Μετά την παρουσίαση των ευρημάτων της Πυροσβεστικής, η οποία κάνει λόγο για πολύμηνη διαρροή προπανίου στο εργοστάσιο, αλλά και την επιβαρυντική έκθεση του ΤΕΕΜ σχετικά με την απουσία ανιχνευτών αερίων και άλλες σοβαρότατες παραλείψεις, αποκαλύπτεται ότι η Περιφέρεια Θεσσαλίας είχε διαπιστώσει τεχνικά προβλήματα στις εγκαταστάσεις αρκετά χρόνια πριν.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με έγγραφο που φέρνει στη δημοσιότητα ο ALPHA, στις 17 Φεβρουαρίου 2020 η Περιφέρεια είχε εκδώσει διαπιστωτική πράξη μετά από αυτοψία στο χώρο, η οποία υποστήριζε ότι οι δεξαμενές αερίου του εργοστασίου δεν ήταν συμβατές με την ισχύουσα νομοθεσία.

Η αυτοψία, στην οποία αναφέρεται η διαπιστωτική πράξη, έγινε στο χώρο του εργοστασίου «Βιολάντα» στις 13 Δεκεμβρίου 2019.

Σε δεύτερο έγγραφο με ημερομηνία 19 Φεβρουαρίου 2020, η Περιφέρεια Θεσσαλίας χορηγεί άδεια λειτουργίας στο εργοστάσιο της γνωστής μπισκοτοβιομηχανίας, με την προϋπόθεση όμως η επιχείρηση να εναρμονιστεί με την ισχύουσα νομοθεσία εντός συγκεκριμένης χρονικής προθεσμίας.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι συστάσεις αφορούσαν αναγκαίες παρεμβάσεις τόσο στις υπόγειες όσο και στις υπέργειες δεξαμενές αερίου του εργοστασίου, από τις σωληνώσεις των οποίων φαίνεται -σύμφωνα με την Πυροσβεστική- να υπήρξε η μοιραία διαρροή.

Παραμένει άγνωστο εάν η επιχείρηση ανταποκρίθηκε στις συγκεκριμένες σοβαρές συστάσεις.

Οι έρευνες για την τραγωδία βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη από ειδικά κλιμάκια, ενώ έχουν ήδη οριστεί πραγματογνώμονες για τη διερεύνηση των συνθηκών κάτω από τις οποίες σημειώθηκε η έκρηξη. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι εγκαταστάσεις του εργοστασίου διέθεταν μελέτη πυρασφάλειας, η οποία είχε κατατεθεί τον Σεπτέμβριο του 2025 από αρμόδιο μηχανικό.

Η προανάκριση ανετέθη στη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ), η οποία διαθέτει εξειδικευμένη γνώση και προσωπικό για να προσδιορίσει τα ακριβή αίτια της τραγωδίας η οποία λαμβάνει καταθέσεις από τις εργαζόμενες που σώθηκαν, προκειμένου να συγκεντρώσει κρίσιμα στοιχεία για την υπόθεση. Κλιμάκιο της υπηρεσίας έφτασε στις εγκαταστάσεις του εργοστασίου στα Τρίκαλα νωρίς χθες το μεσημέρι και ενώ οι έρευνες για τον εντοπισμό των θανάσιμα τραυματισμένων εργατριών ολοκληρώθηκαν με την περισυλλογή της σορού της πέμπτης εργαζόμενης.

Πρόκειται για την Αγάπη Μπουνόβα, σύζυγο, μητέρα και γιαγιά, σύμφωνα με πληροφορίες. Η άτυχη γυναίκα βρέθηκε κοντά στις σορούς των άλλων τριών εργαζομένων που είχαν εντοπιστεί πρώτες, σε σημείο όπου το έδαφος δεν είχε υποχωρήσει από την έκρηξη.

Παράλληλα, από την Αθήνα έχουν οριστεί δύο πραγματογνώμονες, ενώ στην έρευνα συμμετέχουν ηλεκτρολόγος μηχανικός, χημικός μηχανικός και πυροτεχνουργός, με στόχο τη σε βάθος ανάλυση των αιτιών της έκρηξης.

Ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, δήλωσε ότι η συνεργασία με τις εισαγγελικές αρχές θα συνεχιστεί μέχρι την πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης. Τα κόμματα της χώρας εξέφρασαν τη θλίψη τους για τα θύματα, ενώ ο δήμαρχος Τρικκαίων πρότεινε την κήρυξη τριήμερου δημοτικού πένθους.

Σύμφωνα με επίσημες πηγές ενημέρωσης, έκρηξη ή «ακαριαία ανάφλεξη», σύμφωνα με την ορολογία των στελεχών της Πυροσβεστικής, σημειώθηκε στις 3.56 τα ξημερώματα στην πτέρυγα του εργοστασίου, όπου βρίσκεται η παραγωγή. Εκείνη την ώρα στην πτέρυγα βρίσκονταν 13 υπάλληλοι που εργάζονταν στη νυχτερινή βάρδια. 

Κάποιες πληροφορίες αναφέρουν ότι οι 12 απ’ αυτούς είχαν χτυπήσει κάρτα κατά την προσέλευσή τους, ενώ ένας 13ος πήγε εκτάκτως στο εργοστάσιο. Σύμφωνα με την Πυροσβεστική, οι 8 από τους 13 κατάφεραν να βγουν μόνοι τους από τη φλεγόμενη εγκατάσταση. Οι τρεις μεταφέρθηκαν με ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ στο νοσοκομείο για τις πρώτες βοήθειες. Ακόμα τρεις πήγαν με τα αυτοκίνητά τους, ενώ δύο παρέμειναν στο σημείο.

Θερμοκρασίες άνω των 1.000 βαθμών

Η ένταση της έκρηξης ήταν τέτοια, ώστε ο θόρυβος ακούστηκε ακόμη και σε γειτονικά χωριά, σύμφωνα με μαρτυρίες κατοίκων. Από τη φωτιά αναπτύχθηκαν θερμοκρασίες που ξεπέρασαν τους 1.000 βαθμούς Κελσίου, με αποτέλεσμα να λιώσει χάλυβας και να καταρρεύσει τμήμα της υποδομής, τόσο από την έκρηξη όσο και από την ακραία θερμική καταπόνηση.

Ως βασικό σενάριο εξετάζεται εκείνο της «βίαιης έκρηξης», δηλαδή διαρροή προπανίου που δεν ανιχνεύτηκε έγκαιρα και πυροδοτήθηκε από σπινθήρα – ακόμη και από το άναμμα ενός διακόπτη. Η φωτιά φέρεται να ακολούθησε ως συνέπεια της έκρηξης.

Τα ερωτήματα που παραμένουν είναι κρίσιμα: υπήρχαν ανιχνευτές αερίου στον χώρο, λειτουργούσαν κανονικά, πότε ελέγχθηκαν τελευταία φορά τα συστήματα ασφαλείας και γιατί η διαρροή δεν έγινε αντιληπτή εγκαίρως.

Σπύρος Σιδέρης

Η πρόσφατη ανάκτηση των πεδίων αλ-Ομάρ, αλ-Τανκ, αλ-Τζάφρα και αλ-Αζμπέ, καθώς και του Κονίκο –του μεγαλύτερου πεδίου φυσικού αερίου της χώρας– επαναφέρει στο προσκήνιο το πραγματικό διακύβευμα της σύγκρουσης: τον έλεγχο των ενεργειακών πόρων. Παράλληλα, η συριακή κρατική εταιρεία πετρελαίου ανακοίνωσε ότι παρέλαβε τα πεδία αλ-Ρασάφα και Σαφιάν, με στόχο την επαναλειτουργία τους και την ένταξή τους στον εθνικό σχεδιασμό παραγωγής.

Οι αρμόδιοι κρατικοί θεσμοί έχουν ήδη ξεκινήσει τη διαδικασία ανάληψης των ζωτικών ενεργειακών υποδομών, όπως πεδία εξόρυξης και σταθμοί άντλησης, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια της παραγωγής. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η επιστροφή των ενεργειακών πόρων στο θεσμικό πλαίσιο του κράτους αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη νομισματική σταθερότητα και την αποκατάσταση της δημοσιονομικής διαχείρισης.

• Η κυβέρνηση της Δαμασκού έχει θέσει ως στόχο την αύξηση της παραγωγής πετρελαίου στις 100.000 βαρέλια ημερησίως, από περίπου 30.000 βαρέλια το 2023, σε μια προσπάθεια σταδιακής απεξάρτησης από τις εισαγωγές. Τα επιβεβαιωμένα αποθέματα πετρελαίου της Συρίας εκτιμώνται σε περίπου 2,5 δισ. βαρέλια, γεγονός που την κατατάσσει στην 32η θέση παγκοσμίως. Στον τομέα του φυσικού αερίου, ο στόχος είναι η αύξηση της παραγωγής στα 15 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ημερησίως έως το 2026.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις από τον χώρο της ενεργειακής ανάλυσης, η ανάκτηση των μεγαλύτερων πετρελαϊκών πεδίων επαναφέρει το βασικό κανάλι εισροής σκληρού νομίσματος στην οικονομία. Το πετρέλαιο εξακολουθούσε να αποτελεί το κυριότερο εξαγώγιμο προϊόν της χώρας, παρά το γεγονός ότι σημαντικές ποσότητες σπαταλούνταν ή διοχετεύονταν παράνομα εκτός κρατικού ελέγχου. Το υπουργείο Πετρελαίου έχει καταρτίσει σχέδιο συντήρησης και αποκατάστασης των πεδίων, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη ενεργειακές συμφωνίες με χώρες της περιοχής και της Μέσης Ανατολής.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στα σχέδια για την ανάπτυξη πετροχημικής βιομηχανίας. Υπάρχουν ώριμες μελέτες για την κατασκευή μονάδας κοντά στο Ντέιρ εζ-Ζορ, καθώς και για τη δημιουργία διυλιστηρίου, σχέδια που είχαν «παγώσει» πριν από το 2011. Παράλληλα, εξετάζεται η ίδρυση νέας ενεργειακής εγκατάστασης ανατολικά της Χομς, με στόχο τη διαφοροποίηση της παραγωγικής βάσης.

• Ωστόσο, οι προκλήσεις παραμένουν τεράστιες. Η πεδιάδα της Τζαζίρα θεωρείται η βασική δεξαμενή πετρελαίου και αερίου της Συρίας και η απώλεια του ελέγχου αυτών των πόρων στέρησε από τις SDF το κύριο οικονομικό τους στήριγμα, μεταφέροντας πλέον το πλεονέκτημα στο συριακό κράτος. Το πεδίο αλ-Ομάρ, που πριν από το 2011 παρήγαγε περίπου 80.000 βαρέλια ημερησίως, εκτιμάται ότι τα τελευταία χρόνια υπολειτουργούσε γύρω στις 20.000 βαρέλια, πριν περάσει εκ νέου υπό κρατικό έλεγχο.

Ανάλογη είναι η εικόνα και σε άλλα πεδία: το αλ-Τανκ παρήγαγε περίπου 40.000 βαρέλια ημερησίως πριν από τον πόλεμο, ενώ σήμερα η παραγωγή του περιορίζεται σε μόλις 1.000 βαρέλια. Το Κονίκο, που το 2011 παρήγαγε 13 εκατομμύρια κυβικά μέτρα αερίου ημερησίως, παραμένει ανενεργό, ενώ μικρότερα πεδία όπως το αλ-Τίμ και το αλ-Ουάρντ λειτουργούν σε κλάσμα της παλαιότερης δυναμικότητάς τους.

• Ο πόλεμος κατέστρεψε έναν από τους δύο βασικούς πυλώνες της συριακής οικονομίας, μαζί με τη γεωργία. Πριν από το 2011, η Συρία παρήγαγε 380.000–400.000 βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, καλύπτοντας πλήρως τις εγχώριες ανάγκες και εξάγοντας μέρος της παραγωγής. Η κορύφωση ήρθε το 1996, με περισσότερα από 580.000 βαρέλια ημερησίως, ενώ οι συνολικές απώλειες στον τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου υπολογίζονται σε πάνω από 115 δισ. δολάρια.

Σήμερα, το ενεργειακό διακύβευμα στην Ανατολική Συρία δεν περιορίζεται στην αύξηση της παραγωγής. Συνδέεται άμεσα με τη μεταπολεμική ανασυγκρότηση, την ενεργειακή ασφάλεια και τη δυνατότητα της χώρας να σταθεί οικονομικά χωρίς εξωτερικές εξαρτήσεις. Η ανάκτηση των κοιτασμάτων πετρελαίου και αερίου αποτελεί το πρώτο βήμα· η πραγματική πρόκληση θα είναι η προσέλκυση επενδύσεων, η αποκατάσταση των υποδομών και η μετατροπή του ενεργειακού πλούτου σε μοχλό οικονομικής σταθεροποίησης.

Λίγο μετά τις 5 το απόγευμα, η Αμερικανίδα πρέσβειρα στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ πέρασε την πόρτα της πρεσβείας της Ουκρανίας στην Φιλοθέη.

Λίγο νωρίτερα είχε φτάσει στην πρεσβεία ο Ουκρανός Πρόεδρος Βολόντιμιρ Ζελένσκι, αφότου ολοκλήρωσε τη σειρά των επαφών που είχε με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Τασούλα, με τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη και με τον Πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη.

Η πρέσβης των ΗΠΑ, νωρίτερα είχε μεταβεί στο Μέγαρο Μαξίμου, όπου είχε συνάντηση ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον Ουκρανό Πρόεδρο. Η Γκίλφοϊλ, παρευρέθηκε στην υπογραφή της συμφωνίας Ελλάδας-Ουκρανίας για μεταφορά αμερικανικού LNG, από τον υπουργό Περιβάλλοντος κι Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου με τον Ουκρανό ομόλογό του.

Η ανάρτηση της Γκιλφόιλ

«Η ενεργειακή ασφάλεια είναι εθνική ασφάλεια. Είναι τόσο απλό. Είχα την τιμή να παρακολουθήσω την ιστορική υπογραφή επιστολής προθέσεων μεταξύ της ATLANTIC-SEE LNG TRADE, μιας κοινοπραξίας μεταξύ του ελληνικού ενεργειακού φορέα ΔΕΠΑ και της ΑΚΤΩΡ, και της ουκρανικής NAFTOGAZ. Το επίτευγμα αυτό βασίζεται σε πρόσφατες συμφωνίες που θα φέρουν αμερικανικό φυσικό αέριο στους ευρωπαίους εταίρους μας, δημιουργώντας τις τόσο αναγκαίες εναλλακτικές λύσεις στη ρωσική ενέργεια», ανέφερε σε ανάρτησή της στο Χ, η Κίμπερλι Γκιλφόιλ, πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα.

Energy security is national security. It’s that simple. I was honored to witness the historic signing of a letter of intent between ATLANTIC-SEE LNG TRADE, a joint venture between Greek energy supplier DEPA and Aktor, and Ukraine’s NAFTOGAZ in Athens today. This achievement… pic.twitter.com/njZhVTiqA3

— Ambassador Kimberly Guilfoyle (@USAmbassadorGR) November 16, 2025

Κατά τη χθεσινή συνάντηση (10/11) του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο με τον επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας, Χακάν Φιντάν, οι δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι «επισήμαναν το κάλεσμα του προέδρου Τραμπ προς όλους τους συμμάχους του NATO να σταματήσουν τις αγορές ρωσικής ενέργειας, ώστε να συνδράμουν στον τερματισμό του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία», όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Η Τουρκία είναι τρίτος μεγαλύτερος εισαγωγέας ρωσικού αργού πετρελαίου μετά την Κίνα και την Ινδία, ενώ εισάγει μεγάλες ποσότητες ρωσικού φυσικού αερίου. Η συνεργασία εκτείνεται και στο πεδίο της πυρηνικής ενέργειας, καθώς η υπό κατασκευή μονάδα στο Ακούγιου είναι αποτέλεσμα διακρατικής ρωσοτουρκικής συμφωνίας και βασίζεται σε ρωσική τεχνολογία.

Πρόκειται για τη δεύτερη φορά σε διάστημα μόλις δύο μηνών που η Ουάσιγκτον πιέζει δημόσια την Άγκυρα να διακόψει τις εισαγωγές υδρογονανθράκων από τη Ρωσία, σε μία ξεκάθαρη ένδειξη της δυσαρέσκειας των ΗΠΑ με τη στάση της γειτονικής χώρας αλλά και της βούλησης της κυβέρνησης Τραμπ να στηλιτεύσει τη στρατηγική της Τουρκίας, η οποία λειτουργεί ως κόμβος παράκαμψης κυρώσεων που αποσκοπούν στην αποδυνάμωση της πολεμικής μηχανής της Μόσχας.

Η πρώτη «κατσάδα» ήρθε κατά τη διάρκεια της συνάντησης του Τραμπ με τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν στα τέλη Σεπτεμβρίου, στον Λευκό Οίκο. «Το καλύτερο πράγμα που θα μπορούσε να κάνει είναι να μην αγοράζει πετρέλαιο και φυσικό αέριο από τη Ρωσία», σημείωσε τότε ο Αμερικανός ηγέτης. Οι πωλήσεις πετρελαίου, πετρελαιοειδών και αερίου αποτελούν παραδοσιακά πολύ μεγάλο μέρος των εσόδων του ρωσικού προϋπολογισμού και κρίσιμη πηγή χρηματοδότησης του πολέμου στην Ουκρανία.

Η στρατηγική της Ελλάδας στην ενέργεια

Οι επίμονες πιέσεις των ΗΠΑ στην Τουρκία έρχονται τη στιγμή που υλοποιείται η επιδίωξη της ελληνικής κυβέρνησης να για σύσφιξη της ελληνοαμερικανικής ενεργειακής συνεργασίας στη Μεσόγειο, και καθώς συνεχίζεται η στρατηγική προσπάθεια της Ουάσιγκτον να εκτοπίσει τη Ρωσία από τη θέση του κύριου, σε ορισμένες περιπτώσεις μονοπωλιακού παρόχου ενέργειας στην ανατολική και νοτιοανατολική Ευρώπη.

Την προηγούμενη εβδομάδα η ExxonMobil υπέγραψε συμφωνία συμμετοχής στην ερευνητική γεώτρηση που θα γίνει στο υποθαλάσσιο οικόπεδο Ασωπός-1, στο βορειοδυτικό Ιόνιο, την πρώτη ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα μετά από 40 χρόνια.

Η Exxon ήδη δραστηριοποιείται στην αναζήτηση κοιτασμάτων υδρογονανθράκων σε δύο βυθοτεμάχια νότια της Πελοποννήσου, ενώ ο έτερος αμερικανικός κολοσσός, η Chevron, επελέγη μαζί με την HELLENiQ Energy ως προτιμητέος επενδυτής για την αναζήτηση ενεργειακών πόρων σε δύο οικόπεδα νότια της Κρήτης, σε περιοχές που ανήκουν στην ελληνική ΑΟΖ.

Ανεξαρτήτως των προοπτικών αξιοποίησης εγχώριων κοιτασμάτων, στόχος της Ελλάδας είναι να μετατραπεί σε κόμβο εισροής υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Ευρώπη, ώστε να εφοδιάζονται με ενέργεια όλες οι χώρες των Βαλκανίων και της νοτιοανατολικής Ευρώπης έως την Ουκρανία.

Ο πρωθυπουργός της Μολδαβίας Ντορίν Ρετσεάν καταδίκασε την απόφαση της Ρωσίας να διακόψει την παροχή φυσικού αερίου στην Υπερδνειστερία και κατηγόρησε την Μόσχα ότι χρησιμοποιεί την ενέργεια ως πολιτικό όπλο. Σε ανάρτησή του στο Facebook ο μολδαβός πρωθυπουργός δηλώνει ότι η Μολδαβία θα εξετάσει όλα τα νομικά μέσα ανάμεσά τους και την διεθνή διαιτησία.

Η Ρωσία προμηθεύει την Μολδαβία με 2 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως μέσω της Ουκρανίας. Το ρωσικό φυσικό αέριο διοχετεύεται στην Υπερδνειστερία η οποία καλύπτει τις ενεργειακές της ανάγκες και στην συνέχεια το πωλεί στην υπόλοιπη Μολδαβία.

Η Ρωσία, η οποία δεν διατηρεί καλές σχέσεις με την φιλοδυτική κυβέρνηση της Μολδαβίας, έχει δηλώσει ότι η χώρα πρέπει να αποπληρώσει το χρέος της για παρελθούσες προμήθειες, το οποίο, σύμφωνα με την Μόσχα, ανέρχεται σε 709 εκατομμύρια δολάρια. Η Μολδαβία δηλώνει ότι το χρέος της ανέρχεται σε 8,6 εκατομμύρια δολάρια.

Η Υπερδνειστερία και η κυβέρνηση του Κισινάου συμφώνησαν το 2022 ότι ο συνολικός όγκος του ρωσικού φυσικού αερίου προς την Μολδαβία θα ρέει προς την Υπερδνειστερία, η οποία κατά παράδοσιν δεν πληρώνει για την ενέργεια αυτή.

Χωρίς τις προμήθειες σε φυσικό αέριο, ο σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας θα διακόψει την λειτουργία του και η Μολδαβία και η Υπερδνειστερία θα αντιμετωπίσουν διακοπές στην ηλεκτροδότηση ανάλογες με αυτές που αντιμετωπίζει η Ουκρανία.

Μολδαβία και Υπερδνειστερία κήρυξαν κατάσταση έκτακτης ανάγκης . Το Κισινάου ανακοίνωσε χθες ότι θα μειώσει τις εξαγωγές ενέργειας και θα εισαγάγει μέτρα για την μείωση της κατανάλωσης κατά τουλάχιστον ένα τρίτο από την 1η Ιανουαρίου.

Η πρόεδρος της Μολδαβίας Μάια Σαντού κατηγορεί την Gazprom ότι προκαλεί ενεργειακή κρίση αρνούμενη να εξαγάγει αέριο μέσω εναλλακτικής οδού.

Σπύρος Σιδέρης

Η αναζωπύρωση αυτών των φημών όμως τη δεδομένη στιγμή, συνδέεται σύμφωνα με τους αναλυτές, στην οξεία ενεργειακή κρίση που αντιμετωπίζει η Μολδαβία παραμονές του νέου έτους. Από την 1η Ιανουαρίου 2025, αναμένεται να σταματήσει εντελώς η διαμετακόμιση του ρωσικού φυσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας, το οποίο μεταξύ άλλων διανέμεται και στην Μολδαβία, αλλά μ΄έναν αξιοσημείωτο τρόπο.

Το 2022, η Gazprom, επικαλούμενη προβλήματα με την ουκρανική διαμετακόμιση, μείωσε τις προμήθειες φυσικού αερίου στη Μολδαβία κατά ένα τρίτο. Μετά από αυτό, το Κισινάου έλαβε τη στρατηγική απόφαση να στραφεί στην αγορά φυσικού αερίου για τις δικές του ανάγκες από την ευρωπαϊκή αγορά spot και να στέλνει τη μερίδα του λέοντος του καυσίμου που λαμβάνει από τη Gazprom στην Υπερδνειστερία.

• Αυτό δεν ήταν φιλανθρωπία, αλλά οικονομικός υπολογισμός, καθώς στην Υπερδνειστερία, το φυσικό αέριο παραδόθηκε στη Moldavskaya GRES, όπου το επεξεργάστηκε σε ηλεκτρική ενέργεια, η οποία στη συνέχεια πωλήθηκε στη Μολδαβία σε αρκετά χαμηλή τιμή. Κάλυπτε ένα σημαντικό μέρος των αναγκών της χώρας.

Έτσι, τον Δεκέμβριο, η Μολδαβία σχεδιάζει να λάβει έως και το 40% της ηλεκτρικής ενέργειας που χρειάζεται από την Υπερδνειστερία. Το υπόλοιπο θα εισάγεται από τη Ρουμανία και τους τοπικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής. Αλλά το ρεύμα από την Υπερδνειστερία είναι το φθηνότερο, ειδικά σε σύγκριση με το ρουμανικό ηλεκτρικό ρεύμα που είναι μαζί με τις υπόλοιπες χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης πολύ ακριβότερο.

Για να συνεχίσει να λειτουργεί αυτό το σύστημα μετά την 1η Ιανουαρίου, πρέπει να εξακολουθεί να παρέχεται αέριο από την Gazprom στη Μολδαβία. Αλλά είναι μη ρεαλιστικό να προμηθεύεται αέριο μέσω της Ουκρανίας. Επιπλέον, το Κίεβο έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι δεν θα διεξάγει καθόλου διαπραγματεύσεις με τη Moldavagaz, δεδομένου ότι η Gazprom κατέχει το 50% της εταιρείας.

Αυτό αφήνει τη δυνατότητα προμήθειας φυσικού αερίου μέσω του Turkish Stream. Το Κισινάου και η Gazprom έχουν ήδη διαπραγματευτεί σχετικά, αλλά γρήγορα έφτασαν σε αδιέξοδο: η Ρωσία θέτει ως προϋπόθεση για την ανακατεύθυνση των προμηθειών την αποπληρωμή του «ιστορικού χρέους» της Μολδαβίας για το φυσικό αέριο, το οποίο η Μόσχα υπολογίζει σε 700 εκατομμύρια δολάρια. Όμως το Κισινάου αναγνωρίζει ότι το χρέος ανέρχεται σε μόλις 8 εκατομμύρια δολάρια.

• Αυτό έχει δημιουργήσει την προοπτική μιας μεγάλης κλίμακας ενεργειακής κρίσης λόγω της έλλειψης προμηθειών φυσικού αερίου στην Υπερδνειστερία.

Η κατάσταση για τη Μολδαβία είναι εξαιρετικά σοβαρή. Θεωρητικά, μπορεί να αντικαταστήσει την ηλεκτρική ενέργεια από την Υπερδνειστερία με προμήθειες από τη Ρουμανία. Αλλά, πρώτον, η μόνη γραμμή μεταφοράς από τη Ρουμανία πηγαίνει στη Μολδαβία μέσω της Υπερδνειστερίας καθώς η εναλλακτική γραμμή θα ολοκληρωθεί μόνο μέχρι το τέλος του 2025. Δεύτερον, η ρουμανική ηλεκτρική ενέργεια είναι πολύ πιο ακριβή, πράγμα που σημαίνει ότι τα τιμολόγια για τον πληθυσμό θα πρέπει να αυξηθούν.

• Και αυτό θα είναι εξαιρετικά επώδυνο για τις μολδαβικές αρχές, δεδομένων των βουλευτικών εκλογών που έχουν προγραμματιστεί για φέτος. Ήδη μετά τις προεδρικές εκλογές και το δημοψήφισμα για την ένταξη στην ΕΕ, που ήταν προβληματικές για την Σάντου, έγινε σαφές ότι οι βουλευτικές εκλογές θα είναι πολύ δύσκολες για το κυβερνών κόμμα. Αν υπάρξει επίσης απότομη αύξηση των δασμών, η νίκη της αντιπολίτευσης, η οποία σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό είναι προσανατολισμένη προς τη Ρωσία, είναι πολύ πιθανή.

Επιπλέον, τα τιμολόγια αυξάνονται ήδη, επειδή η κυβέρνηση της Μολδαβίας δεν αγόρασε εκ των προτέρων φυσικό αέριο στην ευρωπαϊκή αγορά το καλοκαίρι, όταν αυτό ήταν φθηνό, και ασχολήθηκε με τη δημιουργία αποθεμάτων μόνο στο τέλος του φθινοπώρου, όταν αυτό έγινε πολύ ακριβό. Ως αποτέλεσμα, τα τιμολόγια φυσικού αερίου έπρεπε να αυξηθούν κατά 27,5%, χωρίς να μειωθούν μετά την απόλυση του Υπουργού Ενέργειας, ως αποτέλεσμα της αύξησης.

• Ως εκ τούτου, η ενεργειακή κρίση μπορεί να δημιουργήσει πολύ μεγάλα πολιτικά προβλήματα για τον Σάντου.

Δύσκολες στιγμές θα περάσει όμως και η Υπερδνειστερία, η οποία θα μείνει εντελώς χωρίς φυσικό αέριο αν διακοπούν οι προμήθειες από την Gazprom. Δεν αποκλείεται να υπάρξουν προβλήματα και με το ηλεκτρικό ρεύμα. Για κάποιο χρονικό διάστημα ο ΑΗΣ Δνείστερου θα είναι σε θέση να λειτουργήσει με τα αποθέματα άνθρακα, αλλά αυτά δεν είναι ατελείωτα και η τακτική αγορά μεγάλων ποσοτήτων άνθρακα απαιτεί σοβαρά χρήματα.

Το φυσικό αέριο και η ηλεκτρική ενέργεια μπορούν να αγοραστούν μέσω της Μολδαβίας στην ευρωπαϊκή αγορά. Αλλά αυτό θα είναι πολλές φορές πιο ακριβό και θα οδηγήσει σε απότομη αύξηση των τιμολογίων κοινής ωφέλειας για τους Υπερδνειστεριανούς, που τώρα διατηρούνται σε πολύ χαμηλά επίπεδα χάρη στις ρωσικές προμήθειες φυσικού αερίου, καθώς και στην πραγματική κατάρρευση της βιομηχανίας της Υπερδνειστερίας, η οποία λειτουργεί επίσης χάρη στο φθηνό φυσικό αέριο και ηλεκτρικό ρεύμα.

Εκτός αν η Ρωσία αντισταθμίσει τη διαφορά στα τιμολόγια με απευθείας ενέσεις στον προϋπολογισμό της Υπερδνειστερίας. Αλλά αυτό θα κοστίσει στη Μόσχα πολύ περισσότερο από τη συνέχιση των προμηθειών φυσικού αερίου στη Μολδαβία μέσω των Βαλκανίων και του Turkish Stream. Και αυτή η στιγμή αφήνει μια πιθανότητα όλα τα μέρη να βρουν μια λύση στο πρόβλημα. Παρόλο που δεν έχουν γίνει διαπραγματεύσεις μέχρι στιγμής.

• Σε γενικές γραμμές, η κατάσταση είναι πραγματικά περίπλοκη. Ωστόσο, μακροπρόθεσμα έχει πολιτικές και όχι στρατιωτικές συνέπειες και εξελίξεις.

Όλα όσα συμβαίνουν μέχρι στιγμής μοιάζουν με προσπάθεια της Μόσχας να επιδεινώσει απότομα τις εσωτερικές πολιτικές θέσεις της Σάντου, να μειώσει το ποσοστό της στις εκλογές και να εξασφαλίσει τη νίκη των πιστών στη Ρωσική Ομοσπονδία δυνάμεων.

Και στη συνέχεια, ίσως, να οργανώσει μια πλήρη επανένταξη της Υπερδνειστερίας στη Μολδαβία, προκειμένου να ενισχύσει και να εδραιώσει το φιλορωσικό διάνυσμα του Κισινάου. Και ταυτόχρονα να απαλλαγεί από το βάρος των υποχρεώσεων υποστήριξης της μη αναγνωρισμένης «δημοκρατίας» με την οποία η Ρωσία δεν έχει κοινά σύνορα.

• Ταυτόχρονα, δεδομένου του πολύ υψηλού γεωπολιτικού διακυβεύματος, [στην πραγματικότητα, μιλάμε για τον καθορισμό της μελλοντικής πορείας της Μολδαβίας], της γενικής έντασης στην περιοχή, του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία, καθώς και της επιθυμίας διαφόρων πλευρών να επηρεάσουν την κατάσταση την παραμονή της ορκωμοσίας του Ντόναλντ Τραμπ, δεν μπορούν φυσικά να αποκλειστούν εντελώς τα ριζοσπαστικά σενάρια μέχρι και τα στρατιωτικά.

Όμως, σύμφωνα με τους αναλυτές, δεν έχει νόημα για τη Ρωσία να «ενεργοποιήσει» στρατιωτικά την Υπερδνειστερία μέχρι τα ρωσικά στρατεύματα να επιστρέψουν στη δεξιά όχθη του Δνείπερου και να πλησιάσουν τα σύνορα της μη αναγνωρισμένης «δημοκρατίας». Και αυτό εξακολουθεί να είναι ένα εξαιρετικά υποθετικό ενδεχόμενο.

• Η ίδια η Μολδαβία δεν θα μπορέσει να αντιμετωπίσει στρατιωτικά την Υπερδνειστερία λόγω της αδυναμίας του στρατού της. Η Ρουμανία είναι απίθανο να παρέμβει στον πόλεμο, καθώς είναι μέλος του ΝΑΤΟ, και υπάρχει ρωσικό απόσπασμα στη «δημοκρατία» – και υπάρχει η πιθανότητα άμεσης σύγκρουσης μεταξύ της Ρωσικής Ομοσπονδίας και του στρατού της χώρας-μέλους της Συμμαχίας. Το ΝΑΤΟ είναι απίθανο να δώσει το πράσινο φως για κάτι τέτοιο.

Όσον αφορά τις Ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις, μέχρι το τέλος ενός πολέμου πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία, μπορούν να επιτεθούν προληπτικά στην Υπερδνειστερία μόνο υπό δύο προϋποθέσεις.

• Πρώτον, ένα επίσημο αίτημα από τη Μολδαβία για την εισαγωγή στρατευμάτων στο διεθνώς αναγνωρισμένο έδαφός της.

• Δεύτερον, εάν υπάρχει πλήρης εμπιστοσύνη ότι ο στρατός και οι δομές εξουσίας της Υπερδνειστερίας και το ρωσικό απόσπασμα που σταθμεύει εκεί δεν θα προβάλουν σοβαρή αντίσταση και θα καταθέσουν τα όπλα χωρίς μάχη. Εάν δεν υπάρχει αυτή η εμπιστοσύνη, μια επίθεση στην Υπερδνειστερία θα μπορούσε να γίνει ένα πολύ επικίνδυνο εγχείρημα.

Η Υπερδνειστερία είναι σε θέση να παρατάξει έναν στρατό -λαμβάνοντας υπόψη τους Ρώσους στρατιώτες, τους εφέδρους και τις δυνάμεις ασφαλείας- 20 με 30.000 ατόμων, αν όχι περισσότερων. Και δεν είναι άσχημα οπλισμένος. Δηλαδή, η Ουκρανία θα πρέπει να στείλει δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες σε αυτό το νέο μέτωπο για να πραγματοποιήσει μια πλήρη επιχείρηση με όλα τα όπλα. Στις σημερινές συνθήκες οξείας έλλειψης προσωπικού στην πρώτη γραμμή του μετώπου, αυτό θα μπορούσε να έχει ολέθριες συνέπειες για το κύριο ρωσο-ουκρανικό μέτωπο.

Αν και παραμένει δύσκολο σύμφωνα με τους αναλυτές μια ανάφλεξη ενός νέου μετώπου σύγκρουσης, λαμβάνοντας υπόψη τη συνολική εξαιρετικά τεταμένη κατάσταση γύρω από τη Μολδαβία, δεν μπορούν να αποκλειστούν όλες οι επιλογές, ακόμα και η δημιουργία ενός νέου μετώπου.

Όπως μετέδωσε το xanthinea.gr, σε διάφορες σχολικές μονάδες οι μαθητές αποφάσισαν να σχηματίζουν το όνομα του αδικοχαμένου νέου με τις τσάντες τους στις αυλές ή να γράψουν κάποιο συλληπτήριο μήνυμα εκφράζοντας με αυτό τον τρόπο τη θλίψη και την οδύνη τους, καθώς και τη συμπαράστασή τους στην οικογένεια του 16χρονου.

Μεταξύ άλλων, οι μαθητές από το Πρότυπο ΕΠΑΛ Ξάνθης αφιέρωσαν τον αγώνα μπάσκετ που έδωσαν απέναντι στο Μουσικό Σχολείο στον 16χρονο.

Οι έρευνες για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες σημειώθηκε η τραγωδία βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.

Υπενθυμίζεται πως σύμφωνα με όσα έδειξε η έκθεση του ιατροδικαστή για τον θάνατο του 16χρονου από διαρροή αερίου, αυτός ήταν ασφυκτικός και προήλθε από έλλειψη οξυγόνου.

Η έκρηξη έγινε κοντά στο Kalinino, περίπου 150 χλμ. δυτικά της πόλης Καζάν του Βόλγα στην κεντρική Ρωσία. Σκοτώθηκαν τρία άτομα και απείλησε να διαταράξει μέρος του περιορισμένου όγκου ρωσικού φυσικού αερίου που εξακολουθεί να φτάνει στην Ευρώπη παρά τις οικονομικές επιπτώσεις από τη ρωσική στρατιωτική εκστρατεία στην Ουκρανία.

«Το κατεστραμμένο τμήμα του αγωγού φυσικού αερίου εντοπίστηκε αμέσως. Το αέριο μεταφέρεται στους καταναλωτές πλήρως μέσω παράλληλων αγωγών φυσικού αερίου», ανέφερε σε δήλωση η Gazprom Transgaz Nizhny Novgorod, όπως μετέδωσε το Reuters.

Η ροή φυσικού αερίου μέσω του τμήματος «Urengoy-Tsentr-2» του αγωγού Urengoi-Pomary-Uzhhorod, που μεταφέρει αέριο από την Αρκτική της Ρωσίας στην κεντρική Ευρώπη μέσω Ουκρανίας, σταμάτησε την Τρίτη (ώρα 10:50 GMT), σύμφωνα με τοπικούς αξιωματούχους.

Ο Όλεγκ Νικολάγιεφ, κυβερνήτης της περιοχής Τσουβάσια, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι τρεις εργαζόμενοι σκοτώθηκαν, ενώ ένας άλλος, ένας οδηγός, υπέστη σοκ.

Ο Νικολάγιεφ είπε ότι οι αρχές προσπαθούν να διερευνήσουν πότε μπορεί να ξαναρχίσουν οι προμήθειες φυσικού αερίου μέσω του κατεστραμμένου τμήματος.

Το ευρώ έχει ενισχυθεί σημαντικά έναντι του αμερικανικού νομίσματος και βρίσκεται πλέον πάνω από το 1,03 δολάρια.

Πετρέλαιο και ευρώ ήδη έφεραν τις πρώτες μειώσεις στις τιμές των καυσίμων, οι οποίες μπορεί να μην είναι μεγάλες, αλλά διαμορφώνουν μία τάση που εάν δεν επακολουθήσουν δυσάρεστες εκπλήξεις, τότε τις επόμενες ημέρες θα είναι μεγαλύτερες.

• Στο μέτωπο του πληθωρισμού, οι διεθνείς εξελίξεις – αυτή την περίοδο – σε συνδυασμό με τις πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί, αλλά την υψηλή βάση που θα γίνει ο υπολογισμός, υπάρχουν προσδοκίες ότι για τον Νοέμβριο, ίσως υπάρξει νέα μείωση.

Τον Οκτώβριο ο πληθωρισμός παρουσίασε μείωση από το 12% στο 9,1%.

Ο πληθωρισμός με βάση την ΕΛΣΤΑΤ μπορεί να “φρενάρει” ως προς την ταχύτητα ανόδου, ωστόσο στα τρόφιμα και βασικά είδη πατάει συνεχώς “γκάζι”. Έτσι, ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή για τον Οκτώβριο διαμορφώθηκε στο 9,1% από 12%, καθώς η διαμόρφωση του δείκτη ανόδου των τιμών επηρεάζεται, πια, και από τη σύγκριση με τις υψηλές τιμές που υπήρχαν τους τελευταίους μήνες του 2021. Ωστόσο στον αντίποδα οι τιμές των τροφίμων καταγράφουν ράλι.

Με βάση την ΕΛΣΤΑΤ και τα στοιχεία που έδωσε την περασμένη Πέμπτη στη δημοσιότητα, η μέση αύξηση τιμών στην ομάδα διατροφή και μη αλκοολούχων ποτών φτάνει στο 14,8% τον Οκτώβριο από 3% που ήταν πέρυσι στην ίδια κατηγορία.

Ενδεικτικές, είναι και οι αναφορές της Κομισιόν στις χειμερινές της προβλέψεις όπου “βλέπει” πληθωρισμό στο 10% για φέτος, εκτίμηση για αύξηση του ΑΕΠ κατά 6% φέτος, κατά 1% του χρόνου και κατά 2% το 2024.

Η Κομισιόν, αναφέρει πως μετά από μια καλύτερη από την αναμενόμενη απόδοση το πρώτο εξάμηνο του 2022, το υψηλό ενεργειακό κόστος και η επιδείνωση του εξωτερικού περιβάλλοντος υποδηλώνουν σημαντική επιβράδυνση για την Ελλάδα επισημαίνει η Κομισιόν στις χειμερινές προβλέψεις της.

Ειδικότερα για τον πληθωρισμό η Κομισιόν περιμένει ότι θα αναρριχηθεί στο 10% το 2022, προτού επιβραδυνθεί στο 6% το 2023 και στο 2,4% το 2024. Κάτι που ουσιαστικά “κουρεύει” την όποια άνοδο των εισοδημάτων λόγω της διόγκωσης του ΑΕΠ.

Και η Τράπεζα της Ελλάδος σημειώνει ότι ο πληθωρισμός προβλέπεται να κορυφωθεί το τελευταίο τρίμηνο του 2022 και να υποχωρήσει μόνο σταδιακά στη συνέχεια. “Η αύξηση των τιμών της ενέργειας είναι ο κύριος μοχλός, αλλά η μεταβίβαση σε άλλες συνιστώσες αναμένεται να αυξηθεί. Ο πληθωρισμός βάσει του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή προβλέπεται να φτάσει στο 10% το 2022 και να μειωθεί στο 6% το 2023, πριν υποχωρήσει στο 2,4% το 2024” ανέφερε πριν λίγες μέρες στην “Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας: Νοέμβριος 2022”.

Παράλληλα η ΤτΕ αναφέρει ότι οι πιέσεις στις τιμές αναμένεται να συνεχιστούν τους πρώτους μήνες του 2023 και να μετριαστούν μόνο εν μέρει αφενός από τα δημοσιονομικά μέτρα για την άμβλυνση των επιπτώσεων του αυξημένου ενεργειακού κόστους και αφετέρου από τις αναμενόμενες αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις.

Η ακρίβεια συνεχίζεται

Παράγοντες της αγοράς αναφέρουν πως και οι νέοι τιμοκατάλογοι έχουν ανατιμήσεις οδηγώντας σε νέες πιέσεις τις τιμές: “Είμαστε στο σημείο εκείνο, που ούτε αποθέματα υπάρχουν και που η αλυσίδα αξίας ενσωματώνει καθημερινά τα αυξημένα κόστη οδηγώντας τις τιμές σε άνοδο”.

Και προσθέτουν ότι το “καλάθι του νοικοκυριού”, όπως τονίζουν δεν μπορεί να ανασχέσει το συνεχιζόμενο κύμα ακρίβειας. Απλά, σημειώνουν, είναι μια πρωτοβουλία να μπει, όσο γίνεται φρένο σε κάποια βασικά είδη, κάτι που γινόταν ήδη με τις πολιτικές προσφορών των αλυσίδων λιανεμπορίου.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΑΒ Βασιλόπουλος, Νίκος Λαβίδας είπε. “Με την ίδια ένταση συνεχίζονται οι ανατιμήσεις” και σημείωσε λέγοντας ότι πολλές κατηγορίες προϊόντων επηρεάζονται από τον πόλεμο.

Όπως προκύπτει οι τιμές στα βασικά τρόφιμα κινούνται με ρυθμό διπλάσιο του πληθωρισμού:

• 24% ακριβότερα είναι τα γαλακτοκομικά,
• 19,3% υψηλότερα τα δημητριακά και το ψωμί,
• 17,3% τα κρέατα,
• 16,6% τα λάδια,
• 13,2% τα λαχανικά και
• 12% τα λοιπά τρόφιμα.

Τα ταξί κοστίζουν 32,9% ακριβότερα, τα αεροπορικά εισιτήρια 30,6% και τα ακτοπλοϊκά 26,7%

Ειδικότερα από την ανάλυση των στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ για τις μεταβολές των τιμών, μέσα σε ένα μήνα τον φετινό Οκτώβριο σε σχέση με τον Σεπτέμβριο οι τιμές στα είδη διατροφής αυξήθηκαν κατά 1,3% από 0,1% που ήταν η άνοδος το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι.

Αναλυτικά το ψωμί είχε αύξηση 2%, τα ζυμαρικά 7,2%, το μοσχάρι 0,8%, το χοιρινό 1,1%, το αρνί και το κατσίκι 2%, το γάλα 3,4%, τα τυριά 1,8%, το ελαιόλαδο 1,3%, τα νωπά φρούτα 1,4%, τα λαχανικά με 3,5% και οι πατάτες με 3,5%.

Επίσης η άνοδος στις τιμές των ακινήτων, συμπαρασύρει τις τιμές των ενοικίων. Όπως τονίζεται, το β΄ τρίμηνο του 2022 οι τιμές των διαμερισμάτων για το σύνολο της χώρας αυξήθηκαν κατά 9,4% συγκριτικά με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2021. Για το β΄ τρίμηνο του 2022, υψηλότερο ετήσιο ρυθμό αύξησης των τιμών παρουσίασαν τα νεόδμητα διαμερίσματα έναντι των παλαιών (ηλικίας άνω των πέντε ετών), 10,5% και 8,7% αντίστοιχα. Από την ανάλυση των στοιχείων κατά γεωγραφική περιοχή προκύπτει ότι οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπου διαμορφώθηκαν διψήφιοι ετήσιοι ρυθμοί αύξησης στην Αθήνα (10,9%) και στη Θεσσαλονίκη (10,4%).