Αναφέρεται αναλυτικά σε θέματα τα οποία το υπουργείο επανεξετάζει και μελετά, μεταξύ αυτών και την ελάχιστη βάση εισαγωγής στα Πανεπιστήμια.

Η κ. Ζαχαράκη μιλά επίσης για τον ρόλο των Πανεπιστημίων, την προσπάθεια δημιουργίας σύγχρονων και ελκυστικών βιβλίων, που θα ενισχύουν τη μάθηση και όχι τη μηχανική απομνημόνευση, αλλά και την εξάλειψη των κενών θέσεων των εκπαιδευτικών σε όλες τις σχολικές βαθμίδες.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κυρία υπουργέ, ανακοινώνοντας το εθνικό απολυτήριο δηλώσατε ότι η εφαρμογή του δεν είναι απλά μία μεταρρύθμιση. Είναι στρατηγική επιλογή με ορίζοντα και συνέχεια. Ποιος είναι ο στόχος της εφαρμογής του;

Πράγματι, η εφαρμογή του Εθνικού Απολυτηρίου αποτελεί μια στρατηγική επιλογή που στοχεύει στον πυρήνα της εκπαιδευτικής διαδικασίας, και δεν είναι άλλη από την αναβάθμιση του ρόλου του Λυκείου και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης της μαθητικής κοινότητας προς το σχολείο. Θέλουμε τα παιδιά μας να αγαπήσουν ακόμη περισσότερο το σχολείο και να μην βλέπουν την μορφωτική διαδικασία ως μία εξεταστική διεκπεραίωση για την επόμενη μέρα, αλλά ως το «σκαλοπάτι» για την επιτυχία.

Στόχος μας είναι το Εθνικό Απολυτήριο να αποτελέσει ένα αξιόπιστο, αντικειμενικό και αδιάβλητο πιστοποιητικό γνώσεων και δεξιοτήτων, το οποίο θα αποτυπώνει την πραγματική προσπάθεια και πρόοδο του μαθητή καθ’ όλη τη διάρκεια των τριών τάξεων του Λυκείου και που δεν θα προσθέτει επιπλέον «βάρη» στα παιδιά.

Το νέο σύστημα εισαγωγής που σχεδιάζουμε, στοχεύει σε μια πιο δίκαιη, αξιοκρατική και ευέλικτη πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Αντιθέτως, θα διαπνέεται από δικαιοσύνη και αξιοκρατία, και θα αποσυνδέει σε μεγάλο βαθμό μία ψυχοφθόρο τρίωρη εξέταση, από το μέλλον ενός νέου ανθρώπου. Δίνουμε επιπλέον ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση και διαρκή αναβάθμιση της Τράπεζας Θεμάτων, καθώς στο νέο Σύστημα με το Εθνικό Απολυτήριο, η Τράπεζα Θεμάτων θα αποτελεί ένα βασικό εργαλείο, ίσως από τα βασικότερα, προς όφελος τελικά των μαθητών. 

Επιδιώκουμε, δηλαδή, ένα σύστημα όπου οι μαθητές δεν θα βλέπουν το Λύκειο ως προθάλαμο των Πανελλαδικών, αλλά ως μια δημιουργική εκπαιδευτική εμπειρία που διαμορφώνει προσωπικότητες, όχι απλώς βαθμούς.

–Σ’ ό,τι αφορά το νέο σύστημα εισαγωγής τι ακριβώς σχεδιάζετε;

Το νέο σύστημα εισαγωγής που σχεδιάζουμε, στοχεύει σε μια πιο δίκαιη, αξιοκρατική και ευέλικτη πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, με βασικό γνώμονα το συμφέρον των μαθητών, την ποιότητα των σπουδών, τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας, αλλά και της αγοράς εργασίας.

Ήδη εργαζόμαστε πάνω σε έναν κεντρικό σχεδιασμό για την ενίσχυση της αξιοπιστίας των εξετάσεων, μέσα από ένα σύστημα πιο σταθερό και απλό, με σαφείς κανόνες, που θα μειώνει την αβεβαιότητα για τους μαθητές και τις οικογένειες.

Εξετάζουμε εκ νέου το θέμα της ελάχιστης βάσης εισαγωγής, με αναγκαίες βελτιώσεις

Βασική παράμετρος αυτού του συστήματος είναι αυτό που πιστεύω πολύ και αφορά το δόγμα των περισσότερων επιλογών για τους υποψηφίους, μέσω της δυνατότητας πρόσβασης σε περισσότερα πανεπιστημιακά τμήματα, χωρίς υπερβολικούς περιορισμούς, αλλά με βασικά ακαδημαϊκά κριτήρια.

Επιπλέον, εξετάζουμε εκ νέου το θέμα της ελάχιστης βάσης εισαγωγής, με αναγκαίες βελτιώσεις, ενώ εξαιρετικής σημασίας, είναι η αναβάθμιση του θεσμού του επαγγελματικού προσανατολισμού για τα παιδιά, ώστε πριν την τελική επιλογή σπουδών και με την ορθή καθοδήγηση, να επιλέγουν τις σχολές τους με γνώμονα την γνώση και τις ανάγκες της σύγχρονης αγοράς εργασίας.

Βασική επιδίωξή μία ισορροπία στις επιλογές και τις αποφάσεις από τα Πανεπιστήμια και την διατήρηση κεντρικού ελέγχου σε κρίσιμες παραμέτρους από την Πολιτεία

Όπως γίνεται αντιληπτό, επενδύουμε πολλά στην ποιότητα της εκπαιδευτικής διαδρομής και όχι απλώς στην «είσοδο» στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Όλα αυτά, θα τεθούν ασφαλώς σε δημόσια διαβούλευση με τους εκπαιδευτικούς φορείς, τους μαθητές και την πανεπιστημιακή κοινότητα, προκειμένου οι τελικές αποφάσεις να είναι πλήρως αξιόπιστες και επωφελείς για όλους.

–Γιατί να μην αποφασίζουν τα ίδια τα Πανεπιστήμια για τον τρόπο εισαγωγής τα Ανώτατα Ιδρύματα καθώς και για τον αριθμό των φοιτητών που θα δέχονται;

Η κυβέρνηση θέτει τα δημόσια Πανεπιστήμια στο κέντρο της εθνικής της στρατηγικής για ανάπτυξη, διεθνοποίηση, και διασύνδεση με την αγορά εργασίας, με ξεκάθαρους κανόνες και ευθύνες, προκειμένου να διατηρηθούν ψηλά σε ποιότητα, ανταγωνιστικότητα και κοινωνική συνοχή.

Πρέπει να γίνει κατανοητό, ότι βασική επιδίωξή μας είναι να υπάρξει μία ισορροπία ανάμεσα στις επιλογές και τις αποφάσεις από τα ίδια τα Πανεπιστήμια και την διατήρηση του κεντρικού ελέγχου σε κρίσιμες παραμέτρους από την Πολιτεία.

Στόχος είναι η δημιουργία πιο κατανοητών, σύγχρονων και ελκυστικών βιβλίων, που θα ενισχύουν τη μάθηση και όχι τη μηχανική απομνημόνευση

Γι’ αυτό και η κουλτούρα που έχουμε καλλιεργήσει όλους αυτούς τους μήνες με τις Πρυτανικές Αρχές, διαπνέεται από συνεργασία και συναντίληψη σε πολλά σημαντικά ζητήματα.

Η πολιτική που εμείς προκρίνουμε, προϋποθέτει ένα κεντρικό, διαφανές πλαίσιο με ξεκάθαρους κανόνες για όλους, όπου αφενός θα υπάρχει η αυτονομία των πανεπιστημίων, όσον αφορά συγκεκριμένες επιλογές εισαγωγής και λειτουργικά ζητήματα, και αφετέρου το Υπουργείο Παιδείας, θα είναι ο βασικός εγγυητής ενός ποιοτικού πανεπιστημιακού περιβάλλοντος, μέσω ελέγχου ενεργών φοιτητών, εμπέδωσης του κλίματος ασφάλειας και μίας σειράς άλλων θεσμικών παρεμβάσεων.

–Υπάρχει ένα πρόβλημα που αφορά στα σχολικά βιβλία. Πολλά από αυτά είναι κακογραμμένα με αποτέλεσμα τα παιδιά να δυσκολεύονται να τα κατανοήσουν. Θα ήθελα να σας ρωτήσω ποιος ελέγχει τα βιβλία πριν καταλήξουν στα χέρια των μαθητών; Μήπως πρέπει να γίνει επαναξιολόγησή τους;

Η ποιότητα και η αξιοπιστία των σχολικών βιβλίων, αποτελεί σταθερή προτεραιότητα του Υπουργείου Παιδείας. Τα σχολικά βιβλία που χρησιμοποιούνται στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ελέγχονται και εγκρίνονται από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ).

Έναν θεσμοθετημένο ανεξάρτητο φορέα επιστημονικής και παιδαγωγικής υποστήριξης της εκπαιδευτικής πολιτικής. Οι συγγραφικές ομάδες συγκροτούνται μετά από ανοικτές προσκλήσεις και οι προτάσεις τους αξιολογούνται με βάση αυστηρά κριτήρια επιστημονικής εγκυρότητας, παιδαγωγικής καταλληλότητας και ευθυγράμμισης με τα ισχύοντα προγράμματα σπουδών. 

Η ύπαρξη δεκάδων χιλιάδων ανενεργών φοιτητών στρεβλώνει την πραγματική εικόνα του φοιτητικού πληθυσμού

Ήδη, σε συνεργασία με το ΙΕΠ, έχουμε ξεκινήσει μια μεγάλη και συστηματική προσπάθεια αναθεώρησης των Προγραμμάτων Σπουδών και ανανέωσης του εκπαιδευτικού υλικού, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Στόχος είναι η δημιουργία πιο κατανοητών, σύγχρονων και ελκυστικών βιβλίων, που θα ενισχύουν τη μάθηση και όχι τη μηχανική απομνημόνευση.

Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα του πολλαπλού βιβλίου, ώστε να δίνεται στους εκπαιδευτικούς περισσότερη ελευθερία επιλογής παιδαγωγικών εργαλείων, ενώ προχωρούμε και στη ψηφιοποίηση του εκπαιδευτικού υλικού, ώστε να υποστηρίζεται η διαφοροποιημένη και εξατομικευμένη μάθηση.

–Πρόσφατα ανακοινώσατε κάποια «μέτρα» για τους λεγόμενους «αιώνιους» φοιτητές. Αυτό για ποιον λόγο συμβαίνει; Και γιατί δεν αφήνετε τα ίδια τα Πανεπιστήμια να βρουν τη λύση που αυτά θεωρούν καλύτερη, εάν υπάρχει πραγματικά κάποιο πρόβλημα; Ποιους επηρεάζουν οι εγγεγραμμένοι για πολλά χρόνια φοιτητές στα Πανεπιστήμια;

Επαναλαμβάνω, ότι τηρούμε την ισορροπία που επιτάσσουν οι κανόνες, ανάμεσα στην Πολιτεία και τα ΑΕΙ, για μία σειρά από κρίσιμα θέματα. Με στόχο την θεσμική αξιοπιστία των ιδρυμάτων μας, προχωρούμε σε μία κρίσιμη νομοθετική πρωτοβουλία.

Η αντιμετώπιση του φαινομένου των φοιτητών που παραμένουν για πολλά χρόνια εγγεγραμμένοι στα Πανεπιστήμια χωρίς να συμμετέχουν ουσιαστικά στις σπουδές τους δεν είναι μια τιμωρητική πολιτική, αλλά μια αναγκαία θεσμική παρέμβαση που ενισχύει τη σοβαρότητα και τη λειτουργικότητα του δημόσιου πανεπιστημίου. Μέσω αυτής της απόφασης, που τις επόμενες μέρες θα είναι νόμος του κράτους, ενισχύουμε την θεσμική ευθύνη και την λογοδοσία: Ένα δημόσιο πανεπιστήμιο οφείλει να λειτουργεί με διαφάνεια και αποτελεσματικότητα.

Για τη νέα σχολική χρονιά στοχεύουμε στην έγκαιρη πρόσληψη αναπληρωτών, αλλά και σε νέους μόνιμους διορισμούς

Η ύπαρξη δεκάδων χιλιάδων ανενεργών φοιτητών στρεβλώνει την πραγματική εικόνα του φοιτητικού πληθυσμού, επηρεάζει στατιστικά δεδομένα, χρηματοδοτικούς μηχανισμούς και διεθνείς αξιολογήσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι σε κανένα προηγμένο διεθνές πανεπιστημιακό σύστημα, δεν υφίσταται η έννοια της απεριόριστης φοίτησης.

Το δημόσιο πανεπιστήμιο οφείλει να εστιάζει στην ποιότητα και την ουσία των σπουδών, ενώ τα νέα μέτρα προβλέπουν μεταβατικές διατάξεις, ευελιξία για ειδικές κατηγορίες (εργαζόμενους, φοιτητές με προβλήματα υγείας, μητέρες κ.λπ.), και θεσπίζουν πλαίσιο που δεν αιφνιδιάζει, αλλά αντίθετα δίνει σαφές χρονοδιάγραμμα.

Στόχος μας δεν είναι να αποκόψουμε φοιτητές από τη γνώση, αλλά να ενισχύσουμε την υπευθυνότητα που αρμόζει στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Σε κάθε περίπτωση, είμαστε ανοιχτοί στον διάλογο και αναγνωρίζουμε τις διαφορετικές συνθήκες και προκλήσεις κάθε Ιδρύματος. Η πολιτική μας έχει στόχο να στηρίξει τα ΑΕΙ και να αναβαθμίσει το ελληνικό πτυχίο, ώστε να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες της νέας γενιάς και στις ανάγκες της χώρας.

–Ένα από τα τεράστια προβλήματα της δημόσιας εκπαίδευσης είναι τα κενά που υπάρχουν στα σχολεία. Υπάρχει κάποια πρόβλεψη για να λυθούν ενόψει της νέας σχολικής χρονιάς;

Έχουμε ζητήσει ήδη την έγκαιρη καταγραφή των εκπαιδευτικών αναγκών και των κενών που υπάρχουν, προκειμένου η νέα σχολική χρονιά να ξεκινήσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Δεν περιμένουμε τον Σεπτέμβριο, αλλά δουλεύουμε ήδη με τις Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, με στόχο να μην υπάρχουν ελλείψεις με το «πρώτο» κουδούνι.

Παράλληλα, στοχεύουμε στην έγκαιρη πρόσληψη αναπληρωτών, αλλά και σε νέους μόνιμους διορισμούς.

Στο τέλος Αυγούστου, θα προστεθούν επιπλέον 10.000 μόνιμοι διορισμοί στις 38.000 προσλήψεις εκπαιδευτικών που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια.

Θέλουμε να δώσουμε μία οριστική λύση για τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων των ΤΕΙ. εργαζόμαστε για την επίλυση αυτής της εκκρεμότητας, με τεκμηριωμένο τρόπο

Επίσης, για το 2025 προβλέπονται 45.000 προσλήψεις αναπληρωτών, με προτεραιότητα στις απομακρυσμένες περιοχές και την παράλληλη στήριξη. Πρόθεσή μου είναι να υπάρξουν περισσότεροι διορισμοί Νηπιαγωγών, δημιουργώντας νέες οργανικές θέσεις, αλλά και επιπλέον προσλήψεις Ψυχολόγων και Κοινωνιολόγων στα σχολεία μας.

Με έμφαση λοιπόν στην έγκαιρη στελέχωση με αναπληρωτές, τους 10.000 μόνιμους διορισμούς, την ενίσχυση της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, και την λειτουργική ανακατανομή μέσω αποσπάσεων, στοχεύουμε σε σημαντική μείωση των κενών, προς όφελος τελικά των μαθητών και των μαθητριών μας.

–Θα ήθελα να σας ρωτήσω και κάτι τελευταίο για το οποίο μερίδιο ευθύνης φέρει και το υπουργείο του οποίου ηγείστε και αφορά τα επαγγελματικά δικαιώματα αποφοίτων ΤΕΙ. Πολλοί από αυτούς ενώ είχαν γραπτές διαβεβαιώσεις ότι μετά την αποφοίτησή τους θα έχουν επαγγελματικά δικαιώματα (Π.Δ. 95/2013 -ΦΕΚ  Φύλλο 133/5-6-2013). Ωστόσο το κράτος τους εξαπάτησε. Αυτό το θέμα γιατί δεν μπορεί να λυθεί;

Κατανοώ πλήρως την απογοήτευση που εκφράζουν πολλοί απόφοιτοι των πρώην ΤΕΙ αναφορικά με την εκκρεμότητα των επαγγελματικών τους δικαιωμάτων. Πράγματι, η ύπαρξη διατάξεων όπως το Π.Δ. 95/2013 και άλλες συναφείς ρυθμίσεις, δημιούργησαν την εύλογη προσδοκία σε εκείνους, ότι με την ολοκλήρωση των σπουδών τους, θα είχαν πλήρη και σαφώς καθορισμένα επαγγελματικά δικαιώματα.

Το πρόβλημα είναι υπαρκτό, είναι δίκαιο το αίτημα των αποφοίτων, και η ευθύνη —πολιτική και θεσμική— είναι διαχρονική. Δεν αφορά όμως μόνο μία κυβέρνηση, αλλά αβελτηρίες, καθυστερήσεις για πάνω από μία δεκαετία, για ένα ζήτημα αρκετά σύνθετο, καθώς η κατάργηση των ΤΕΙ και η απορρόφησή τους από Πανεπιστήμια δημιούργησε νομικά και θεσμικά κενά, κυρίως ως προς την αντιστοίχιση των πτυχίων και των προγραμμάτων σπουδών, ενώ για πολλά επαγγέλματα – ιδίως τεχνικά – εμπλέκονται επαγγελματικές οργανώσεις και επιμελητήρια, τα οποία κάποιες φορές αντιδρούν στην αναγνώριση ισοδυναμίας με πανεπιστημιακού τύπου πτυχία.

Στο τέλος Αυγούστου, θα προστεθούν επιπλέον 10.000 μόνιμοι διορισμοί στις 38.000 προσλήψεις εκπαιδευτικών που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια

Επίσης, απαιτείται στοχευμένη συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία, για την έκδοση ή αναθεώρηση των απαραίτητων Προεδρικών Διαταγμάτων ανά ειδικότητα. Στο Υπουργείο Παιδείας εργαζόμαστε για την επίλυση αυτής της εκκρεμότητας, με τεκμηριωμένο τρόπο, με αναγνώριση των σπουδών και των προσόντων των αποφοίτων και με σεβασμό στις ευρωπαϊκές και εθνικές νομοθετικές επιταγές.

Οι αποσπασματικές λύσεις δεν οδηγούν πουθενά. Εδώ θέλουμε να δώσουμε μία οριστική λύση. Το χρωστάμε σε μια γενιά νέων ανθρώπων που επένδυσαν στις σπουδές τους με εμπιστοσύνη στο κράτος και θέλω να πιστεύω ότι σύντομα θα έχουμε καλά νέα.

Αναφερόμενος σε ανάλογα σκάνδαλα που συνέβησαν τονίζει ότι «δεν αρκεί πια να λέμε ότι φταίει το παρελθόν. Θέλουμε, πλέον, να κοιτάξουμε μπροστά και να διασφαλίσουμε ότι στο μέλλον τέτοιες καταστάσεις δεν θα μπορούν καν να συμβούν».

Σ’ ό,τι αφορά όσα έρχονται δηλώνει χαρακτηριστικά: «Δεν φοβόμαστε τις αποκαλύψεις. Αντιθέτως, εμείς τις προκαλέσαμε – με εντολή του Πρωθυπουργού από την πρώτη μέρα που ανέλαβα. Δεν θέλουμε να αφήσουμε καμία σκιά να σέρνεται ούτε στον ΟΠΕΚΕΠΕ, ούτε στους θεσμούς της χώρας».

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

-Κύριε υπουργέ ο ασκός του Αιόλου άνοιξε  για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Τι είδους εξελίξεις βλέπετε και πόσο ανεξέλεγκτες μπορεί να είναι αυτές;

Ο ΟΠΕΚΕΠΕ βρίσκεται σε φάση θεσμικής κάθαρσης και πλήρους αναδιοργάνωσης. Οι παθογένειες που αποκαλύπτονται σήμερα δεν είναι καινούργιες – είναι διαχρονικές, διατρέχουν πολλές κυβερνήσεις και, δυστυχώς, δεν αντιμετωπίστηκαν με την απαιτούμενη αποτελεσματικότητα. 

Έχουμε επιλέξει ως κυβέρνηση τον δύσκολο δρόμο της διαφάνειας και της λογοδοσίας, με σεβασμό στους πραγματικούς αγρότες και την ευρωπαϊκή νομιμότητα.

Προχωράμε στη δημιουργία μηχανισμού ανάκτησης των παράνομων ενισχύσεων, στην αναστολή πληρωμών βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας μέχρι να ολοκληρωθούν οι έλεγχοι, και στην υλοποίηση Σχεδίου Δράσης με 45 παρεμβάσεις, σε συνεννόηση με τη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Πολλά από αυτά που ήρθαν στη δημοσιότητα με τις εισαγγελικές έρευνες ήταν γνωστά σε όσους παρακολουθούσαν τη λειτουργία του Οργανισμού

Άρα, όχι, οι εξελίξεις δεν είναι ανεξέλεγκτες. Είναι δύσκολες. Δεν κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλό μας. Αντιμετωπίζουμε, όμως, τα προβλήματα με αποφασιστικότητα. 

Σε κάθε περίπτωση, όμως, ο ΟΠΕΚΕΠΕ μπαίνει σε μια νέα εποχή, με καθαρές διαδικασίες, ισχυρούς ελέγχους και μηδενική ανοχή στην παρανομία. Εξου η απόφασή μας για την ένταξή του στην ΑΑΔΕ, για την οποία ο σχεδιασμός έχει ξεκινήσει καιρό τώρα και δεν ποδηγετήθηκε από τις εξελίξεις των τελευταίων ημερών. 

-Αναλάβατε υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης πριν από έναν χρόνο. Πότε μάθατε για όσα συνέβησαν στον ΟΠΕΚΕΠΕ, από το 2019 έως το 2024; Σας μίλησαν κάποια από τα στελέχη του υπουργείου σας ή του «αμαρτωλού» οργανισμού;

Από την πρώτη μέρα που ανέλαβα, τον Ιούνιο του 2024, υπήρξε σαφής και ρητή εντολή του Πρωθυπουργού: να ανοίξουμε τον φάκελο ΟΠΕΚΕΠΕ και να μην υπάρξει καμία σκιά στη διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων. Η πραγματικότητα είναι ότι υπήρχαν ενδείξεις για διαχρονικές παθογένειες και προβλήματα που ουδέποτε αντιμετωπίστηκαν. 

Πολλά από αυτά που ήρθαν στη δημοσιότητα με τις εισαγγελικές έρευνες ήταν γνωστά σε όσους παρακολουθούσαν τη λειτουργία του Οργανισμού. Στελέχη του Υπουργείου είχαν επισημάνει λειτουργικές αδυναμίες – απουσία τεχνικού συμβούλου, απουσία δασικών χαρτών, έλλειψη μηχανισμών ελέγχου, και ένα στρεβλό μοντέλο δηλώσεων – αλλά κανείς μέχρι τότε δεν είχε αγγίξει την καρδιά του προβλήματος.

Προχωράμε με διαφάνεια, με θεσμικότητα και με συνεργασία με τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς, ώστε να αποδοθούν ευθύνες όπου υπάρχουν

Σε ό,τι με αφορά, από την πρώτη στιγμή, με θεσμικό τρόπο και χωρίς συμψηφισμούς, κινήθηκα προς την κατεύθυνση της διαφάνειας, ώστε να μην πληρώσουν το τίμημα οι αγρότες της χώρας. 

Ο ΟΠΕΚΕΠΕ μπήκε υπό επιτήρηση, σχεδιάστηκε και υλοποιείται ένα ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης, και ξεκίνησαν ειδικοί έλεγχοι – ιδίως σε τομείς όπως η βιολογική κτηνοτροφία και μελισσοκομία, όπου οι στρεβλώσεις ήταν κραυγαλέες. Σας το λέω με παρρησία: Ο ρόλος μου δεν είναι να καλύψω, αλλά να ξεκαθαρίσω. 

-Κύριε Τσιάρα, έχουμε πληροφορηθεί ότι υπάρχουν και άλλες δικογραφίες στην επαρχία για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ; Εσείς τι εικόνα έχετε;

 Όπως γνωρίζετε, η υπόθεση ερευνάται από τη Δικαιοσύνη και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, και δεν είναι αρμοδιότητα του Υπουργείου να παρεμβαίνει στο έργο των δικαστικών αρχών.

Εμείς, πάντως, από την πλευρά μας ό,τι και να φέρει στο φως η εισαγγελική έρευνα προχωράμε με διαφάνεια, με θεσμικότητα και με συνεργασία με τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς, ώστε να αποδοθούν ευθύνες όπου υπάρχουν.

Εκείνο που σίγουρα μας αφορά όλους είναι το μοντέλο διαχείρισης των κοινοτικών πόρων που επί χρόνια λειτούργησε χωρίς έλεγχο

Ο στόχος μας είναι να ενισχύσουμε την εμπιστοσύνη των αγροτών, όχι να τους στιγματίσουμε συλλογικά. 

-Ανεξάρτητα από τις ευθύνες των πολιτικών προσώπων ή όσων διοικούσαν τον Οργανισμό, η διαχείριση και ο τρόπος διαμοιρασμού των κονδυλίων δεν δείχνουν ότι κάποιοι κάνουν σαν μην κατάλαβαν τίποτα από τους λόγους που μας οδήγησαν στην οικονομική κρίση;

Δεν θα μπω στη λογική των συμψηφισμών, αλλά οφείλουμε να είμαστε ειλικρινείς.

Από τη μία πλευρά υπάρχουν διαχρονικές διοικητικές αδυναμίες – αστοχίες, παραλείψεις, ελλείψεις σε ελέγχους. Από την άλλη, ερευνώνται μεμονωμένες περιπτώσεις όπου ενδέχεται να έχουν δοθεί ενισχύσεις χωρίς να τηρηθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες. Αυτά είναι διαφορετικά ζητήματα. 

Εκείνο όμως που σίγουρα μας αφορά όλους είναι το μοντέλο διαχείρισης των κοινοτικών πόρων που επί χρόνια λειτούργησε χωρίς έλεγχο.

Επρεπε να έχουν μπει ισχυρότερες δικλείδες ασφαλείας και να είχε διαμορφωθεί ένα σύστημα που να μην αφήνει χώρο για παρερμηνείες, παραθυράκια ή πρόχειρες λύσεις

Και εδώ χρειάζεται γενναιότητα: όσοι σήμερα καταγγέλλουν, συμμετείχαν – ή σιώπησαν – όταν διαμορφωνόταν αυτό το σύστημα. Ένα σύστημα που ευνοούσε τις πελατειακές σχέσεις διαχρονικά. 

Η δική μας απάντηση είναι ξεκάθαρη: διαφάνεια, θεσμική θωράκιση, έλεγχοι πριν από τις πληρωμές και μηχανισμοί ανάκτησης. Δεν μπορεί το κράτος να λειτουργεί με όρους άλλης εποχής – ούτε για τους αγρότες, ούτε για τους φορολογούμενους, ούτε για την ευρωπαϊκή μας αξιοπιστία

-Υπάρχει εκείνη η – όχι και τόσο μακρινή – εποχή του «όλα τα κιλά, όλα τα λεφτά», όταν η κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή παραβαίνοντας τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς, μοίρασε 460 εκατομμύρια €. Το τελικό πρόστιμο που καταλογίστηκε έφτασε τα 320 εκατομμύρια €. Μετά από αυτό δεν θα έπρεπε να δημιουργηθούν δικλείδες ασφαλείας, για να μη ξανασυμβεί κάτι ανάλογο;

Καλό είναι να βλέπουμε τα ζητήματα στην πλήρη ιστορική τους διαδρομή και όχι αποσπασματικά. Η πολιτική του “όλα τα κιλά, όλα τα λεφτά” δεν ξεκίνησε επί κυβέρνησης Καραμανλή – είχε εισαχθεί νωρίτερα, επί κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ.

Το κρίσιμο όμως δεν είναι να δικάσουμε το παρελθόν με όρους του σήμερα. Το κρίσιμο είναι να διδαχθούμε.

Και η απάντηση στο ερώτημά σας είναι ξεκάθαρη: ναι, έπρεπε να έχουν μπει ισχυρότερες δικλείδες ασφαλείας.

Έπρεπε να είχε διαμορφωθεί ένα σύστημα που να μην αφήνει χώρο για παρερμηνείες, παραθυράκια ή πρόχειρες λύσεις.

Δεν φοβόμαστε τις αποκαλύψεις. Αντιθέτως, εμείς τις προκαλέσαμε – με εντολή του Πρωθυπουργού από την πρώτη μέρα που ανέλαβα

Αυτό ακριβώς επιχειρούμε σήμερα. Είναι χαρακτηριστικό ότι ήδη υπό τον φόβο των επιτόπιων ελέγχων που έχει ήδη προαναγγείλει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ορισμένοι «δικαιούχοι» των προγραμμάτων βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας σπεύδουν να αποχωρήσουν οικειοθελώς, πριν βρεθούν αντιμέτωποι με τις συνέπειες. Ήδη, μάλιστα, έχουν καταγραφεί περιπτώσεις παραγωγών που είτε ακυρώνουν τη σύμβασή τους με τον πιστοποιητικό οργανισμό —προαπαιτούμενο για την ένταξη στο πρόγραμμα— είτε δηλώνουν την πρόθεσή τους να αποσύρουν την αίτησή τους.

Με άλλα λόγια, δεν επιτρέπουμε να επαναληφθούν λάθη ή να επιβαρυνθεί ο Έλληνας φορολογούμενος. Δεν αρκεί πια να λέμε ότι φταίει το παρελθόν. Θέλουμε, πλέον, να κοιτάξουμε μπροστά και να διασφαλίσουμε ότι στο μέλλον τέτοιες καταστάσεις δεν θα μπορούν καν να συμβούν. 

 -Μιλώντας στην ΕΡΤ, πριν από λίγες ημέρες είπατε ότι το ποσό που αντιστοιχεί στο πρόστιμο, θα παρακρατηθεί σταδιακά από τις μελλοντικές κοινοτικές ενισχύσεις και επειδή οι πληρωμές στους αγρότες γίνονται προκαταβολικά από το κράτος, το βάρος επιστρέφει στο εθνικό ταμείο. Οπότε τη ζημιά θα την πληρώσουν οι φορολογούμενοι. Εκείνοι που ενθυλάκωσαν παράνομα τα χρήματα πως θα ελεγχθούν; Και από ποιους;

Καταρχάς, να ξεκαθαρίσουμε το εξής: το πρόστιμο των 415 εκατομμυρίων ευρώ αφορά σε διοικητικές παραλείψεις και θεσμικές ανεπάρκειες που διαπιστώθηκαν και όχι σε απάτες μεμονωμένων παραγωγών.

Πρόκειται για διορθώσεις που επέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λόγω πλημμελούς εφαρμογής των κανονισμών, και όχι για ποινικές καταδίκες.

Όπως ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης δημιουργείται ένας αυτόνομος μηχανισμός ανάκτησης των ενισχύσεων, μια ειδική task force

Ωστόσο, θα υπάρξει προσφυγή ώστε να μειωθεί το ποσό του καταλογισμού ενώ θα γίνει επαναπροσδιορισμός του αφού θα συνυπολογισθούν ποσά που θα ανακτηθούν μέσα από τους ελέγχους που γίνονται, όπως επί παραδείγματι στο πρόγραμμα για τη βιολογική κτηνοτροφία και μελισσοκομία.

Την ίδια ώρα, είναι απολύτως σαφές – και το έχουμε πει με κάθε τρόπο – ότι για όσους ενδεχομένως εισέπραξαν ενισχύσεις χωρίς να τις δικαιούνται, ελέγχονται αυτή τη στιγμή όλες οι σχετικές υποθέσεις από τις αρμόδιες εισαγγελικές και ελεγκτικές αρχές. Δεν υπάρχει ούτε πρόθεση ούτε ανοχή για συγκάλυψη. Αυτοί που θα αποδειχθεί ότι εισέπραξαν παράνομα χρήματα, θα κληθούν να τα επιστρέψουν και να λογοδοτήσουν.

Παράλληλα, όπως ανακοίνωσε πριν από λίγες μέρες ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δημιουργείται ένας αυτόνομος μηχανισμός ανάκτησης των ενισχύσεων, μια ειδική task force, προκειμένου να υπάρξει καταλογισμός σε όσους πήραν αχρεωστήτως καταβληθείσες αγροτικές επιδοτήσεις. Η δική μας ευθύνη είναι να διασφαλίσουμε ότι ο Έλληνας φορολογούμενος δεν θα επιβαρύνεται για πράξεις ή παραλείψεις άλλων. 

–Κύριε υπουργέ, θεωρείτε πιθανό το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές;

Σε καμία περίπτωση. Η κυβέρνηση έχει ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία, καθαρή εντολή και σταθερό προσανατολισμό. Το ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ, όσο σοβαρό κι αν είναι, αφορά την ανάγκη για κάθαρση, διαφάνεια και θεσμική επανεκκίνηση στον τρόπο διαχείρισης των ευρωπαϊκών ενισχύσεων.Αυτή εξάλλου είναι και η επιθυμία του ελληνικού λαού. 

Δεν φοβόμαστε τις αποκαλύψεις. Αντιθέτως, εμείς τις προκαλέσαμε – με εντολή του Πρωθυπουργού από την πρώτη μέρα που ανέλαβα. Δεν θέλουμε να αφήσουμε καμία σκιά να σέρνεται ούτε στον ΟΠΕΚΕΠΕ, ούτε στους θεσμούς της χώρας.

Οι πολίτες δεν ζητούν πρόωρες εκλογές. Ζητούν λύσεις, λογοδοσία και σοβαρότητα. Και αυτό κάνουμε: με σχέδιο, με ελέγχους, με μηχανισμό ανάκτησης των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και με μεταρρυθμίσεις που θα θωρακίσουν τον Οργανισμό για το μέλλον. Οι εκλογές θα γίνουν στην ώρα τους και τον ακριβή χρόνο θα τον αποφασίσει ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Μέχρι τότε, εργαζόμαστε για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των αγροτών, των φορολογουμένων και των ευρωπαϊκών θεσμών προς το ελληνικό κράτος. 

Ερωτώμενος για το θέμα της ενσωμάτωσης των μεταναστών, ο κ. Βορίδης τονίζει μεταξύ άλλων ότι η κυβέρνηση επιθυμεί «ένα πλαίσιο νόμιμης μετανάστευσης μέσα από το οποίο θα διασφαλίζεται πως όσοι επιθυμούν να εργαστούν στην Ελλάδα το πράττουν με σεβασμό προς τις αξίες και τους κανόνες της ελληνικής κοινωνίας».

Μιλά επίσης, για τα ασυνόδευτα ανήλικα εξηγώντας ότι «πουθενά στον σχεδιασμό της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση του δημογραφικού δεν αναφέρονται οι μετανάστες ή τα ασυνόδευτα ανήλικα».

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κύριε υπουργέ, ας ξεκινήσουμε με ζήτημα της αγοράς εργασίας. Τι θα γίνει με  το ζήτημα αυτό; Οι νόμιμοι μετανάστες δεν φαίνεται να είναι αρκετοί για να καλυφθούν οι ανάγκες σε τομείς όπως ο τουρισμός ή η αγροτική παραγωγή. Μήπως πρέπει να ξαναδείτε το θέμα με τα κριτήρια που κάποιος παράνομος μετανάστης μπορεί να νομιμοποιηθεί στην Ελλάδα;

Σωστά. Είναι γεγονός ότι υπάρχουν πραγματικές ανάγκες στην αγορά εργασίας, ιδιαίτερα σε τομείς όπως ο τουρισμός και η αγροτική παραγωγή. Αυτό που μπορώ να σας πω με βεβαιότητα είναι ότι έχουμε εντοπίσει τις αρρυθμίες και εργαζόμαστε εντατικά για τη δημιουργία ενός νέου κανονιστικού πλαισίου, ενός σχεδίου νόμου που θα διορθώνει τις υπάρχουσες δυσλειτουργίες και θα επιτρέπει την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη κάλυψη των αναγκών αυτών μέσω νόμιμων διαδικασιών.

Ωστόσο, πρέπει να είμαστε σαφείς: η παράνομη μετανάστευση δεν μπορεί να αποτελεί λύση για τις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Ένας μόνιμος μηχανισμός νομιμοποίησης παράνομων μεταναστών θα αναιρούσε την αποτρεπτική πολιτική που εφαρμόζουμε και θα έστελνε λάθος μήνυμα, ενθαρρύνοντας περαιτέρω παράνομες εισόδους στη χώρα. 

Στόχος μας είναι να ενισχύσουμε περαιτέρω τις υπάρχουσες δομές και να αναπτύξουμε νέους μηχανισμούς που θα αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά την παράνομη μετανάστευση

Σύντομα, θα κατατεθεί το συγκεκριμένο νομοσχέδιο που θα βελτιστοποιεί τις διαδικασίες της νόμιμης μετανάστευσης, με στόχο την ψήφισή του πριν από τη θερινή διακοπή της Βουλής. 

Αυτό το πλαίσιο θα απλοποιεί διαδικασίες και θα κάνει τις νόμιμες μετακλήσεις εργαζομένων από τρίτες χώρες, ταχύτερες και αποτελεσματικότερες. Άρα, ναι στη νόμιμη μετανάστευση με οργανωμένες διαδικασίες και σαφείς κανόνες που θα εξυπηρετούν τις ανάγκες της ελληνικής οικονομίας, χωρίς να υπονομεύουν τη νομιμότητα και την ασφάλεια, ξεκάθαρο όχι, στη νομιμοποίηση της παρανομίας.

–Κύριε Βορίδη, η μεταναστευτική πολιτική δεν είναι ζήτημα που ορίζεται μόνο από τους νόμους. Απαιτεί πολύ περισσότερα πράγματα όπως οργανωτικές δομές και μηχανισμούς που η χώρα μας δεν έχει. Μήπως εκτός από τους νόμους οφείλουμε να δούμε και τέτοιου είδους ζητήματα;

Η μεταναστευτική πολιτική απαιτεί πράγματι ισχυρές οργανωτικές δομές και αποτελεσματικούς μηχανισμούς. Ωστόσο, ο ισχυρισμός σας, ότι η χώρα μας στερείται τέτοιων δομών και μηχανισμών, δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Από το 2019, η Ελλάδα έχει αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο σύστημα υποδοχής και ταυτοποίησης, με 30 δομές σε όλη τη χώρα και έξι Προαναχωρησιακά Κέντρα της Ελληνικής Αστυνομίας. Η ελληνική Υπηρεσία Ασύλου αποτελεί αντικείμενο μελέτης για πολλές ευρωπαϊκές χώρες, καθώς έχει επιτύχει σημαντικές βελτιώσεις στην ταχύτητα και την ποιότητα των αποφάσεων.

Το νέο νομοθετικό πλαίσιο θα απλοποιεί διαδικασίες και θα κάνει τις νόμιμες μετακλήσεις εργαζομένων από τρίτες χώρες, ταχύτερες και αποτελεσματικότερες

Τώρα αν με ρωτάτε αν φτάνουν όλα αυτά, θα σας έλεγα ότι είναι μια βάση. Εξ’ άλλου, στόχος μας είναι να ενισχύσουμε περαιτέρω τις υπάρχουσες δομές και να αναπτύξουμε νέους μηχανισμούς που θα αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά την παράνομη μετανάστευση και θα βελτιστοποιούν τις διαδικασίες της νόμιμης μετανάστευσης.

Συνεπώς, η Ελλάδα διαθέτει ήδη ισχυρές οργανωτικές δομές και μηχανισμούς στον τομέα της μεταναστευτικής πολιτικής, και συνεχίζουμε να εργαζόμαστε για την περαιτέρω ενίσχυση και βελτίωσή τους.

–Εάν φτάσει στις ελληνικές ακτές ένα πλοίο γεμάτο με Παλαιστίνιους από τη Γάζα, τι θα κάνει η χώρα μας; Θα τους δεχτεί ή θα τους ζητήσει να επιστρέψουν στην πατρίδα τους;

Με όλο τον σεβασμό, η ερώτησή σας μαρτυρά μια ελλιπή κατανόηση της πραγματικότητας του μεταναστευτικού ζητήματος, των ισχυουσών διαδικασιών και –επιτρέψτε μου– της ίδιας της ουσίας της νομοθετικής μας πρωτοβουλίας.

Ας πάρουμε όμως το υποθετικό σας παράδειγμα. Ένα πλοίο με Παλαιστίνιους από τη Γάζα φτάνει στις ελληνικές ακτές. Τα πλοία, πλοιάρια, βάρκες που εισέρχονται παράνομα στη χώρα, δεν έχουν σημαία, ούτε έχουν προδηλώσει την ταυτότητα των επιβαινόντων τους. Γι’ αυτό και η είσοδος τους είναι παράνομη.

Θέλουμε να διαμορφώσουμε ένα πλαίσιο νόμιμης μετανάστευσης μέσα από το οποίο θα διασφαλίζεται πως όσοι επιθυμούν να εργαστούν στην Ελλάδα το πράττουν με σεβασμό προς τις αξίες και τους κανόνες της ελληνικής κοινωνίας.

Το πρώτο στάδιο είναι επιχειρησιακό και αφορά αποκλειστικά το Λιμενικό Σώμα. Από εκεί και πέρα, και εφόσον η είσοδος δεν καταστεί δυνατόν να αποτραπεί, ξεκινά η διαδικασία σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό μας πλαίσιο. Έχουν τα πρόσωπα αυτά ταξιδιωτικά έγγραφα; Μπορούν να αποδείξουν την ταυτότητα και την καταγωγή τους;

Στη συντριπτική τους πλειοψηφία – όπως άλλωστε δείχνουν όλα τα στοιχεία – όσοι εισέρχονται παρανόμως στην ελληνική επικράτεια το πράττουν χωρίς χαρτιά και αιτούνται διεθνούς προστασίας. Το αίτημα αυτό εξετάζεται, όπως ορίζει ο νόμος, από την Υπηρεσία Ασύλου. Αν προκύψει ότι πράγματι προέρχονται από εμπόλεμη ζώνη, όπως η Γάζα, τότε βεβαίως και θα τους χορηγηθεί καθεστώς πρόσφυγα. Αυτό είναι και το νόημα της διεθνούς προστασίας: να την απολαμβάνει όποιος πραγματικά τη δικαιούται.

–Η ενσωμάτωση ενός μέρους των μεταναστών σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία όπως είναι η ελληνική πως μπορεί να γίνει;

Η ενσωμάτωση των μεταναστών στην ελληνική κοινωνία είναι ένα σημαντικό ζήτημα που απαιτεί σαφείς προϋποθέσεις. Όπως έχω δηλώσει κατά την ανάληψη των καθηκόντων μου, η Ελλάδα είναι μια χώρα με βαθιές πολιτισμικές ρίζες, συγκεκριμένα ήθη και έθιμα, και μια ιστορική συνέχεια που οφείλουμε να διαφυλάξουμε.

Η ενσωμάτωση δεν είναι απλώς μια διαδικασία παροχής δικαιωμάτων, αλλά μια συνειδητή επιλογή συμμετοχής στην ελληνική κοινωνία. Αυτό σημαίνει ότι όποιος επιθυμεί να ενσωματωθεί πρέπει να αναγνωρίζει και να αναλαμβάνει πλήρως τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του, να σέβεται τους συνανθρώπους του, τη θρησκεία μας και τις παραδόσεις μας.

Εμείς θέλουμε να διαμορφώσουμε ένα πλαίσιο νόμιμης μετανάστευσης μέσα από το οποίο θα διασφαλίζεται πως όσοι επιθυμούν να εργαστούν στην Ελλάδα το πράττουν με σεβασμό προς τις αξίες και τους κανόνες της ελληνικής κοινωνίας.

–Άλλο ένα σοβαρό ζήτημα είναι τα ασυνόδευτα ανήλικα που φτάνουν στην χώρα μας.  Γιατί το δημογραφικό δεν μπορεί να μην γίνει οξύ πρόβλημα εάν αυτά τα παιδιά γίνουν Ελληνόπουλα;  

Η ερώτησή σας συγχέει δύο διακριτά και εξαιρετικά σοβαρά ζητήματα. Το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας και τη διαχείριση των ασυνόδευτων ανηλίκων που φτάνουν στην Ελλάδα. Η κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει τη θέση της και για τα δύο. 

Όπως έχω δηλώσει και κατά το παρελθόν, πουθενά στον σχεδιασμό της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση του δημογραφικού δεν αναφέρονται οι μετανάστες ή τα ασυνόδευτα ανήλικα. 

Το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας είναι σύνθετο και απαιτεί στοχευμένες πολιτικές που στηρίζουν τις οικογένειες και δημιουργούν συνθήκες που ενθαρρύνουν την απόκτηση παιδιών από τους Έλληνες πολίτες.

Η ιδέα ότι το δημογραφικό μπορεί να λυθεί μέσω της μετανάστευσης δεν αποτελεί μέρος της κυβερνητικής πολιτικής.

Όσον αφορά τα ασυνόδευτα ανήλικα, το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου αντιμετωπίζει το ζήτημα με απόλυτο σεβασμό και υπευθυνότητα. Στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε την ασφάλειά τους, ενώ παράλληλα τηρούμε τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας μας.

Είναι σύμβολο διαρκούς κίνησης, ενέργειας και αστικής ταυτότητας. Ο Βαρώτσος, μέσα από τις διαστρωματώσεις του γυαλιού, δίνει σχήμα στην ταχύτητα, στην αγωνία αλλά και στην ελπίδα του σύγχρονου ανθρώπου.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, αποκαλύπτεται ένας στοχαστικός δημιουργός με βαθιά διορατικότητα και μιαν αστείρευτη ανάγκη να μετατρέπει την εμπειρία σε μορφή. 

Η συνομιλία μας ξετυλίγει το νήμα μιας πορείας όπου η τέχνη δεν είναι απλώς δημιουργία, αλλά πράξη επικοινωνίας με τον χώρο, τον χρόνο και τον άνθρωπο.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

-Κύριε Βαρώτσο, πόσος κόπος προηγήθηκε και οργάνωση ώστε τα όνειρα και ο προσανατολισμός σας να έχουν μια ροή και μια συνέπεια;

Η προετοιμασία δεν είναι μια διαδικασία που είναι συνδεδεμένη με την εκπαίδευση ή με την προετοιμασία την εκπαιδευτική, να το πω έτσι. Η προετοιμασία είναι συνδεδεμένη περισσότερο με την προσπάθεια συντονισμού, με την έννοια της εξελικτικότητας και με την έννοια της πορείας της ζωής. 

Για να πας μπροστά πρέπει να καις τις γέφυρες πίσω σου. Δεν μπορεί να εξελιχθεί ένα έργο, αν δεν εξελιχθείς εσύ. Η προετοιμασία είναι συνεχής. Η έννοια της εξελικτικότητας είναι συνεχής. Η δική μου δουλειά δεν είναι διαγώνια. Είναι εξελικτική. Και η όλη πορεία προς την εξέλιξη είναι τρόπος ζωής.

-Πόσο επιδραστική είναι η δημόσια τέχνη στον σύγχρονο άνθρωπο; Στην Ελλάδα, γιατί ο βανδαλισμός και το δέος είναι ισόποσα μεγέθη, άραγε;

Νομίζω ότι η σύγχρονη τέχνη, η δημόσια τέχνη πρέπει να δει και λίγο τις ευθύνες της και τη σχέση της με το πλατύ κοινό. Κάποτε όταν μεσουρανούσε η έννοια της αντικειμενικής αλήθειας και του αντικειμενικά σωστού, είχε οδηγήσει την τέχνη σε μια αυτοαναφορικότητα, η οποία την απομάκρυνε κυρίως από τον ζωτικό χώρο, τον πολιτισμικό χώρο. Οπότε η σχέση της ήταν για πολλά χρόνια συγκρουσιακή. Το ζήσαμε αυτό σε πολλές περιπτώσεις.

Για να πας μπροστά πρέπει να καις τις γέφυρες πίσω σου. Δεν μπορεί να εξελιχθεί ένα έργο, αν δεν εξελιχθείς εσύ

Έχουμε περιπτώσεις, όπως αυτή του Ρίτσαρντ Σέρα, ο οποίος έβαλε ένα έργο σε μια πλατεία της Νέας Υόρκης, χωρίς να υπολογίσει την κυκλοφορία της πλατείας. Οπότε, απομόνωσε το ένας μέρος της πλατείας με το άλλο μισό. Το αποτέλεσμα ήταν να μαζέψει υπογραφές ο κόσμος και το έργο να αποσυρθεί.

Θέλω να πω ότι πρέπει να καταλάβουν και οι καλλιτέχνες ότι το έργο πρέπει να βγαίνει μέσα από την ιστορική διαστρωμάτωση του τόπου. Και πρέπει να υπάρχει ένας σεβασμός στον τόπο. 

Εγώ που δουλεύω σε όλον τον κόσμο, προσπαθώ, με πολύ κόπο, ώστε να ενημερώνομαι και να αισθάνομαι τον τόπο και να κάνω έναν χώρο για να βγει το έργο μέσα από τον τόπο όμως. Όχι να βάλω εγώ το πρόβλημά μου στην πόλη. Οι σύγχρονοι καλλιτέχνες συνηθίζουν να βάζουν το πρόβλημά τους στον χώρο. Είναι καθήκον των καλλιτεχνών να δουν τον τόπο και την ενέργειά του και να την εκφράσουν, να την βγάλουν στην επιφάνεια. Αυτός είναι ο ρόλος του καλλιτέχνη.

-Πόσο φοβάται η εξουσία την τέχνη; Ακόμη και στο πλαίσιο μιας “φαινομενικής ειρήνης”.

Η τέχνη δεν έχει σχέση με την εξουσία. Ούτε με την πολιτική. Η τέχνη δεν δίνει λύσεις, δεν δίνει απαντήσεις. Η τέχνη, μέσω της ικανότητάς της να αντιλαμβάνεται τον πραγματικό χρόνο, προσφέρει στον πολιτικό ή στον μέσο άνθρωπο να αναγνωρίσει την ιστορική στιγμή που περνάει.

 Η τέχνη εξασκεί το αντιληπτικό σύστημα. Όταν βρίσκεστε μπροστά σε αριστουργήματα, δε νιώθετε μια χαλάρωση; Όσο σκληρό και να είναι ένα έργο. Αυτή η χαλάρωση σε βάζει σε ισορροπία με τον χώρο και τον χρόνο και αντιλαμβάνεσαι την πραγματικότητα.

Αυτός είναι ο ρόλος της τέχνης και όχι να κάνει κομματική πολιτική. Ούτε να κάνει ιδεολογική πολιτική. Επειδή όμως απευθύνεται στον κόσμο αυτό από μόνο του είναι μια πολιτική πράξη. Ποτέ δεν πίστεψα στην στρατευμένη πολιτική τέχνη.

–Το 2025, στη μεγαλύτερη πινακοθήκη της χώρας, μπορεί κάποιος να ακυρώσει βανδαλίζοντας και απλά να φύγει. Τι έχετε να πείτε για τα πρόσφατα γεγονότα που μας άφησαν όλους άφωνους;

Εγώ έχω έναν κανόνα. Υποστηρίζω πολύ τους νέους. Υποστηρίζω επί της αρχής οποιαδήποτε δυνατότητα και πρόθεση ενός νέου καλλιτέχνη που θέλει να κάνει ένα έργο, ό,τι και να είναι αυτό. Δεν έχει σχέση όμως αν μου αρέσει το έργο ή όχι.

Εδώ όμως δεν τίθεται θέμα να κρίνουμε ένα έργο. Εδώ κατέρρευσε η λειτουργία των θεσμών. Η πολιτική είναι η έκφραση της παραγωγής πολιτισμού μιας γεωγραφικής περιοχής. Ο ρόλος των πολιτικών και του κοινοβουλίου είναι να εκφράζει την πολιτισμική παραγωγή ενός τόπου, που λέγεται Ελλάδα.

Oι πόλεις έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά που έχει ένα δάσος. Και τα δύο βρίσκονται σε μια συνεχή εξέλιξη. Η έννοια της κίνησης είναι το βασικό χαρακτηριστικό μιας πόλης

Με τον όρο «πολιτισμική παραγωγή» δεν εννοώ την τέχνη μόνο, εννοώ οποιαδήποτε πολιτισμική παραγωγή. Το εκάστοτε μουσείο είναι ένας οργανισμός ο οποίος δίνει χώρο στον πειραματισμό. Και τον εκθέτει κάθε φορά στον κόσμο για να ανοίξει ένας διάλογος.

Το να μπαίνει μέσα ένας εκπρόσωπος του Κοινοβουλίου και να βανδαλίζει, αυτομάτως αυτός ο άνθρωπος είναι για ζουρλομανδύα. Είναι τόσο αντιθεσμικός που δεν μπορεί να είναι βουλευτής.

-Τις αγαπάτε τις πόλεις; Ποιες ξεχωρίζετε;

Οι πόλεις είναι φυσικά φαινόμενα. Είναι όπως ένα δάσος, μια έρημος. Είναι σαν μια θάλασσα. Η πόλη έχει τα χαρακτηριστικά της φυσικής ανάπτυξης.

Ο άνθρωπος είναι ένα ζώο της φύσης, το οποίο επειδή έχει τη συνείδηση κατασκευάζει το φυσικό φαινόμενο που είναι η πόλη. Όπως κατασκευάζει το μυρμήγκι το σπίτι του ή τα άλλα ζώα. Είναι ακριβώς η ίδια λειτουργία.

Θεωρώ ας πούμε την πορεία του Μεγαλέξανδρου παρακμιακή πορεία. Γοητευτική, αλλά παρακμιακή

Άρα οι πόλεις έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά που έχει ένα δάσος. Και τα δύο βρίσκονται σε μια συνεχή εξέλιξη. Η έννοια της κίνησης είναι το βασικό χαρακτηριστικό μιας πόλης.

 Πας στη Ρώμη και βλέπεις τη συνύπαρξη όλων των κινημάτων, όλη η ιστορία απλωμένη μπροστά σου. Υπάρχουν πόλεις που μοιάζουν με έρημο, αλλά έχουν κι αυτές τη γοητεία τους. Όλες οι πόλεις έχουν μια γοητεία. Είναι όλες προς εξερεύνηση και μυστηριώδεις. Έχω ζήσει και δουλέψει σε πάρα πολλές πόλεις. Πάντα με γοήτευαν με τον δικό τους τρόπο.

-Μένετε όμως στην Αίγινα. Ποιο το μεγαλύτερο κέρδος για έναν καλλιτέχνη που επιλέγει ένα μικρό νησί;

Είχα στο μυαλό μου ότι έπρεπε να δημιουργήσω ένα σημείο, όπου θα γυρίζω πίσω. Δηλαδή όπου θα έχω μια κυκλική κίνηση. Δε μου αρέσει η ευθεία κίνηση.

Θεωρώ ας πούμε την πορεία του Μεγαλέξανδρου παρακμιακή πορεία. Γοητευτική, αλλά παρακμιακή. Προτιμώ την πορεία του Οδυσσέα, η οποία ήταν κυκλική. Έφυγε, αλλά ξαναγύρισε στον τόπο του.

Δημιουργώ σε κατάσταση πανικού. Γιατί τα πράγματα που φτιάχνω είναι τόσο δύσκολα και τόσο πολύπλοκα, που όσο μεγαλώνω γίνονται πιο κουραστικά

Μόλις το κατάλαβα αυτό, έφτιαξα την Αίγινα, που είναι ένα σημείο που πάντα ξαναγυρίζω. Όταν ξαναγυρίζεις, αποκτά η πορεία σου ένα νόημα. Από εδώ φεύγω, εδώ ανήκω. Από εδώ έφυγα φορτωμένος με αυτά που επέλεξα να πάρω μαζί μου.

Την πραμάτεια μου την πουλώ σε όλον τον κόσμο. Η πραμάτεια μου αποκτά μεγάλη δύναμη. Γιατί είναι εντελώς ελληνική.

-Είχατε πρότυπα;

Η μεγαλύτερη αγωνία στη ζωή μου και το πιο δύσκολο πράγμα στη ζωή μου ήταν να απαλλαγώ από τα πρότυπα.

Κατάλαβα πολύ νωρίς ότι ο μόνος τρόπος επιβίωσης είναι να ανακαλύψω τον ίδιο μου τον εαυτό. Να αντιληφθώ τη δύναμή του και να μπορέσω να τη χρησιμοποιήσω. Το πρότυπό μου και ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής μου ήταν πάντα ο εαυτός μου. Πάντα. Πρότυπό μου είναι η φύση μόνο.

-Σε ποια συναισθηματική κατάσταση συνήθως δημιουργείτε;

Σε πανικό. Γιατί τα πράγματα που φτιάχνω είναι τόσο δύσκολα και τόσο πολύπλοκα, που όσο μεγαλώνω γίνονται πιο κουραστικά. Συνήθως, δουλεύω έξω, κάνει κρύο, χιονίζει, βρέχει. Τα έργα μου είναι και λίγο ομαδικά.

Είναι πολύ δύσκολο να εμπνεύσεις τους ανθρώπους που δουλεύουν μαζί σου. Είναι δύσκολο να τους εμπνεύσεις, ότι δηλαδή κάνουμε όλοι μαζί κάτι σημαντικό, οπότε πρέπει να είμαστε ενωμένοι. Το σημαντικότερο είναι αυτό.

-Η σημερινή εποχή, σε ποιο εν δυνάμει γλυπτό μπορεί να συμπυκνωθεί;

Έτυχε το έργο το τελευταίο που έκανα στο ΓΕΣ να συμπυκνώνει πραγματικά την ιστορική στιγμή που ζούμε. Παρόλο ότι είναι ένα μνημείο των πεσόντων. Εκεί υπάρχουν 121.000 ονόματα από όλους τους πολέμους. 

Κάνοντας μια βόλτα στο εσωτερικό αυτού του μνημείου, λειτουργεί καθαρτικά, κραυγάζοντας το μήνυμα της αναγκαιότητας της ειρήνης. Είναι ένα μνημείο αφιερωμένο στην ειρήνη. Όταν μπαίνεις μέσα του, «πετάνε» και «επιπλέουν» στον χώρο όλα αυτά τα ονόματα των ανθρώπων που έδωσαν τη ζωή τους. Αυτοί οι άνθρωποι είχαν μια ζωή και την έδωσαν μέσα σε έναν πόλεμο.

Προχωράς μπροστά όταν έχεις όλα τα θραύσματα της ιστορίας και της υπόστασης. Ο Δρομέας έχει την αυτή την ενέργεια προς τα μπρος

 Το μνημείο αυτό «ουρλιάζει» ότι πρέπει να δουλεύουμε για την ειρήνη. Άρα είναι πολύ σύγχρονο μνημείο. Τον κίνδυνο για πόλεμο τον νιώθουμε καθημερινά στο πετσί μας. Δεν περίμενα στην ηλικία μου να το νιώσω αυτό.

Η γενιά μου είχε άλλα προβλήματα, όχι όμως αυτό. Αυτή τη στιγμή, νιώθω την ανατριχίλα του πολέμου να έρχεται. Και αυτό είναι απίστευτο. Υπάρχει και μια ηδονή, σαν να μας λείπει ο πόλεμος. Το κακό είναι ηδονικό.

-Ο Δρομέας έχει ξεπεράσει την εποχή του. Έτσι το βλέπω. Με ποιο βλέμμα τού απευθύνεστε σήμερα;

Ο Δρομέας έχει πάντα ένα μήνυμα μέσα του, το οποίο ταυτίστηκε με την αθηναϊκή και γενικότερα ελληνική κοινωνία.

Το μήνυμα: Πρέπει να μαζεύουμε τα θραύσματά μας και να μπαίνουμε σε μια ταχύτητα πάντα. Προχωράς μπροστά όταν έχεις όλα τα θραύσματα της ιστορίας και της υπόστασης. Ο Δρομέας έχει την αυτή την ενέργεια προς τα μπρος. Μια θετικότητα.

Αυτό το μήνυμα από μόνο του έχει και μια διαχρονικότητα. Ένα μήνυμα ταυτισμένο με εκείνη τη στιγμή της Ελλάδας, το 1988, όπου υπήρχε καθολική αγωνία να πάμε μπροστά, να μπούμε στην Ευρώπη. Ήταν μια προσδοκία, αλλά ταυτόχρονα και μια αξία την οποία πρέπει να φέρουμε μέσα μας και να την χρησιμοποιούμε σε κάθε ιστορική στιγμή.

Η κ. Μιχαηλίδου στη συνέντευξη που ακολουθεί μιλά για τις προτεραιότητες του υπουργείου της εξηγώντας ότι η οικογένεια έχει ανάγκη από στέγαση, στήριξη της μητρότητας και των γονέων που συνδυάζουν την επαγγελματική με την οικογενειακή τους ζωή.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

• Κυρία Μιχαηλίδου, πριν από λίγες ημέρες γίνατε μητέρα. Πώς είναι οι πρώτες ημέρες για μια νέα μητέρα που είναι και υπουργός;

Όταν έρχεται στον κόσμο το παιδί σου, αλλάζουν όλα. Εκτός από την καθημερινότητα που πρέπει να οργανώνεται πλέον διαφορετικά, αλλάζει ο τρόπος που βλέπεις τον εαυτό σου, αλλάζει η ιεράρχηση που κάνεις στα πράγματα, αλλάζεις συναισθηματικά και ψυχικά. Από την πρώτη μέρα, ένιωσα τι σημαίνει κούραση, φόβος, αλλά και μια ανείπωτη χαρά. Και όταν την ίδια στιγμή έχεις την ευθύνη για την οικογένεια σε κυβερνητικό επίπεδο, τότε το προσωπικό γίνεται πολιτικό.

Η οικογένεια είναι η ραχοκοκαλιά της κοινωνίας μας και η πολιτεία έχει χρέος να την στηρίζει

Αυτές οι πρώτες ημέρες είναι για μένα και μια πολύτιμη υπενθύμιση. Κάθε απόφαση που λαμβάνουμε, κάθε μέτρο που σχεδιάζουμε, πρέπει να ανταποκρίνεται σε πραγματικές ανάγκες. Όχι στην θεωρία αλλά στην πράξη. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, νιώθω τι σημαίνει να είσαι νέα μητέρα στην Ελλάδα. Και αυτό μου δίνει τη δύναμη να εργαστώ με μεγαλύτερο πείσμα και ευαισθησία.

• Έχετε αναλάβει μία κρίσιμη θέση στην κυβέρνηση. Ποιοι είναι οι βασικοί στόχοι σας για την οικογένεια;

Η οικογένεια είναι η ραχοκοκαλιά της κοινωνίας μας και η πολιτεία έχει χρέος να την στηρίζει.

Υπάρχουν τρία πράγματα που θεωρούμε κομβικά και τα θέτουμε ως προτεραιότητα. Το πρώτο είναι η στέγαση. Οι νέες οικογένειες, για να αντικρίζουν το μέλλον με αισιοδοξία, πρέπει να μπορούν να εξασφαλίσουν ένα λειτουργικό και οικονομικά προσιτό σπίτι. Ξεκινήσαμε με πολιτικές για κοινωνική κατοικία και επιδοτήσεις ενοικίου. Τώρα περνάμε στο επόμενο επίπεδο: προσιτή ιδιοκατοίκηση για ζευγάρια και μονογονεϊκές οικογένειες.

Το επίδομα γέννησης δεν ήταν ποτέ πανάκεια. Ήταν όμως ένα πρώτο, σημαντικό βήμα. Και ξέρετε κάτι; Βοήθησε! Βοήθησε οικογένειες να πάρουν μια ανάσα

Δεύτερον, διευκολύνουμε της καθημερινότητας τους, απαντάμε στην ανάγκη των γονέων να συνδυάζουν την επαγγελματική με την οικογενειακή τους ζωή. Με νέους βρεφονηπιακούς σταθμούς, με δομές φύλαξης παιδιών σε μικρές και μεγάλες πόλεις, με προγράμματα δημιουργικής απασχόλησης, με ενίσχυση της τηλεργασίας και με ευέλικτα ωράρια όπου είναι εφικτό.

Τρίτον, στηρίζουμε την μητρότητα, από τις πρώτες μέρες μετά τη γέννα με μεγαλύτερες άδειες μητρότητας και με θεσμοθέτηση της άδειας πατρότητας. Αλλά και στον εργασιακό χώρο, στα πρώτα χρόνια του παιδιού, μέσα από προγράμματα υποστήριξης όπως είναι οι νταντάδες της γειτονιάς. Το μήνυμα μας είναι σαφές. Το κράτος είναι δίπλα σου, όχι απέναντί σου.

• Το 2020 καθιερώσατε το επίδομα γέννησης. Πόσο έχει ωφελήσει στη δημογραφική πολιτική;

Το επίδομα γέννησης δεν ήταν ποτέ πανάκεια. Ήταν όμως ένα πρώτο, σημαντικό βήμα. Και ξέρετε κάτι; Βοήθησε! Βοήθησε οικογένειες να πάρουν μια ανάσα. Έδωσε το μήνυμα ότι το κράτος είναι παρόν. Και αυτό έχει σημασία.

Επειδή όμως είμαστε και είμαι ρεαλίστρια, γνωρίζω ότι το επίδομα δεν μπορεί να επηρεάσει θετικά το δείκτη γονιμότητας στη χώρα μας. Η απόφαση να κάνεις παιδί είναι σύνθετη και να ξέρετε ότι δεν σχετίζεται αποκλειστικά με οικονομικούς περιορισμούς.

Δεν μπορούμε να έχουμε παιδιά «σε αναμονή», παιδιά που νιώθουν ξένα στο μόνο μέρος που ξέρουν ως πατρίδα

Εμείς αυτό που προσπαθούμε είναι να αφαιρούμε εμπόδια που κάνουν τους νέους και τις νέες, διστακτικούς ή αναβλητικούς. Θέλουμε να νοιώσουν ασφαλείς, ξέροντας ότι η πολιτεία τους στηρίζει.

Έχω δύο χρόνια μπροστά μου και δεν έχουμε χρόνο για θεωρίες. Γι’ αυτό εστιάζω σε πολιτικές με άμεσο αντίκτυπο. Περισσότερη στήριξη στους νέους γονείς, κοινωνική κατοικία, παιδική φροντίδα.

• Κυρία υπουργέ, τα παιδιά αλλοδαπών που δεν γεννιούνται στην Ελλάδα—μπορούν εύκολα να αποκτήσουν την ελληνική ιθαγένεια;

Το θέμα της ιθαγένειας δεν είναι απλά διοικητικό ή νομικό δικαίωμα. Είναι αξιακό.

Πιστεύω ότι κάθε παιδί που μεγαλώνει, μαθαίνει τη γλώσσα μας, σέβεται τους θεσμούς μας και αισθάνεται «μέσα» σε αυτή τη χώρα, αξίζει να είναι και πολίτης της.

Το κράτος έχει διαδικασίες, που είναι δίκαιες, ξεκάθαρες, ανθρώπινες. Δεν μπορούμε να έχουμε παιδιά «σε αναμονή», παιδιά που νιώθουν ξένα στο μόνο μέρος που ξέρουν ως πατρίδα.

• Πρόσφατα κάποιοι φίλοι που αποφάσισαν να ζήσουν στην επαρχία, μου έλεγαν πόσο δύσκολες είναι και εκεί οι συνθήκες για να μεγαλώσουν τα παιδιά τους. Και για να εργαστούν και οι δύο γονείς θα πρέπει να δίνουν τον ένα μισθό για τη φροντίδα των παιδιών τους. Εδώ φαίνεται νομίζω και η απουσία του κοινωνικού κράτους…

Οι οικογένειες στην ελληνική Περιφέρεια συχνά αισθάνονται ξεχασμένες. Και, ας το πούμε καθαρά, έχουν λόγο να το αισθάνονται. Για πολλά χρόνια, το κοινωνικό κράτος χτίστηκε γύρω από τα μεγάλα αστικά κέντρα, αφήνοντας πίσω μικρές πόλεις, χωριά και νησιά. Όμως αυτό αλλάζει. Και αλλάζει με σχέδιο. Σήμερα, επενδύουμε ουσιαστικά στις υποδομές που έχει ανάγκη η περιφέρεια.

Σε νέους βρεφονηπιακούς σταθμούς, σε κοινωνικές υπηρεσίες κοντά στον πολίτη, στην αναβάθμιση των σχολείων και της προσχολικής αγωγής.

Παράλληλα, εφαρμόζουμε στοχευμένα μέτρα που ενισχύουν την οικογένεια, όπου κι αν βρίσκεται. Φορολογικά κίνητρα για νέα ζευγάρια και πολύτεκνες οικογένειες, προγράμματα στήριξης της εργασίας για γονείς και αναβάθμιση των κοινωνικών υποδομών με έμφαση στις πιο απομακρυσμένες περιοχές.

Παράλληλα υλοποιούμαι κρίσιμες παρεμβάσεις όπως είναι το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», που προσφέρει πρόσβαση στην κατοικία με ευνοϊκούς όρους. Η κοινωνική αντιπαροχή, που αξιοποιεί ανενεργή δημόσια γη για να δημιουργηθούν νέες κατοικίες. Την Ψηφιακή Πλατφόρμα Στέγασης, που δίνει διαφάνεια και ταχύτητα στη διαδικασία και βέβαια την επιστροφή ενοικίου, ένα μέτρο που στηρίζει άμεσα τους μισθωτές.

• Αναφέρατε ότι “η πρόληψη της βίας ξεκινά από την οικογένεια”. Όμως οι γονείς σήμερα λείπουν ώρες από το σπίτι…

Ναι, το είπα και το πιστεύω. Η πρόληψη ξεκινά από την οικογένεια. Από τη σχέση που αναπτύσσουν οι γονείς με τα παιδιά τους τόσο σε συναισθηματικό, όσο και σε αξιακό επίπεδο. Γι’ αυτό χρειάζεται χρόνος, χρόνος ποιοτικός. Δεν αρκεί η παρουσία στο σπίτι. Η παρουσία από μόνη της δεν χτίζει σχέσεις.

Εφαρμόζουμε στοχευμένα μέτρα που ενισχύουν την οικογένεια, όπου κι αν βρίσκεται

Από την άλλη όμως καταλαβαίνω ότι οι ρυθμοί σήμερα είναι εντατικοί. Οι γονείς εργάζονται, τρέχουν, προσπαθούν. Και πολλές φορές το μόνο που προλαβαίνουν είναι ένα «καληνύχτα». Ωστόσο θεωρώ ότι πάντα θα υπάρχει κάποιος χρόνος να αφιερώσεις στα παιδιά σου.

Δεν χρειάζεται να είναι πολύς, αρκεί να είναι ουσιαστικός. Τα παιδιά χρειάζονται φροντίδα και αγάπη. Κυρίως όμως χρειάζονται ένα δυνατό παράδειγμα.

Αναφερόμενος στα οικονομικά της χώρας δηλώνει ότι «σήμερα υπάρχει δημοσιονομικός χώρος και για επιπλέον μείωση φόρων στα χαμηλά και τα μεσαία εισοδήματα και για στήριξη του κόσμου της εργασίας και των συνταξιούχων».

Σ’ ό,τι αφορά το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών υποστηρίζει: «Η κυβέρνηση έχει προκαταλάβει πως θα προτείνει την παραπομπή του κυρίου Καραμανλή για πλημμέλημα. Είναι παράδοξο, να παραπέμπονται για την ίδια υπόθεση, υφιστάμενα υπηρεσιακά πρόσωπα του Υπουργού για κακούργημα και εκείνος να παραπεμφθεί για πλημμέλημα».

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

-Κύριε Τσουκαλά, το ΠΑΣΟΚ / Κίνημα Αλλαγής το τελευταίο διάστημα έχει υποβάλλει μια σειρά από προτάσεις, ενώ έχει οργανώσει ημερίδες και συζητήσεις σχετικά με την πολιτική που προτείνει σε κρίσιμους τομείς. Αυτό πώς εξαργυρώνεται από την κοινωνία; 

Το ΠΑΣΟΚ είναι το μόνο κόμμα που έχει εναλλακτική πρόταση εξουσίας απέναντι στην κυβερνητική πολιτική της Νέας Δημοκρατίας. Ένα ριζικά διακριτό, προοδευτικό πολιτικό σχέδιο ρήξεων, αλλαγών και μεταρρυθμίσεων που μπορούν να βγάλουν την χώρα από το τέλμα. Η σημερινή εικόνα παρακμής και μειωμένων προσδοκιών δεν αξίζει στους Έλληνες. Αν δεν ανασχέσουμε την δημογραφική κρίση και δεν αλλάξουμε το παραγωγικό μοντέλο της χώρας, στο άμεσο μέλλον θα είμαστε αντιμέτωποι ξανά με δυσμενείς εξελίξεις στην οικονομία. Για να μπορέσουμε να διαμορφώσουμε όρους βιώσιμης και συμπεριληπτικής ανάπτυξης, χρειάζεται να δώσουμε έμφαση στην μεταρρύθμιση του Κράτους και στην περιφερειακή ανάπτυξη.

Το ΠΑΣΟΚ έχει ολιστική προσέγγιση για τις τομές που χρειάζονται στους θεσμούς και στην οικονομία. Για αυτό προτείναμε την καθιέρωση καθολικού συστήματος εισροών – εκροών και δημιουργία συστήματος παρακολούθησης των τριών ροών, του ανθρώπινου δυναμικού, των διαδικασιών και των δημόσιων οικονομικών πόρων με ταυτόχρονη λειτουργία δεικτών αξιολόγησης παντού. Αν δεν καταστήσουμε το κράτος αναπτυξιακό πυλώνα και δεν το θέσουμε πραγματικά στην υπηρεσία του πολίτη, δεν θα πετύχουμε τους εθνικούς στόχους.

Παράλληλα, προτείνουμε μια εντελώς διαφορετική πολιτική για την κοινωνία. Όταν το πρόγραμμα της κυβέρνησης είναι η περαιτέρω ευελιξία στις εργασιακές σχέσεις και η καθήλωση των πραγματικών εισοδημάτων, το ΠΑΣΟΚ δεσμεύεται για επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων εργασίας για να διασφαλιστούν πραγματικές αυξήσεις.

Η σημερινή εικόνα παρακμής και μειωμένων προσδοκιών δεν αξίζει στους Έλληνες. Αν δεν ανασχέσουμε την δημογραφική κρίση και δεν αλλάξουμε το παραγωγικό μοντέλο της χώρας, στο άμεσο μέλλον θα είμαστε αντιμέτωποι ξανά με δυσμενείς εξελίξεις στην οικονομία

Όταν η κυβέρνηση έχει κάνει την χώρα ξέφραγο αμπέλι στην δράση funds και servicers και έχει γίνει συνώνυμη με τους μαζικούς πλειστηριασμούς και το ιδιωτικό χρέος μαμούθ που πνίγει νοικοκυριά και επιχειρήσεις, το ΠΑΣΟΚ δεσμεύεται για επαναφορά της προστασίας της πρώτης κατοικίας, οριζόντιες ρυθμίσεις οφειλών σε εφορία και ασφαλιστικά ταμεία και ρυθμιστικό πλαίσιο για την λειτουργία των funds.

Όταν η κυβέρνηση παρακολουθεί σαν θεατής το ράλι αυξήσεων των τιμών, το ΠΑΣΟΚ δεσμεύεται για αναδιάρθρωση της Επιτροπή Ανταγωνισμού, δημιουργία της Ενιαίας Αρχής Καταναλωτή και παρεμβάσεις στον έλεγχο των ενδοομιλικών συναλλαγών, ώστε να ελεγχθεί η αισχροκέρδεια των ισχυρών οικονομικών συμφερόντων.

Είμαι σίγουρος, όσο ξεδιπλώνεται το πρόγραμμα μας, οι πολίτες θα κατανοούν πως η μοναδική ρεαλιστική επιλογή δημιουργικής διεξόδου από την σημερινή πολυεπίπεδη κρίση είναι το ΠΑΣΟΚ. Το επόμενο διάστημα θα πάρουμε οργανωτικές και πολιτικές πρωτοβουλίες που θα επιβεβαιώσουν πως το ΠΑΣΟΚ είναι έτοιμο να αντιπαρατεθεί με όρους νίκης με τη Νέα Δημοκρατία.

-Πρόσφατα δηλώσατε μεταξύ άλλων: «Εάν ένα κόμμα όπως το ΠΑΣΟΚ από ένα ποσοστό όπως είχε στις ευρωεκλογές 12% κάνει ένα τεράστιο άλμα, ακόμα και αν δεν είναι πρώτο δεν θεωρώ ότι είναι αποτυχία, είναι όμως αποτυχία για την κοινωνία». Το τεράστιο άλμα, τι σημαίνει σε ποσοστά; Πάνω από 20% ή θα είστε ικανοποιημένοι και με 19%;

Πρώτα δήλωσα με σαφήνεια ότι, ο στόχος του ΠΑΣΟΚ είναι σαφής, να είμαστε πρώτο κόμμα για να γίνει πράξη η πολιτική αλλαγή και να δρομολογήσουμε τις απαραίτητες προοδευτικές μεταρρυθμίσεις που θα δώσουν οξυγόνο στην χώρα και την κοινωνία.

Όσο η Νέα Δημοκρατία, παραμένει στην εξουσία, η ζημιά στο κοινωνικό κράτος και στους θεσμούς, γίνεται όλο και πιο δύσκολα αναστρέψιμη. Το κράτος γίνεται λάφυρο στα χέρια ενός κομματικού στρατού που δεν ορρωδεί μπροστά σε τίποτα.

Οι πρόσφατες αποκαλύψεις για την λειτουργία της Ομάδας Αλήθειας, είναι ενδεικτικές για τον τρόπο που η κυβέρνηση αντιμετωπίζει το δημόσιο χρήμα αλλά και για το πως επιλέγει να σημαδέψει και να νοθεύσει το πολιτικό παιχνίδι. Το ΠΑΣΟΚ δεν είναι διάττων αστέρας της πολιτικής ζωής του τόπου.

Υπάρχει για να υπηρετεί το λαό ως κυβερνητικό κόμμα που εκφράζει τις ανάγκες της χώρας και της κοινωνίας, ως κυβερνώσα προοδευτική παράταξη που πραγματώνει τους εθνικούς στόχους. Θα είμαστε ικανοποιημένοι, όταν μπορέσουμε, να κάνουμε χειροπιαστή πραγματικότητα την μεγάλη πολιτική και κοινωνική αλλαγή που έχει ανάγκη ο τόπος, όταν η χώρα αποκτήσει προοδευτική κυβέρνηση, κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ.

-Υπάρχει ένα μεγάλο πρόβλημα, που αφορά την εμπιστοσύνη των πολιτών απέναντι στα κόμματα. Αυτό φάνηκε τόσο από τη συμμετοχή των πολιτών στις εκλογές του 2023 που έφτασε μόλις το 53,7%, όσο πολύ περισσότερο από τη συμμετοχή στις αυτοδιοικητικές εκλογές κυρίως στους μεγάλους Δήμους της χώρας με τον Δήμο Αθηναίων να καταγράφει αρνητικό ρεκόρ (41%). Αυτό πως πιστεύετε ότι μπορεί να αντιμετωπιστεί; Τι οφείλουν να κάνουν τα κόμματα για να επιστρέψουν οι πολίτες στις κάλπες;

Ο ελληνικός λαός έχει βιώσει τα τελευταία χρόνια μεγάλες διαψεύσεις. Εντοπίζεται ένα κλίμα δυσπιστίας απέναντι στην πολιτική και μια στροφή στην αντιπολιτική ή σε και σε σχήματα που δεν έχουν πρόγραμμα και ιδεολογία. Αυτό είναι το σύμπτωμα της αποπολιτικοποίησης και της αποϊδεολογικοποίησης. Για να ανακτήσει το πολιτικό σύστημα την αξιοπιστία του, πρέπει να δώσουμε ένα άλλο παράδειγμα.

Ο στόχος του ΠΑΣΟΚ είναι σαφής, να είμαστε πρώτο κόμμα για να γίνει πράξη η πολιτική αλλαγή και να δρομολογήσουμε τις απαραίτητες προοδευτικές μεταρρυθμίσεις που θα δώσουν οξυγόνο στην χώρα και την κοινωνία

Με μέτωπο στον λαϊκισμό αλλά και στον ελιτισμό. Με συνέπεια λόγων και έργων. Για να διαψεύσουμε το «όλοι ίδιοι είναι». Γιατί δεν είμαστε ίδιοι. Με προσπάθεια να κάνουμε τις ιδέες και τις αξίες της σοσιαλδημοκρατίας και του δημοκρατικού σοσιαλισμού ξανά επίκαιρες και ηγεμονικές. Χωρίς ιδεολογική ηγεμονία δεν έρχεται η αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών. Με τον κόσμο της εργασίας και της παραγωγής, με την νέα γενιά, που παραδοσιακά εκφράζαμε ως ΠΑΣΟΚ.
Η παράταξη μας έρχεται από πολύ μακριά και πάει πολύ μακριά.

Το ΠΑΣΟΚ έχει ένα νέο πολιτικό προσωπικό που μπορεί να δώσει αυτό το παράδειγμα της αξιοπιστίας που θα ανατάξει το κλίμα δυσπιστίας απέναντι στο πολιτικό σύστημα. 

-Κύριε εκπρόσωπε, τόσο η κυβέρνηση, όσο και τα κόμματα της αντιπολίτευσης μιλούν για τα οικονομικά αιτήματα των πολιτών. Ένα από αυτά είναι η επαναφορά του 13ου και του 14ου μισθού στο δημόσιο. Επίσης, το τελευταίο διάστημα ακούμε και κάποιους να επαναφέρουν αίτημα κατάργησης του ΕΝΦΙΑ. Μπορούν να γίνουν όλα αυτά πράξη; Εννοώ μήπως λέγονται υπερβολές για να ικανοποιηθούν έστω και στην θεωρία οι ψηφοφόροι;

Όταν η κυβέρνηση ομολογεί πως αφαίρεσε 6,5 δισ. ευρώ, επιπλέον από όσα είχε δεσμευτεί με το υπερπλεόνασμα, νομίζω πως η ερώτηση σας έχει ήδη απαντηθεί. Σήμερα, υπάρχει δημοσιονομικός χώρος και για επιπλέον μείωση φόρων στα χαμηλά και τα μεσαία εισοδήματα και για στήριξη του κόσμου της εργασίας και των συνταξιούχων.

Εμείς θα καταθέσουμε άμεσα πρόταση για σύσταση προανακριτικής. Κάναμε εκτενή έλεγχο της δικογραφίας και βάσει των συμπερασμάτων θα προτείνουμε να παραπεμφθεί (ο κ. Καραμανλής) για κακουργηματικές πράξεις

Εμείς έχουμε δεσμευτεί για σταδιακή αποκατάσταση των αποδοχών των δημοσίων υπαλλήλων με αφετηρία την άμεση επαναφορά του 13ου μισθού, για την επαναφορά του ΕΚΑΣ στους χαμηλοσυνταξιούχους, μείωση της εισφοράς αλληλεγγύης συνταξιούχων και άμεση κατάργηση προσωπικής διαφοράς.

Το επόμενο διάστημα θα καταθέσουμε την πρόταση για ριζική μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος με παρεμβάσεις τόσο στην άμεση φορολογία και την φορολογία των μισθωμάτων που απαιτούνται ενδιάμεσες κλίμακες, όσο και στην έμμεση φορολογία.

-Αναφερόμενος στην τραγωδία των Τεμπών εκτιμήσατε ότι «επιχειρείται να υπάρξει μία
‘‘ομερτά’’, να μη φτάσουν κρίσιμα στοιχεία ενώπιον της δικαιοσύνης και να υπάρξει ένα κλίμα σιωπητηρίου». Τι ακριβώς εννοείτε; Θέλετε να γίνετε συγκεκριμένος; 

Η κυβέρνηση έχει προκαταλάβει πως θα προτείνει την παραπομπή του κυρίου Καραμανλή για πλημμέλημα. Είναι παράδοξο, να παραπέμπονται για την ίδια υπόθεση, υφιστάμενα υπηρεσιακά πρόσωπα του Υπουργού για κακούργημα και εκείνος να παραπεμφθεί για πλημμέλημα.

Εμείς θα καταθέσουμε άμεσα την πρόταση μας για σύσταση προανακριτικής επιτροπής με μόνο γνώμονα να φτάσουμε στην αλήθεια για την αιτία και τις ευθύνες του τραγικού δυστυχήματος.

Κάναμε εκτενή έλεγχο της δικογραφίας και βάσει των συμπερασμάτων που εξάψαμε, θα προτείνουμε να παραπεμφθεί για κακουργηματικές πράξεις.

-Το 2010, με τον λεγόμενο «νόμο Διαμαντοπούλου» καταργήθηκε το άσυλο στα Πανεπιστήμια, έτσι όπως το γνωρίζαμε μέχρι εκείνη την εποχή. Από τότε μέχρι σήμερα, τι έχει πάει λάθος; Γιατί τα φαινόμενα βίας στα εκπαιδευτικά ιδρύματα συνεχίζονται;

Όσα συνέβησαν στη Νομική Σχολή Αθηνών και στην Πολυτεχνειούπολη αποκάλυψαν την απόλυτη κυβερνητική αποτυχία του κράτους Μητσοτάκη και Νέας Δημοκρατίας.

Έξι χρόνια πριν, η κυβέρνηση αυτή εξελέγη με βασική προμετωπίδα ότι θα επιφέρει μια αλλαγή στην ασφάλεια που νιώθουν οι πολίτες σε κάθε έκφανση της δημόσιας σφαίρας.

Η κυβέρνηση τα θέματα ασφαλείας τα βλέπει μόνο ψηφοθηρικά. Εμείς είχαμε προτείνει την σύσταση αυτοτελούς μονάδας προστασίας η οποία θα υπάγεται απευθείας στο ίδρυμα, όπως συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη και στις ΗΠΑ, και για ειδική κάρτα εισόδου ώστε να γνωρίζουμε ποιοι εισέρχονται στα πανεπιστήμια.

Στόχος όπως εξηγεί είναι «η ανανέωση του στόλου με πιο οικολογικά πλοία» καθώς και η «ανάπτυξη νέων τεχνολογιών μεταφορών και στη δημιουργία ενός δικτύου που θα καλύπτει ισόρροπα όλες τις νησιωτικές περιοχές», καθώς επίσης και «η προσέλκυση επενδύσεων που θα αναβαθμίσουν τις θαλάσσιες συγκοινωνίες».

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Πήρατε την πρωτοβουλία και προχωρήσατε στη μείωση των λιμενικών τελών, ενόψει της εφαρμογής νέων ευρωπαϊκών κανονισμών για τα καύσιμα στην ακτοπλοΐα. Ποιος είναι ο στόχος αυτής της κίνησης;

Κοιτάξτε, η πράσινη μετάβαση – αναγκαία πολιτική για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης – είναι μια ακριβή άσκηση. Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο νέος κανονισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που απαιτεί χρήση καυσίμων με χαμηλή περιεκτικότητα σε θείο, συνεπάγεται σημαντικά αυξημένα κόστη για την ακτοπλοΐα σε όλη την Ευρώπη.

Με την κατά 50% μείωση των λιμενικών τελών τα μεν συμβατικά πλοία μπορούν να διατηρήσουν τις τιμές των εισιτηρίων στα ίδια επίπεδα, τα δε ταχύπλοα να προχωρήσουν ακόμα και σε μειώσεις

Στη χώρα μας, όμως, όπου η νησιωτικότητα και οι θαλάσσιες μεταφορές είναι αναπόσπαστο στοιχείο της καθημερινότητας μας, η διατήρηση των τιμών των εισιτηρίων είναι κρίσιμη παράμετρος. Με τη μείωση των λιμενικών τελών δίνουμε στις ακτοπλοϊκές τη δυνατότητα αυτή.

Και πρέπει να πω εδώ ότι δεν γίνεται ένα ταξίδι μιας οικογένειας ή νέων παιδιών στα νησιά μας να μετατραπούν σε προνόμιο λίγων, σε πολυτέλεια. Γι’ αυτό η κυβέρνηση κινείται με στοχευμένα μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση.

–Ειδικότερα στις τιμές στα ταχύπλοα, τι πρόκειται να συμβεί; Έχετε εκφράσει την άποψη ότι εκεί ίσως δούμε και μειώσεις. Τελικά, θα επιτευχθεί κάτι τέτοιο;

Η περίπτωση των ταχυπλόων είναι διαφορετική, καθώς ήδη χρησιμοποιούν το «πράσινο» καύσιμο και επομένως το λειτουργικό τους κόστος δεν θα μεταβληθεί από την 1η Μαΐου, όπως θα συμβεί στα συμβατικά πλοία.

Η βιώσιμη ανάπτυξη δηλαδή που επιδιώκουμε, παραμένει ο άξονας πάνω στον οποίο χαράσσουμε τις πολιτικές μας

Επομένως, με την κατά 50% μείωση των λιμενικών τελών τα μεν συμβατικά πλοία μπορούν να διατηρήσουν τις τιμές των εισιτηρίων στα ίδια επίπεδα, τα δε ταχύπλοα να προχωρήσουν ακόμα και σε μειώσεις.

Παρά το γεγονός ότι η αγορά λειτουργεί με βάση τον ελεύθερο ανταγωνισμό, η Πολιτεία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και διαθέτει μηχανισμούς για την αποτροπή αθέμιτων πρακτικών. Ο στόχος μας είναι σαφής: να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός προς όφελος των επιβατών και της κοινωνίας συνολικά.

–Κάποια δημοτικά λιμενικά ταμεία εκφράζουν επιφυλάξεις για τη μείωση των τελών. Τι απαντάτε σε αυτές τις ανησυχίες;

Εξ αρχής διασφαλίσαμε ότι η μείωση των λιμενικών τελών σε καμία περίπτωση δεν θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα των τοπικών λιμανιών.

Τα έσοδα θα αναπληρωθούν μέσω ειδικών χρηματοδοτήσεων από το Πράσινο Ταμείο και θα κατευθυνθούν στην προώθηση και υλοποίηση περιβαλλοντικών έργων.

Η προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων και η διαφύλαξη της ανθρώπινης ζωής αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο της δράσης του ΛΣ

Παράλληλα, η αύξηση των τελών στα σκάφη αναψυχής δημιουργεί ένα επιπλέον δίχτυ ασφαλείας. Η βιώσιμη ανάπτυξη δηλαδή που επιδιώκουμε, παραμένει ο άξονας πάνω στον οποίο χαράσσουμε τις πολιτικές μας.

–Τι σχέδια υπάρχουν για να ανακουφιστούν οι πολίτες από το αυξημένο κόστος ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, που ούτως ή άλλως είναι υψηλό;

Όπως είπα και πριν, το κόστος μετακίνησης επηρεάζει πιο έντονα τους κατοίκους των νησιών. Κινούμαστε λοιπόν σε δύο άξονες: Αφενός εξετάζουμε τους παράγοντες που επηρεάζουν τα ναύλα, όπως η περίπτωση της Ευρωπαϊκής οδηγίας και δρομολογούμε αντισταθμιστικές δράσεις. Αφετέρου έχουμε ήδη σημαντικά προγράμματα στήριξης όπως οι εκπτώσεις για φοιτητές, πολύτεκνες οικογένειες και κοινωνικά ευάλωτες ομάδες.

Πρόκειται για σημαντικές εκπτώσεις της τάξης του 30%-50%. Επαναλαμβάνω: Οι θαλάσσιες μετακινήσεις και το να μπορεί η ελληνική οικογένεια να πάρει το αυτοκίνητό της για να πάει καλοκαιρινές διακοπές σε ένα νησί, πρέπει και θα παραμείνει δικαίωμα και όχι πολυτέλεια.

–Αναλάβατε ένα χαρτοφυλάκιο με αρκετές δυσκολίες: Προβλήματα στο ακτοπλοϊκό δίκτυο, παλιός στόλος με πλοία που συνεχώς βγάζουν προβλήματα, αλλά και λιμάνια με βασικά θέματα στις υποδομές. Ποια είναι η συνολική στρατηγική σας;

Η στρατηγική μας βασίζεται σε τρεις πυλώνες: ασφάλεια, βιωσιμότητα και κοινωνική συνοχή. Στοχεύουμε στην ανανέωση του στόλου με πιο οικολογικά πλοία, στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών μεταφορών και στη δημιουργία ενός δικτύου που θα καλύπτει ισόρροπα όλες τις νησιωτικές περιοχές.

Παράλληλα, εργαζόμαστε για την προσέλκυση επενδύσεων που θα αναβαθμίσουν τις θαλάσσιες συγκοινωνίες, χωρίς να επιβαρύνουν οικονομικά τους πολίτες. Το υφιστάμενο ακτοπλοϊκό δίκτυο επιτελεί σπουδαίο έργο, ωστόσο είναι γεγονός ότι έχει δημιουργηθεί με βάση ανάγκες άλλων εποχών. Σήμερα, οι ανάγκες των νησιωτικών κοινωνιών και των επισκεπτών έχουν διαφοροποιηθεί. Χρειάζεται προσαρμογή, ανανέωση και εκσυγχρονισμός, με γνώμονα την κοινωνική δικαιοσύνη, τη βιωσιμότητα και την τεχνολογική πρόοδο.

Οι θαλάσσιες μετακινήσεις και το να μπορεί η ελληνική οικογένεια να πάρει το αυτοκίνητό της για να πάει καλοκαιρινές διακοπές σε ένα νησί, πρέπει και θα παραμείνει δικαίωμα και όχι πολυτέλεια

Αναφορικά με τους λιμένες, βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη φάση υλοποίησης μεγάλων έργων εκσυγχρονισμού σε βασικά λιμάνια (Πειραιάς, Ραφήνα, Λαύριο) όπως και σε αρκετούς περιφερειακούς λιμένες.

Τα έργα αυτά χρηματοδοτούνται μέσω συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων και ιδιωτικών επενδύσεων συνολικού ύψους άνω των 583 εκατομμυρίων ευρώ. Δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση όχι μόνο στις υποδομές αλλά και στη βελτίωση της εμπειρίας των επιβατών, με σύγχρονες υπηρεσίες και αναβαθμισμένες συνθήκες εξυπηρέτησης.

–Πώς αξιολογείτε την επιχειρησιακή ετοιμότητα του Λιμενικού Σώματος στα θαλάσσια σύνορα;

Το Λιμενικό παραμένει σε υψηλό επίπεδο ετοιμότητας, με τις γυναίκες και τους άντρες του Σώματος να εκπαιδεύονται διαρκώς και να ενισχύουν τις επιχειρησιακές τους ικανότητες.

Παράλληλα, η προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων και η διαφύλαξη της ανθρώπινης ζωής αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο της δράσης του ΛΣ.

Επενδύουμε σε σύγχρονα μέσα και τεχνολογίες- σε αυτό το πλαίσιο υλοποιούμε εξοπλιστικό πρόγραμμα αξίας άνω των 600 εκατομμυρίων ευρώ – ώστε να ανταποκρινόμαστε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στις προκλήσεις της εποχής μας.

Η Ελλάδα θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα θαλάσσια σύνορά της, χωρίς να ανέχεται την εγκληματική δράση λαθρεμπόρων αλλά και διακινητών ανθρώπινων ψυχών, όπως και ύποπτων ομάδων, οι οποίες με τον μανδύα των ΜΚΟ εκμεταλλεύονται κατατρεγμένους ανθρώπους και τους βάζουν διαρκώς σε κίνδυνο, αποκομίζοντας εκατομμύρια ευρώ σε «μαύρο χρήμα».

Το Λιμενικό Σώμα θα συνεχίσει το δύσκολο- και πολλές φορές σε ακραία αντίξοες συνθήκες- έργο του. Δεν θα επιτρέψω σε κανέναν να το συκοφαντεί, διασπείροντας ψευδείς ειδήσεις και ανυπόστατους ισχυρισμούς.

Αναφέρεται στο e-Kouros, μέσω του οποίου η Πολιτεία γνωρίζει με απόλυτη ακρίβεια τα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά του ελληνικού αθλητισμού και των σωματείων, την οπαδική βία και τις προσπάθειες για την αντιμετώπισή της αλλά και όσα συμβαίνουν με το ντόπινγκ.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κύριε Βρούτση, τον Ιούλιο συμπληρώνετε δύο χρόνια στη θέση του αναπληρωτή Υπουργού για θέματα αθλητισμού. Πώς είναι τα πράγματα σήμερα στον ελληνικό αθλητισμό;

Ύστερα από αυτά τα δύο γόνιμα χρόνια, θεωρώ ότι προτεροποιήσαμε τα μείζονα ζητήματα, υλοποιώντας καταρχήν δομικές αλλαγές σε θέματα ασφάλειας θεατών και αθλουμένων.

Θέσαμε ασφαλιστικές δικλείδες στη λειτουργία όλων των αθλητικών εγκαταστάσεων, αντιμετωπίζοντας άμεσα και το μεγάλο ζήτημα των στεγάστρων του ΟΑΚΑ, το οποίο τώρα βελτιώνεται μέρα με την ημέρα, σε κάθε του εγκατάσταση.

Ταυτόχρονα, διαπιστώσαμε και αντιμετωπίσαμε παθογένειες δεκαετιών, εξαιτίας της έλλειψης σύγχρονου πλαισίου ασφάλειας στα γήπεδα της χώρας, τόσο σε ό,τι αφορά την εποπτεία των αθλητικών συναντήσεων, όσο και σχετικά με την ταυτοπροσωπία των φιλάθλων που εισέρχονται σε αυτές.

Περηφανευόμαστε, πλέον, πως διαθέτουμε το πιο σύγχρονο σύστημα ηλεκτρονικής εποπτείας στα γήπεδα, ενώ διαρκώς εξορθολογίζουμε τις διατάξεις με τις οποίες γίνεται μέριμνα σχετικά με τις διοικητικές κυρώσεις, σε ομάδες και σε φυσικά πρόσωπα.

Θέσαμε εξ αρχής ως στόχο τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και το νοικοκύρεμα σε όλα τα επίπεδα του αθλητικού οικοδομήματος –από τον μαζικό και ερασιτεχνικό αθλητισμό έως τις επαγγελματικές διοργανώσεις και τις Εθνικές ομάδες.

Η διεκδίκηση του Eurobasket 2029, είναι ένας ρεαλιστικός στόχος που μαζί με την Ομοσπονδία μπάσκετ διεκδικούμε με σοβαρότητα

Ενισχύσαμε τις αθλητικές Ομοσπονδίες με θεσμικά και οικονομικά εργαλεία, αξιοποιούμε στο έπακρο τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης για την αναβάθμιση εγκαταστάσεων και ψηφιοποιούμε κρίσιμες διαδικασίες, ολοκληρώνοντας την- για πρώτη φορά- επίσημη ψηφιακή καταγραφή όλων των στοιχείων του Αθλητισμού, με την ηλεκτρονική πλατφόρμα του e-kouros.

Το e-Kouros, αυτή η σπουδαία μεταρρύθμιση με την οποία για πρώτη φορά γνωρίζουμε με απόλυτη ακρίβεια τα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά του αθλητισμού μας (σωματεία ανά Ομοσπονδία, Περιφέρεια, Περιφερειακή Ενότητα και Δήμο, αθλήτριες και αθλητές, ηλικίες τους, προπονητές ανά επίπεδο, αγωνιστικές εγκαταστάσεις κλπ), μας βοηθά πλέον να χαράξουμε τον πιο αντικειμενικό σχεδιασμό, βασισμένο σε μετρήσιμα στοιχεία, για την περαιτέρω ανάπτυξη του Αθλητισμού μας σε κάθε γωνιά της χώρας.

Στο μεταξύ, επενδύουμε σε υφιστάμενες αθλητικές υποδομές, ενισχύουμε την εξωστρέφεια της χώρας με μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις, όπως ο εθνικός ποδηλατικός μας Γύρος, ΔΕΗ Tour Of Hellas και το EKO Ράλλυ Ακρόπολις ως Αγώνας στο καλεντάρι του WRC, το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα ελεύθερης κατάδυσης κ.ά., δημιουργώντας το περιβάλλον εκείνο που μπορεί να κινητροδοτήσει τον πληθυσμό να έρθει κοντά σε μία κουλτούρα άσκησης.

–Η λεγόμενη οπαδική βία, κάποια στιγμή απασχόλησε έντονα την επικαιρότητα. Το φαινόμενο πώς μπορεί να εκλείψει; Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί;

Η οπαδική βία δεν είναι απλώς ένα αθλητικό ζήτημα· είναι κοινωνικό, πολιτισμικό και θεσμικό. Δεν υπάρχει ένα «μαγικό κουμπί» που θα την εξαφανίσει, αλλά με συνέργειες και συνέπεια ως προς τα μέτρα καταστολής της,  μπορούμε να τη μειώσουμε δραστικά, όπερ και εγένετο με τη θέσπιση των Νόμων 5085/24 και 5176/25.

Ως Πολιτεία έχουμε ήδη λάβει σημαντικά μέτρα: αυστηροποιήσαμε το θεσμικό πλαίσιο, με την τοποθέτηση υπερσύγχρονων καμερών ασφαλείας, την ταυτοποίηση των παραβατών και τον πλήρη έλεγχο των Λεσχών Φιλάθλων των ομάδων. Δυστυχώς, για να προχωρήσουμε στις δραστικές αυτές λύσεις θρηνήσαμε θύματα, και η αξιοπιστία του ελληνικού ποδοσφαίρου είχε πληγεί βάναυσα.

Προχωρήσαμε σε εντατικούς ελέγχους, σε συνεργασία με την ΕΛ.ΑΣ., ενώ ενισχύουμε όλες τις εποπτικές διαδικασίες.

Η πάταξη του ντόπινγκ είναι πρώτη προτεραιότητα για μας. Προάγουμε εν γένει μια κουλτούρα που δίνει έμφαση στο ήθος και την αθλητική ακεραιότητα

Παράλληλα, προωθούμε δράσεις εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης των νέων για την αξία του fair play και του σεβασμού, με συνέργειες με άλλα Υπουργεία, ενώ θεωρώ ως μία εκ των σημαντικότερων καινοτομιών επί θητείας μου την εφαρμογή του νέου αναμορφωτικού μέτρου, αυτό της ένταξης σε ερασιτεχνικά σωματεία ανηλίκων με ήπια παραβατικότητα, που ξεκινήσαμε με τον Υπουργό Δικαιοσύνης, Γιώργο Φλωρίδη.

Στόχος μας να απομονωθούν εν γένει οι λίγοι που κάνουν ζημιά στον αθλητισμό για να ευεργετηθούν οι πολλοί που επιθυμούν την ανάπτυξή του.

–Κύριε Υπουργέ, η Ελλάδα είναι υποψήφια διοργανώτρια χώρα για το Eurobasket 2029. Πιστεύετε ότι μπορεί να πετύχει τον στόχο της διοργάνωσης του τελικού;

Πιστεύω απόλυτα στις δυνατότητες της Ελλάδας σχετικά με τη διοργάνωση σπουδαίων αθλητικών γεγονότων, όπως είναι και το Eurobasket 2029, εφόσον μας ανατεθεί.

Έχουμε ιστορία, υποδομές, εμπειρία σε μεγάλες διοργανώσεις και –το πιο σημαντικό– ανθρώπινο δυναμικό που αγαπά και υπηρετεί τον αθλητισμό.

Eίναι ένας ρεαλιστικός στόχος που μαζί με την Ομοσπονδία μπάσκετ διεκδικούμε με σοβαρότητα.

–Πριν από λίγο καιρό έγινε γνωστό ότι αθλητής της άρσης βαρών εντοπίστηκε θετικός σε έλεγχο ντόπινγκ του ΕΟΚΑΝ. Τι γίνεται σχετικά με το φαινόμενο του ντόπινγκ; Πώς μπορούν σήμερα οι αθλητές σ’ ένα τόσο ανταγωνιστικό περιβάλλον να συνδυάσουν υψηλές και «καθαρές» επιδόσεις συγχρόνως;

Το ντόπινγκ είναι ένα διαχρονικό πρόβλημα που δεν αφορά μόνο τον ελληνικό, αλλά τον παγκόσμιο αθλητισμό. Ως Πολιτεία, επενδύσαμε στη σύσταση και ενίσχυση του Εθνικού Οργανισμού Καταπολέμησης Ντόπινγκ (ΕΟΚΑΝ), που πλέον λειτουργεί με ανεξαρτησία και διαφάνεια. Οι έλεγχοι είναι εντατικοί, απροειδοποίητοι και αμερόληπτοι.

Παράλληλα, o EOKAN στη νέα στρατηγική πολιτική του επενδύει στην πρόληψη, εκπαίδευση και ενημέρωση, με προγράμματα για την ηθική του αθλητισμού και τους κινδύνους των απαγορευμένων ουσιών.

Ενισχύουμε την αθλητική χρηματοδότηση με διαφάνεια ψηφιοποιούμε τις διαδικασίες επιχορήγησης, θεσπίζουμε ένα πιο λειτουργικό πλαίσιο για την υποστήριξη αθλητών με αναπηρία και εθνικών αποστολών

Οι αθλητές μας μπορούν να πετυχαίνουν σπουδαίες επιδόσεις χωρίς συμβιβασμούς – με σωστή καθοδήγηση, επιστημονική υποστήριξη και πάνω απ’ όλα με πίστη στις δυνάμεις τους.

Η πάταξη του ντόπινγκ είναι πρώτη προτεραιότητα για μας. Προάγουμε εν γένει μια κουλτούρα που δίνει έμφαση στο ήθος και την αθλητική ακεραιότητα και ακριβώς αυτή την πολιτική εκτίμησαν και οι συνάδελφοί μου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τιμώντας με -δια ομόφωνης εκλογής μου- ως εκπρόσωπός τους στο ΔΣ του WADA (Παγκόσμιος Οργανισμός Αντιντόπινγκ).

Επιπλέον, θυμίζω ότι ο Διοικητής του ΕΟΚΑΝ, Γρηγόρης Λέων, εκλέχθηκε Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Αντιντόπνγκ του Συμβουλίου της Ευρώπης, θέση που για πρώτη καταλαμβάνει η χώρα μας.

–Το περασμένο καλοκαίρι μετά από μια ανάρτηση του Παραολυμπιονίκη της ποδηλασίας, Νίκου Παπαγγελή, στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, υπήρξε κινητοποίηση εκ μέρους σας και βρέθηκαν τα χρήματα ώστε να καλυφθούν τα έξοδα του για τη συμμετοχή του στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα. Προφανώς ο αρμόδιος Υπουργός δεν είναι δυνατόν παρεμβαίνει σε κάθε μοναδική περίπτωση. Τι πρέπει να γίνει για να μη υπάρχουν τέτοιου είδους προβλήματα;

Ο Νίκος Παπαγγελής είναι ένα φωτεινό παράδειγμα δύναμης και αφοσίωσης και ήταν τιμή μου να συμβάλλω στη συμμετοχή του. Η 4^η θέση του στους Παραολυμπικούς Αγώνες του Παρισιού ήταν και η προσωπική του δικαίωση για όσα έχει μοχθήσει όλα αυτά τα χρόνια.

Όμως, έχετε απόλυτο δίκιο! Το κράτος δεν μπορεί να λειτουργεί με παρεμβάσεις της τελευταίας στιγμής. Αυτός είναι και ο λόγος που έχουμε προχωρήσει σε δομικές αλλαγές: ενισχύουμε την αθλητική χρηματοδότηση με διαφάνεια (e-Kouros και Χίλων συνδυάζονται ώστε να διαμοιράζονται ακριβοδίκαια σε Ομοσπονδίες και σωματεία 83 εκατ. ευρώ ετησίως (τα οποία ήταν μόλις 17 εκατ. έως και το 2021, δηλαδή έχουμε αύξηση 388% κάθε χρόνο από τότε), ψηφιοποιούμε τις διαδικασίες επιχορήγησης και –το σημαντικότερο– θεσπίζουμε ένα πιο λειτουργικό πλαίσιο για την υποστήριξη αθλητών με αναπηρία και εθνικών αποστολών.

Το Κράτος οφείλει να είναι θεματοφύλακας της χρηστής διοίκησης και να λειτουργεί πάντα υπέρ των αθλητριών και των αθλητών μας, όπως και εκείνων με Αναπηρία.

Τονίζει, επίσης, ότι «απαραίτητη προϋπόθεση για να λειτουργήσει πλήρως η σιδηροδρομική κυκλοφορία στον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη είναι να αποκατασταθούν οι ζημιές που προκλήθηκαν στο δίκτυο από τη θεομηνία ‘‘Daniel’’, στα σημεία από Δομοκό μέχρι τη Λάρισα».

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κύριε υπουργέ, πώς σχολιάζετε τις εξελίξεις γύρω από το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ; 

Το πόρισμα εμπεριέχει αρκετά θετικά και χρήσιμα στοιχεία, συμπεράσματα και ευρήματα τα οποία σκοπεύουμε να αξιοποιήσουμε στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών για την αναδιάταξη και αναδιοργάνωση της ευρύτερης λειτουργίας του σιδηρόδρομου.

Από εκεί και πέρα όμως στο κομμάτι της πυρόσφαιρας δεν εισέφερε επαρκείς και τεκμηριωμένες επιστημονικά απαντήσεις που να μας καλύπτουν πλήρως και να ρίχνουν φως στην υπόθεση που είναι και το ζητούμενο.

Απαραίτητη προϋπόθεση για να λειτουργήσει πλήρως η σιδηροδρομική κυκλοφορία στον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη είναι να αποκατασταθούν οι ζημιές που προκλήθηκαν στο δίκτυο από τη θεομηνία «Daniel», στα σημεία από Δομοκό μέχρι τη Λάρισα

Το προβληματικό αυτό σημείο αυτό του πορίσματος σχετικά με την πυρόσφαιρα δεν το ισχυριζόμαστε εμείς, αλλά τα πανεπιστήμια της Πίζας και της Γάνδης.

Σε κάθε περίπτωση τα θετικά συμπεράσματα του πορίσματος για την βελτίωση της ασφάλειας του σιδηροδρόμου τα έχουμε λάβει σοβαρά υπόψη και εμπεριέχονται στο νέο σχέδιο νόμου που θα παρουσιαστεί το επόμενο διάστημα.

–Κύριε Δήμα, σε μια από τις πρώτες σας δηλώσεις, όταν αναλάβατε υπουργός Υποδομών και Μεταφορών είπατε ότι έχετε ως στόχο να αλλάξετε «ριζικά τον τρόπο με τον οποίον λειτουργεί ο σιδηρόδρομος». Σκεφτήκατε, μήπως πρέπει, τουλάχιστον να ανασταλούν για ένα διάστημα οι μετακινήσεις των επιβατικών αμαξοστοιχιών;

Έχουμε θέσει ως στόχο την ανάταξη του ελληνικού σιδηρόδρομου με ορίζοντα το 2027, μια προσπάθεια που βρίσκεται σε εξέλιξη και οφείλουμε να εργαστούμε εντατικά για να την ολοκληρώσουμε.

Απαραίτητη προϋπόθεση για να λειτουργήσει πλήρως η σιδηροδρομική κυκλοφορία στον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη είναι να αποκατασταθούν οι ζημιές που προκλήθηκαν στο δίκτυο από τη θεομηνία «Daniel», στα σημεία από Δομοκό μέχρι τη Λάρισα.

Υπενθυμίζεται ότι στο συγκεκριμένο τμήμα καταστράφηκε η μια γραμμή, αλλά και οι εγκαταστάσεις των συστημάτων σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης που είχαν μόλις τοποθετηθεί.

Ειδικότερα όμως εξετάζουμε διάφορα δεδομένα στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών σχετικά με τη λειτουργία των σιδηροδρόμων, τα οποία θα παρουσιάσει το αμέσως επόμενο διάστημα στο Υπουργικό Συμβούλιο ο αρμόδιος Αναπληρωτής Υπουργός.

–Οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης γίνονται ολοένα και πιο έντονες, με παραδείγματα τις κακοκαιρίες «Daniel» και «Elias». Πότε αναμένονται να ξεκινήσουν τα έργα αποκατάστασης στο οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο, και από ποιους πόρους θα χρηματοδοτηθούν οι εν λόγω αποκαταστάσεις;

Τις προηγούμενες ημέρες ενημερώσαμε τη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής σχετικά με τις συμβάσεις των έργων αποκατάστασης στο οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο των Περιφερειών Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας, τα οποία υπέστησαν εκτεταμένες ζημιές λόγω των θεομηνιών «Daniel» και «Elias».

Πρόκειται για εκτεταμένες παρεμβάσεις συνολικού κόστους 1,35 δισ. ευρώ, για τις οποίες η Κυβέρνηση κατάφερε να εξασφαλίσει χρηματοδότηση 600 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ενώ τα υπόλοιπα 735 εκατ. ευρώ θα αντληθούν από εθνικούς πόρους.

Είναι έργα μείζονος σημασίας καθώς, με την περάτωσή τους, θα εξομαλυνθεί η οδική και σιδηροδρομική κυκλοφορία σε όλα τα τμήματα του σιδηροδρομικού και οδικού δικτύου, τα οποία, σήμερα, είναι κατεστραμμένα, κάνοντας ένα σημαντικό βήμα για τη μετακίνηση των πολιτών με όρους αυξημένης ασφάλειας, αλλά και την απρόσκοπτη μεταφορά αγαθών.

Κύριο μέλημά μας, στον τομέα των υποδομών αποτελεί η πρόοδος και η ολοκλήρωση των έργων εθνικής εμβέλειας εντός των χρονοδιαγραμμάτων που έχουν τεθεί

Ταυτόχρονα, όμως θα δημιουργηθούν καλύτερες υποδομές από αυτές που υπήρχαν πριν από τις φυσικές καταστροφές, με υψηλότερη ανθεκτικότητα και συνοδά έργα, έτσι ώστε να ενισχυθεί η θωράκιση της πατρίδας μας απέναντι στο ενδεχόμενο έκτακτων φαινομένων στο μέλλον.

Τα σιδηροδρομικά έργα προβλέπεται να ξεκινήσουν μετά την υπογραφή των Συμβάσεων, όπως σας ανέφερα, προκειμένου να αποκατασταθεί πλήρως η σιδηροδρομική σύνδεση. Όσον αφορά τα οδικά έργα, κατεγράφησαν ζημιές, φθορές και λοιπές αστοχίες σε 1.007 σημεία του οδικού δικτύου, μεταξύ των οποίων και γέφυρες. Οι εργασίες αποκατάστασης στο σύνολο αυτών των σημείων θα διαρκέσουν 48 μήνες, καθώς σε πολλές περιπτώσεις υπάρχουν σημαντικές τεχνικές δυσκολίες. Ωστόσο, τα περισσότερα από τα έργα θα ολοκληρωθούν νωρίτερα.

–Ποιες είναι οι βασικές σας προτεραιότητες στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, ποιες κινήσεις σκοπεύετε να κάνετε άμεσα και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα των μεγάλων έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη;

Ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης μου έκανε την τιμή να με εμπιστευθεί σε μια πολύ κρίσιμη συγκυρία για το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και σε αυτή την ευθύνη θα επιδιώξουμε να ανταποκριθούμε με στοχοπροσήλωση, αποτελεσματικότητα και σεμνότητα. Αυτό που κάνουμε πλέον, σε συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και υπηρεσίες είναι εκτεταμένο «project management».

Κύριο μέλημά μας, στον τομέα των υποδομών αποτελεί η πρόοδος και η ολοκλήρωση των έργων εθνικής εμβέλειας εντός των χρονοδιαγραμμάτων που έχουν τεθεί, έργα τα οποία θα αναβαθμίσουν ουσιαστικά την ποιότητα ζωής και την ασφάλεια στις μετακινήσεις των πολιτών.

Ειδικότερα:

·       Στον αυτοκινητόδρομο Πάτρα – Πύργος η πρόοδος προσεγγίζει το 75% και θα παραδοθεί, τμηματικά, στην κυκλοφορία έως το τέλος του έτους. 

·       Στον Ε65, έχει παραδοθεί το τμήμα από τη Λαμία μέχρι την Καλαμπάκα και τώρα απομένει η σύνδεση με την Εγνατία, η οποία αναμένεται να περατωθεί την άνοιξη του 2026.

·       Στον Βόρειο Οδικό Άξονα της Κρήτης λειτουργούν εργοτάξια στα τμήματα Χερσόνησος – Νεάπολη και Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος και προχωρά η συμβασιοποίηση του τμήματος Χανιά – Ηράκλειο.

·       Το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι έχει ολοκληρωθεί σε ποσοστό άνω του 40%.

·       Στο flyover στη Θεσσαλονίκη η πρόοδος κατασκευής ξεπέρασε το 20%.

·       Στο Μετρό Θεσσαλονίκης επίκειται η επέκταση προς την Καλαμαριά, αρχές του 2026.

·       Στη Γραμμή 4 του Μετρό της Αθήνας συνεχίζεται η διάνοιξη των σηράγγων.

·       Εκτός από αυτές τις στρατηγικές παρεμβάσεις, σε όλη την επικράτεια κατασκευάζονται αρδευτικά και αντιπλημμυρικά έργα ζωτικής σημασίας για τις τοπικές κοινωνίες, που υποστηρίζουν την οικονομική δραστηριότητα και ενισχύουν την αντιπλημμυρική θωράκιση.

·       Εξίσου μεγάλη αξία για τους πολίτες έχουν και τα δεκάδες δημόσια κτίρια, σχολεία, νοσοκομεία και δικαστικά μέγαρα, τα οποία κατασκευάζονται, σήμερα, σε όλη την Ελλάδα, από τις Κτιριακές Υποδομές Α.Ε. Πρόκειται για έργα συνολικού προϋπολογισμού άνω των 416 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων, σχεδόν τα 300 εκατ. αφορούν υποδομές στην παιδεία.  

Η κυβερνητική πολιτική θα κριθεί συνολικά από τους πολίτες στις εθνικές εκλογές του 2027. Στόχος μας παραμένει – μεταξύ άλλων – η βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών σε όλους τους τομείς

Στον τομέα των μεταφορών προφανώς στη κορυφή της ατζέντας είναι η ασφάλεια των μετακινήσεων σε όλα τα μέσα. Η ταχύτερη δυνατή πλήρης αποκατάσταση της σιδηροδρομικής γραμμής Αθήνας-Θεσσαλονίκης ειδικότερα από τις πλημμύρες του Ντάνιελ, το νέο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των σιδηροδρόμων ώστε να επικρατούν τα ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια σύγχρονης διοίκησης, η ψήφιση του νέου κώδικα οδικής κυκλοφορίας και το νέο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της πολιτικής αεροπορίας είναι μεταξύ των άμεσων προτεραιοτήτων μας.

–Πως πιστεύετε ότι θα κρίνουν οι πολίτες την πορεία του κυβερνητικού έργου;

Η κυβερνητική πολιτική θα κριθεί συνολικά από τους πολίτες στις εθνικές εκλογές του 2027. Στόχος μας παραμένει – μεταξύ άλλων – η βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών σε όλους τους τομείς, η σταθερότητα και ανάπτυξη της οικονομίας και η έγκαιρη υλοποίηση στρατηγικών υποδομών σε όλη τη χώρα.

Από το 2019 έχουν δημιουργηθεί περισσότερες από 500 χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας, με την ανεργία να υποχωρεί από το 17,9% το 2019, στο 8,6% τον Φεβρουάριο του 2025. Αυξήσαμε τους μισθούς. Το 2019 ο κατώτατος μισθός ήταν στα 650 ευρώ και τώρα είναι στα 880 ευρώ.  Στόχος μας είναι μέχρι το 2027 να έχει φτάσει στα 950 ευρώ.

Επίσης, ο μέσος μισθός έχει αυξηθεί και μέχρι το τέλος της θητείας μας θα έχει φτάσει στα 1.500 ευρώ. Προχωρήσαμε σε 72 μειώσεις ή καταργήσεις φόρων για πολίτες, νοικοκυριά και επιχειρήσεις από το 2019. Έχουμε πετύχει την ταχύτερη αποκλιμάκωση δημοσίου χρέους που έχει καταγραφεί ποτέ στην ιστορία της Ευρωζώνης. 

Αυτή η επίδοση έχει εξαιρετική σημασία γιατί θέλουμε να αφήσουμε στις επόμενες γενιές μία καλύτερη χώρα και όχι τα χρέη που κληρονομήσαμε.

Σε καμία περίπτωση δεν ισχυριζόμαστε ότι όλα είναι τέλεια ή ότι δεν υπάρχουν λάθη και παραλείψεις. Όμως, τα στοιχεία δείχνουν πως η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει κάνει σημαντικά βήματα προόδου σε όλους τους τομείς και ειδικότερα στην οικονομία.

Ο νέος υφυπουργός μιλά για τις ευθύνες που του ανατέθηκαν, τους στόχους τους αλλά και τον ρόλο και την επιρροή που ασκεί η Ορθόδοξη Εκκλησία στους απόδημους Έλληνες.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κύριε υπουργέ, η πρώτη σας επίσκεψη αμέσως μετά την εκλογή σας ήταν στο Φανάρι, στην Κωνσταντινούπολη. Προφανώς για συμβολικούς λόγους επιλέξατε να πάτε στην έδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Τι αποκομίσατε από αυτή την επίσκεψη;

Δεν νομίζω ότι έχω ζήσει πιο συγκινητικές στιγμές από την τεράστια εμπειρία που είχα την Παρασκευή των Δ’ Χαιρετισμών όταν παρακολούθησα την Ακολουθία στον Ιερό ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι κι ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος μου έκανε την μοναδική τιμή να μου ζητήσει να σταθώ εκ δεξιών του. Κι όταν μαζί με όλους τους εκατοντάδες πιστών, που είχαν κατακλύσει τον Πατριαρχικό Ναό άλλαξε μέσα σε άφατη κατάνυξη τον Ύμνο «Τη Υπερμάχω Στρατηγώ» στην ίδια Πόλη που πρώτο ακούστηκε πριν από 1400 ολόκληρα χρόνια, η συγκίνησή μας δεν μπορεί να περιγραφεί. Γιατί για μας τους Έλληνες, η Ορθοδοξία δεν είναι μόνο η θρησκεία μας αλλά κι η εθνοτική μας ταυτότητα.

Η Ελλάδα έχει χρέος να βρίσκεται και συναισθηματικά αλλά κι ουσιαστικά κοντά στους συμπατριώτες μας της αλλοδαπής

Αν δεν είχαμε κρατήσει την Ορθοδοξία στα δύσκολα, μαύρα χρόνια της Τουρκοκρατίας θα είχαμε εξισλαμισθεί, όπως συνέβη με άλλους λαούς, και θα είχαμε γίνει Τούρκοι. Γι’ αυτό ο σεβασμός μας στην Ορθοδοξία είναι και πρέπει να είναι τεράστιος. Και το κέντρο της ελληνορθόδοξης Εκκλησίας μας, παρά τους διωγμούς και την συρρίκνωση που έχει υποστεί, είναι το Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης.

Γι’ αυτό κι επέλεξα το πρώτο μου ταξίδι εκτός ελληνικής επικράτειας με την ανάληψη των καθηκόντων μου ως υφυπουργού Εξωτερικών αρμόδιου για τον Απόδημο Ελληνισμό ήταν να πάω στο Φανάρι για να ζητήσω τις ευλογίες του Πατριάρχη Βαρθολομαίου και τις πατρικές συμβουλές του για τα μείζονα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα πρεσβυγενή ορθόδοξα Πατριαρχεία, της Αντιόχειας, των Ιεροσολύμων και της Αλεξανδρείας, που είναι μεγάλα και πιεστικά. Κι ασφαλώς δυσεπίλυτα.

Οι συμβουλές του Οικουμενικού Πατριάρχη ήταν σοφές και ουσιαστικές. 

-Πως πιστεύετε ότι η Ελλάδα οφείλει να αξιοποιήσει τη δύναμη του ελληνισμού στο εξωτερικό;

Η εντολή που έλαβα από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη όταν μου ανέθεσε τα πολύ σοβαρά καθήκοντα του αρμόδιου για τους Απόδημους υφυπουργού Εξωτερικών, ήταν να συμβάλλω με όλες μου τις δυνάμεις στην ενίσχυση των δεσμών της Ομογένειας με την Μητέρα Πατρίδα, χτίζοντας γέφυρες ανάμεσα στην Ελλάδα κι όπου βρίσκεται ο ελληνισμός, παντού στον κόσμο.

Γέφυρες που θα ενώνουν τον Οικουμενικό Ελληνισμό προς όφελος πάντα της πατρίδας της οποίας είμαστε όλοι υπηρέτες. Κι αυτή την εντολή θα την εκτελέσω με αυταπάρνηση στο μέγεθος των δυνατοτήτων μου. Γιατί γνωρίζω τον πατριωτισμό, την αγάπη αλλά και τη δύναμη που κατέχουν οι ομογενείς παντού στον κόσμο, από τον Καναδά και τις ΗΠΑ μέχρι την Νότια Αφρική, κι από την Αυστραλία μέχρι τη Γερμανία, τη Σουηδία αλλά ακόμα και τη Νότια Αμερική.

Και επειδή στις χώρες που βρίσκονται έχουν κερδίσει σημαντικές κι υψηλές θέσεις στις τοπικές κοινωνίες, επιχειρηματικά, πολιτικά, ακαδημαϊκά, επιστημονικά, μπορούν να συμβάλλουν καθοριστικά στην ενίσχυση των ελληνικών απόψεων και συμφερόντων παγκοσμίως.

Θέλουμε να ενισχύσουμε τις ορθόδοξες εκκλησιές του εξωτερικού να τις στηρίξουμε σε δύσκολες εποχές, να διατηρήσουμε την ελληνικότητα τους και να διαδώσουμε τα μηνύματα του Οικουμενικού Ελληνισμού

Η Ελλάδα έχει χρέος να βρίσκεται και συναισθηματικά αλλά κι ουσιαστικά κοντά στους συμπατριώτες μας της αλλοδαπής. Κι εγώ αυτό στο μέτρο των δυνάμεων μου να πράξω.

Γι’ αυτό από τα πρώτα μου ταξίδια είναι οι ΗΠΑ, όπου μετέβη την περασμένη Πέμπτη. Και προγραμματίζω ένα μεγάλο και ουσιαστικό ταξίδι περιοδεία στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, την ήπειρο με μεγάλες και αξιοθαύμαστες ελληνικές κοινότητες.

-Η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι εκείνη που στις περισσότερες χώρες του κόσμου λειτουργεί παράλληλα ως πρεσβευτής του ελληνισμού. Πως σκέφτεστε να αξιοποιήσετε αυτή τη δυνατότητα της εκκλησίας;

Για μας η Ορθόδοξη Εκκλησία σε όλες τις χώρες που βρίσκονται Έλληνες είναι ο ιστός που συνδέει τις ελληνικές κοινότητες της αλλοδαπής τόσο θρησκευτικά αλλά και πολιτιστικά, ηθικά, εθιμικά, ιστορικά, γλωσσικά. Είναι η βάση της ελληνικής κοινότητας του εξωτερικού.

Γι’ αυτό θέλουμε να ενισχύσουμε τις ορθόδοξες εκκλησιές του εξωτερικού να τις στηρίξουμε σε δύσκολες εποχές, να διατηρήσουμε την ελληνικότητα τους και να διαδώσουμε τα μηνύματα του Οικουμενικού Ελληνισμού.

Γι αυτό και στηρίζουμε τις ελληνορθόδοξες εκκλησίες και προχωρούμε στην υλοποίηση ενός γενναίου προγράμματος για την αποστολή 600 κληρικών στις εκκλησίες που βρίσκονται στην αρμοδιότητα των πρεσβυγενών πατριαρχείων.

-Παράλληλα υπάρχει ένα οργανισμός, η Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας (ΔΣΟ) που είναι μια ένωση θα λέγαμε ορθόδοξων βουλευτών απ’ όλο τον κόσμο που ασκούν ένα είδος διπλωματίας. Αυτό τον οργανισμό πώς σκέφτεστε να τον αξιοποιήσετε καθώς λειτουργεί στο πλαίσιο και της Βουλής των Ελλήνων;

H Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας, η οποία συνεστήθη από τη Βουλή των Ελλήνων με πρωτοβουλία του αείμνηστου πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Μητσοτάκη το 1993, είναι μια γενναία κι ουσιαστική οργάνωση που φέρνει κοντά ορθόδοξους βουλευτές από 25 χώρες σε όλο τον κόσμο, ιδίως στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή.

Από την στιγμή που ένας δημοσιογράφος εισέρχεται στον πολιτικό στίβο παύει να είναι δημοσιογράφος

Είναι μια πολύ δημιουργική πρωτοβουλία που φέρνει κοντά την εκκλησία με την πολιτική κι εθνική πραγματικότητα κι ενισχύει τον διεθνή ρόλο της Ορθοδοξίας. Κι είναι χαρά που επικεφαλής αυτής της πρωτοβουλίας είναι ο καλός μου φίλος και συνάδελφος Μάξιμος Χαρακόπουλος.

-Και κάτι προσωπικό. Αν τελειώσει η πολιτική θα επιστρέψετε και πάλι στη δημοσιογραφία;

Σας ευχαριστώ για την προσωπική ερώτηση που μου κάνατε και δεν έχω κανένα πρόβλημα να το απαντήσω. Αντιθέτως θέλω να είμαι σαφής. Από την στιγμή που ένας δημοσιογράφος εισέρχεται στον πολιτικό στίβο παύει να είναι δημοσιογράφος.

Γιατί δημοσιογραφία σημαίνει να ελέγχεις την εξουσία. Όχι να την εκπροσωπείς. Κι εγώ προσωπικά τα 35 χρόνια που είχα την τιμή να υπηρετώ το δημοσιογραφικό λειτούργημα είχα αναστείλει την συμμετοχή μου στη ΝΔ, της οποίας ήμουν μέλος από τα μαθητικά μου χρόνια.

Ομοίως από την στιγμή που οι συμπολίτες μου αποφασίσουν να πάψουν να με στέλνουν ως εκπρόσωπο τους στη Βουλή των Ελλήνων, δεν πρόκειται να επανέλθω στη δημοσιογραφία. Γιατί δεν έχω τη δυνατότητα να γίνω ξανά ελεγκτής της εξουσίας. Όπως λέει σοφά ο λαός μας η ζευγάς ζευγάς ή παπάς παπάς.