Ρεπορτάζ libre: Έχει μειωθεί η σεξουαλική παρενόχληση σε εργασιακούς χώρους; Οι αριθμοί αποκαλύπτουν την πραγματικότητα

Οι περισσότεροι από μας έχουμε γίνει μάρτυρες φαινομένου σεξουαλικής παρενόχλησης στην εργασία, ωστόσο υπάρχει η γενικότερη αίσθηση ότι τα τελευταία χρόνια η κατάσταση στην Ελλάδα έχει βελτιωθεί. Δυστυχώς όμως, τα στοιχεία από τα προηγούμενα έτη δεν επιτρέπουν αισιοδοξία ως προς αυτό το ζήτημα.

Νίκος Γιαννόπουλος

Σχεδόν 1 στους 10 εργαζομένους στην Ελλάδα έχει βιώσει σεξουαλική παρενόχληση ή εργασιακό εκφοβισμό, με τις γυναίκες να επηρεάζονται στο 10% και υψηλότερα ποσοστά σε κλάδους όπως υγεία και εστίαση.

Το μόνο παρήγορο είναι ότι οι εργαζόμενοι, ίσως περισσότερο ευαισθητοποιημένοι και ευαισθητοποιημένες πια, φτάνουν πιο εύκολα στην επίσημη καταγγελία που επιτρέπει στον κρατικό μηχανισμό να καταγράφει με αξιοπιστία τα φαινόμενα.

Οι καταγγελίες για βία και παρενόχληση στην Επιθεώρηση Εργασίας αυξήθηκαν 39% ετησίως και 110% σε τριετία (2022-2024), με 318 περιστατικά το 2024, 66% σε γυναίκες και 70% δράστες άντρες. Είναι όμως απολύτως σίγουρο ότι δεν έρχονται σε γνώση των αρχών το σύνολο των περιστατικών. Αλλωστε μόνο το 6% των θυμάτων καταγγέλλει επίσημα.

Αν απομονώσουμε μόνο την κατηγορία των γυναικών, θα διαπιστώσουμε, όπως αναφέρουν τα σχετικά στοιχεία, ότι το 85% των γυναικών έχει βιώσει σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία, με 1 στις 10 να υφίσταται απόπειρα βιασμού και 1 στις 5 σεξουαλικό εκβιασμό. Τα νούμερα είναι μεγάλα και αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος.

Το 48% των καταγγελιών τέλος αφορά ηλικίες 45-64 ετών (ανεξαρτήτως φύλου), 27% τις 35-44 ετών, ενώ νεότερες ομάδες (25-34 και 18-24 ετών) ακολουθούν με μικρότερα ποσοστά.

Στην Ευρώπη

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως διαβάζουμε σε αναλυτική ενημέρωση της νομικού Μαρίας Δάτσικα στον ιστότοπο safe and fair η κατάσταση είναι το ίδιο ανησυχητική και προβληματική.

Σύμφωνα με πρόσφατα ευρωπαϊκά στοιχεία (Eurostat, FRA, EIGE), 31% των εργαζόμενων γυναικών στην Ευρώπη έχουν βιώσει κάποια μορφή σεξουαλικής παρενόχλησης στο χώρο εργασίας. Ανάμεσα στις νεότερες γυναίκες (18-29 ετών), το ποσοστό αυτό εκτοξεύεται στο 42%, γεγονός που υπογραμμίζει πως η παρενόχληση επηρεάζει ιδιαίτερα τις νεότερες γενιές επαγγελματιών.

Επιπλέον, τα δεδομένα δείχνουν πως παρενόχληση δεν περιορίζεται πλέον σε φυσικούς χώρους εργασίας. 7% των γυναικών δηλώνουν ότι έχουν δεχθεί παρενόχληση μέσω κοινωνικών δικτύων ή εφαρμογών μηνυμάτων, ενώ στην ηλικιακή ομάδα 18-29 το ποσοστό αυτό ανεβαίνει στο 13,5%. Φαίνεται, λοιπόν, ότι το ψηφιακό περιβάλλον, αν και θεωρητικά «ασφαλές» και απομακρυσμένο, αποδεικνύεται εξίσου ευάλωτο στη μεταφορά των ίδιων ανισορροπιών δύναμης.

Άλλη έρευνα, για την έμφυλη βία, πάντα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, αποκάλυψε ότι στην πλειονότητα των περιπτώσεων, οι δράστες είναι άνδρες, με 15,8% των γυναικών να αναφέρουν παρενόχληση από άνδρα συνάδελφο, το 7,4% από προϊστάμενο ή εργοδότη, και 9,3% από πελάτη ή συνεργάτη στο πλαίσιο της εργασίας τους.

Επιπλέον, οι μορφές παρενόχλησης που καταγράφηκαν εκτείνονται από λεκτικά ή μη λεκτικά σχόλια με σεξουαλικό υπονοούμενο, ανεπιθύμητη σωματική επαφή, εκφοβιστικές προτάσεις για ραντεβού ή σεξουαλικές πράξεις, έως ανεπιθύμητα μηνύματα ή e-mails σεξουαλικού περιεχομένου και απειλές επαγγελματικών συνεπειών σε περίπτωση άρνησης.

Να λοιπόν γιατί ακόμα και μία λεκτική σεξιστική συμπεριφορά είναι ιδιαίτερα προβληματική και πρέπει να αποφεύγεται. Δίνει το λάθος μήνυμα και πολλές φορές δυστυχώς προοικονομεί, χειρότερου τύπου συμπεριφορές.