Μανώλης Δράκος

Στη Fujiyoshida της Ιαπωνίας, οι αρχές ακύρωσαν την ετήσια γιορτή των ανθισμένων κερασιών (sakura) – μια εκδήλωση που συνήθως προσελκύει 200.000 επισκέπτες – έπειτα από παράπονα κατοίκων για σκουπίδια, παραβιάσεις ιδιωτικών χώρων και ακόμη και τουρίστες που έμπαιναν σε ιδιωτικά σπίτια. Είναι το πιο πρόσφατο σημάδι ότι, καθώς ο παγκόσμιος τουρισμός φτάνει σε ιστορικά υψηλά, η υπομονή στους πιο δημοφιλείς προορισμούς εξαντλείται.

Το 2025, η Ιαπωνία υποδέχθηκε σχεδόν 43 εκατομμύρια επισκέπτες, τον υψηλότερο αριθμό στην ιστορία της. Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη φιλοξένησε πάνω από το μισό των 1,5 δισεκατομμυρίων διεθνών αφίξεων παγκοσμίως. Με τις παγκόσμιες μετακινήσεις να προβλέπεται ότι θα φτάσουν τα 1,8 δισεκατομμύρια έως το 2030, οι κυβερνήσεις προσπαθούν εναγωνίως να διαχειριστούν την πίεση.

Και ορισμένες καταφεύγουν σε μέτρα που πριν λίγα χρόνια θα θεωρούνταν ακραία: χρήση τεχνητής νοημοσύνης για έλεγχο πλήθους, τοποθέτηση φυσικών φραγμών, τριπλάσια τέλη εισόδου για αλλοδαπούς, ακόμη και ακύρωση εμβληματικών φεστιβάλ.

Παρότι πολλές από αυτές τις χώρες εξακολουθούν να καλωσορίζουν επισκέπτες, θέλουν να είναι πιο κατανεμημένοι, πιο υπεύθυνοι ή να ταξιδεύουν σε διαφορετικές εποχές του χρόνου.

Ιαπωνία: Αποκλεισμοί και περιορισμοί

Η ακύρωση του φεστιβάλ είναι απλώς το πιο πρόσφατο βήμα στην κλιμακούμενη προσπάθεια της Ιαπωνίας να διαχειριστεί τον υπερτουρισμό. Το 2024, η πόλη Fujikawaguchiko τοποθέτησε φυσικό φράγμα που μπλόκαρε δημοφιλές σημείο φωτογράφισης του όρους Φούτζι, αφού επισκέπτες ανέβαιναν σε στέγες και αγνοούσαν τους κανόνες ασφαλείας.

Στο Κιότο, που εδώ και χρόνια αντιμετωπίζει συνωστισμό, απαγορεύτηκε η φωτογράφιση γκεϊσών και περιορίστηκε η πρόσβαση σε ορισμένα σοκάκια της ιστορικής περιοχής Gion. Παράλληλα, η πόλη αξιοποιεί τεχνολογία για βιώσιμη διαχείριση επισκεπτών.

Νέα ψηφιακά εργαλεία προβλέπουν τις καλύτερες ημέρες και ώρες επίσκεψης, ενώ εφαρμογές παρέχουν ενημερώσεις σε πραγματικό χρόνο για τα επίπεδα συνωστισμού. Πρωτοβουλίες προωθούν λιγότερο γνωστές συνοικίες και υπηρεσίες μεταφοράς αποσκευών ώστε να μειωθεί η πίεση στα μέσα μεταφοράς.

Ηνωμένες Πολιτείες: Οικονομική επιβάρυνση για ξένους επισκέπτες

Οι ΗΠΑ υιοθέτησαν πιο οικονομική προσέγγιση. Το σύστημα των US National Park Service περιλαμβάνει 433 πάρκα σε 85 εκατομμύρια στρέμματα, όμως οι μισές επισκέψεις συγκεντρώνονται σε 25 από αυτά.

Το 2026 επιβλήθηκε προσαύξηση 100 δολαρίων ανά άτομο για διεθνείς επισκέπτες σε 11 δημοφιλή πάρκα, όπως το Yellowstone National Park, το Yosemite National Park και το Grand Canyon. Το ετήσιο πάσο «America the Beautiful» κοστίζει πλέον 250 δολάρια για μη κατοίκους, έναντι 80 για Αμερικανούς πολίτες.

Ωστόσο, ειδικοί εκτιμούν ότι η αύξηση τιμών από μόνη της δεν αρκεί για τη μείωση του συνωστισμού, καθώς η ζήτηση για εμβληματικά πάρκα παραμένει ισχυρή.

Τζαμάικα: Ανακατεύθυνση εποχικότητας

Η Τζαμάικα επέλεξε κίνητρα αντί για περιορισμούς. Μετά τις καταστροφές από τον τυφώνα Melissa το 2025, συνεργάστηκε με τη JetBlue και τη WeatherPromise για να προσφέρει «ασφάλεια βροχής» σε πακέτα διακοπών κατά την περίοδο των τυφώνων.

Αν σημειωθεί υπερβολική βροχόπτωση, οι ταξιδιώτες λαμβάνουν επιστροφή χρημάτων, ενώ μπορούν να επισκεφθούν εσωτερικά αξιοθέατα, όπως το Bob Marley Museum στο Κίνγκστον.

Ισπανία (Μαγιόρκα): Αλγοριθμική διαχείριση πλήθους

Η Mallorca, όπου έχουν σημειωθεί έντονες διαμαρτυρίες κατά του τουρισμού, επενδύει στην τεχνητή νοημοσύνη. Νέα πλατφόρμα θα καθοδηγεί τους επισκέπτες στις καλύτερες ώρες επίσκεψης και θα προτείνει λιγότερο γνωστές δραστηριότητες, όπως τοπικές τέχνες, οινοποιεία και παραγωγούς ελαιολάδου.

Παράλληλα, η καμπάνια «Ca Nostra» («Το Σπίτι μας») καλεί επισκέπτες και κατοίκους να αντιμετωπίζουν το νησί σαν προσωρινό σπίτι τους και να προστατεύουν το περιβάλλον και τις παραδόσεις.

Δανία (Κοπεγχάγη): Συμπεριφορική παρακίνηση

Η πρωτεύουσα της Δανίας, Κοπεγχάγη, εφαρμόζει το πρόγραμμα CopenPay. Οι επισκέπτες «πληρώνουν» για εμπειρίες μέσω βιώσιμων πράξεων, όπως να κάνουν καγιάκ μαζεύοντας σκουπίδια ή να πηγαίνουν σε μουσεία με ποδήλατο.

Περισσότεροι από 30.000 συμμετείχαν, με αύξηση 59% στις ενοικιάσεις ποδηλάτων. Το μοντέλο έχει ήδη προσελκύσει το ενδιαφέρον πάνω από 100 προορισμών, με το Βερολίνο και τη Νορμανδία να υιοθετούν παρόμοιες πρωτοβουλίες.

«Πολλοί συμμετέχοντες μάς είπαν ότι κάθε πόλη θα έπρεπε να έχει κάτι τέτοιο», ανέφεραν οι υπεύθυνοι. «Βλέπουμε μια ευρύτερη αλλαγή στη συμπεριφορά των ταξιδιωτών. Θέλουν να αφήνουν έναν προορισμό καλύτερο απ’ ό,τι τον βρήκαν».

Σύμφωνα με τα στοιχεία της AEGEAN για την πληρότητα των κρατήσεων, στην κορυφή των προτιμήσεων καταγράφονται οι προορισμοί του εξωτερικού, ενώ έντονο παραμένει το ενδιαφέρον και για δημοφιλείς προορισμούς εντός Ελλάδας, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική της ταξιδιωτικής ζήτησης για τη συγκεκριμένη αργία.

Πιο αναλυτικά, η επιβατική κίνηση για το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας, τόσο από τη βάση της Αθήνας όσο και από τη βάση της Θεσσαλονίκης, διαμορφώνεται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, με τους συντελεστές πληρότητας να υπερβαίνουν το 80%.

Ειδικότερα, στο δίκτυο εξωτερικού από τη μεγαλύτερη βάση της AEGEAN στην Αθήνα, οι πληρότητες ξεπερνούν το 85%, ενώ σε αντίστοιχα επίπεδα κινούνται και οι επιδόσεις από τη βάση του αεροδρομίου «Μακεδονία» στη Θεσσαλονίκη.

Top προορισμοί εξωτερικού από τις δυο μεγαλύτερες βάσεις της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης:

Αντίστοιχα, θετική είναι η εικόνα και στο δίκτυο εσωτερικού, όπου οι πληρότητες από την Αθήνα αγγίζουν το 80%, με τη Θεσσαλονίκη να καταγράφει ακόμη υψηλότερα ποσοστά, ξεπερνώντας το 85%, επιβεβαιώνοντας τη σταθερά αυξημένη ταξιδιωτική ζήτηση για την περίοδο.

Η υψηλότερη δυναμική στις πληρότητες, τόσο στο δίκτυο εξωτερικού όσο και στο δίκτυο εσωτερικού, καταγράφεται τις ημέρες Πέμπτη, Παρασκευή και Καθαρά Δευτέρα, με την επιβατική κίνηση από και προς τις δύο μεγαλύτερες βάσεις της εταιρείας να εμφανίζεται ιδιαίτερα αυξημένη.

Τοp προορισμοί εσωτερικού από τις δύο μεγαλύτερες βάσεις της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης:

Η Ελλάδα προχωρά σταδιακά προς τον στόχο του τουρισμού όλο το χρόνο (year-round tourism). Μεγάλα αστικά κέντρα, περιφερειακές πόλεις και προορισμοί με πολυθεματικό τουριστικό προϊόν εμφανίζουν αυξημένη ανθεκτικότητα στην εποχικότητα, ενώ παραδοσιακά «καλοκαιρινά» μέρη όπως η Κρήτη, η Ρόδος και η Κέρκυρα δείχνουν σημάδια επιμήκυνσης της σεζόν, με νωρίτερη έναρξη πτήσεων και δραστηριότητα που φτάνει έως το φθινόπωρο.

Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, το μοντέλο year-round τουρισμού δεν σημαίνει απαραίτητα ίδια ζήτηση όλο το έτος, αλλά μεγαλύτερη διάρκεια λειτουργίας, καλύτερη αξιοποίηση υποδομών και σταδιακή εξισορρόπηση της τουριστικής κίνησης.

Αθήνα: Ο σταθερός πυλώνας τουρισμού όλο το χρόνο

Η Αθήνα παραμένει στο επίκεντρο της προσπάθειας για τουρισμό 12 μήνες τον χρόνο. Το 2025 τα ξενοδοχεία της κατέγραψαν οριακά θετικά αποτελέσματα, με σταθερή ζήτηση εκτός υψηλής σεζόν, κυρίως το πρώτο και το τελευταίο τρίμηνο. Σύμφωνα με την Ένωση Ξενοδόχων Αθηνών-Αττικής & Αργοσαρωνικού, οι δείκτες απόδοσης ανέβηκαν, αν και με ηπιότερους ρυθμούς σε σχέση με τη μεταπανδημική ανάκαμψη.

Η περαιτέρω ανάπτυξη του συνεδριακού, πολιτιστικού και city break τουρισμού, μαζί με αναβάθμιση υποδομών και εμπειρίας επισκέπτη, θεωρείται κρίσιμη για τη στήριξη ενός πιο βιώσιμου μοντέλου ανάπτυξης.

Θεσσαλονίκη: Από 9 σε 10 μήνες τουριστικής δραστηριότητας

Η Θεσσαλονίκη εμφανίζει σταθερή αύξηση της διάρκειας της τουριστικής περιόδου. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης Ξενοδόχων, Ανδρέα Μανδρινό, η πόλη πλέον κινείται σε 10 μήνες λειτουργίας, με μειωμένη κίνηση μόνο από τέλος Νοεμβρίου έως τέλος Ιανουαρίου.

Σημαντικό ρόλο παίζουν η συνδεσιμότητα μέσω πτήσεων, οι εκδηλώσεις και τα συνέδρια, ενώ οι βασικές αγορές προέρχονται από ΗΠΑ, Τουρκία, Ισραήλ, Γερμανία και Κύπρο. Το στοίχημα παραμένει η αύξηση της μέσης τιμής δωματίου και των συνολικών εσόδων, μέσω αναβάθμισης ποιότητας και επενδύσεων στον ξενοδοχειακό τομέα.

Αλεξανδρούπολη: Στοίχημα η τουριστική σταθερότητα

Η Αλεξανδρούπολη επιτυγχάνει σταθερά τουριστική δραστηριότητα όλο το χρόνο, κυρίως με επισκέπτες από Τουρκία και Βαλκάνια. Ο δήμαρχος Γιάννης Ζαμπούκης τονίζει ότι η επιτυχία βασίζεται σε στοχευμένες δράσεις B2B, ανάπτυξη εμπειριών, πολιτισμό και γαστρονομία, δημιουργώντας μια ζωντανή πόλη 12 μήνες τον χρόνο.

Ιωάννινα: Συνεδριακός και πανεπιστημιακός τουρισμός

Τα Ιωάννινα καταγράφουν περίπου δέκα μήνες δραστηριότητας, βασιζόμενα σε συνέδρια, επιχειρηματικές εκδηλώσεις και πανεπιστημιακό τουρισμό. Ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων, Σπύρος Σουρέλης, σημειώνει ότι η αναβάθμιση του αεροδρομίου και η δημιουργία νέου συνεδριακού χώρου μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά τη θέση της πόλης στον συνεδριακό χάρτη.

Πελοπόννησος: Πολυθεματικός προορισμός με δυνατότητα year-round

Η Πελοπόννησος διαθέτει παράκτια και ηπειρωτικά χαρακτηριστικά, ήπιο κλίμα, πολιτιστικό απόθεμα και αναπτυσσόμενες υποδομές, καθιστώντας τη ιδανική για τουρισμό όλο το χρόνο. Προορισμοί όπως η Καλαμάτα, το Ναύπλιο, το Λουτράκι και η Κόρινθος μπορούν να επεκτείνουν τη σεζόν με έμφαση στην καλύτερη αξιοποίηση των υπαρχόντων πόρων. Το αεροδρόμιο της Καλαμάτας πλέον λειτουργεί από τα τέλη Φεβρουαρίου έως τα τέλη Νοεμβρίου.

Επιμήκυνση της σεζόν και στους παραδοσιακούς θερινούς προορισμούς

Κρήτη, Ρόδος και Κέρκυρα καταγράφουν επίσης αύξηση της δραστηριότητας εκτός υψηλής σεζόν, χάρη στην επέκταση του πτητικού προγράμματος και τη σταθερή ζήτηση από ξένους επισκέπτες. Η Ελλάδα κινείται σταθερά προς ένα μοντέλο τουρισμού 12 μήνες τον χρόνο, συνδυάζοντας βιωσιμότητα, ανάπτυξη υποδομών και ποιοτικό τουριστικό προϊόν.

Mε πληροφορίες από ΑΠΕ

Τα αποτελέσματα προέκυψαν μετά από εκτενή επιτόπια έρευνα της βραβευμένης ως «the most influential talent on the web», blogger Μάρτα Οστόγια που συνδύασε τις νέες ταξιδιωτικές τάσεις που παρουσιάστηκαν στη μεγάλη έκθεση τουρισμού στο Λονδίνο σε συνδυασμό με τα εκατοντάδες ταξίδια που έχει πραγματοποιήσει σε 40 χώρες σε όλο τον κόσμο.

Σύμφωνα με το ταξιδιωτικό blog «Where Life is Great» που διαβάζεται από εκατοντάδες χιλιάδες ζευγάρια και φίλους των ταξιδιωτικών δραστηριοτήτων, την πρώτη θέση καταλαμβάνει η Νάξος https://www.instagram.com/naxosandsmallcyclades/ και ακολουθούν η Βαρσοβία, η Κόστα Μπράβα της Ισπανίας, η Σικελία, η Μεξικανική Ριβιέρα Ναγιαρίτ, η Μπαία της Βραζιλίας, η Σάρζα από τα ΗΑΕ, η Οκινάουα στην Ιαπωνία και η Ισλανδία.

Η αρθρογράφος που είχε επισκεφτεί τη Νάξο μετά από πρόσκληση του Δήμου εξηγεί πως «η Νάξος είναι το νησί των χρυσών παραλιών, όπου ο χρόνος επιβραδύνει και η ψυχή ανασαίνει. Από όλα τα μέρη που επισκέφθηκα το 2025, η Νάξος είναι εκείνο που τρύπωσε αθόρυβα στην καρδιά μου και αρνήθηκε κατηγορηματικά να φύγει. Το νησί της Αριάδνης είναι όλα όσα εύχεσαι να είναι το Ελληνικό καλοκαίρι. Χρυσαφένιες αμμουδιές που μοιάζουν να απλώνονται στο άπειρο, κρυστάλλινα τιρκουάζ νερά, μικρά ασβεστωμένα χωριά φωλιασμένα στα βουνά και ταβέρνες όπου το φαγητό είναι τόσο καλό που σε συγκινεί. Επιπλέον υπάρχει κάτι στο νησί που το κάνει ιδανικό για οικογένειες. Οι ντόπιοι λατρεύουν τα παιδιά, τα εστιατόρια δεν σε κάνουν ποτέ να νιώθεις ανεπιθύμητος και οι παραλίες είναι ιδανικές, ώστε ακόμη και τα νήπια να μπορούν να παίζουν με ασφάλεια».

Με το βλέμμα στην επόμενη σεζόν, ο αντιδήμαρχος Τουρισμού του Δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων Βαγγέλης Κατσαράς αναφέρει πως «στόχος μας είναι η ενίσχυση της εξωστρέφειας με διαρκείς ενέργειες που μας φέρουν συστηματικά στο προσκήνιο όπως η συγκεκριμένη πρωτιά στη νέα αυτή διεθνή λίστα. Η Νάξος και οι Μικρές Κυκλάδες αντιπροσωπεύουν την αυθεντική Ελλάδα μέσα από τα γραφικά χωριά, την πηγαία φιλοξενία, τα ιδιαίτερα ήθη και έθιμα, τις απαράμιλλες φυσικές ομορφιές, τα ξεχωριστά activities και τα μοναδικά τοπικά προϊόντα. Για το 2025 η Νάξος πέτυχε νέο ρεκόρ αφίξεων με αύξηση κατά 30,9% σε αεροπορικές αφίξεις και κατά 5,8% στις ακτοπλοϊκές μετακινήσεις, σε σύγκριση με πέρσι για την τουριστική περίοδο» δήλωσε ο αντιδήμαρχος Τουρισμού Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, Βαγγέλης Κατσαράς.

Ανάμεσα σε μαγευτικές περιοχές της Ελλάδας, παραμυθένια μέρη της Κροατίας και σημεία ενδιαφέροντος στο Λονδίνο, η Σκόπελος (https://www.instagram.com/VisitSkopelosIsland) καταλαμβάνει την πρώτη θέση. Σύμφωνα με την διεθνή ιστοσελίδα «η καταπράσινη και εύφορη Σκόπελος αποτελεί την “καρδιά” της πρώτης ταινίας, αποπνέοντας την αίσθηση ενός τόπου που μοιάζει να έχει αναδυθεί αυτούσια από τα σκηνικά του μιούζικαλ. Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν σε εμβληματικές τοποθεσίες του νησιού, μεταξύ των οποίων το εκκλησάκι του Αγίου Ιωάννη στο Καστρί, το οποίο δεσπόζει εντυπωσιακά στην κορυφή ενός βράχου με πανοραμική θέα στο Αιγαίο. Τα σκαλοπάτια που οδηγούν σε αυτό ανταμείβουν τον επισκέπτη με ένα θέαμα μοναδικής ομορφιάς. Στις παραλίες αλλά και στη γραφική Γλώσσα, το ορεινό χωριό στα βορειοδυτικά του νησιού, ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία ζήσει κάποιες από τις πιο χαρακτηριστικές σκηνές της ταινίας».

Την ίδια στιγμή, σε εξέλιξη βρίσκεται το πρόγραμμα προβολής του Δήμου Σκοπέλου που μεταξύ άλλων στοχεύει μέσα από αρθρογραφία σε διεθνή ΜΜΕ, στην προβολή θεματικών μορφών τουρισμού αλλά και της άρρηκτης σύνδεσης του νησιού με το Mamma Mia.

Επιπλέον ο Δήμος συμμετείχε στο προηγούμενο διάστημα σε ειδική δράση με φιλανθρωπικό χαρακτήρα σε συνεργασία με την μουσικοχορευτική παράσταση Mamma Mia The Party του Λονδίνου που συγκέντρωσε το ενδιαφέρον πολλών δημοφιλών καλλιτεχνών και ΜΜΕ της Μ. Βρετανίας.

«Στόχος μας είναι να προσεγγίζουμε διαφορετικά τμήματα της αγοράς αξιοποιώντας κάθε φορά τις πολλαπλές εμπειρίες αναζωογόνησης, χαλάρωσης, διασκέδασης καθώς και εξοικείωσης με την ιστορία και την παράδοση που προσφέρει η Σκόπελος. Το διεθνές ταξιδιωτικό κοινό ανταποκρίνεται στον κάλεσμα μας να απολαύσει ένα νησί με κινηματογραφική γοητεία που όμως δεν έχει χάσει την αυθεντικότητα του» εξηγεί ο εντεταλμένος Δημοτικός Σύμβουλος Τουρισμού του Δήμου Σκοπέλου Γιώργος Παπαδαυίδ.

Με αφορμή τις πρόσφατες εξελίξεις, το geografikoi.gr συγκέντρωσε 14 ενδιαφέροντα και λιγότερο γνωστά στοιχεία για τη Γροιλανδία – μια ευκαιρία να γνωρίσουμε τον τόπο, την ιστορία, το περιβάλλον και τον πολιτισμό του, πέρα από τα γεωπολιτικά παιχνίδια ισχύος που σήμερα μονοπωλούν τη συζήτηση.

Γιατί η Γροιλανδία είναι μοναδική

Και μόνο η σκέψη της Γροιλανδίας πιθανότατα φέρνει στο νου, εικόνες του βόρειου σέλατος πάνω από την παγωμένη τούνδρα, τις περιπλανώμενες πολικές αρκούδες, τα επιβλητικά παγόβουνα αλλά και τον πολιτισμό των Ινουίτ. 

Αλλά η Γροιλανδία δεν είναι μόνο αυτά. Πάμε να δούμε 14 συγκλονιστικές πληροφορίες για το μεγαλύτερο νησί του κόσμου ξεκινώντας από τα βασικά:

• Η Γροιλανδία βρίσκεται τόσο βόρεια όσο και νότια του Αρκτικού Κύκλου.
• Είναι πιο κοντά στην ανατολική ακτή του Καναδά και συνδέεται με τη Βόρεια Αμερική μέσω μιας υποθαλάσσιας κορυφογραμμής.
• Ο πλησιέστερος ευρωπαϊκός γείτονας της Γροιλανδίας είναι η Ισλανδία.
• Η χώρα είναι τεχνικά μέρος του Βασιλείου της Δανίας, αλλά έχει αυξημένη αυτονομία με δική της εγχώρια κυβέρνηση.
• Πρωτεύουσα της Γροιλανδίας είναι η Νουούκ, ένας μικρός οικισμός περίπου 18.000 κατοίκων.
• Οι ντόπιοι ονομάζονται Γροιλανδοί και το 90% είναι Ινουίτ. Η επίσημη γλώσσα τους είναι η Γροιλανδική.
• Οι Γροιλανδοί μιλούν επίσης δανικά και αγγλικά.
• Το τοπικό νόμισμα είναι η κορώνα Δανίας (DKK).

Η Γροιλανδία κάποτε ήταν πράσινη

Το όνομα λέγεται ότι δόθηκε από τον Έρικ τον Ερυθρό, ο οποίος εγκαταστάθηκε εκεί τη δεκαετία του 900, αφού εξορίστηκε από την Ισλανδία για φόνο. Κάποιοι λένε ότι έδωσε αυτό το όνομα ως ένα είδος μεσαιωνικού μάρκετινγκ, ελπίζοντας να κάνει περισσότερους αποίκους να τον ακολουθήσουν.

Άλλοι πιστεύουν ότι οι θερμοκρασίες ήταν υψηλότερες και η γη πιο πράσινη εκείνη την εποχή, με αποτέλεσμα πολλοί άνθρωποι να τον ακολουθήσουν. Υπήρχαν περίπου 280 αγροκτήματα στους δύο πρώτους κύριους οικισμούς.

4.500 Χρόνια Ιστορίας

Σύμφωνα με τους ιστορικούς, οι πρώτοι άνθρωποι πιστεύεται ότι έφτασαν στη Γροιλανδία γύρω στο 2500 π.Χ. Η πρώτη μεταναστευτική ομάδα πιστεύεται ότι εξαφανίστηκε και την διαδέχθηκαν πολλές άλλες ομάδες που μετανάστευσαν από τη Βόρεια Αμερική. Στις αρχές του 10ου αιώνα, Σκανδιναβοί από την Ισλανδία εγκαταστάθηκαν στο ακατοίκητο νότιο τμήμα της Γροιλανδίας, αλλά τα ίχνη τους φαίνεται να εξαφανίζονται στα τέλη του 15ου αιώνα. Οι Ινουίτ μετανάστευσαν εδώ από την Ασία τον 13ο αιώνα και η γενεαλογία τους επιβίωσε μέχρι σήμερα. Οι περισσότεροι Γροιλανδοί Ινουίτ είναι οι άμεσοι απόγονοί τους και συνεχίζουν να ακολουθούν μερικές από τις παλιές παραδόσεις όπως θα δούμε και παρακάτω.

Το μεγαλύτερο μέρος της Γροιλανδίας καλύπτεται από πάγο

Η Γροιλανδία διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα στρώματα πάγου στον κόσμο. Μόνο στην Ανταρκτική συναντάμε κάτι μεγαλύτερο. Επηρεάζει το επίπεδο της θάλασσας και καλύπτει περισσότερα από 1,8 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα – περίπου το 80% της χώρας. 

Οι θερμοκρασίες στη Γροιλανδία

Συνεπώς το 20% της γης δεν καλύπτεται από το στρώμα πάγου της Γροιλανδίας, κι έτσι κατά κάποιον τρόπο ένα μέρος του νησιού ανταποκρίνεται στην ονομασία του. Η Νότια Γροιλανδία βρίσκεται τεχνικά σε χαμηλότερο, θερμότερο γεωγραφικό πλάτος από την Ισλανδία, αλλά σε αντίθεση με την Ισλανδία δεν επηρεάζεται από το Ρεύμα του Κόλπου. Αυτό σημαίνει ότι δεν επωφελείται από τις ίδιες εύκρατες συνθήκες.

Παρολαυτά το καλοκαίρι μπορεί να είναι αρκετά ευχάριστο στο νησί. Δεν είναι ασυνήθιστο η θερμοκρασία να κυμαίνεται μεταξύ 18-20 βαθμών Κελσίου, εάν ο ήλιος λάμπει και δεν έχει πολύ αέρα. Το αντηλιακό είναι χρήσιμο αξεσουάρ και στην Γροιλανδία.

Νουούκ, η ζωντανή πρωτεύουσα

Σχεδόν το ένα τέταρτο του πληθυσμού της Γροιλανδίας ζει στην πρωτεύουσα Νουούκ (Nuuk, που σημαίνει το Ακρωτήρι, ενώ στα δανικά λέγεται Godthåb το οποίο μεταφράζεται ως Καλή Ελπίδα). Η πόλη είναι η μεγαλύτερη, πιο κοσμοπολίτικη πόλη του νησιού και θα βρείτε πολλά μουσεία, μοντέρνα καφέ και μπουτίκ μόδας παρόλο το μικρό της μέγεθος. Για να γνωρίσετε καλύτερα τη χώρα, επισκεφθείτε οπωσδήποτε το Εθνικό Μουσείο της Γροιλανδίας, το Πολιτιστικό Σπίτι Katuaq καθώς και το Μουσείο Τέχνης Nuuk. Περιτριγυρισμένη από ένα πανόραμα βουνών, η πόλη είναι σκαρφαλωμένη στο στόμιο ενός γιγάντιου συστήματος φιόρδ, προσφέροντας εύκολες ημερήσιες εκδρομές στα φιόρδ και στη γύρω φύση.

Οι θερμές πηγές της Γροιλανδίας

Οι θερμές πηγές σε ένα τσουχτερό περιβάλλον είναι κύριο χαρακτηριστικό της Ισλανδίας, αλλά κι η Γροιλανδία έχει να προσφέρει αντίστοιχες απολαύσεις στο νησί Uunartoq.

Τα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO

Ένα από τα 3 μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO της Γροιλανδίας, είναι το Ilulissat Icefjord στη δυτική ακτή. Εδώ θα βρείτε επίσης τον Sermeq Kujalleq, έναν από τους πιο δραστήριους παγετώνες στον κόσμο, καθιστώντας τον την περιοχή με τις περισσότερες επισκέψεις στη Γροιλανδία.

Το Kujataa είναι ένα υποαρκτικό αγροτικό τοπίο που αναδεικνύει τις πολιτιστικές ιστορίες των Νορβηγών και Ινουίτ κυνηγών αλλά και των αγροτών που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή.

Τέλος έχουμε και το Aasivissuit στο Nipisat, ένας κυνηγότοπος των Ινουίτ που βρίσκεται μέσα στον Αρκτικό Κύκλο.

Μπορείτε να πετάξετε στην Γροιλανδία μόνο από την Ισλανδία και τη Δανία

Αν σας ενδιαφέρει να επισκεφτείτε τη Γροιλανδία, θα συνειδητοποιήσετε γρήγορα ότι δεν μπορείτε να πετάξετε απευθείας ούτε από τις ΗΠΑ ούτε από το μεγαλύτερο μέρος της ηπειρωτικής Ευρώπης – σε αντίθεση με αυτό που μας δείχνει η αγαπημένη κατά τα άλλα ταινία The Secret Life of Walter Mitty. Οι μόνες διαθέσιμες πτήσεις που θα βρείτε είναι από αεροδρόμια της Ισλανδίας και Δανίας.

Δεν υπάρχει ανεπτυγμένο οδικό δίκτυο

Αν και φυσικά, υπάρχουν μερικοί δρόμοι μέσα στις ίδιες τις πόλεις, δεν υπάρχουν δρόμοι που συνδέουν τις Γροιλανδικές πόλεις και χωριά. Αυτό σημαίνει ότι οι μεταφορές στη Γροιλανδία επικεντρώνονται σε θαλάσσια και εναέρια μέσα. Σε όλη τη χώρα υπάρχουν αεροδρόμια και ελικοδρόμια. Οι χερσαίες μετακινήσεις είναι δυνατές με σνοουμομπίλ και έλκηθρα.

Είναι εξαιρετικά αραιοκατοικημένη

Ο συνολικός πληθυσμός της Γροιλανδίας είναι περίπου 56.300 άτομα. Περίπου δηλαδή όσο ο πληθυσμός της πόλης της Ξάνθης. Αν αναλογιστείς το τεράστιο μέγεθος της χώρας, το οποίο είναι συγκρίσιμο με αυτό της Γαλλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας, της Ισπανίας, της Ιταλίας, της Αυστρίας, της Ελβετίας και του Βελγίου μαζί, αντιλαμβάνεσαι την αραιή πυκνότητα του πληθυσμού.

Στα δικά μας τώρα, η παγωμένη Γροιλανδία είναι σχεδόν 16 φορές μεγαλύτερη από την Ελλάδα. Να σημειώσουμε ότι η Γροιλανδία δείχνει πολύ μεγαλύτερη απ’ ό,τι είναι στην πραγματικότητα στους μερκατορικούς χάρτες (οπτικά συγκρίνεται με την Αφρική).

Λέξεις που προέρχονται από τα Γροιλανδικά

Έχετε κάνει ποτέ «καγιάκ» ή θέλετε να μάθετε πώς είναι να κοιμάσαι σε ένα «ιγκλού»; Αυτοί οι όροι, που χρησιμοποιούνται παγκοσμίως, προέρχονται στην πραγματικότητα από λέξεις της Γροιλανδίας.

Το παραδοσιακό φαγητό βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο κυνήγι

Η Γροιλανδία είναι πλούσια σε άγρια ζωή, συμπεριλαμβανομένων των μοσχοβόων και των ταράνδων, μαζί με διάφορα είδη φαλαινών και πτηνών.

Οι τοπικές κοινότητες εξακολουθούν να εξασκούν το κυνήγι φώκιας και τη φαλαινοθηρία.

Το εθνικό πιάτο είναι το «σουαασάτ», μια κρεατόσουπα. Συνήθως περιέχει φώκια, φάλαινα, τάρανδο ή θαλασσοπούλι και μαγειρεύεται με κρεμμύδια, φύλλα δάφνης και άλλα αρωματικά συστατικά.

Ο Ήλιος του Μεσονυχτίου

Κάθε χρόνο, ο ήλιος δεν δύει από τις 25 Μαΐου έως τις 25 Ιουλίου και παραμένει ορατός καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας. Ο ήλιος του μεσονυκτίου, όπως λέγεται, είναι ένα αρκετά δροσερό φυσικό φαινόμενο που όλοι πρέπει να βιώσουν τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους. Η 21η Ιουνίου, η μεγαλύτερη μέρα του χρόνου, είναι το θερινό ηλιοστάσιο και εθνική αργία στη Γροιλανδία. Θα βρείτε ντόπιους να απολαμβάνουν τον ήλιο ή να απολαμβάνουν ένα μπάρμπεκιου στη φύση.

Το Arctic Circle Trail είναι η πιο διάσημη πεζοπορική διαδρομή της Γροιλανδίας

Η διαδρομή μήκους 160 χιλιομέτρων εκτείνεται από το Kangerlussuaq έως το Sisimiut και αποτελεί δημοφιλή πολυήμερη πεζοπορία κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Θα περπατήσετε για αρκετές ώρες χωρίς να δείτε άλλον άνθρωπο – ακόμα και την περίοδο αιχμής. Πρέπει να κουβαλάτε τα πάντα μαζί σας καθώς δεν υπάρχει δυνατότητα ανεφοδιασμού.

Πηγή

Της Άννας Στεργίου

Η μεγάλη εικόνα: Η Ελλάδα από μόνη της είναι μία χώρα, που προσφέρεται για τουρισμό, διότι διαθέτει ήλιο, θάλασσα, ωραίες παραλίες, από ικανοποιητικές ως εξαιρετικές τουριστικές υπηρεσίες σε πολλές περιοχές της χώρας κι έχει βελτιώσει και τους οδικούς της άξονες. Έχει κουλτούρα φιλοξενίας, δυνατά στελέχη, ξενοδόχους συνήθως δεύτερης γενιάς και μία χώρα με αμύθητους αρχαιολογικούς θησαυρούς, ιστορία, πολιτιστικά γεγονότα, λιγότερα αθλητικά γεγονότα κ.ά.

Κυρίως όμως διαθέτει πολλές και διαφορετικές ομορφιές, που είναι συγκλονιστικές για τον επισκέπτη. Από την Κρήτη ως την Ξάνθη κι από τη Σάμο και τις Κυκλάδες ίσαμε την Ήπειρο και την Κέρκυρα η ιστορία, η αρχιτεκτονική, οι συνήθειες έχουν κοινά χαρακτηριστικά αλλά και πολύ διαφορετικά στοιχεία, που μπορεί κάποιος να δει και να διαπιστώσει από κοντά.

Οικονομικά στοιχεία: Στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν πως το ταξιδιωτικό ισοζύγιο παρουσίασε πλεόνασμα 1,99 δισ. ευρώ τον Οκτώβριο και 19,47 δισ. ευρώ την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2025. Oι εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 8,2% τον Οκτώβριο και κατά 8,9% στο δεκάμηνο ενώ χωρίς να έχει τελειώσει ο χρόνος το αεροδρόμιο της Αθήνας κλείνει με 34 εκατ. Επιβάτες και χώρια αυτούς, που ήρθαν οδικώς ή από άλλα αεροδρόμια.

Έως τα μέσα του 2025, η Ελλάδα είχε ήδη υποδεχτεί πάνω από 660.000 Αμερικανούς ταξιδιώτες, μετά τις απευθείας πτήσεις, βελτιώνοντας αισθητά τα τουριστικά της μεγέθη σ΄ αυτήν την αγορά. Γερμανοί, Ιταλοί κ.ά. προτίμησαν τη χώρα μας, η οποία άνοιξε κάποια παράθυρα και σε χώρες, που δεν ήταν παραδοσιακές τουριστικές αγορές.

Τα αγκάθια

Η εργασιακή εξουθένωση: Η εφαρμογή του 13ωρου ήταν φυσικά μία ήττα για το εργατικό κίνημα, με πρώτα θύματα τους εργαζόμενους στον ξενοδοχειακό κλάδο και την εστίαση. Οι ατέλειωτες ώρες δουλειάς φυσικά και δεν ωφέλησαν τους εργαζόμενους, οι οποίοι βίωσαν καθεστώς εργασιακής εξουθένωσης και πολλοί ξενοδοχοϋπάλληλοι ήταν δυσεύρετοι με αποτέλεσμα να χρειαστούν εισαγωγές εργαζομένων.

Οι ατέλειωτες ώρες δουλειάς απομακρύνουν το ελληνικό προσωπικό ενώ δημιουργούν και μία πικρή γεύση για τους ανθρώπους που δουλεύουν στον τουρισμό. Μολονότι διαμαρτυρήθηκαν επανειλημμένα για να πάρει πίσω η κυβέρνηση ένα μνημονιακό μέτρο, που τους είχε τάξει, πως θα το καταργήσει κι αφορούσε στο ταμείο ανεργίας τους, τους άφησε έκθετους.

Τιμές πανάκριβες και υψηλοί ναύλοι: Πολλά από τα ελληνικά νησιά έγιναν απλησίαστα για τον Έλληνα ταξιδιώτη, τα ναύλα για τα καράβια έγιναν πολύ δύσκολο να καλυφθούν για τον μέσο οικογενειάρχη ενώ τα παράπονα δεν έλειψαν για το πανάκριβο ελληνικό τραπέζι, σε μέρη, που θεωρούνται πια οι τοπ προορισμοί. Στην πλατφόρμα συζητήσεων Reddit, χρήστες ανέφεραν εμπειρίες όπου ένιωθαν ότι υπάρχουν υπερβολικές χρεώσεις σε καταστήματα ή πιέσεις για πληρωμή σε μετρητά.

Διαμαρτυρήθηκαν και για μεταφορείς- ταξιτζήδες κι υπερβολικές χρεώσεις. Όμως, είναι αλλιώς μία κουβέντα να μένει σ΄ ένα αρνητικό δημοσίευμα κι αλλιώς είναι να πολλαπλασιάζεται, όταν κι άλλοι προσθέτουν ανάλογες εμπειρίες. Σύμφωνα με ερώτηση που έγινε από το ΠΑΣΟΚ στη Βουλή «μια τετραμελής οικογένεια με εσωτερική καμπίνα και αυτοκίνητο από το εξωτερικό ταξιδεύει με 696 ευρώ, όταν στην Ελλάδα για την αντίστοιχη διαδρομή το κόστος ανέρχεται σε 1.105,50 ευρώ».

Ελληνική Φιλοξενία: Ταυτόχρονα προβλήματα, που είχαν σχέση με τους υπαλλήλους στον τουρισμό και την εστίαση δεν λύθηκαν απειλώντας εν τέλει την ελληνική φιλοξενία, που ήταν ο πιο σημαντικός παράγοντας, γίνεται ολοένα και πιο διεθνιστική ελλοχεύοντας τον κίνδυνο ν΄ απαξιωθεί, αφού γίνεται ολοένα και πιο απόμακρη. Τα προβλήματα που μπορεί να μη φαίνονται στον κόσμο. Όμως, υπάρχουν και μέσα στα ξενοδοχεία, όταν η επιλογή εργαζομένων είναι από πολλές και διαφορετικές χώρες, που συχνά έχουν πολιτικά προβλήματα μεταξύ τους και βγαίνουν και πάνω στην ένταση της δουλειάς.

Οι επιμέρους εικόνες: Το «όσα βλέπει η πεθερά» συνεχίστηκε και φέτος. Δρόμοι ωραίοι στη μπροστινή πλευρά και ουκ ολίγοι να’ ναι η χαρά της λακκούβας, ακόμη και σε τουριστικές περιοχές. Σκουπίδια πεταμένα ακόμη και σε καθαρά τουριστικές περιοχές, προβλήματα στις παραλίες κ.ά.

Η ταξιδιωτική κρίση στη Σαντορίνη. Το διάστημα 26–28 Ιανουαρίου 2025 σημειώθηκαν δεκάδες έως χιλιάδες μικροί σεισμοί γύρω από τη Σαντορίνη και στα θαλάσσια νερά βόρεια/βορειοανατολικά της καλδέρας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα στις 6 Φεβρουαρίου 2025 η ελληνική κυβέρνηση να κηρύξει σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη Σαντορίνη λόγω της συνεχιζόμενης σεισμικής δραστηριότητας, με δεκάδες χιλιάδες σεισμούς που έπληξαν το νησί. Η τουριστική κίνηση τον Ιούλιο ήταν περίπου 15% χαμηλότερη από το κανονικό, αν και υπήρξε σταδιακή επαναφορά των κρατήσεων και των αφίξεων σε σχέση με τον Ιούνιο ώσπου η κατάσταση εξομαλύνθηκε.

Διαχείριση αδέσποτων ζώων: Η εμπειρία των επισκεπτών ήταν συνολικά θετική αλλά δεν έλειπαν και τα παράπονα για τη διαχείριση των ζώων στις πλατφόρμες Reddit, Tripadvisor και Google Reviews Τα παράπονα σε πλατφόρμες για τα αδέσποτα ήταν κυρίως από ζωόφιλους που θεώρησαν πως δεν υπάρχει μέριμνα από το κράτος ή την αυτοδιοίκηση, απ΄ όσους φοβούνταν μήπως εκδηλώσουν επιθετική συμπεριφορά προς αυτούς ή τα παιδιά τους.

Χειμερινός τουρισμός και μπλόκα: Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), σε ανακοίνωσή του επισήμανε ότι παρακολουθεί με ιδιαίτερη ανησυχία τη συνέχιση των αποκλεισμών στο οδικό δίκτυο, σε μία κρίσιμη συγκυρία για τη χριστουγεννιάτικη περίοδο και τον χειμερινό τουρισμό. Η απώλεια της περιόδου των Χριστουγέννων, τόνισε, απειλεί τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων χειμερινού τουρισμού. «Η απώλειά της δεν συνιστά απλώς μία πρόσκαιρη ζημία, αλλά θέτει ζήτημα επιβίωσης, με άμεσες επιπτώσεις για χιλιάδες εργαζόμενους και τις τοπικές κοινωνίες που εξαρτώνται από τη λειτουργία τους», ανέφερε.

Πισίνες: Ο νόμος για τις πισίνες άλλαξε σε ό, τι αφορά στη φύλαξη και στη χρήση θαλασσινού νερού, αλλά αυτό δεν σταμάτησε τα προβλήματα, αφού και πάλι υπήρξαν θύματα – παιδιά, που έπεσαν μέσα και δεν βγήκαν ποτέ.  

Υπερτουρισμός: Πρόκειται για το μεγαλύτερο πρόβλημα που είναι σε εξέλιξη αυτή τη στιγμή και στην Ευρώπη και επηρεάζει και την Ελλάδα. Ορδές τουριστών, που έρχονται συνήθως συγκεκριμένες χρονικές περιόδους με ολέθρια αποτελέσματα για μνημεία αιώνων, αλλαγές στην καθημερινότητα των πολιτών, με κυκλοφοριακό χάος, αδυναμίες στη διαχείριση κυρίως του νερού και του ρεύματος αλλά ακόμη περισσότερο των σκουπιδιών. Υπάρχουν περιοχές, που είναι υπερκορεσμένες τουριστικά και άλλες που είναι εντελώς υποανάπτυκτες, παρότι έχουν ιστορικά μνημεία ή φυσικές ομορφιές. Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης προωθείται σύγχρονο μοντέλο διακυβέρνησης στον τουρισμό με την υποστήριξη της σύστασης και λειτουργίας των Οργανισμών Διαχείρισης και Προώθησης Προορισμών (DMOs Destination Management Organizations), σε περιφέρειες και δήμους της χώρας.

Προσβασιμότητα: Η Ελλάδα, παρά τις προσπάθειες που έχουν καταβληθεί, είναι πολύ πίσω σε ό, τι αφορά στην προσβασιμότητα. Πέρα από τις όποιες δυσκολίες υπάρχουν για τα παλαιά ξενοδοχεία ή για τις περιοχές που είναι αμφιθεατρικά χτισμένες και τους παραδοσιακούς οικισμούς για τον λεγόμενο ασημένιο τουρισμό ή τον τουρισμό ΑμΕΑ είναι ελάχιστες οι περιοχές, που μπορεί κάποιος να απολαύσει και να χαρεί με ασφάλεια τις διακοπές του, βγαίνοντας από το ξενοδοχείο, ακόμη κι αν το ίδιο έχει φροντίσει για τις υποδομές του.

Περίπου 30,9% των ξενοδοχείων στην Ελλάδα διαθέτουν ειδικά διαμορφωμένα δωμάτια για άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ), σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων (ΙΤΕΠ). Όμως, σ’ αυτό το ζήτημα έχουν ευθύνη και οι δήμοι και το κεντρικό κράτος, που, όπως διαμαρτύρονται, τους υποχρηματοδοτεί.

ΞΕΕ κατά Booking.com. Το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΞΕΕ) έχει κινηθεί νομικά και έχει υποστηρίξει δράσεις, κυρίως μέσω συλλογικών αγωγών ή καταγγελιών, κατά πλατφορμών, όπως η Booking.com, εστιάζοντας σε θέματα ανταγωνισμού (ρήτρες ισοτιμίας τιμών, πνευματικών δικαιωμάτων και unfair practices, με στόχο την προστασία των Ελλήνων ξενοδόχων και τη βελτίωση των όρων συνεργασίας.

Αυτά είναι τα βασικά χαρακτηριστικά του ελληνικού τουρισμού, όπως διαμορφώνονται τα τελευταία χρόνια, από το 2019 μέχρι σήμερα και αποτυπώνονται στα βασικά μεγέθη του τομέα στην «Ετήσια Έκθεση του Τουρισμού 2024» του ΙΝΣΕΤΕ.

Η ανάλυση περιλαμβάνει και τις σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο τομέας για την επόμενη μέρα, όπως η κλιματική αλλαγή, οι φορολογικές επιβαρύνσεις και το ανορθολογικό Τέλος Κλιματικής Αλλαγής, αλλά και η ανάγκη για σαφή και αποτελεσματικό χωροταξικό σχεδιασμό.

Εισπράξεις, αφίξεις και διανυκτερεύσεις

Οι εισπράξεις (πλην κρουαζιέρας) αυξήθηκαν κατά 16,5% σε σχέση με το 2019, από 17,68 δισ. ευρώ σε 20,59 δισ. ευρώ το 2024.

Οι αφίξεις ενισχύθηκαν κατά 14,7% στα 35,95 εκατ. ταξιδιώτες, ενώ οι διανυκτερεύσεις μειώθηκαν κατά 0,6% (231 εκατ. το 2024 έναντι 232,5 εκατ. το 2019).

Η Μέση Διάρκεια Παραμονής μειώθηκε κατά 13,3% στις 6,4 ημέρες.

Η Αττική παρουσιάζει τη σημαντικότερη συμβολή στην αύξηση, με τις εισπράξεις να φτάνουν τα 4,75 δισ. ευρώ το 2024 από 2,59 δισ. ευρώ το 2019.

Ως προς τις διανυκτερεύσεις, η Αττική εμφανίζει αύξηση κατά 13,8 εκατ., την ώρα που οι συνολικές διανυκτερεύσεις στις Περιφέρειες μειώνονται κατά 1,4 εκατ..

Περιφερειακές επιδόσεις

Μεγάλη κερδισμένη και η Ήπειρος με μεγάλες διψήφιες ποσοστιαίες αυξήσεις στα μεγέθη της.
Κρήτη και Ιόνια Νησιά σημειώνουν επίσης αυξήσεις.

Αντίθετα, Ανατολική Μακεδονία – Θράκη, Πελοπόννησος, Θεσσαλία και Δυτική Μακεδονία εμφανίζουν μειώσεις σε αφίξεις, εισπράξεις και διανυκτερεύσεις.

Εποχικότητα

Το γ’ τρίμηνο παρουσιάζει μείωση 11% στις διανυκτερεύσεις, ενώ τα υπόλοιπα τρίμηνα σημειώνουν αύξηση 13%. Το γεγονός αυτό επηρεάζει τα συνολικά έσοδα, αφού το γ’ τρίμηνο έχει τη μεγαλύτερη μέση δαπάνη ανά διανυκτέρευση.

Σημαντικό ρόλο στην αύξηση των εισπράξεων έπαιξε η ενίσχυση των αγορών υψηλής δαπάνης (Γερμανία, Ην. Βασίλειο, ΗΠΑ, Γαλλία, Ιταλία).
746 εκατ. ευρώ είναι η αύξηση των εισπράξεων από ΗΠΑ, που αντιστοιχεί στο 22% της συνολικής αύξησης.

Κρουαζιέρα

Η κρουαζιέρα παρουσίασε πολύ μεγάλη ανάπτυξη:
Έσοδα από 499 εκατ. ευρώ το 2019 σε άνω του 1 δισ. ευρώ το 2024.
Αφίξεις από 2,7 εκατ. το 2019 σε 4,7 εκατ. το 2024.
Αιτία και η προσθήκη απευθείας συνδέσεων ΗΠΑ – Αθήνας.

Οι προκλήσεις

• Κλιματική αλλαγή και επιπτώσεις στη ζήτηση και υποδομές
• Υψηλός ΦΠΑ και Τέλος Κλιματικής Αλλαγής πλήττουν την ανταγωνιστικότητα
• Έλλειψη πρόσβασης σε χρηματοδότηση για μικρομεσαίες επιχειρήσεις
• Χρειάζεται χωροταξικός σχεδιασμός και στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης
• Ψηφιακός μετασχηματισμός, εκπαίδευση ανθρώπινου δυναμικού, αναβάθμιση δεξιοτήτων

Δήλωση Ηλία Κικίλια (ΙΝΣΕΤΕ)

«Το 2024 ο ελληνικός τουρισμός επιβεβαίωσε τη δυναμική και τον κομβικό του ρόλο για τη χώρα. Το τουριστικό οικοσύστημα χρειάζεται στρατηγική, σχέδιο, οργάνωση, επαρκείς υποδομές και αποτελεσματική διακυβέρνηση προορισμών.

Η επέκταση της σεζόν και η ανάδειξη νέων προορισμών προσκρούουν στην υπερβάλλουσα φορολόγηση.

Με ενίσχυση της βιωσιμότητας, ανθεκτικότητας και διαφοροποίηση του προϊόντος, μπορούμε να ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητα της χώρας και να διασφαλίσουμε οφέλη και ευημερία για τις τοπικές κοινωνίες».

Σε εκτενές άρθρο, η διεθνής τουριστική ιστοσελίδα με 20 εκατομμύρια επισκέπτες αποκαλεί τη Σάμο «ανερχόμενο αστέρι ανάμεσα στους ευρωπαϊκούς προορισμούς που θα προτιμήσουν οι νέες γενιές ταξιδιωτών οι οποίες θέλουν να τα συνδυάζουν όλα, χαλάρωση, καλό φαγητό, παραδεισένιες παραλίες, δραστηριότητες στην φύση, αναψυχή, πλούσια ιστορία και ατελείωτες περιηγήσεις».

Στο πλαίσιο του αφιερώματος, το Travel and Tour World ξεχωρίζει την παραλία Ποτάμι για τα σαγηνευτικά εξωτικά νερά της αλλά και την πεζοπορία στον Κέρκη ως μια δραστηριότητα που μένει αξέχαστη στους φίλους του περιπατητικού τουρισμού. Στο ίδιο διάστημα, η Mirror συμπεριέλαβε την Σάμο στους 31 νέους προορισμούς που θα έχουν αεροπορικές συνδέσεις με βρετανικά αεροδρόμια και που αναμένεται να θέσουν νέα δεδομένα στον «χάρτη» του διεθνούς τουρισμού.

Η προβολή στην βρετανική αγορά εντάσσεται στις προσπάθειες του Δήμου Δυτικής Σάμου που είχε ξεκινήσει έγκαιρα και τις διερευνήσεις με Βρετανό Tour Operator για την δρομολόγηση απευθείας πτήσεων.

«Αξιοποιούμε τις πολλαπλές δυνατότητες του προορισμού με στόχο τόσο την εδραίωση σε καθιερωμένες αγορές, όσο και το άνοιγμα σε νέες όπως την βρετανική. Οι πρόσφατες ενημερωτικές επαφές μας στην έκθεση WTM στο Λονδίνο με ταξιδιωτικά δίκτυα, tour Operators και διεθνή ΜΜΕ επιβεβαιώνουν το έντονο ενδιαφέρον των ταξιδιωτών για νέους προορισμούς που δεν έχουν αλλοιωθεί από τον υπερτουρισμό. Στο πλαίσιο αυτό, παραγωγική ήταν η συνάντηση με την διευθύντρια του Γραφείου ΕΟΤ Ηνωμένου Βασιλείου κ. Ελένη Σκαρβέλη σχετικά με θέματα προώθησης και τις προοπτικές μελλοντικής συνεργασίας στον τομέα του εναλλακτικού τουρισμού», τόνισε ο αντιδήμαρχος Τουρισμού του Δήμου Δυτικής Σάμου Βαγγέλης Μαρνέζος.

Σημειώνεται πως στο πλαίσιο των καθιερωμένων GreekTravel Awards που διοργανώνει τα τελευταία τέσσερα χρόνια το Γραφείο ΕΟΤ Ηνωμένου Βασιλείου, η Σάμος απέσπασε την διάκριση του κορυφαίου ελληνικού προορισμού για υπαίθριες αποδράσεις μετά από ψηφοφορία του βρετανικού κοινού.

Άννα Στεργίου

Ο κινηματογράφος, ελληνικός και κυρίως διεθνής, εμπνεύστηκε από τα σπήλαια, που συγκεντρώνουν εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο. Η Ελλάδα είναι από τις πιο πλούσιες χώρες, διότι κατέχει ένα σπουδαίο σπηλαιολογικό απόθεμα, χερσαίων, υπόγειων και υποθαλάσσιων σπηλαίων. Οι εξερευνήσεις που έχουν γίνει από γεωλόγους και σπηλαιολόγους, με τη συμμετοχή της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας κι άλλων επιστημόνων, έχουν φέρει στο φως χιλιάδες σπήλαια, ενώ εκτιμάται πως ουκ ολίγες χιλιάδες είναι εκεί έξω και περιμένουν να τα ανακαλύψουμε. Κι αν τα σπήλαια είναι ιδανικό τοπίο για ιστορίες μυστηρίου για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση στα διαδικτυακά παιχνίδια τα σπήλαια αποτελούν νέα διάσταση, αυτή της εικονικής πραγματικότητας, που φέρνουν σεβαστά ποσά στις εταιρείες.

Στην Ευρώπη, για τα σπήλαιά της φημίζεται η Σλοβενία. Το 1884 ανακαλύφθηκαν στην περιοχή τα σπήλαια Σκότσγιαν, που συνδέονται με τον ποταμό Ρέκα και διαθέτουν το μεγαλύτερο υπόγειο γνωστό φαράγγι στον κόσμο. Από το 1986 αποτελούν Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς αλλά προστατεύονται όμως και λόγω του υγροβιότοπου από τη συνθήκη Ραμσάρ. Τ0 σπήλαιο Ποστόινα είναι το πιο πολυσύχναστο στην Ευρώπη και το επισκέπτονται  πάνω από 40 εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν άλλα υπέροχα, ιστορικά και μυστηριώδη σπήλαια σε όλο τον κόσμο, με την Καππαδοκία να παραμένει πρωταγωνίστρια.

Η Ελλάδα απέραντο σπηλαιολογικό πάρκο

Η χώρα μας διαθέτει έναν αμύθητο σπηλαιολογικό θησαυρό, καθώς τεράστιες ποσότητες ασβεστόλιθου καλύπτουν περίπου το 65% της επιφάνειάς της. Ελάχιστα απ΄ αυτά είναι γνωστά και επισκέψιμα και ορισμένα συνδέονται με την ιστορία αλλά και με παλαιούς και σύγχρονους μύθους. Το σπήλαιο του ανθρώπου των Πετραλώνων στη Χαλκιδική λ.χ. διαχρονικά προκαλεί διχογνωμία στους επιστήμονες. Τα σπήλαια θεωρούνται από τις πρώτες κατοικίες ζώων κι ανθρώπων, υπήρξαν χώροι λατρείας, χώροι απόκρυψης ανθρώπων, θησαυρών` χώροι προστασίας ή παρανομίας, ορμητήρια ληστών. Υπήρξαν καταφύγια ανθρώπων σε δύσκολες εποχές, χώροι άσκησης μοναχών αλλά και αποκούμπι για παράνομα ζευγάρια κ.ά.

Στον Ψηλορείτη στο Ιδαίο Άντρο μεγάλωσε, σύμφωνα με τη μυθολογία, ο θεός Δίας. Στο Σπήλαιο του Φιλοκτήτη στη Λήμνο φημολογείται πως ο ήρωας εγκαταλείφθηκε στο δρόμο των αρχαίων Ελλήνων για την Τροία, εξαιτίας ενός φιδιού. Σύμφωνα με άλλη μυθολογική παράδοση υπάρχει το Σπήλαιο του Πυθαγόρα στη Σάμο, όπου κρυβόταν ο μεγάλος μαθηματικός, όταν τον κυνηγούσαν. Διαφορετικοί τόποι ερίζουν για την περίφημη σπηλιά, που κατοικούσε ο Κύκλωπας Πολύφημος και ο Οδυσσέας κατάφερε να βγει έξω. Κάποιοι την τοποθετούν στο Σπήλαιο της Μαρώνειας στη σημερινή Ροδόπη ενώ άλλοι θεωρούν πως βρίσκεται στη Σέριφο ενώ άλλοι πιστεύουν ότι βρίσκεται στην Κύπρο.  

Η ατμόσφαιρα μυστηρίου, η μυθολογική σύνδεση, η απόκοσμη ομορφιά, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στοιχεία αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για να γοητεύουν τα σπήλαια και τους επισκέπτες και τους κινηματογραφιστές. Ο έρωτας μπορεί ν΄ ανθίσει σε μία σπηλιά, όπως συνέβη στην περίπτωση ταινίας «Τζένη – Τζένη» (1966) με τη Τζένη Καρέζη και τον Ανδρέα Μπάρκουλη ή να κερδίσει το στοιχείο της περιπέτειας ή ακόμη και του θρίλερ.

Η σπηλιά του Νέστορα στη Μεσσηνία με πρωταγωνιστή τον Οδυσσέα – Ματ Ντέιμον χρησιμοποιήθηκε στα γυρίσματα της «Οδύσσειας» από τον Κρίστοφερ Νόλαν. Η ταινία αναμένεται να περάσει στις κινηματογραφικές αίθουσες το 2026. Η ταινία «Το άδυτο» αφορούσε ανθρώπους, που παγιδεύονται σε ένα σπήλαιο. Στην Ελλάδα, η ταινία «Η θεία μου η Χίπισσα» με τη Ρένα Βλαχοπούλου μίλησε σκωπτικά για την περίοδο των Χίπηδων στα Μάταλα της Κρήτης και τα παιδιά των λουλουδιών.

Υπήρξαν πολλές φορές κατά τη διάρκεια της ιστορίας, που τα σπήλαια ανακαλύφθηκαν όχι από κάποιους επιστήμονες αλλά από βοσκούς, που κάποιο ζωντανό τους έπεσε και χτύπησε στο άνοιγμα σπηλιάς ή ενός βάραθρου κι αποκάλυψαν ένα γεωλογικό μνημείο της φύσης, που ήταν κρυμμένο. Αλλά δεν ήταν λίγες και οι φορές στο διάβα της ιστορίας, που άνθρωποι χτύπησαν σε σπήλαια ή έχασαν τον δρόμο για να βγουν.   

Σήμερα οι επιστήμονες έχουν σαφέστατα καλύτερα τεχνολογικά εργαλεία για να δουν τα σπήλαια και να ανασυνθέσουν την εικόνα διαφορετικών εποχών. Σε κάθε περίπτωση το θέμα του αρχανθρώπου των Πετραλώνων στο ομώνυμο σπήλαιο εξακολουθεί να γεννά συζητήσεις επί συζητήσεων, καθώς πολλοί θεωρούν πως δεν θα μπορούσε η ηλικία του κρανίου να υπερβαίνει τα 350.000 χρόνια.

Το σπήλαιο των Ιωαννίνων στο Πέραμα ήταν από τα πρώτα που άνοιξαν κι αξιοποιήθηκαν τουριστικά για το κοινό ενώ από τα πιο διάσημα κι εντυπωσιακά σπήλαια παραμένει του Διρού στη Λακωνία. Στις Κυκλάδες όσοι περνούν από την Αντίπαρο θεωρείται δεδομένο ότι θα πάνε μία βόλτα στο υπόγειο σπήλαιό της ενώ εξαιρετικά εντυπωσιακό είναι και το σπήλαιο του ποταμού Αγγίτη (Μααρά) στη Βόρεια Ελλάδα. Το νησί της Κεφαλονιάς φιλοξενεί το Σπήλαιο Δρογκαράτης με την υπέροχη ακουστική και το εντυπωσιακό λιμναίο Σπήλαιο της (νύμφης) Μελισσάνης. Πανέμορφο είναι και το σπήλαιο των Λιμνών στη βόρεια πλευρά της Πελοποννήσου. Φυσικά πολύ κοντά στο κέντρο της Αθήνας στα νότια προάστια υπάρχει το εντυπωσιακό σπήλαιο της Βουλιαγμένης.

Τα σπήλαια στην Ελλάδα σχηματίστηκαν σταδιακά κατά την Τριτογενή και Τεταρτογενή Περίοδο και σήμερα θεωρούνται προστατευόμενοι ιστορικοί χώροι ή γεωλογικά μνημεία και υπάγονται στα συναρμόδια υπουργεία Πολιτισμού και Περιβάλλοντος. Μερικά είναι απλά σπήλαια, άλλα καταλήγουν σε υπόγεια ποτάμια, άλλα έχουν ανοιχτή οροφή ενώ τα πιο εντυπωσιακά έχουν σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Ορισμένα απ΄αυτά χρησιμοποιήθηκαν άλλοτε και ως ασκηταριά από μοναχούς. Για την απελευθέρωση της Ελλάδας από τον οθωμανικό ζυγό πολλά σπήλαια χρησίμευσαν ως καταφύγια ή ορμητήρια.

Στην Αττική εξίσου διάσημη έγινε η περίφημη Σπηλιά του Νταβέλη στο Όρος Πεντέλης. Έμεινε στην ιστορία από τον λήσταρχο του 19ου αιώνα, Χρήστο Νταβέλη, που φέρεται να τη χρησιμοποιούσε ως κρησφύγετο, αλλά το πραγματικό της όνομα είναι Σπήλαιο Πεντέλης ή Σπήλαιο των Αμώμων. Ωστόσο, η ιστορία πάει πολύ πίσω και σ΄ αυτό το μέρος υπήρξαν κάποια σενάρια ότι ήταν τόπος λατρείας του Πανός.

Τα σπήλαια έπαιξαν σημαντικό ρόλο και στη Γερμανική Κατοχή. Από τη σπηλιά της Ακρόπολης κατάφεραν ν΄ ανέβουν για να κατεβάσουν τη γερμανική σημαία ο Μανώλης Γλέζος και ο Λάκης Σάντας. Το σπήλαιο Ανθρωπόγραβα το χρησιμοποίησαν αντιστασιακοί στην Κέρκυρα, όπως και το σπήλαιο στην επαρχία Μαλεβιζίου της Κρήτης. Σε σπήλαιο έκρυψαν αντιστασιακοί, τον στρατηγό Κράιπε, όταν τον απήγαγαν στη μεγαλόνησο.

Λιγότερο γνωστά στο ευρύ κοινό αλλά εξίσου εντυπωσιακά είναι το Κωρύκειο σπήλαιο στους Δελφούς (ιερό για τον θεό Πάνα), το σπήλαιο Φράγχθι στην Ερμιόνη, το Σπήλαιο Ολύμπων στη Χίο, το σπήλαιο Χαρκαδιό στο νησί της Τήλου σε μία περιοχή στρωμένη με ηφαιστειακή λάβα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν και σπήλαια που έχουν παρεκκλήσια στο εσωτερικό τους, όπως το Σπήλαιο της Αγίας Σοφίας στα Κύθηρα, το Σπήλαιο στη Μίλατο στην Κρήτη και το Σπήλαιο της Ακρόπολης στην Αθήνα με το μικρό παρεκκλήσι της Ζωοδόχου Πηγής στο εσωτερικό του, καθώς και το σπήλαιο στη Χρυσαυγή Παραμυθιάς με το παρεκκλήσι του Αγίου Αρσενίου. Εξίσου εντυπωσιακές είναι οι κατακόμβες της Μήλου, που εξυπηρετούν ένα αρχαίο υπόγειο ταφικό δίκτυο.

Μετά από έρευνες, που έγιναν από το Μουσείο Γεωλογίας και Παλαιοντολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών σε συνεργασία με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Βιέννης, στο Σπήλαιο Χαρκάδιο  της Τήλου ανακαλύφθηκαν 15.000 οστά προερχόμενα από 40 νάνους ελέφαντες που είχαν ύψος 120 – 150 εκατοστά και υπάγονταν στο είδος Palaeloxodon antiquus falconi BUSK. Σε βαθύτερα σημεία βρέθηκαν οστά από ελάφια, ενώ οι επιστήμονες βρήκαν και οστά από χελώνες αλλά κι από άλλα μικρά θηλαστικά. Το Σπήλαιο αυτό θεωρείται από τα σημαντικότερα για την παλαιοντολογία και τα ευρήματα χρονολογούνται από το 8.000-7.000 π. Χ και βρίσκονται στο Παλαιοντολογικό Μουσείο.

Η δρ. Περιβαλλοντικής Καρστικής Γεωμορφολογίας – Γεωγραφίας Μιλιάνα Γκολούμποβιτς – Δεληγιάννη εξηγεί πως «τα ελληνικά σπήλαια, και ιδίως τα καρστικά σπήλαια, αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους αλλά λιγότερο προβεβλημένους φυσικούς πόρους της Ελλάδας. Αποτυπώνουν με μοναδικό τρόπο τη γεωλογική εξέλιξη του ελλαδικού χώρου και τη μακρά αλληλεπίδραση φυσικών διεργασιών και ανθρώπινης παρουσίας».

Όπως τονίζει «η εκτεταμένη εξάπλωση ανθρακικών πετρωμάτων, κυρίως ασβεστόλιθων και δολομιτών, σε συνδυασμό με την έντονη τεκτονική δραστηριότητα και τις κλιματικές συνθήκες της Μεσογείου, ευνόησαν την ανάπτυξη πολύπλοκων καρστικών συστημάτων και χιλιάδων υπόγειων κοιλοτήτων».

Σημειώνει πως όλα τα σπήλαια έχουν τη δική τους αξία, απλά επειδή ορισμένα είναι πιο εντυπωσιακά συγκεντρώνουν μεγαλύτερο τουριστικό ενδιαφέρον, γιατί έχουν κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, π.χ. συνδέονται με λίμνες ή ποτάμια. Άλλα, εξίσου εντυπωσιακά αφορούν  παραθαλάσσιες σπηλιές και μερικά έχουν υπέροχο διάκοσμο από σταλακτίτες ή σταλαγμίτες. Όπως εξηγεί η Ελλάδα έχει εξαιρετικό σπηλαιολογικό πλούτο και πολλές παραθαλάσσιες σπηλιές, συγκριτικά με άλλες χώρες.

Από την άλλη πλευρά τονίζει, πέρα από τους εντυπωσιακούς γεωλογικούς σχηματισμούς, ορισμένα λειτουργούν ως σημαντικά προϊστορικά, ιστορικά ή περιβαλλοντικά οικοσυστήματα π.χ. περιέχουν βραχογραφίες, απολιθώματα, ζουν σπάνια είδη φυτών, ζώων ή ψαριών κ.ά.

Η Ελλάδα, εξηγεί η κ. Γκουλιόμποβιτς – Δεληγιάννη, «συγκαταλέγεται στις πλουσιότερες χώρες της Ευρώπης ως προς τον αριθμό και την ποικιλία καρστικών σπηλαίων, με περισσότερα από 10.000 καταγεγραμμένα, πολλά από τα οποία παραμένουν ανεξερεύνητα. Τα καρστικά σπήλαια σχηματίζονται κυρίως μέσω της χημικής διάλυσης των ανθρακικών πετρωμάτων από τα επιφανειακά και υπόγεια νερά, ακολουθώντας προϋπάρχουσες τεκτονικές ασυνέχειες, ρωγμές και διακλάσεις. Η μακροχρόνια αυτή διαδικασία οδηγεί στη δημιουργία σύνθετων υπόγειων δικτύων, αγωγών και αιθουσών, που αντανακλούν διαδοχικά στάδια καρστικής εξέλιξης».

Η μοναδικότητα των ελληνικών καρστικών σπηλαίων, σημειώνει η κ. Γκολιούμποβιτς – Δεληγιάννη, «έγκειται στη μορφολογική και γενετική τους ποικιλομορφία. Η συνύπαρξη ενεργών και απολιθωμένων φάσεων καρστικοποίησης, καθώς και οι μεταβολές της στάθμης των υπόγειων υδάτων, αποτυπώνονται στον πλούσιο σπηλαιοδιάκοσμο. Σταλακτίτες, σταλαγμίτες, κολώνες και ροές ασβεστίτη συνιστούν φυσικές καταγραφές γεωλογικού χρόνου, σχηματισμένες σε συνθήκες σταθερής υγρασίας και θερμοκρασίας. Πέραν της γεωμορφολογικής και αισθητικής τους αξίας, τα καρστικά σπήλαια φιλοξενούν εξειδικευμένα υπόγεια οικοσυστήματα και συχνά φέρουν ίχνη ανθρώπινης δραστηριότητας από την προϊστορία έως σήμερα. Η σύνθεση φυσικού κάλλους, γεωλογικής μοναδικότητας και πολιτισμικής μνήμης καθιστά τα ελληνικά καρστικά σπήλαια ανεπανάληπτα φυσικά μνημεία, υψηλής επιστημονικής και συμβολικής σημασίας».