Ράνια Τραγόμαλλου

Στο ολοένα και πιο ασταθές διεθνές περιβάλλον, η προσήλωση στη διεθνή νομιμότητα, προβάλλεται από το ΠΑΣΟΚ ως η μόνη συνεπής και αξιόπιστη πυξίδα εξωτερικής πολιτικής.

Η θέση του ΠΑΣΟΚ

Στελέχη πιστεύουν ότι η Ευρώπη οφείλει να αναδειχθεί σε διακριτό πόλο ασφάλειας και σταθερότητας και εκτιμούν ότι η νέα κρίση επιβεβαιώνει την ανάγκη για ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης που συναντήθηκε χθες με τον πρωθυπουργό, μετά από αίτημα του προέδρου του ΠΑΣΟΚ. ενημερώθηκε για τις τρέχουσες εξελίξεις. Σύμφωνα με πληροφορίες, κατά τη συζήτηση έγινε σε βάθος ανάλυση των δεδομένων για τη στάση που πρέπει να κρατήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, για τις επιπτώσεις της εμπόλεμης κατάστασης στις χώρες της Μέσης Ανατολής, αλλά και για τον ασφαλή επαναπατρισμό των Ελλήνων πολιτών.

Δ. Μάντζος στο libre: « H Ελλάδα να μην εμπλακεί σε πολεμικές επιχειρήσεις»

Ο Δημήτρης Μάντζος, μιλώντας στο Libre, έστειλε σαφές μήνυμα υπέρ της διπλωματικής οδού και κάλεσε την κυβέρνηση να διαβεβαιώσει με σαφήνεια ότι δεν θα υπάρξει οποιαδήποτε εμπλοκή της χώρας σε επιθετικές ενέργειες  στην ευρύτερη περιοχή.

«Η χώρα μας οφείλει να παραμείνει προσηλωμένη στις αρχές και τις αξίες μας, στο διεθνές δίκαιο και στη διεθνή νομιμότητα. Ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, η χώρα μας οφείλει να υπερασπίζεται με συνέπεια τον Καταστατικό Χάρτη και την απαρέγκλιτη εφαρμογή του. Ταυτόχρονα, πρέπει να καταστεί σαφές, με κάθε ευκαιρία και σε κάθε τόνο, ότι η Ελλάδα δεν μπορεί και δεν πρόκειται να εμπλακεί σε πολεμικές επιχειρήσεις».

Υπό αυτό το πρίσμα, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ  τόνισε  τη σημασία της ενεργής ευρωπαϊκής παρέμβασης και σημείωσε: «Βρισκόμαστε ενώπιον της δεύτερης μεγάλης κρίσης στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής γειτονίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά το 2022 και τη βάρβαρη, παράνομη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία»

»Δεν υπάρχει πλέον χρόνος για αδράνεια. Η Ευρώπη οφείλει να επιταχύνει την εμβάθυνση της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας και να ενισχύσει τη στρατηγική της αυτονομία. Οι συνθήκες ωριμάζουν ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να αναδειχθεί σε διακριτό πόλο ασφάλειας και σταθερότητας, από τον οποίο η Ελλάδα και η Κύπρος θα αντλούν ουσιαστικές εγγυήσεις προστασίας».

Υπογραμμίζοντας την ανάγκη πλήρους προσήλωσης στο γράμμα και το πνεύμα του διεθνούς δικαίου, επεσήμανε στο libre: «Επιμένουμε ότι ο μοναδικός αξιόπιστος οδηγός για τη χώρα μας είναι το διεθνές δίκαιο και η διεθνής νομιμότητα. Γι’ αυτό και σε κάθε κρίση -από τη Γάζα έως την Ουκρανία- υποστηρίξαμε την πλήρη και χωρίς εξαιρέσεις εφαρμογή του διεθνούς δικαίου. Αυτή αποτελεί τη μόνη ασφαλή πορεία, τη μοναδική σταθερά σε ένα διεθνές σύστημα που γίνεται ολοένα και πιο σύνθετο και απρόβλεπτο».

Προτεραιότητα ο επαναπατρισμός και η ασφάλεια των Ελλήνων

Σε κάθε περίπτωση, κοινός παρονομαστής των παρεμβάσεων του ΠΑΣΟΚ είναι η ανάγκη άμεσης μέριμνας για την ασφάλεια και τη σωματική ακεραιότητα των Ελλήνων πολιτών που παραμένουν στις εμπλεκόμενες χώρες, καθώς και ο ασφαλής επαναπατρισμός τους.

Ο  Νίκος Ανδρουλάκης,  σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε και με τον Πρόεδρο τηςΚυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, εξέφρασε την αλληλεγγύη και τη στήριξή του στον Κυπριακό Ελληνισμό, τονίζοντας ότι η στρατιωτική παρουσία της Ελλάδας στην περιοχή πρέπει να αποσκοπεί αποκλειστικά στην υποστήριξη της Κύπρου και όχι στην εμπλοκή της χώρας σε πολεμικές επιχειρήσεις.

Ράνια Τραγόμαλλου

Με το πολιτικό θερμόμετρο να ανεβαίνει και το διεθνές περιβάλλον να παραμένει ασταθές, η Χαριλάου Τρικούπη επιχειρεί να κινηθεί σε τρεις διακριτούς άξονες: προγραμματική αντεπίθεση στο εσωτερικό, θεσμική επιμονή στο κράτος δικαίου και ενεργή παρουσία στον δημόσιο διάλογο για τη θέση της χώρας σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία.

Ανησυχία και αίτημα ενημέρωσης

Οι δραματικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν σημάνει συναγερμό για μια ευρύτερη ανάφλεξη, με επιπτώσεις και στην ενεργειακή ασφάλεια αλλά τη ναυσιπλοΐα στην Ανατολική Μεσόγειο. Στελέχη του τομέα Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ επισημαίνουν ότι η Ελλάδα οφείλει να παραμείνει σταθερά προσανατολισμένη στο διεθνές δίκαιο και στις αποφάσεις του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Όπως τονίζουν, «η διπλωματική οδός δεν είναι ένδειξη αδυναμίας, αλλά προϋπόθεση σταθερότητας», ειδικά σε μια περίοδο όπου η περιφερειακή ασφάλεια δοκιμάζεται.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης ζήτησε αναλυτική ενημέρωση των πολιτικών αρχηγών για τις ελληνικές πρωτοβουλίες και τις προτεραιότητες της Αθήνας. Σύμφωνα με συνεργάτες του, η έγκαιρη και πλήρης πληροφόρηση δεν αποτελεί τυπική διαδικασία, αλλά κρίσιμο εργαλείο διαμόρφωσης εθνικής γραμμής. Η έμφαση δίνεται στην ανάγκη ενιαίας ευρωπαϊκής στάσης και ενεργού ρόλου της Ελλάδας στα διεθνή φόρα. Και αυτά θα τεθούν στη σημερινή ενημέρωση, που θα έχει ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ, από τον Πρωθυπουργό

 Πολυεπίπεδη τακτική

Παράλληλα στη Χαριλάου Τρικούπη περιγράφουν την στρατηγική των επόμενων μηνών ως «πολυεπίπεδη». Από τη μία, επιδιώκουν να ενισχύσουν το προφίλ του κόμματος ως θεσμικού αντιπάλου με τεκμηριωμένο λόγο και συγκεκριμένες παρεμβάσεις στη Βουλή. Από την άλλη, προετοιμάζουν το έδαφος για το συνέδριο, όπου θα παρουσιαστεί δέσμη προτάσεων για την ακρίβεια, το κοινωνικό κράτος και τη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης.

Σε ό,τι αφορά την υπόθεση των υποκλοπών, το κόμμα την κρατά ψηλά στην ατζέντα και προετοιμάζει τις κινήσεις του με βάση τη δικαστική εξέλιξη και τα στοιχεία που αναδείχθηκαν στη διαδικασία. Στη Χαριλάου Τρικούπη θεωρούν ότι η υπόθεση δεν έχει κλείσει πολιτικά και ότι «υπάρχουν πτυχές που δεν διερευνήθηκαν σε βάθος». Εκτιμούν ότι η πίεση που ασκήθηκε στην κυβέρνηση δημιουργεί έμπρακτα κλίμα που δικαιώνει και στην ουσία τον Νίκο Ανδρουλάκη.  

Μετά την καθαρογραφή της απόφασης, αναμένεται αίτημα για νέα Εξεταστική Επιτροπή, με στόχο να διερευνηθούν ευθύνες και να αξιολογηθεί εκ νέου το πλαίσιο λειτουργίας των αρμόδιων υπηρεσιών. Παράλληλα, στελέχη του κόμματος επαναφέρουν το ζήτημα της πλήρους συμμόρφωσης  με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, επισημαίνοντας ότι οι θιγόμενοι πρέπει να έχουν ουσιαστική πρόσβαση  όχι μόνο στην απόφαση για τη χορήγηση της άδειας, αλλά και στην αίτηση της αρχής που ζήτησε την άδεια, ώστε να κατανοήσουν τους λόγους για τους οποίους χορηγήθηκε η άδεια αυτή. Όπως τόνισε ο Κώστας Τσουκαλάς, εκπρόσωπος τύπου του κόμματος, «ο θιγόμενος θα είναι σε θέση, υπό τους τιθέμενους σε αυτήν όρους, να γνωρίζει το αιτιολογικό της επιβολής του μέτρου της άρσης των επικοινωνιών του, ώστε να έχει τη δυνατότητα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας».

Θεσμοί και κοινωνία

Σύμφωνα με κομματικές πηγές,  «το ζητούμενο είναι να ενισχυθούν οι θεσμικές εγγυήσεις, ώστε να μην επαναληφθούν παρόμοια φαινόμενα», ενώ προαναγγέλλουν  πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης επιδιώκει να διατηρήσει υψηλό πολιτικό τόνο, χωρίς όμως να περιορίζει την ατζέντα σε ένα μόνο ζήτημα. Συνεργάτες του σημειώνουν ότι «η κοινωνία αναζητά καθαρές απαντήσεις, αλλά και ρεαλιστικές λύσεις», επισημαίνοντας πως το κόμμα θα κινηθεί με συνδυασμό κοινοβουλευτικών πρωτοβουλιών και δημόσιων παρεμβάσεων.

Στο επιτελείο του προέδρου εκτιμούν ότι η συγκυρία επιτρέπει στο ΠΑΣΟΚ να αναδείξει τη διακριτή του φυσιογνωμία απέναντι στη Νέα Δημοκρατία, όχι μέσα από στείρα αντιπαράθεση, αλλά μέσα από προτάσεις που αφορούν «οριζόντια» την κοινωνία: θεσμική διαφάνεια, οικονομική ανθεκτικότητα, εθνική αξιοπιστία.

Ράνια Τραγόμαλλου

Η πρώτη γραμμή, αυτή της ηγεσίας, επιμένει ότι η προοπτική σύμπλευσης με προοδευτικές δυνάμεις αποτελεί μονόδρομο, ακόμη και στην περίπτωση του ΠΑΣΟΚ που  δεν δείχνει καμία διάθεση ανταπόκρισης. Η δεύτερη γραμμή,  εκτιμά ότι η συνεχής επίκληση συνεργασιών χωρίς αποτέλεσμα δημιουργεί πολιτική ασάφεια και τροφοδοτεί την εσωστρέφεια, προκρίνοντας καθαρότερη αυτόνομη στρατηγική.

 No wedding στον ΣΥΡΙΖΑ

Μετά τις παρεμβάσεις του Παύλου Πολάκη  με αιχμές για τη γραμμή συνεργασιών, η ηγεσία θέλησε να κλείσει τη συζήτηση περί «παράλληλων κέντρων» και να επιβεβαιώσει ότι η στρατηγική προσέγγισης με τις προοδευτικές δυνάμεις παραμένει βασική επιλογή.

Η  αντιπαράθεση πήρε πιο καθαρό σχήμα όταν ο βουλευτής  επανέφερε τον προβληματισμό και για τη δημοσκοπική εικόνα, που όπως είπε δεν ικανοποιεί και υπογράμμισε -με ιδιαίτερη αναφορά στο ΠΑΣΟΚ- ότι «ο γάμος θέλει δυο», αφήνοντας   αιχμή απέναντι στην επιμονή για συνεργασίες χωρίς απτό αποτέλεσμα. Με την τοποθετήσεις του  δεν άνοιξε ευθέως θέμα ηγεσίας, θεωρήθηκε ωστόσο  ως σήμα προειδοποίησης .  

Απέναντι σε αυτές τις διαφοροποιήσεις, ο πρόεδρος Σωκράτης Φάμελλος επέλεξε αυστηρό τόνο, στέλνοντας σαφές μήνυμα  εσωκομματικής πειθαρχίας και απορρίπτοντας κάθε συζήτηση  αναδίπλωσης από τη στρατηγική των συμμαχιών.  «Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει αλλάξει σελίδα και δεν θα ξανακάνουμε τα λάθη του παρελθόντος, ούτε θα δημιουργήσω εγώ έναν νέο κύκλο εσωστρέφειας», ξεκαθάρισε σημειώνοντας ότι η γραμμή του κόμματος «δεν περιλαμβάνει καμία λογική περιχαράκωσης.

Παρασκήνιο και αγωνίες

Στελέχη του κόμματος αναγνωρίζουν ότι πίσω από τη συζήτηση για τις συμμαχίες κρύβονται και προσωπικές αγωνίες πολιτικής επιβίωσης. Όπως σημειώνουν, υπάρχουν φωνές που εμφανίζονται καχύποπτες απέναντι σε ένα ενδεχόμενο προοδευτικό μέτωπο, φοβούμενες ότι μια τέτοια εξέλιξη θα αναδιατάξει τις ισορροπίες και τις εκλόγιμες θέσεις.

Στο ίδιο πλαίσιο, καταγράφονται εισηγήσεις για πιο καθαρή γραμμή αυτονομίας και για απόφαση αυτόνομης καθόδου στις εκλογές — σενάριο που, σύμφωνα με πληροφορίες, ενδέχεται να τεθεί στην Κεντρική Επιτροπή του Μαρτίου.

Σε αυτό το σκηνικό παρενέβη και ο Νίκος Παππάς, που τόνισε ότι ο  ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να προσαρμόσει τη στρατηγική του με πιο σαφείς πρωτοβουλίες, υπογραμμίζοντας  την ανάγκη συζήτησης της δημοσκοπικής εικόνας στα κομματικά όργανα.  «Πρώτος ο ΣΥΡΙΖΑ να επικαιροποιήσει την πρότασή του, να αξιολογήσει τα νέα δεδομένα. Και βεβαίως να κάνει την πρότασή του ευκρινέστατη ως προς τη διαδικασία αλλά και ρητή και γραπτή προς δυνητικούς συμμάχους» τόνισε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος. .

Στο παρασκήνιο, πάντως ορισμένοι συνομιλητές του αφήνουν να εννοηθεί ότι η έμφαση στις συνεργασίες και στις «επικαιροποιήσεις στρατηγικής» συνοδεύεται από μια προσεκτική προσωπική τοποθέτηση για την επόμενη φάση — με τις σχετικές αναφορές να διατυπώνονται, όπως λέγεται, με ιδιαίτερη φροντίδα και… λίγα «εισαγωγικά».

Η αβεβαιότητα που επικρατεί στο ΣΥΡΙΖΑ συνδέεται άμεσα με τις κινήσεις του Αλέξη  Τσίπρα. Δεν είναι λίγοι όσοι εκτιμούν ότι μια πιθανή πρωτοβουλία του πρώην πρωθυπουργού θα προκαλέσει ανακατατάξεις, με στελέχη και βουλευτές να εξετάζουν ήδη τα περιθώρια πολιτικής τους τοποθέτησης σε ένα νέο σχήμα.

Ράνια Τραγόμαλλου

Στελέχη που γνωρίζουν τις εσωτερικές διεργασίες λένε ότι η “γραμμή” που αποφασίστηκε μεταφέρει το πολιτικό κέντρο βάρους από την καταγγελία στη σύγκριση και σύγκρουση προγραμμάτων. 

Συσκέψεις αποφάσεων 

Η ηγεσία του κόμματος θεωρεί ότι η πολιτική συζήτηση μπαίνει σε φάση αποτίμησης κυβερνητικού έργου και στελέχη που συμμετέχουν στον σχεδιασμό επισημαίνουν ότι το ζητούμενο είναι η πολιτική αξιοπιστία και δίνουν το πλαίσιο: “Δεν αρκεί η ένταση,  χρειάζεται πειστική εναλλακτική”.  

Αυτό το πλαίσιο έχει συμφωνηθεί εσωτερικά,  με τον Νίκο Ανδρουλάκη να ορίζει το εκλογικό δίλημμα: “Στο τέλος, ο ελληνικός λαός θα έχει δύο κυβερνητικές επιλογές: η Νέα Δημοκρατία θα κριθεί για τα πεπραγμένα της και εμείς για το πρόγραμμά μας”.  

Το ΠΑΣΟΚ δεν εγκαταλείπει την αιχμηρή κριτική και σύμφωνα με πληροφορίες, τις τελευταίες εβδομάδες στις διαδοχικές κλειστές συναντήσεις που πραγματοποιούνται στο επίκεντρο μπαίνουν: 

• η ανάγκη αποκατάστασης της εμπιστοσύνης στους θεσμούς, 
• η παρουσίαση ολοκληρωμένων προγραμματικών θέσεων, 
• η σαφής αυτόνομη πορεία χωρίς προεξοφλημένες συνεργασίες. 

Από τις συσκέψεις στο TikTok 

Παράλληλα με τον εσωτερικό συντονισμό, η ηγεσία επιχειρεί άνοιγμα προς την κοινωνία με πιο εξωστρεφή τρόπο. Οι πρόσφατες αναρτήσεις του Νίκου Ανδρουλάκη στο TikTok -με βίντεο πολιτικού περιεχομένου και άμεσες αναφορές στην επικαιρότητα- ερμηνεύονται ως συνειδητή επιλογή διεύρυνσης του ακροατηρίου. 

Στη Χαριλάου Τρικούπη εκτιμούν ότι η πολιτική αντιπαράθεση δεν διεξάγεται πλέον μόνο στο κοινοβούλιο ή στα τηλεοπτικά πάνελ, αλλά και στις ψηφιακές πλατφόρμες. Η παρουσία του προέδρου στα κοινωνικά δίκτυα εντάσσεται σε μια συνολική στρατηγική “ελεγχόμενης εξωστρέφειας”.  

“Ανοιχτό” το ζήτημα των υποκλοπών  

Η υπόθεση των υποκλοπών παραμένει σταθερός άξονας πίεσης. Με αφορμή την απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, ο Νίκος Ανδρουλάκης επανέφερε το θέμα με δημόσια παρέμβαση, υποστηρίζοντας ότι η Δικαιοσύνη επιβεβαιώνει πως η παρακολούθησή του δεν ήταν «λάθος», αλλά αποτέλεσμα οργανωμένου μηχανισμού.  

Στο ΠΑΣΟΚ έχει αποφασιστεί ότι δεν θα επιτραπεί -όπως λέγεται- “πολιτικό κλείσιμο” της υπόθεσης, ακόμη κι αν υπάρξουν επιμέρους ποινικές εξελίξεις. Το πολιτικό σκέλος, κατά τη Χαριλάου Τρικούπη, αφορά τον τρόπο άσκησης της εξουσίας. 

Η ρητορική παραμένει αιχμηρή αλλά όχι αποσπασματική, με την υπόθεση να εντάσσεται στο ευρύτερο αφήγημα περί κράτους δικαίου και θεσμικής λειτουργίας. 

Το μήνυμα προς το εσωτερικό 

Ο δρόμος προς το συνέδριο δεν είναι πολιτικά ουδέτερος. Υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τον βαθμό κλιμάκωσης απέναντι στη Νέα Δημοκρατία και ως προς το ζήτημα των μετεκλογικών συνεργασιών.  

Η ηγεσία, ωστόσο, επιμένει στην αυτόνομη πορεία και απορρίπτει τη λογική μηχανιστικών «συγκολλήσεων» κομμάτων χωρίς σαφές προγραμματικό πλαίσιο.

Παράλληλα, ζητείται από τα στελέχη πειθαρχία στον δημόσιο λόγο και αποφυγή κινήσεων που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν εικόνα εσωστρέφειας σε μια περίοδο που -όπως εκτιμούν- η Νέα Δημοκρατία θα επιδιώξει να αναδείξει επικοινωνιακά αντιφάσεις και διαφοροποιήσεις. 

Παράλληλα, η πρόταση του δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα για ψήφισμα μη συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία δεν υιοθετείται ως κεντρική συνεδριακή επιλογή. Από τη Χαριλάου Τρικούπη τονίζεται ότι η στρατηγική μέχρι τις εθνικές εκλογές θα αποτυπωθεί στο συνολικό πολιτικό κείμενο και όχι σε αποσπασματικά ψηφίσματα. 

Το ΠΑΣΟΚ επενδύει στην εικόνα μιας δύναμης κυβερνητικής ευθύνης που διεκδικεί ρόλο πρωταγωνιστή και όχι συμπληρωματικού εταίρου. Η πορεία προς το συνέδριο αποτελεί το πρώτο τεστ, ενώ το ίδιο το συνέδριο θα λειτουργήσει ως καθοριστική δοκιμασία της στρατηγικής. 

Ράνια Τραγόμαλλου

Η διαδρομή έως το συνέδριο του Μαρτίου  δεν αφορά μόνο διαδικαστικά βήματα. Αγγίζει τον πυρήνα της πολιτικής ταυτότητας, της στρατηγικής αυτονομίας και τα όρια που θα τεθούν στο πεδίο των μελλοντικών πολιτικών επιλογών.

Ισορροπίες και στρατόπεδα

Η διαδικασία για την ανάδειξη των περίπου 4.000 συνέδρων έχει ήδη δρομολογηθεί. Από αυτούς, 3.800 θα προέλθουν από τις οργανώσεις του εσωτερικού και 200 από τον απόδημο ελληνισμό. Η εκλογή έχει προγραμματιστεί για τις 15 Μαρτίου, με την προθεσμία υποβολής υποψηφιοτήτων να λήγει στις 8 Μαρτίου μέσω της ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας του κόμματος.

Στελέχη που παρακολουθούν στενά τη διαδικασία επισημαίνουν ότι, πέρα από τον τεχνικό σχεδιασμό, το κρίσιμο ερώτημα αφορά την αποτύπωση της εκλογικής επιρροής κάθε τάσης στις τοπικές οργανώσεις. Η κατανομή των συνέδρων επιχειρείται να παρουσιαστεί ως απολύτως αναλογική και διαφανής, ωστόσο στο παρασκήνιο οι ζυμώσεις είναι έντονες.

Οι παρασκηνιακές κινήσεις και οι εσωτερικές διαβουλεύσεις εντείνονται, με τα βλέμματα να στρέφονται στα στελέχη που πρωταγωνίστησαν στην αναμέτρηση για την ηγεσία τον Οκτώβριο του 2024 και εξακολουθούν να επηρεάζουν τις σημερινές ισορροπίες.

Η στρατηγική της ηγεσίας 

Ο  Νίκος Ανδρουλάκης, επιδιώκει ένα συνέδριο με χαρακτηριστικά συσπείρωσης και καθαρής πολιτικής γραμμής. Το αφήγημα της ηγεσίας εστιάζει στην αυτόνομη πορεία, στην αμφίπλευρη διεύρυνση και στην ανάδειξη του ΠΑΣΟΚ ως βασικού αντίπαλου πόλου απέναντι στη Νέα Δημοκρατία.

Στόχος του επιτελείου του είναι μια άνετη πλειοψηφία στο σώμα των συνέδρων. Συνεργασίες με πρόσωπα που διατηρούν οργανωτική επιρροή –όπως η Άννα Διαμαντοπούλου ή ο Παύλος Χρηστίδης– θεωρούνται κρίσιμες για τη διαμόρφωση ευρύτερων συμμαχιών εντός του κόμματος.

Το αίτημα  Δούκα

Ιδιαίτερο βάρος αποκτά η επιμονή του δημάρχου Αθηναίων,  να τεθεί σε ψηφοφορία ψήφισμα που θα αποκλείει ρητά κάθε μετεκλογική συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η πολιτική σαφήνεια αποτελεί προϋπόθεση για την επανεκκίνηση της παράταξης, μιλώντας για «επιστροφή στις εργοστασιακές ρυθμίσεις».

Η πρόταση αυτή για τους υποστηρικτές της, συνιστά ιδεολογική θωράκιση. Για τους επικριτές της ενδέχεται να περιορίσει τη στρατηγική ευελιξία σε ένα ρευστό πολιτικό περιβάλλον. Σε κάθε περίπτωση, η σχετική ψηφοφορία –αν πραγματοποιηθεί– θα αποτελέσει κομβικό σημείο των εργασιών.

Πλατφόρμες και ρεύματα ιδεών

Έτερος πόλος επιρροής θεωρείται ο Μανώλης Χριστοδουλάκης, ο οποίος έχει καταθέσει την πλατφόρμα «Αλλαγή+», επιχειρώντας να μετατοπίσει τη συζήτηση από τη διαχείριση των μηχανισμών στην ιδεολογική φυσιογνωμία του κόμματος. Το δίκτυό του εκτείνεται σε αρκετές  οργανώσεις και επιδιώκει ισχυρή παρουσία στο συνέδριο, χωρίς μετωπική σύγκρουση με την ηγεσία.

Παράλληλα, ο Παύλος Γερουλάνος επενδύει στην επαφή με τη βάση, υιοθετώντας καμπάνια εξωστρέφειας και οργανωτικής ανασύνταξης. Δηλώνει αντίθετος σε συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία, δίνοντας έμφαση στην πολιτική και θεσμική ανανέωση.

Ο Μιχάλης Κατρίνης κινείται σε γραμμή ενίσχυσης της συλλογικής εικόνας και της επιστροφής του «όλου ΠΑΣΟΚ» στο προσκήνιο, ενώ η Νάντια Γιαννακοπούλου διατηρεί χαμηλούς τόνους, επιμένοντας στην ανάγκη αποφυγής νέας εσωστρέφειας.

Το διακύβευμα 

Πέρα από τα πρόσωπα, το βασικό ερώτημα του Συνεδρίου αφορά τον προσανατολισμό της παράταξης. Στη Χαριλάου Τρικούπη εκτιμούν ότι η πολιτική συζήτηση θα κορυφωθεί όταν τεθούν τα κρίσιμα διλήμματα για τη διακυβέρνηση της χώρας. Μέχρι τότε, η μάχη των συνέδρων θα συνεχίσει να διαμορφώνει το εσωτερικό τοπίο.

Το βέβαιο είναι ότι η 15η Μαρτίου δεν θα αποτελέσει απλώς μια τυπική εσωκομματική διαδικασία, αλλά την αφετηρία για τον καθορισμό των νέων ισορροπιών  στο ΠΑΣΟΚ.

Ράνια Τραγόμαλλου

Εκτιμούν ότι το κόμμα ασκεί εδώ και καιρό πολυθεματική, δομική αντιπολίτευση, επιμένοντας όχι μόνο στην κριτική  αλλά και στην κατάθεση συγκεκριμένων προτάσεων.

Στελέχη υπογραμμίζουν πως το προοδευτικό σχέδιο, η ανάδειξη πολιτικού προσωπικού, οι καθαρές ιδεολογικές θέσεις και η προσπάθεια οικοδόμησης κοινωνικής συμμαχίας εργαζομένων, μικρομεσαίων, αγροτών και παραγωγικών δυνάμεων συνθέτουν μια στρατηγική με βάθος χρόνου.

Μετωπική ετοιμάζει ο Ανδρουλάκης

Όπως σημειώνουν, με διαρκείς επεξεργασίες και πολιτική επιμονή, η στρατηγική αυτή θα αποδώσει όταν τεθούν τα κρίσιμα πολιτικά διλήμματα και ανοίξει ο κύκλος των αποφάσεων για την επόμενη ημέρα της χώρας. 

Στο πλαίσιο αυτό, ο πρόεδρος του κόμματος, Νίκος Ανδρουλάκης, αναμένει την απάντηση του πρωθυπουργού στην επίκαιρη ερώτηση που έχει κατατεθεί για το ενεργειακό ζήτημα. Η ενέργεια αποτελεί μεγάλο μέτωπο που ανοίγει το ΠΑΣΟΚ, μετά την αγροτική πολιτική και τη στεγαστική κρίση. H ηγεσία επιδιώκει, μέσα από τη συζήτηση στη Βουλή, να αναδείξει –όπως υποστηρίζει– τις αδυναμίες της κυβερνητικής πολιτικής σε θέματα που επηρεάζουν οριζόντια την κοινωνία.

Παράλληλα, στο κομματικό επιτελείο αναζητούν ημερομηνίας για  νέα συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας της ΚΟΕΣ. Από τη Χαριλάου Τρικούπη υπογραμμίζουν ότι οι συνεδριάσεις λειτουργούν εκτονωτικά για εσωκομματικές εντάσεις, ενισχύουν τον διάλογο και συμβάλλουν στη συνοχή των οργάνων.

Αντιπαράθεση και ΟΠΕΚΕΠΕ

Με αιχμή την κατάθεση πορισμάτων στην Εξεταστική Επιτροπή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, η Χαριλάου Τρικούπη καταλογίζει στην κυβέρνηση ότι «προσπάθησε να απομειώσει την αξία της Εξεταστικής Επιτροπής και να την μετατρέψει από ένα μέσο διαλεύκανσης σε ένα μέσο συγκάλυψης ή ένα μέσο παρεμπόδισης της έρευνας».

Το ΠΑΣΟΚ δηλώνει ότι θα επιμείνει στο αίτημα για σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής, υποστηρίζοντας ότι οι βουλευτές του κινήθηκαν με θεσμική στάση και συγκροτημένη επιχειρηματολογία ώστε να αναδειχθούν τα πραγματικά δεδομένα.

Σε αυτό το κλίμα, ο Εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος τόνισε ότι του προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι «εδώ και μέρες υπάρχει η είδηση ότι το νούμερο ένα στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας στο Ηράκλειο, ενώ έχει προφυλακιστεί και ελέγχεται μαζί με τη σύζυγό του για απόκρυψη 10 εκατομμυρίων ευρώ, δεν έχει διαγραφεί. Ο κύριος που ελέγχεται, ήταν στη συνοδεία των Υπουργών σε περιοδείες τους. Παρά τα όσα συμβαίνουν, η Νέα Δημοκρατία τηρεί σιγή ιχθύος».

Ακρίβεια και κατώτατος μισθός

Στο πεδίο της οικονομίας, το κόμμα επαναφέρει το ζήτημα της αγοραστικής δύναμης, σχολιάζοντας τις κυβερνητικές ανακοινώσεις για αύξηση του κατώτατου μισθού. Αναγνωρίζεται μεν η σημασία της ενίσχυσης των αποδοχών, ωστόσο επισημαίνεται ότι η αύξηση της ακρίβειας –ιδίως στα τρόφιμα– περιορίζει το πραγματικό όφελος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται στελέχη, ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε περίπου 32% τα τελευταία χρόνια, ενώ ο πληθωρισμός στα τρόφιμα άγγιξε το 39%.

Κοινοβουλευτική πίεση

Παράλληλα, το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε επιστολή προς τον πρόεδρο της Διαρκούς Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων ζητώντας την κλήση της διοίκησης του Υπερταμείου, με στόχο –όπως αναφέρεται– την άσκηση ουσιαστικού κοινοβουλευτικού ελέγχου για τον ρόλο και τις επιλογές του. Την πρωτοβουλία συνυπογράφουν οι βουλευτές Παύλος Γερουλάνος, Δημήτρης Μπιάγκης, Μιλένα Αποστολάκη, Μιχάλης Κατρίνης, Πάρις Κουκουλόπουλος, Κατερίνα Σπυριδάκη και Χριστίνα Σταρακά.

Όπως υπογραμμίζουν οι βουλευτές, οι διατάξεις λογοδοσίας προς τη Βουλή παραμένουν ουσιαστικά ανενεργές, με αποτέλεσμα –όπως σημειώνεται– να μην υπάρχει σαφής εικόνα για τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων και τη στρατηγική της διοίκησης. Το κόμμα επαναλαμβάνει τη διαχρονική θέση του υπέρ της αντικατάστασης του υφιστάμενου σχήματος από ένα νέο «Ταμείο Εθνικού Πλούτου».

Στροφή στα πολιτικά διλήμματα

Την ίδια ώρα, στη Χαριλάου Τρικούπη επιχειρείται μετατόπιση της δημόσιας συζήτησης από τα δημοσκοπικά μεγέθη στα πολιτικά διακυβεύματα. Στελέχη αναδεικνύουν την καταγραφή ισχυρής επιθυμίας της κοινωνίας για πολιτική αλλαγή, εκτιμώντας ότι το ζητούμενο είναι αυτή η τάση να μετατραπεί σε θετικό και πειστικό αίτημα διακυβέρνησης.

Παρά την αναγνώριση ότι απαιτούνται ακόμη βήματα για την πλήρη πολιτική έκφραση αυτού του αιτήματος, στο ΠΑΣΟΚ θεωρούν πως η στρατηγική ενίσχυσης της πίεσης προς την κυβέρνηση, σε συνδυασμό με τις προτάσεις που επιδιώκουν να αναδείξουν στους πολίτες, δημιουργεί προϋποθέσεις για την επόμενη πολιτική φάση που επιχειρεί να διαμορφώσει το κόμμα.

Ράνια Τραγόμαλλου

Παράλληλα, στο παρασκήνιο εξελίσσεται μια σύνθετη διαδικασία που περιλαμβάνει προγραμματική επεξεργασία, επαφές με στελέχη και αναζήτηση ταυτότητας – από το ιδεολογικό στίγμα έως την ονομασία, η οποία παραμένει ανοιχτή.

Περιοδείες και κοινωνική δικτύωση πριν τις ανακοινώσεις

Το επόμενο διάστημα ο πρώην πρωθυπουργός προσανατολίζεται σε εντατική παρουσία στην περιφέρεια. Στο πλάνο περιλαμβάνονται σταθμοί όπως Αλεξανδρούπολη, Κοζάνη, Κρήτη, Καλαμάτα, Λαμία αλλά και νησιωτικές περιοχές Λέσβος, Ρόδος, Κέρκυρα, ενώ συζητείται και επίσκεψη στην Κύπρο. Συνομιλητές του σημειώνουν ότι οι παρεμβάσεις σε οικονομία, εργασία και κράτος δικαίου θα προηγηθούν των οργανωτικών ανακοινώσεων, ώστε να διαμορφωθεί συνεκτικό πολιτικό αφήγημα.

Την ίδια ώρα, οι κινήσεις και τα μηνύματα που εκπέμπονται δείχνουν ότι η υπό διαμόρφωση πρωτοβουλία φιλοδοξεί να ανοίξει πέρα από τα στενά όρια των κομματικών στελεχών, επιδιώκοντας τη συμμετοχή προσώπων χωρίς μέχρι σήμερα κεντρική πολιτική διαδρομή.

Στο επίκεντρο της στόχευσης παραμένουν οι νεότερες ηλικίες και ο κόσμος της εργασίας, ως βασικές δεξαμενές κοινωνικής αναφοράς.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, σε διάφορους επαγγελματικούς χώρους, πανεπιστημιακά δίκτυα και αυτοδιοικητικές πρωτοβουλίες καταγράφεται κινητικότητα που μεταφράζεται σε άτυπες ομάδες συζήτησης και πολιτικής ζύμωσης. Οι διεργασίες αυτές περιγράφονται από παρατηρητές ως «πυρήνες αυτοοργάνωσης» γύρω από την πολιτική συζήτηση για την επόμενη ημέρα, χωρίς να διαθέτουν επίσημο χαρακτήρα ή κεντρικό συντονισμό.

Το προφίλ και η αναζήτηση ονόματος

Παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον, το όνομα του φορέα δεν έχει κλειδώσει. Στο τραπέζι βρίσκονται διαφορετικές επιλογές, οι οποίες εξετάζονται με κριτήριο να αποτυπώνουν ανανέωση αλλά και κυβερνητική αξιοπιστία.

Η κεντρική ιδέα που  κερδίζει έδαφος είναι η συγκρότηση ενός σχήματος:

• με σαφή ιδεολογική αναφορά στον προοδευτικό χώρο,
• χωρίς οργανωμένη «μετακόμιση» κομμάτων,
• με ένταξη προσώπων σε ατομική βάση,

ενώ σε μια προσπάθεια ανοίγματος πέρα από κομματικούς μηχανισμούς και ταυτόχρονα ως μέσο διατήρησης ευελιξίας, δεν αποκλείεται στην πρώτη εκλογική δοκιμασία, να δοθεί έμφαση σε ψηφοδέλτιο λίστας αντί μιας βαριάς ιεραρχικής δομής.

Πρόσωπα στο κάδρο 

Στις συζητήσεις για τη στελέχωση επανέρχονται γνώριμα πρόσωπα από τον χώρο της Κουμουνδούρου, όπως η Όλγα Γεροβασίλη, η Κατερίνα Νοτοπούλου, ο Γιώργος Καραμέρος, ο Γιάννης Ραγκούσης,

Παράλληλα καταγράφονται ανοίγματα προς στελέχη της περιφέρειας, πρώην βουλευτές αλλά και πρόσωπα με αυτοδιοικητική διαδρομή ή προέλευση από τη σοσιαλδημοκρατία. Η στόχευση είναι μια «μεικτή» σύνθεση: νέοι επιστήμονες και εργαζόμενοι δίπλα σε πολιτικούς με διοικητική εμπειρία.

Η έμφαση στην εμπειρία θεωρείται καθησυχαστική για παλαιότερους συνεργάτες, καθώς υποδηλώνει ότι το νέο εγχείρημα θα επιχειρήσει ισορροπία μεταξύ ανανέωσης και θεσμικής επάρκειας.

Μυστικές επαφές και τα διλήμματα για τον ΣΥΡΙΖΑ

Ο πρώην πρωθυπουργό φαίνεται να «μετρά» αντιδράσεις και να προσαρμόζει τον σχεδιασμό, χωρίς να δεσμεύεται πρόωρα σε οργανωτικές αποφάσεις. Πηγές αναφέρουν ότι συνεχίζονται διακριτικές συναντήσεις με προσωπικότητες από την Αριστερά και τη Σοσιαλδημοκρατία, αλλά και με πρόσωπα εκτός κομματικών δομών. Η διαμόρφωση προγραμματικής πλατφόρμας, η χαρτογράφηση κοινωνικών συμμαχιών, και η διερεύνηση της δυναμικής που μπορεί να αποκτήσει το εγχείρημα βρίσκονται στο τραπέζι. 

Η συζήτηση για το νέο φορέα εξελίσσεται παράλληλα με τη δημοσκοπική εικόνα του ΣΥΡΙΖΑ, γεγονός που εντείνει τα εσωτερικά διλήμματα. Πολλά στελέχη εμφανίζονται θετικά στο ενδεχόμενο να ακολουθήσουν τον πρώην πρωθυπουργό, χωρίς όμως να έχει αποσαφηνιστεί ο τρόπος μετάβασης.

Την ίδια στιγμή, η ηγεσία του κόμματος επιχειρεί να κρατήσει ανοιχτή την προοπτική συνεργασιών στον προοδευτικό χώρο. Ο Σωκράτης Φάμελλος επαναλαμβάνει τη στόχευση για κοινό βηματισμό και ενιαίο προοδευτικό ψηφοδέλτιο απέναντι στη ΝΔ, στέλνοντας μήνυμα συσπείρωσης αλλά και έμμεσες αιχμές προς άλλες δυνάμεις.

Το ερώτημα της επόμενης ημέρας

Παρά τις συζητήσεις  από την πλευρά Τσίπρα,  φαίνεται να υπογραμμίζεται ότι η ανασύνθεση του χώρου δεν μπορεί να προκύψει με κινήσεις τακτικής ή συγχωνεύσεις κορυφής, αλλά μέσω κοινωνικής κινητοποίησης και πολιτικού σχεδίου.

Στα ερωτήματα για το ποια θα είναι η σχέση του νέου φορέα με τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και αν η πρωτοβουλία θα λειτουργήσει ως καταλύτης ευρύτερων ανακατατάξεων στον προοδευτικό χώρο, η εικόνα που σχηματοποιείται είναι ότι ο πρώην πρωθυπουργός χωρίς να βιάζεται, επιδιώκει να κρατήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων, να διαμορφώσει όρους πολιτικής διεύρυνσης και να παρουσιάσει μια πρόταση που θα συνδυάζει ανανέωση, κυβερνητική αξιοπιστία και κοινωνική απήχηση.

Ράνια Τραγόμαλλου

Αξιοποιεί την ψηφιακή πλατφόρμα Digital Society, όπου για πρώτη φορά  κάθε μέλος και κάθε πολίτης μπορεί να ενημερωθεί για το προγραμματικό πλαίσιο, να καταθέσει προτάσεις και να σχολιάσει τα κείμενα του καταστατικού, της διακήρυξης και των θέσεων του κόμματος.

Προκλήσεις και πολιτικά διλήμματα

Με σύνθημα «Κάθε πρόταση μετράει. Κάθε φωνή ακούγεται»,  η ηγεσία επιχειρεί να μετατρέψει την προσυνεδριακή πορεία σε μια ζωντανή, συμμετοχική διαδικασία, όπου η φωνή όλων μετράει και η διαμόρφωση των αποφάσεων δεν περιορίζεται σε κεντρικό επίπεδο. 

Συνελεύσεις και συζητήσεις σε όλη τη χώρα, με πυρήνες διαλόγου σε γειτονιές, εργασιακούς χώρους και περιφέρειες, ενισχύουν, όπως σημειώνουν στελέχη, τη συμμετοχή σε ένα συνέδριο που θα αντανακλά τις ανάγκες και τις προτεραιότητες της κοινωνίας.

Η θεσμική πρωτοβουλία έρχεται ενώ το ΠΑΣΟΚ αντιμετωπίζει σταθερή αλλά περιορισμένη  δημοσκοπική επιρροή, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη πολιτικής  επανεκκίνησης  ενόψει του συνεδρίου. Η κινητικότητα που καταγράφεται στο πεδίο των ερευνών, σε συνδυασμό με την εμφάνιση νέων πολιτικών σχημάτων — όπως της Μαρίας Καρυστιανού και του Αλέξη Τσίπρα — δημιουργεί έναν επιπλέον προβληματισμό στο εσωτερικό του κόμματος. Οι συζητήσεις δεν περιορίζονται μόνο στα ποσοστά των γκάλοπ, αλλά επεκτείνονται και στον τρόπο με τον οποίο αυτά επηρεάζουν το πολιτικό κλίμα και τις ισορροπίες.

Το τελευταίο διάστημα στη Χαριλάου Τρικούπη, διαμορφώνεται μια προσπάθεια μετατόπισης της δημόσιας συζήτησης: λιγότερη έμφαση στα δημοσκοπικά μεγέθη και μεγαλύτερη προσήλωση στα πολιτικά διακυβεύματα και στα διλήμματα της συγκυρίας. Στελέχη αναδεικνύουν το εύρημα των δημοσκοπήσεων ότι περίπου το 70% των πολιτών επιθυμεί πολιτική αλλαγή επισημαίνοντας ότι αυτό πρέπει να γίνει «θετικό μήνυμα πολιτικής αλλαγής».

Όπως τονίζει  ο εκπρόσωπος τύπου, Κώστας Τσουκαλάς  «η πολιτική είναι το πεδίο των μεγάλων ανατροπών» , υπογραμμίζοντας ότι «ο κόσμος είναι απελπισμένος και συγκυριακά στις δημοσκοπήσεις φαίνεται να στρέφεται  σε  επιλογές τιμωρίας. «Αυτή την κραυγή απελπισίας πρέπει να την κάνουμε ψήφο ελπίδας και εντολή ευθύνης».

Δημοσκοπήσεις και Προεκλογική Ετοιμότητα

Για την οπτική που διαμορφώνεται στο ΠΑΣΟΚ, το πολιτικό δίλημμα δεν τοποθετείται ανάμεσα στη σταθερότητα και την πολιτική αλλαγή. Η σταθερότητα, όπως τονίζεται, προϋποθέτει ισχυρούς θεσμούς, ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο και ένα ασφαλές επενδυτικό περιβάλλον. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η αντιπαράθεση μετατοπίζεται ανάμεσα στη στασιμότητα που αποδίδεται στην κυβερνητική πολιτική και στην ανάγκη για μια ουσιαστική πολιτική αλλαγή.

Εν τω μεταξύ, στη Χαριλάου Τρικούπη, παρότι κυριαρχεί η εκτίμηση ότι ο Πρωθυπουργός δεν σχεδιάζει εκλογικό αιφνιδιασμό, το κομματικό επιτελείο κινείται σε ρυθμούς αυξημένης εκλογικής ετοιμότητας — κυρίως ως προς τη συγκρότηση των ψηφοδελτίων. Ήδη, μία εβδομάδα μετά την ενεργοποίηση της ψηφιακής πλατφόρμας υποβολής υποψηφιοτήτων, καταγράφεται έντονο ενδιαφέρον και αυξημένη κινητικότητα στελεχών.  

Η διαμόρφωση των ψηφοδελτίων αναμένεται να αποτελέσει μια διαδικασία ιδιαίτερα απαιτητική. Η πρόκληση δεν περιορίζεται μόνο στην επιλογή των υποψηφίων, αλλά επεκτείνεται και στον καθορισμό της θέσης κάθε υποψηφίου στα ψηφοδέλτια, με στόχο να αποφευχθούν δυσαρέσκειες και εστίες εσωκομματικής έντασης.

Στελέχη σημειώνουν ότι θα πρέπει να ληφθούν υπόψη πλήθος παραμέτρων, ώστε οι κινήσεις να μην υποδαυλίσουν εσωτερικά πάθη και ανταγωνισμούς. Το τελευταίο που επιθυμεί η Χαριλάου Τρικούπη   

 Θεσμικά όρια στο προσκήνιο

Την ίδια ώρα επανέρχεται η συζήτηση για τη θέσπιση ανώτατων ορίων θητειών σε θεσμικές θέσεις. Στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ εξελίσσεται διάλογος για την τελική μορφή μιας πρότασης, με κοινό παρονομαστή την ανάγκη ενιαίου θεσμικού πλαισίου αντί αποσπασματικών ρυθμίσεων. Το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται αποφασισμένο να παρουσιάσει ολοκληρωμένη δέσμη παρεμβάσεων 

Το σχέδιο μπορεί να επεκταθεί ακόμη και σε υπουργικά αξιώματα, επικεντρωμένο σε τρεις βασικούς άξονες:

• Ενίσχυση της διαφάνειας.
• Αποδόμηση της λογικής «ισόβιας» παραμονής στην εξουσία.
• Θεσμοθέτηση ενιαίων κανόνων για θέσεις δημοσίου συμφέροντος.

Ράνια Τραγόμαλλου

Η επιλογή αυτή αποτυπώνεται τόσο στη ρητορική του όσο και στις κινήσεις του. Ανοίγει σταδιακά τα χαρτιά του, δεν ανακοινώνει οργανωτικό σχήμα, αλλά παραμένει διαρκώς παρών στη δημόσια συζήτηση.

Η επόμενη κίνηση

Το μοτίβο είναι σαφές: πρώτα ιδεολογικό και προγραμματικό πλαίσιο, στη συνέχεια διεύρυνση κοινωνικής απεύθυνσης και στο τέλος οι οργανωτικές αποφάσεις. Σε συνομιλητές του επιμένει ότι η ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου δεν μπορεί να γίνει υπό πίεση ή με κινήσεις τακτικισμού, αλλά απαιτεί χρόνο, σχέδιο και κοινωνική κινητοποίηση.

Η παραίτηση από το βουλευτικό αξίωμα στις 6 Οκτωβρίου εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη λογική επανασύνδεσης με την κοινωνία. Τότε είχε δηλώσει ότι επιδιώκει να «κατεβεί» στην κοινωνία και να αφουγκραστεί τις ανάγκες της, εγκαταλείποντας την «ασφάλεια των εδράνων» για την «ελπιδοφόρα ανασφάλεια της κοινωνικής δράσης». Οι συναντήσεις που συνοδεύουν τις παρουσιάσεις του βιβλίου επιβεβαιώνουν αυτή την επιλογή.

Ο πρώτος κύκλος παρουσιάσεων της  «Ιθάκης» αποτιμάται θετικά από συνεργάτες του στην Αμαλίας,. Η εκτίμηση αφορά τόσο τη μαζικότητα των εκδηλώσεων όσο και τις επαφές που πραγματοποιεί ο πρώην πρωθυπουργός με πολίτες, συλλογικότητες, αυτοδιοικητικούς και επαγγελματικούς φορείς.  

Ο σχεδιασμός προβλέπει νέο κύκλο παρουσιάσεων σε μεγάλες πόλεις των 13 περιφερειών. Σύμφωνα με πληροφορίες, επόμενοι σταθμοί θα είναι η Αλεξανδρούπολη, η Κοζάνη, η Λαμία, η Καλαμάτα, η Κρήτη, η Λέσβος, η Ρόδος και η Κέρκυρα.

Στόχος είναι η περαιτέρω διεύρυνση του διαλόγου όχι μόνο για την περίοδο 2015-σήμερα, αλλά και για τις προγραμματικές προτάσεις της επόμενης ημέρας. Θέματα όπως παιδεία, εργασία, ψηφιακή μετάβαση, εξωτερική πολιτική, ανάπτυξη, ενέργεια και τουρισμός αποτελούν βασικούς άξονες των επεξεργασιών του Ινστιτούτου Τσίπρα.

Ο Αλέξης Τσίπρας “ξανασυστήνεται”

Αυτό που  σημειώνουν πηγές από την Αμαλίας  είναι ότι το ενδιαφέρον μεγαλώνει με κάθε εκδήλωση. Ο Αλέξης Τσίπρας «ξανασυστήνεται» με την Ιθάκη και τις παρεμβάσεις του σε ένα όλο και διευρυνόμενο κοινό.  Εμφανίζονται νέα πρόσωπα από κοινωνικούς και επαγγελματικούς χώρους, στοιχείο που ενισχύει την εικόνα ενός ανοίγματος πέρα από κομματικούς μηχανισμούς.

 Η αυξημένη προσέλευση σε πόλεις όπως η Αθήνα, η Πάτρα, η Θεσσαλονίκη, τα Γιάννενα και η Λάρισα ενισχύει την εικόνα πολιτικής επανενεργοποίησης. Πρόσωπα που παρακολουθούν τις εκδηλώσεις σημειώνουν ότι το κοινό δεν περιορίζεται στον παραδοσιακό κομματικό πυρήνα, αλλά περιλαμβάνει πολίτες από διαφορετικές αποχρώσεις της προοδευτικής παράταξης και ανένταχτους που αναζητούν πολιτική διέξοδο.

H συζήτηση γύρω από το 2015 και η αποτίμηση της διακυβέρνησης φαίνεται να λειτουργούν ως πεδίο αναστοχασμού, αλλά και ως βάση για την προβολή μιας νέας πολιτικής πρότασης. «Πολίτες που συμμετέχουν στη συζήτηση για την Ιθάκη ενδιαφέρονται για την αλήθεια του Α. Τσίπρα που αφορά το δύσκολο 2015, αλλά και προσβλέπουνσε μια καλύτερη επόμενη μέρα» λένε πρόσωπα του περιβάλλοντος του πρώην πρωθυπουργού.  

Το πολιτικό «ποιοι» και το ανοιχτό «πότε»

Η σύνθεση των πάνελ στις παρουσιάσεις της «Ιθάκης» αποτυπώνει κάτι περισσότερο από απλή πολυσυλλεκτικότητα· λειτουργεί ως έμμεσο πολιτικό σήμα για το εύρος των δυνάμεων που συνομιλούν με τον Αλέξη Τσίπρα στη φάση της επανατοποθέτησής του.

Η παρουσία του Γιώργου Παππά και του Γιώργου Σιακαντάρη στην Πάτρα, του Α. Σαουλίδη και της Κατερίνα Σπυροπούλου στη Θεσσαλονίκη και του Γ. Μπουλμπασάκου στα Γιάννενα δείχνει γέφυρες με πρόσωπα που κινούνται σε διαφορετικές διαδρομές του προοδευτικού χώρου και διαθέτουν κοινωνική αναγνωσιμότητα.

Παράλληλα, η συμμετοχή νέων εκπροσώπων κοινωνικών πεδίων —όπως ο Δημήτρης Κιτσικόπουλος από τις ενεργειακές κοινότητες— και προσώπων του πολιτισμού, μεταξύ των οποίων η Μαριάννα Τουμασάτου, ο Αιμίλιος Χειλάκης και η Φαίη Κοκκινοπούλου, ενισχύει την εικόνα ενός ανοίγματος πέρα από τα στενά κομματικά όρια.

Οι πανεπιστημιακοί, αυτοδιοικητικοί και εκπρόσωποι συλλογικοτήτων υποδηλώνουν αναζήτηση της κοινωνικής ρίζωσης, ενώ η παρουσία στενών συνεργατών και πολιτικών που συμπορεύτηκαν μαζί του —όπως ο Μιχάλης Καλογήρου, ο Γιώργος Χουλιαράκης, ο Πέτρος Κόκκαλης και ο Διονύσης Τεμπονέρας-  λειτουργεί ως υπενθύμιση της πολιτικής συνέχειας.

Έτσι, τα πρόσωπα που εμφανίζονται στα πάνελ δεν συνιστούν απαραίτητα «επιβίβαση» στο ίδιο πολιτικό καράβι, αλλά χαρτογραφούν ένα ευρύ πεδίο δυνητικών συνομιλητών: από τον σκληρό πυρήνα των συνεργατών έως έναν ευρύτερο κύκλο που σηματοδοτεί διαθεσιμότητα διαλόγου και πιθανές συγκλίσεις σε μια μελλοντική πρωτοβουλία.

Νέοι, «άφθαρτοι» και έμπειροι

Το πολιτικό «ποιοι» φαίνεται να περιγράφεται σταδιακά, ενώ το «πότε» παραμένει ανοιχτό. Η στρατηγική της ωρίμανσης επιτρέπει στον Αλέξη Τσίπρα να διατηρεί πρωτοβουλία κινήσεων, να μετρά αντιδράσεις και να διαμορφώνει όρους συγκρότησης ενός ευρύτερου εγχειρήματος.

Πίσω από τη δημόσια εικόνα των παρουσιάσεων, καταγράφεται έντονη κινητικότητα σε επίπεδο επαφών και διερευνητικών συζητήσεων. Σταθερό στοιχείο των περιοδειών είναι οι συναντήσεις με τοπικές κοινωνίες: νέους, επαγγελματίες, αγρότες, συνεταιρισμούς και αυτοδιοικητικούς παράγοντες. Στη Λάρισα, για παράδειγμα, το πρόγραμμα περιλάμβανε επαφές με εργαζόμενους της οικοδομής, συζητήσεις με νέους, γεύμα εργασίας με τοπικούς παράγοντες και συναντήσεις με αγροτικούς φορείς και εκπαιδευτικά ιδρύματα

Σε αυτή τη φάση, το βασικό μήνυμα είναι η προετοιμασία και όχι η βιασύνη. Το σήμα που εκπέμπεται ωστόσο, αφορά μια νέα σύνθεση που θα περιλαμβάνει νέους, εργαζόμενους και επιστήμονες, αλλά και πρόσωπα με εμπειρία διοίκησης και πολιτική διαδρομή.

Η αναφορά στην εμπειρία ερμηνεύεται ως προσπάθεια ισορροπίας: ένα νέο εγχείρημα με κυβερνητική φιλοδοξία χρειάζεται και θεσμική επάρκεια. Παράλληλα, η προσέγγιση αυτή λειτουργεί καθησυχαστικά για παλαιότερα στελέχη που αναζητούν τον ρόλο τους στην επόμενη ημέρα.

Ράνια Τραγόμαλλου

Στελέχη της Χαριλάου Τρικούπη ωστόσο εκφράζουν τον προβληματισμό τους για τη συσσώρευση γεγονότων και την πολιτική εικόνα που διαμορφώνεται.  

Εσωτερική “γραμμή”

Τη ρήξη με τον συνδικαλιστικό χώρο και την υπόθεση του Γιάννη Παναγόπουλου διαδέχθηκαν εντάσεις στη Γραμματεία της ΚΟΕΣ, η διαγραφή του Παναγιώτη Παρασκευαΐδη και στη συνέχεια η εμπλοκή της Τασούλα Χατζηδάκη στην υπόθεση ΟΠΕΚΑ για την οποία στελέχη του κόμματος επιμένουν ότι δεν προκύπτει ενοχή ή σκάνδαλο.  

Αυτό το κλίμα όμως ,όπως παραδέχονται κομματικές πηγές, δημιουργεί επικοινωνιακές δυσκολίες αφού όπως εκτιμούν η κυβερνητική επικοινωνιακή υπεροπλία συγχέει ατομικές περιπτώσεις με γενικευμένες κατηγορίες, για να “συμψηφίσει με τα δικά της πολύ βαριά σκάνδαλα” εμποδίζοντας το ΠΑΣΟΚ να κεφαλαιοποιήσει τη φθορά της, δημοσκοπικά.  

Η δυνατότητα του ΠΑΣΟΚ να υπερβεί γρήγορα αυτά τα  «επεισόδια»  θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό τον ρόλο του στην επόμενη πολιτική εξίσωση.  Σε αυτό το πλαίσιο, ο πρόεδρος του κινήματος κάλεσε τα στελέχη να είναι προσεκτικά στις δημόσιες τοποθετήσεις τους, ώστε να μη δίνουν «τροφή» στον αντίπαλο πολιτικό μηχανισμό.  

Καμία εξίσωση

Παράλληλα, από τη Χαριλάου Τρικούπη προβάλλεται ως στοιχείο πολιτικής διαφοροποίησης η άμεση αναστολή κομματικής ιδιότητας σε περιπτώσεις ελέγχου από αρμόδιες αρχές, σε αντιδιαστολή –όπως υποστηρίζουν– με τη στάση της κυβέρνησης. 

«Ποια είναι η πολιτική ευθύνη του ΠΑΣΟΚ, εάν σε μια υπηρεσία του ΟΠΕΚΑ υπάρχουν κάποιες  παρατυπίες;  Υπάρχει κάποια πολιτική ευθύνη του ΠΑΣΟΚ; Όχι. Ποια είναι η πολιτική ευθύνη του Πρωθυπουργού και της Νέας Δημοκρατίας όταν στα μισά του υπουργεία υπάρχουν δικογραφίες με σκάνδαλα; Τεράστια” υπογραμμίζει  ο Νίκος Ανδρουλάκης.   

“Διαφορετική κουλτούρα”

Απορρίπτοντας  την εξίσωση, την κάθε προσπάθεια συμψηφισμού με τη Νέα Δημοκρατία και τη λογική «όλοι ίδιοι», περιγράφει  την “διαφορετική κουλτούρα” αντιμετώπισης της διαφθοράς. 

“Με ένα πόρισμα μιας αρχής, με το τεκμήριο της αθωότητας, πριν οποιαδήποτε δικογραφία, εμείς τι λέμε; Αναστολή κομματικής ιδιότητας, η δικαιοσύνη να κάνει τη δουλειά της. Αν δεν υπάρξει καμία σκιά, το πρόσωπο επιστρέφει. Αν υπάρξει, υπάρχει μια μόνιμη διαγραφή. Είναι καθαρό αυτό; Είναι οριζόντιο; Είναι. Ο Πρωθυπουργός, -όχι πόρισμα αρχής-, τεκμηριωμένες δικογραφίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τους πιο στενούς του συνεργάτες, τις γράφει στα παλιά του τα παπούτσια”.  

Χωρίς παρασκηνιακές κινήσεις

Το ΠΑΣΟΚ διατηρεί το βλέμμα στις εκλογικές ισορροπίες. Στελέχη επισημαίνουν ότι οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν ισχυρό αίτημα πολιτικής αλλαγής, ακόμη κι αν το ΠΑΣΟΚ δεν έχει φτάσει ακόμη στα ποσοστά που θα επιθυμούσε.

Η στρατηγική παραμένει η αυτόνομη πορεία με στόχο την πρωτιά. Η ηγεσία επενδύει, στην αμφίπλευρη διεύρυνση και σε διαδοχικά κύματα συμπαράταξης, με στόχο να εκπροσωπηθεί αυθεντικά ο προοδευτικός χώρος και να αναδειχθεί το ΠΑΣΟΚ σε φυσικό πόλο της κεντροαριστεράς. Παράλληλα, παραμένει ανοιχτός ο θεσμικός διάλογος με δυνάμεις της δημοκρατικής αντιπολίτευσης, χωρίς όμως-όπως τονίζεται- παρασκηνιακές κινήσεις. 

Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο για τη φυσιογνωμία και τη δυναμική του κόμματος. Η ηγεσία καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη διαχείριση των εσωτερικών κραδασμών και στην ανάγκη παραγωγής πειστικού πολιτικού λόγου που να απαντά στις κοινωνικές ανησυχίες, διαμορφώνοντας ταυτόχρονα τον δρόμο προς το συνέδριο και τις αποφάσεις που θα καθορίσουν τη μελλοντική στρατηγική.