκαετίες», υπογραμμίζει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.

Η διαδικασία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής του Ν. 4957/2022, όπως αυτός τροποποιήθηκε με τον Ν. 5224/2025. Ο συνολικός αριθμός των μη ενεργών φοιτητών που δεν πληρούσαν τα κριτήρια του Νόμου, σύμφωνα με τα στοιχεία των Ιδρυμάτων, και διεγράφησαν ανήλθε σε 308.605 φοιτητές.

Η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, δήλωσε σχετικά: «Για δεκαετίες, το καθεστώς των ανενεργών φοιτητών αδικούσε τους πάντες: τα Ιδρύματα που δεν μπορούσαν να προγραμματίσουν, τους ενεργούς φοιτητές που κοπίαζαν και κυρίως τους ίδιους τους νέους μας, που έμεναν εγκλωβισμένοι, χωρίς ουσιαστική σύνδεση με τις σπουδές τους. Το νέο πλαίσιο δεν είναι άκαμπτο. Προβλέπει ρητά εξαιρέσεις και ευελιξία για όσους εργάζονται, για όσους έχουν προβλήματα υγείας ή σοβαρές οικογενειακές και κοινωνικές υποχρεώσεις. Δεν αντιμετωπίζουμε όλους το ίδιο, αλλά τον καθένα δίκαια. Χιλιάδες φοιτητές μας αξιοποίησαν τη «δεύτερη ευκαιρία» που θεσπίσαμε, κι αυτό λέει πολλά για το πόσο αναγκαία ήταν αυτή η παρέμβαση.

Η φοιτητική ιδιότητα δεν ισχύει εφ’ όρου ζωής σε κανένα σύγχρονο ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο. Θέλουμε πτυχία με αξία, που αντανακλούν προσπάθεια, ικανότητες και μεράκι. Στόχος μας είναι ένα δημόσιο πανεπιστήμιο σύγχρονο, εξωστρεφές και συμπεριληπτικό. Ένα πανεπιστήμιο που στηρίζει τον φοιτητή, χτίζει το μέλλον του και δεν τον αφήνει επ’ αόριστον στο περιθώριο. Δεν κλείνουμε πόρτες, αλλά ανοίγουμε δρόμους σε σπουδές με προοπτική, αξιοπιστία και θεσμική συνέπεια.

Εντός των επόμενων ημερών θα δοθούν τα ακριβή στοιχεία για όσους αξιοποίησαν τη δεύτερη ευκαιρία».

Ο υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, αρμόδιος για την Ανωτάτη Εκπαίδευση, καθ. Νίκος Παπαϊωάννου, τόνισε: «Η εκκαθάριση των φοιτητικών καταλόγων στα ελληνικά ΑΕΙ αποτελεί ένα αναγκαίο και ουσιαστικό βήμα εξορθολογισμού του ακαδημαϊκού μας συστήματος. Πρόκειται για μια διαδικασία που υλοποιείται στο πλαίσιο του νόμου με σεβασμό στην ακαδημαϊκή κοινότητα, συμβάλλοντας στον ορθολογικό σχεδιασμό πολιτικών για τους ενεργούς φοιτητές, τη χρηματοδότηση των ΑΕΙ και τη συνολική αναβάθμιση του δημόσιου πανεπιστημίου.

Με επικαιροποιημένους φοιτητικούς καταλόγους, τα Πανεπιστήμια αποκτούν τη δυνατότητα να προγραμματίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις ανάγκες τους σε ανθρώπινο δυναμικό, υποδομές και πόρους. Αυτός ο σχεδιασμός είναι προϋπόθεση για την αναβάθμιση της ποιότητας των σπουδών και της καθημερινής ακαδημαϊκής λειτουργίας, καθώς και για τη βελτίωση των ποιοτικών κριτηρίων που συνεκτιμώνται στην αξιολόγηση των ελληνικών Πανεπιστημίων στις διεθνείς κατατάξεις.

Με σχέδιο, οργάνωση και συντονισμένη δράση, υλοποιούμε τον στόχο της κυβέρνησης της ΝΔ και του Πρωθυπουργού, Κ. Μητσοτάκη, ώστε το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο να είναι ακόμα πιο σύγχρονο, λειτουργικό και ποιοτικό. Στηριζόμενοι σε αξιόπιστα δεδομένα δημιουργούμε την ανώτατη εκπαίδευση που υπηρετεί ουσιαστικά τους ενεργούς φοιτητές και την εύρυθμη ακαδημαϊκή λειτουργία στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της χώρας μας».

Ο αριθμός των διαγραφών φτάνει μέχρι στιγμής τις 228.000.  Ο υφυπουργός Παιδείας Νίκος Παπαϊωάννου, πάντως, έχει διευκρινίσει ότι προς διαγραφή βαίνουν όσοι δεν έχουν λάβει την ευεργετική ρύθμιση που προβλέπει την ολοκλήρωση του 70% των συνόλου μαθημάτων και δύο επιτυχείς συμμετοχές στις πρόσφατες εξεταστικές περιόδους.

Την επόμενη χρονιά, 2026, πρόκειται να διαγραφούν οι μη ενεργοί φοιτητές και φοιτήτριες των πενταετών προγραμμάτων σπουδών και την μεθεπόμενη, των εξαετών – όσοι, δηλαδή, είχαν εισαχθεί αντίστοιχα το 2015 και 2016.

Υπενθυμίζεται, ότι επιπλέον παράταση φοίτησης δίνεται σε περίπου 35.000 φοιτητές, οι οποίοι έχουν επιδείξει έμπρακτο ενδιαφέρον για την ολοκλήρωση των σπουδών τους.

Αναφορικά με τις διαγραφές, που δρομολογούνται ισχύουν τα ακόλουθα:

Από το αρχαιότερο Ίδρυμα, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο, ο συνολικός αριθμός φτάνει τις 86.000. «Έχουμε φοιτητές που διαγράφονται από τη δεκαετία του ’30. Ο αρχαιότερος φοιτητής Νομικής μπήκε το 1934. Μόνο από τη Νομική διαγράφονται 27.000 φοιτητές. Το εντυπωσιακό είναι ότι περισσότεροι από 24.000 είναι πριν το 1982. Να σημειωθεί, ότι στη δεκαετία του ’40, που είχε αρθεί η εισαγωγή στο πανεπιστήμιο με εξετάσεις, οι φοιτητές εγγράφονταν κατά εκατοντάδες διότι είχαν συσσίτιο. Ήταν ένας τρόπος επιβίωσης το να είσαι φοιτητής», δηλώνει στο protothema.gr η Αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων, Καθηγήτρια Σοφία Παπαϊωάννου.

Περίπου 30.000 διαγράφονται από το επίσης παλαιό Ίδρυμα, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ενώ από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, 11.345 φοιτητές και φοιτήτριες. Περίπου 9.700 άτομα διαγράφονται από το πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.

Από το Πανεπιστήμιο Κρήτης, διαγράφονται συνολικά 6.429 φοιτητές – «Πιο αναλυτικά, από τη Σχολή Θετικών Επιστημών στο Ηράκλειο – μία ουσιαστικά Σχολή βρίσκεται εκεί – διαγράφονται 2.157 φοιτητές και από τις 5 σχολές του Ρεθύμνου, διαγράφονται 4.272», θα πει στο protothema.gr ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου, Καθηγητής Γιώργος Κοντάκης.

Σε παρόμοια επίπεδα διαγραφών κινούνται το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας με περίπου 17.000 διαγραφές – η πλειοψηφία των οποίων προέρχεται από τα πρώην ΤΕΙ – και το Πανεπιστήμιο Πατρών με περίπου 18.000 διαγραφές. Λίγο περισσότερες, γύρω στις 22.000, αναμένονται οι διαγραφές από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής.

Αρκετά κάτω των 10.000 ατόμων είναι οι διαγραφές στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, που φτάνουν τις 5.271 και στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, με περισσότερες από 4.000. Στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, αν και δεν έχει ακόμη γίνει γνωστός ο ακριβής αριθμός των διαγραφών, διοικητικές πηγές αναφέρουν ότι «οι περισσότερες διαγραφές αναμένεται να προέλθουν από την Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή, δηλαδή το σημερινό Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων, καθώς ιδρύθηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’60, επομένως συγκεντρώνει τον αριθμό των φοιτητών που ήταν οι παλαιότεροι στο πανεπιστήμιο».

Η υπουργός εξέφρασε την άποψη ότι το καθεστώς των ανενεργών φοιτητών εδώ και δεκαετίες «αδικούσε τους πάντες: τα Ιδρύματα που δεν μπορούσαν να προγραμματίσουν, τους ενεργούς φοιτητές που κοπίαζαν και κυρίως τους ίδιους τους νέους μας, που έμεναν εγκλωβισμένοι, χωρίς ουσιαστική σύνδεση με τις σπουδές τους».

Η κ. Ζαχαράκη σημείωσε ότι η νομοθετική παρέμβαση που έγινε αποδείχθηκε «αναγκαία», ενώ τόνισε ότι το νέο πλαίσιο «δεν είναι άκαμπτο».

«Προβλέπει ρητά εξαιρέσεις και ευελιξία για όσους εργάζονται, για όσους έχουν προβλήματα υγείας ή σοβαρές οικογενειακές και κοινωνικές υποχρεώσεις. Δεν αντιμετωπίζουμε όλους το ίδιο, αλλά τον καθένα δίκαια. Το επόμενο διάστημα θα διαγραφούν περίπου 280.000 ανενεργοί φοιτητές, ενώ για σοβαρούς κοινωνικούς λόγους θα δοθεί η αναγκαία παράταση. Ταυτόχρονα, 35.000 φοιτητές μας αξιοποίησαν τη “δεύτερη ευκαιρία” που θεσπίσαμε, κι αυτό λέει πολλά για το πόσο αναγκαία ήταν αυτή η παρέμβαση», είπε χαρακτηριστικά.

Η κ. Ζαχαράκη επεσήμανε, δε, ότι η φοιτητική ιδιότητα «δεν ισχύει εφ’ όρου ζωής σε κανένα σύγχρονο ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο» και πρόσθεσε ότι στόχος είναι τα πτυχία να έχουν αξία και «να αντανακλούν προσπάθεια, ικανότητες και μεράκι».

«Στόχος μας είναι ένα δημόσιο πανεπιστήμιο σύγχρονο, εξωστρεφές και συμπεριληπτικό. Ένα πανεπιστήμιο που στηρίζει τον φοιτητή, χτίζει το μέλλον του και δεν τον αφήνει επ’ αόριστον στο περιθώριο. Δεν κλείνουμε πόρτες, αλλά ανοίγουμε δρόμους σε σπουδές με προοπτική, αξιοπιστία και θεσμική συνέπεια», κατέληξε η υπουργός.

Η 31η Δεκεμβρίου 2025 είναι η ημερομηνία, κατά την οποία αυτόματα θα διαγραφούν όσοι έχουν ξεπεράσει την ανώτατη χρονική διάρκεια φοίτησης, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο.

Το νέο θεσμικό πλαίσιο για την ανώτατη διάρκεια φοίτησης και τις δυνατότητες ολοκλήρωσης σπουδών στα ΑΕΙ, όπως ψηφίστηκε το περασμένο καλοκαίρι, προβλέπει ότι όσοι φοιτητές έχουν ολοκληρώσει το 70% των μαθημάτων ή πιστωτικών μονάδων και έχουν συμμετάσχει σε εξετάσεις τουλάχιστον δύο φορές τα τελευταία δύο χρόνια, είχαν δικαίωμα ολοκλήρωσης σπουδών εντός δύο επιπλέον εξαμήνων, κατόπιν υποβολής αίτησης, εντός 30 ημερών από την έκδοση των βαθμολογίων της εξεταστικής περιόδου του Σεπτεμβρίου κατά την οποία συμπληρώνεται η ανώτατη χρονική διάρκεια φοίτησης.

Όσοι δεν εκκίνησαν τη διαδικασία παράτασης σπουδών, θα διαγραφούν αυτόματα στο τέλος του ημερολογιακού έτους.

Από τη διαγραφή εξαιρούνται τα άτομα με αναπηρία άνω του 50%, ενώ προβλέπεται κατ’ εξαίρεση υπέρβαση της ανώτατης διάρκειας φοίτησης για σοβαρούς λόγους υγείας.

Σημειώνεται ότι η ρύθμιση δεν επηρεάζει ενεργούς φοιτητές, ούτε όσους βρίσκονται εντός του νόμιμου χρονικού πλαισίου σπουδών (4+2 ή 5+3 έτη).

Επιπρόσθετα, η πρόβλεψη για μερική φοίτηση αφορά σε γονείς παιδιών έως 8 ετών, εργαζόμενους (άνω των 20 ωρών εργασίας την εβδομάδα αποδεδειγμένα) και πρωταθλητές και αθλητές με εντατικό πρόγραμμα.

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), που δημοσιεύθηκε τον περασμένο Ιούνιο, το σύνολο των ενεργών φοιτητών των ΑΕΙ κατά την ακαδημαϊκή χρονιά 2023-24 ήταν 352.099. Παράλληλα, οι εγγεγραμμένοι φοιτητές ήταν συνολικά 703.857, κάτι που συνεπάγεται ότι οι μη ενεργοί φοιτητές.

Όπως δημοσιεύθηκε στο AlfaVita.gr, 5 από τα 6 κορυφαία ερευνητικά πανεπιστήμια της Ανατολικής Ευρώπης είναι ελληνικά, μεταξύ σχεδόν 800 πανεπιστημίων της περιοχής, ενώ δύο ελληνικά πανεπιστήμια (ΕΚΠΑ, ΑΠΘ) κατέχουν τις δύο πρώτες θέσεις.

Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα ετεροαναφορών η κατανομή γίνεται ως εξής: 1η θέση: ΕΚΠΑ – 4.864.139 ετεροαναφορές δηλαδή αναφορές σε ελληνικές επιστημονικές μελέτες- έρευνες και στη 2^η θέση το ΑΠΘ, με 2.182.896 ετεροαναφορές. Την 3^η θέση καταλαμβάνει το Πανεπιστήμιο Πατρών με 1.476.112 ετεροαναφορές, την 5^η το Μετσόβιο Πολυτεχνείο με 1.346.248 και την 6^η θέση το Πανεπιστήμιο Κρήτης με 1.308.661. Εξάλλου, δυο ακόμη ΑΕΙ το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας (1,134,957) και το  Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων (1,054,433), κατατάσσονται στις θέσεις 11 και 13 αντίστοιχα. Με απλά λόγια, περισσότερα από τα μισά κορυφαία 13 πανεπιστήμια της Ανατολικής Ευρώπης είναι ελληνικά.

Στη λίστα των 20 κορυφαίων πανεπιστημίων της Ανατολικής Ευρώπης, η Ρωσία εμφανίζεται με δύο ιδρύματα (στις θέσεις 8 και 15), η Ουγγαρία επίσης με δύο (9 και 19), ενώ η Εσθονία, η Σλοβενία, η Τσεχία, η Σερβία και η Πολωνία με ένα πανεπιστήμιο η καθεμία. Σε καλό δρόμο είναι η Τουρκία, η οποία ήδη έχει τέσσερα πανεπιστήμια στη λίστα (στις θέσεις 7, 17, 18 και 20) αλλά μόνο ένα πανεπιστήμιο στα κορυφαία 10.

Η αξιολόγηση βασίζεται αποκλειστικά στον αριθμό ετεροαναφορών (citations) των ερευνητών κάθε ΑΕΙ στο Google Scholar—δηλαδή στο πόσο συχνά άλλοι επιστήμονες αναφέρονται στις μελέτες τους. Πρόκειται για αντικειμενικό δείκτη διεθνούς αναγνώρισης, που δεν εξαρτάται από γνώμες ή ερωτηματολόγια. Η έρευνα διενεργείται από το Cybermetrics Lab του δημοσίου Spanish National Research Council (CSIC)—παρόμοιο με το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών της Ελλάδος—που εκδίδει την εξαμηνιαία παγκόσμια ακαδημαϊκή κατάταξη Webometrics Ranking of World Universities (συντμ. Webometrics Ranking). Συνολικά, αναλύονται 310 δημόσια προφίλ ερευνητών ανά ίδρυμα, εξαιρώντας τα 20 κορυφαία για να αποφευχθούν στατιστικές στρεβλώσεις.

Η Ανατολική Ευρώπη, υπό την ευρεία της έννοια, περιλαμβάνει 27 χώρες και εκτείνεται από τα Ουράλια Όρη μέχρι την Τσεχία, και από τη Βαλτική μέχρι την Κύπρο, συμπεριλαμβάνοντας μεταξύ άλλων τις ευρωπαϊκές περιοχές της Ρωσίας (δυτικά των Ουραλίων Ορέων) και του Καζακστάν (δυτικά του ποταμού Ουράλη), όπως επίσης την Τουρκία και τις Καυκάσιες χώρες. Η έκτασή της καλύπτει 7,4 εκατομ. τετρ. χλμ. και έχει περίπου 335 εκατομ. κατοίκους—δηλαδή είναι μεγαλύτερη από την Ε.Ε. (4,3 εκατομ. τετρ. χλμ.) και σχεδόν εξ ίσου πολυπληθής με τις Η.Π.Α. (347 εκατ. κάτοικοι).

Στην Ανατολική Ευρώπη λειτουργούν 796 αξιόλογα ΑΕΙ (έναντι 893 στην Ε.Ε.) τα οποία συγκεντρώνουν περίπου 103 εκατομ. ετεροααναφορές συνολικά.

Ο αριθμός αυτός είναι μεγαλύτερος από το σύνολο ετεροαναφορών (101 εκατομ.) των κορυφαίων πέντε αμερικανικών πανεπιστημίων (Harvard, Stanford, MIT, Berkeley, Columbia), και πολύ υψηλότερος από το αντίστοιχο σύνολο (63 εκατομ.) των κορυφαίων πέντε βρετανικών πανεπιστημίων (Oxford, Cambridge, UCL, Imperial College, King’s College London).

Επομένως, η διακεκριμένη ακαδημαϊκή θέση της Ελλάδος σε αυτή την ερευνητικά σημαίνουσα γεωπεριοχή δείχνει ότι τα κορυφαία 7 ελληνικά ΑΕΙ—που συναποτελούν το αντίστοιχο μιας ελληνικής “Ivy League” ή “Russell Group”—έχουν πλέον εδραιωθεί ως διεθνώς αναγνωρισμένα ερευνητικά ιδρύματα υψηλού κύρους.

Αυτές οι διακρίσεις των ελληνικών Α.Ε.Ι. ανοίγουν ευρύτατες προοπτικές για την ανάπτυξη της ακαδημαϊκής διπλωματίας της Ελλάδος, όχι μόνο στην Ανατολική Ευρώπη αλλά και πέραν αυτής.

Ειδικότερα, η ηγετική θέση που τα ελληνικά πανεπιστήμια έχουν ήδη κατακτήσει στην Ανατολική Ευρώπη δημιουργεί μια μοναδική ευκαιρία για ισότιμη διασύνδεσή τους με κορυφαία εκπαιδευτικά ιδρύματα της Ευρώπης, της Ασίας και της Αμερικής, μέσα από πολυεθνικά διαπανεπιστημιακά προγράμματα στους τομείς της εκπαίδευσης, της έρευνας και του πολιτισμού.

Γέφυρα γνώσης ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση

Τα επτά κορυφαία ελληνικά Α.Ε.Ι. μπορούν να λειτουργήσουν συνεργητικά και αλληλοσυμπληρωματικά, ως γέφυρα γνώσης και συνεργασίας ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση, προάγοντας την επιστημονική έρευνα, τον πολιτισμό και τον διαπολιτισμικό διάλογο—σε μια εποχή παγκόσμιων ανακατατάξεων—και,  τελικά, συμβάλλοντας στην προώθηση της ειρήνης.

Αυτή η προοπτική αντηχεί την ιστορική κληρονομιά της Ελλάδας ως μιας πολιτιστικής υπερδύναμης, που συνέδεσε πολιτισμικά την Ευρώπη και την Ασία επί χιλιετίες—από τον αρχαϊκό ελληνικό αποικισμό και αργότερα τα ελληνιστικά βασίλεια έως τη ρωμαϊκή και βυζαντινή αυτοκρατορία—και τα ελληνικά πανεπιστήμια σήμερα επαναβεβαιώνουν σταδιακά αυτόν τον ρόλο.

Τα ΑΕΙ που προστέθηκαν είναι:

-Πολυτεχνείο Κρήτης με προϋπολογισμό 500.000 ευρώ.

-Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, με προϋπολογισμό 300.000 ευρώ.

-Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης, με προϋπολογισμό 250.000 ευρώ.

Στο πλαίσιο της Πράξης αναμένεται να υλοποιηθούν:

-Σύσταση και λειτουργία Γραφείου Υποστήριξης της Επιτροπής Ισότητας των Φύλων και Καταπολέμησης των Διακρίσεων,

-Ανάπτυξη και εφαρμογή καινοτομικών μεθόδων οργάνωσης της εργασίας και των διοικητικών διαδικασιών με στόχο τη δημιουργία συμπεριληπτικής κουλτούρας προς το φύλο,

-Δράσεις συλλογής δεδομένων σχετιζόμενων με το φύλο της πανεπιστημιακής κοινότητας του ΑΕΙ, ενημέρωσης και εκπαίδευσης στη χρήση συμπεριληπτικής γλώσσας, ένταξης της διάστασης του φύλου στα προγράμματα σπουδών,

-Σύνταξη σχετικών οδηγών και εργαλειοθήκης,

-Ενέργειες που διευκολύνουν την ισόρροπη συμμετοχή γυναικών και ανδρών στα κέντρα αποφάσεων των ΑΕΙ αλλά και την απρόσκοπτη και ισότιμη ανέλιξη ανδρών και γυναικών στην ακαδημαϊκή ιεραρχία,

-Δράσεις καταπολέμησης της σεξουαλικής βίας και παρενόχλησης.

Στο πρόγραμμα, συνολικής δημόσιας δαπάνης 12 εκατ. ευρώ, έχουν ήδη ενταχθεί οκτώ ΑΕΙ. Η διαδικασία υποβολής, αξιολόγησης και ένταξης πράξεων συνεχίζεται για τα υπόλοιπα ιδρύματα της χώρας.

Στο πλαίσιο της στρατηγικής του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για την ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας και της ανθεκτικότητας του Δημοσίου, εγκρίθηκε η χρηματοδότηση ύψους 900.000 ευρώ προς το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται, όπως ανακοινώθηκε, στον ευρύτερο σχεδιασμό του Υπουργείου για τη θωράκιση των ψηφιακών υποδομών του δημόσιου τομέα και την ενίσχυση της ετοιμότητας απέναντι σε κυβερνοαπειλές.

Το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, με παρουσία σε Ορεστιάδα, Διδυμότειχο, Αλεξανδρούπολη, Κομοτηνή, Ξάνθη και Δράμα, ανήκει στα πανεπιστήμια με τη μεγαλύτερη δυναμική ανάπτυξης. Η επένδυση αυτή ενισχύει την κυβερνοασφάλεια του ακαδημαϊκού ιδρύματος με σύγχρονο εξοπλισμό, αναβάθμιση υποδομών και τη δημιουργία Κέντρου Επιχειρήσεων Ασφάλειας (SOC), το οποίο θα λειτουργεί σε 24ωρη βάση.

Ο Υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Χρήστος Δερμεντζόπουλος, δήλωσε: «Η χρηματοδότηση του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης αποδεικνύει ότι η κυβερνοασφάλεια στα πανεπιστήμια δεν είναι μόνο τεχνολογικό ζήτημα, αλλά εθνική προτεραιότητα. Η στήριξη μας αυτή είναι επένδυση στη γνώση, στην ασφάλεια και στους ανθρώπους της Θράκης».